A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/612/

Адилхан “булай”-д холбогдсон хоёр гишүүндээ ялгаатай хандвал бүр ч гутамшигтай

​Хэнтийн 42 дугаар тойрогт нөхөн сонгууль болох нь тодорхой боллоо​

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/612/


Монголын парламент өнгөрсөн долоо хоногийг хүчингийн хэрэгтэй холбоотой нэр бүхий гишүүдийн асуудлыг хэлэлцэж хаасан бол шинэ долоо хоногийг ч энэ сэдвээр нээв. Хэдийгээр УИХ олонхиороо хэлэлцээд Д.Мурат, Д.Гантулга нарын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх шаардлагагүй гэж үзсэн ч, тэднийг өмөөрснөөрөө нийгэмд бухимдал төрүүлж, өөрсдөдөө жинхэнэ “гал” дуудна чинээ тооцсонгүй. Прокурорын газраас дээрх хоёр гишүүнийг бүрэн эрхээс нь чөлөөлье, яллъя гэсэнгүй, харин түр түдгэлзүүлж байгаад шалгая гэхэд парламент “үгүй” гэсэн. Тэгэхдээ “хуулийн мухардал”, “улс төр болно”, “төрийн халдашгүй дархан байдал ганхана” зэрэг сүртэй сүртэй шалтгаан нэртэй шалтаг зааж байлаа. Гэвч баасан гарагийн шөнө дөл хүртэл хуралдаад тарсан гишүүд амралтын өдрүүдэд нийгмийн уур амьсгалыг мэдэрсэн бололтой. Даваа гарагийн өглөө МАН-ын бүлгийн гишүүд хуралдаа тун ч их ууртай иржээ. Улмаар УИХ-д олонхыг бүрдүүлж, эрх барьж байгаа намын хувьд Д.Гантулга, Д.Мурат нарыг авч үлдсэнээрээ нэр хүндээ шороотой хутгаж орхилоо гэж шогширцгоосон байна. Мөн эмэгтэй гишүүдийн зарим нь хоёр гишүүнийг авч үлдэх парламентын шийдвэрт хориг тавьж өгөх хүсэлтийг Ерөнхийлөгчид өргөн барьсан нь гал дээр тос нэмсэн хэрэг болов.


Энэ асуудлаас болж эмэгтэй гишүүдийн албан бус бүлэг дотроо хоёр хуваагдсан нь харагдаж байлаа. МАН-ын зарим гишүүн Д.Гантулгыг бүрэн эрхээсээ татгалз гэж шахсан талаарх мэдээллийг ч эх сурвалж өгөв. Улмаар хэрүүл шуугиантай эхэлсэн бүлгийн хуралдаан түр завсарлаж, үдээс хойш хуралдахаар хойшилсон юм. Харин энэ хооронд УИХ-ын гишүүн Д.Гантулга бүрэн эрхээсээ чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргаж буйгаа хоолойгоо зангируулан байж зарласан бол, эмэгтэй гишүүд “Бидний тэмцэл үр дүнд хүрлээ” хэмээн мэдэгдэв. УИХ-ын тухай хуульд тухайн гишүүн нас барсан, өөр ажилд шилжих болон хүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өөрөө гаргасныг уих хүлээн авсан, эс бөгөөс хүндээр өвчилсний улмаас цаашид бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэх боломжгүй болсон тухай эмнэлгийн дүгнэлт гаргасныг УИХ хүлээн авсан гэсэн гурван тохиолдолд гишүүний бүрэн эрхийг хугацаанаас нь өмнө дуусгавар болгож болно хэмээн заасан байдаг. Д.Гантулга гишүүний хувьд дээрх нөхцөлүүдийн хоёр дахь нь буюу ...бусад шалтгаанаар чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өөрөө гаргасан… гэх заалтад хамаарч, хэрхэхийг уих-ын гишүүдийн нууц санал хураалтаар шийдвэрлэхээр болж байна.

• Хэдийгээр санал хураалтыг нууц горимд авах ч, эрх баригчид өмнөх алдаагаа давтаж, Д.Гантулгыг авч үлдэхгүй байх.

• Тойргоо нэгэнт шившиглэсэн болохоор МАН-аас хэн ч дэвшсэн гарах магадлал туйлын бага.

• Хамгийн аюултай, айдас төрүүлэх өрсөлдөгч нь болох МАХН-ын дарга, Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаярт “ногоон гэрэл” асахаар байна.

Хэдийгээр санал хураалтыг нууц горимд авах ч, эрх баригчид өмнөх алдаагаа давтаж, Д.Гантулгыг авч үлдэхгүй байх. ингэсэн тохиолдолд Д.Гантулга УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийнхээ талаас илүү хугацааг нь эдлээд бүрэн эрхээсээ бууж, Хэнтий аймагт буюу УИХ-ын сонгуулийн 42 дугаар тойрогт нөхөн сонгууль болох нь тодорхой болно. Д.Гантулга гишүүнийг түдгэлзүүлэх прокурорын саналыг хүлээж аваагүй нь эрх баригчдад тун халтай байж болохыг өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд өрнөсөн олны бухимдал тэдэнд мэдрүүлсэн нь анзаарагдлаа. Гэтэл тэдний ингэж их хүч тавьж “хамгаалсан” нөхөр гэнэт л гишүүнийхээ эрхээс түтгэлзэхээ мэдэгдсэн нь МАН-ынхнаа тун ч эвгүй байдалд оруулчихав. Хэдийгээр хугацаа алдсан ч, буруутай байж болно гэдгээ мань хүн өөрөө “ухамсарлаад” байхад л парламент дотор өөрөөр үзэж байсан болж таарлаа. Д.Гантулга маш хэрэгтэйдээ, эсвэл залуу гишүүнийхээ цаашдын хувь заяаг бодсондоо баасан гарагт УИХ түдгэлзүүлэх саналыг хүлээн аваагүй юм биш.


Түүнийг түдгэлзүүлснээр, магадгүй гэмт хэрэг үйлдсэнийг прокурор нотолчихвол (үрийн шингэний шинжилгээ авах л дутуу) тэртээ тэргүй уих хоёр хоногийн дотор хэлэлцэж шийдвэрээ гаргаж таарах байлаа. Хаврын чуулган завсарласан ч дээрх тохиолдолд нэг өдрийн дотор ээлжит бус чуулган зарлаж, асуудлыг хэлэлцэх хуультай. Харин Д.Гантулга гишүүн өөрөө өргөдлөө гаргасан энэ нөхцөлд УИХ хэлэлцэх хуулийн хугацаа байхгүй, хойш сунжруулах тусам эрх баригчид муухай харагдах нь тодорхой болно. Гэхдээ Д.Гантулгыг чөлөөлснөөр үүсэх улс төрийн эрсдэлээ олонхын бүлэг одоо тооцож суугаа нь лавтай. Хэнтийд болох нөхөн сонгууль эрх баригчдад тийм ч ашигтай бус тусах байх. Тойргоо нэгэнт шившиглэсэн болохоор тус намаас хэн ч нэр дэвшээд гарах магадлал туйлын бага. Харин ч хамгийн аюултай, айдас төрүүлэх өрсөлдөгч нь болох МАХН-ын дарга, Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаярт “ногоон гэрэл” асахаар байна. Улстөрчийн хувьд хамгийн өндөр рейтингтэй яваа тэрбээр хэнтий аймгаас сонгогдох магадлал туйлын өндөр юм. Харин эрх баригч МАН-ын хувьд Ерөнхий сайд, намын дарга У.Хүрэлсүхийг нэр дэвшүүлэхээр шахах байх. Мөн Хэнтийн одоогийн Засаг дарга Н.Ганбямбын нэр ч яригдаад эхэллээ. Улс төрд үүссэн ийм шинэ нөхцөл байдалд өрөг цааш яаж өрнөхийг харах үлдлээ. Ямар ч байсан Д.Гантулга чөлөөлөгдөх нь тодорхой, Хэнтийд нөхөн сонгууль болох нь баттай. Одоо Д.Мурат гишүүний асуудал үлдлээ. Асар нэр хүндгүй болсон парламент адилхан “булай”-д холбогдсон хоёр гишүүндээ ялгаатай хандах аваас бүр ч гутамшиг болох нь лавтай.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эрдэнэт үйлдвэрийн гадаад гүйлгээг зогсоох эрсдэлтэйг мэдэгджээ

 0 сэтгэгдэл

УИХ дахь АН-ын бүлэг Засгийн газрыг огцруулах шаардлагыг Ерөнхий сайдад хүргүүлэхээр болжээ. Тус бүлгийн дарга гүйцэтгэх засаглалын танхимыг огцруулах хэд хэдэн үндэслэлийг танилцуулав. Юун түрүүнд Эрдэнэт үйлдвэрийн 51 хувийг Өмнөд Африкийн “Стандарт” банкинд барьцаалсан асуудал хоёр ч шатны арбитрын шүүхээр орон Монголын талд ашиггүйгээр шийдэгдсэн. Хамгийн сүүлийнх нь өнгөрсөн долдугаар сарын эхээр болж, “Стандарт” банкны талд заргыг шийдсэнээр олон улсын арбитрын шүүхээс Эрдэнэт үйлдвэрийг битүүмжлэх шийдвэрийг гаргасан юм. Тус шүүх хуралд Монголын Засгийн газрын мониторингийн багийн төлөөлөл болон АТГ -ын зарим алба хаагч оролцсон байна. Шүүхийн шийдвэрээр үндсэн өр төлбөрийг “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХ К-аар шүүхэд барьцаа хэлбэрээр төлүүлэхээр болжээ. Улмаар “Стандарт” банкны өрийг төлүүлэхийн тулд Эрдэнэт үйлдвэрийн эд хөрөнгийг царцаах, битүүмжлэн хураахаар болжээ.

“Стандарт” банк арбитрын шүүхийн ажиллагаанд гаргасан бүх зардлаа арбитрын шүүхэд “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХ К-иас барьцаа хэлбэрээр төлсөн мөнгөн дүнгээс нь гаргах аж. Ингэснээр тус үйлдвэрийн гадаад дахь мөнгөн гүйлгээний урсгалыг зогсоох, компанийн эрх бүхий албан тушаалтнуудыг Англи, Шенгень, Азийн зарим оронд зорчих эрхийг нь хязгаарлах шууд эрсдэл үүсээд байгааг “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХ К- ийн Хууль эрх зүйн газрын дарга Ц.Цэрэнбадам нотолжээ. Харин үүнийг Ардчилсан намын бүлэг Засгийн газар огцрох шалтгаан хэмээн үзэж байна.


АН-ын бүлгийн гишүүд мэдээллийнхээ дараа сэтгүүлчдийн асуултад хариулт өглөө.

-60 тэрбумын хэлэлцүүлэг хийх гээд Хууль зүйн байнгын хороог хуралдуулж чадахгүй байгаа энэ нөхцөлд Засгийн газрыг огцруулах шаардлагыг чинь ямар процедураар хэлэлцэх юм бэ?

Д.Эрдэнэбат: -Хуулийн дагуу УИХ-ын гишүүдийн гуравны нэг буюу 26 гишүүний дэмжлэгтэйгээр ээлжит бус чуулган зарлан хуралдуулах ёстой. УИХ -ын даргын мэдээлснээр 22 гишүүн гарын үсэг зурсан гээд байгаа. Үүн дээр АН-ын бүлгийн гишүүд нэмж гарын үсэг зураад ээлжит бус чуулганыг зарлан хуралдуулах бүрэн боломжтой. Хэрвээ УИХ-ын дарга Монгол орны өнөөгийн нөхцөл байдал, Засгийн газрын ноцтой алдаа, хохирлыг харсаар байж чимээгүй суувал хамгийн хариуцлагагүй үйлдэл болно. Тиймээс манай мэдэгдэл гарсны дараа ээлжит бус чуулганыг зарлан хуралдуулна гэдэгт бид эргэлзэхгүй байгаа. УИХ -ын дарга ээлжит бус чуулган зарлан хуралдуулахгүй бол өөр өнцгөөр асуудалд хандана.

-“Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК- ийн эд хөрөнгийг битүүмжилж Стандарт банкны хохирлыг төлүүлэх шийдвэрийг олон улсын арбитрын шүүх гаргасан тухай мэдээлэл УИХ-д ирсэн гэлээ. Энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл бий юу?

С.Эрдэнэ: -Энэ бол манай улсын эдийн засгийн аюулгүй байдалд шууд нөлөөлөх ноцтой үр дагавартай. Тэр дундаа Эрдэнэт үйлдвэрийн зэсийн баяжмалаас төсөвт орох нэг их наяд төгрөгийн орлого, мөнгөн урсгал зогсонги байдалд орох эрсдэлд хүрэх юм. Эрдэнэт үйлдвэрийн 51, 49 хувийн тухай удаа дараа улстөрчид ярьж байна. 49 хувийн тухайд эрх баригчид тэр дундаа Хууль зүй, Дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж тэргүүтэй хүмүүс янз бүрийн тайлбар хийж, иргэдийн тархийг угааж ажилласан. Эрдэнэт үйлдвэрийн 49 хувь бол ил тод байгаа. Оросуудын мэдэлд байсан үндэсний үйлдвэрийн хувийг монголчууд авч ирсэн. Хятадууд, казакууд аваагүй шүү дээ. Харин иргэдийн тархийг угааж 49 хувьд бурууг чихэх гэж оролдож байгаа нь эрх баригчдын олон жил шахааны бизнес хийсэн хууль бус үйл ажиллагааг нуух гэсэн ажиллагаа. Түүнийг одоо шалгах болсон.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

ЗГ хариуцлага тооцож эхэллээ

​ЗТХЯ-ны удирдлагын багийг бүрэн бүрэлдэхүүнээр нь огцрууллаа​

 0 сэтгэгдэл


Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ЗТХ-ийн сайд, тус яамны дэд сайд, төрийн нарийн бичгийн дарга болон бусад газрын дарга нарыг чөлөөлж буйгаа өчигдөр мэдэгдлээ. Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар хоёр асуудал хэлэлцэн шийдвэр гаргасныг тэрбээр танилцуулсан юм. Эхнийх нь өнгөрсөн пүрэв гарагт Зам тээвэр хөгжлийн яамны хяналт шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга, 38 настай Г-ийн амь насанд мөн яамны төрийн тусгай удирдлагын газрын дарга Б.Махбал халдсан хэрэгт холбогдуулан салбар хариуцсан сайд, дэд сайд, төрийн нарийн бичгийн дарга болон газрын дарга нарыг чөлөөлөх талаар хэлэлцсэн байна. Засгийн газрын хуралдаанаар энэ асуудлыг хэлэлцэхээс өмнө Зам тээвэр хөгжлийн сайд Ж.Бат-Эрдэнэ цахим хуудастаа “Сайдын ажлаа өгье. Ёс зүйн хариуцлагаа хүлээе” гэж мэдэгдээд байсан юм. Сайд өөрийн хүсэлтээр өргөдлөө өгсөн бол тус яамны бусад албан тушаалтныг огцруулах эрс шийдэмгий шийдвэрийг танхимаараа гаргажээ.


Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх “Зам тээврийн хөгжлийн яамны гадаа тус яамны төрийн захиргаа удирдлагын газрын дарга М нь хяналт шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Г болон холбогдох албаны хүмүүс архи уусны улмаас хоорондоо муудалцаж Г-ийн амь насанд халдсан, хүний амь нас эрсэдсэн ноцтой гэмт хэрэг гарсныг иргэд мэдэж байгаа. Талийгаачийн ар гэр, үр хүүхэд, ах дүү хамаатан саданд Монгол улсын Засгийн газрын нэрийн өмнөөс гүн эмгэнэл илэрхийлж байна. Бидэнд ийм эмгэнэлтэй явдал тохиолдож хүний эрдэнэт амь эрсэдсэнд Засгийн газрын тэргүүний хувьд гүнээ харамсаж байгаагаа илэрхийлж, ард иргэдээсээ уучлалт хүсэж байна. Мөн Дорноговь аймгийн Айраг сумын айраг өртөөнд байгалийн гамшигт үзэгдэл болж 300 метр газар төмөр замын суурь бүтэц эвдэрсний улмаас Сайншандаас Улаанбаатарын чиглэлд явсан зорчигч тээврийн галт тэрэг осолдож нэг зүтгүүр, тээшний болон зорчигчийн нэг вагон замаас гарсан ноцтой осол гарсан. Уг вагонд 328 зорчигч байсан, галт тэрэгт явсан зорчигчдоос 88 хүнд эмнэлэгийн анхан шатны тусламж үзүүлсэн, хоёр хүний биеийн байдал хүнд байна гэсэн мэдээлэлтэй байна.

Засгийн газар албан тушаалтнуудыг огцруулах эрс шийдэмгий шийдвэр гаргав

УБТЗ-ын сэргээн босгох анги болон ОХУ-ын төмөр замын сэргээн засварлах техник хүрэлцэн ирж сэргээн засварлах ажил явагдаж байна. Манай Засгийн газар байгуулагдсанаасаа хойш хоёр зорилт дэвшүүлэн тавьсан. Нийгэмд шударга ёсыг бэхжүүлэх, төрийн албаны бүх шатанд дэг журам, сахилга бат, ажлын хариуцлагыг сайжруулах зорилт тавьж ажиллаж байгаа” хэмээв. Тэрбээр цааш мэдэгдэхдээ Засгийн газрын үйл ажиллагаа сайжирч эдийн засаг сэргэж, амжилттай хэрэгжиж буй төсөл хөтөлбөр байгааг дурдсан юм. Үүний зэрэгцээ засгийн газрын нэр хүндэд сэь суулгасан алдаа дутагдал гарсанд харамсаж байгаагаа илэрхийлэв. Гаргасан алдаа дутагдлын талаар тэрээр “Бидэнд бас алдаа, дутагдал гарлаа. Монгол улсын төрд ажиллаж байгаа төрийн албан хаагчид, тэр тусмаа яамны удирдах түвшинд ажиллаж байгаа хүмүүс архидан согтуурч, нэгнийхээ эрдэнэт амь насыг хохироосон явдал харамсалтай зүйл болж байна.


Энэ бүхний төлөө дахин уучлалт хүсэж байна. Сахилга, хариуцлага дэг журмыг бид шат шатандаа бэхжүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байгааг энэ үйл явдал маш тодорхой харууллаа. Цаашид бид төрийн албаны хариуцлага, дэг журмыг сайжруулахад хүчин чармайлт тавьж ажиллах ёстойг дахин мэдэрлээ. Тийм учраас засгийн газрын хуралдаанаар Зам тээвэр хөгжлийн яамны сайд Ж.Бат-Эрдэнэ, дэд сайд Б.Цогтгэрэл, төрийн нарийн бичгийн дарга Ж.Бат-Эрдэнэ, холбогдох газрын дарга нарыг ажлын алдаа дутагдал гаргасан үндэслэлээр үүрэгт ажлаас нь чөлөөлж байна” гэв. Зам тээвэр хөгжлийн сайд ийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдсөнтэй холбогдуулан дараагийн сайдыг УИХ-аас томилох хүртэл тус яамны сайдын үүргийг шадар сайд Ө.Энхтүвшинд хариуцуулах захирамжийг Засгийн газрын тэргүүн гаргаад байгаа юм.

Засгийн газрын хуралдаанаар Дорноговь аймгийн Айраг суманд осолдсон галт тэрэгний ослын талаар хэлэлцсэн бөгөөд осолд өртсөн зорчигчдын эрүүл мэндийн байдлын талаар ЭМ-ийн сайд Д.Сарангэрэл мэдээлэл өгөв.

Д.Сарангэрэл: Дорноговь аймагт осолдсон галт тэргэнд 329 хүн явсан. Ослын газарт төмөр замын эмнэлгийн баг, Дорноговь аймгийн Эрүүл мэндийн төв, Даланжаргалан болон Айраг сумын эмч нар зэрэг 37 хүний бүрэлдэхүүнтэй эмнэлгийн баг ажилласан. Зорчигчдоос есөн хүнд яаралтай эмнэлгийн тусламж үзүүлэх шаардлагатай гэж үзэж Айраг сумын эмнэлэгт хүргэсэн. Хоёр хүн Айраг сумын эмнэлэгт тархины доргилттой гэсэн оноштой эмчлүүлж байна. Мөн 120 хүнийг Говьсүмбэр аймгийн эмнэлэгт хүргэж нарийвчилсан үзлэг шинжилгээ хийгээд хоёр хүнийг үргэлжлүүлэн эмчилж байна. Тэр хоёр хүний биеийн байдал хүнд байгаа. Нэг нь 48 настай эмэгтэй, олон хавирганы хугаралтай, элэгний дээд хэсэгт нь шингэн хуралдсан гэсэн учраас гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн мэс заслын баг эмчилгээ хийхээр явсан. Нөгөөх нь 54 настай эмэгтэй тархины гэмтэлтэй гэж үзэн ГССҮТ-д авчирч байгаа. Галт тэргэнд зорчиж явсан 329 хүнд эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэхэд эмнэлгийн багаж хэрэгсэл, эм тариа дутагдсан зүйл байгаагүй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

ТББ гэх дүрэмгүй “тоглогч”-дыг цэгцэлнэ

​ТББ төрийн үүргийг туслан гүйцэтгэгч биш төсвөөс нь таслан “идэгч” болсон ​

 0 сэтгэгдэл


“ТББ-ын нэрээр ашгийн төлөө ажиллаж байгаа хуулийн этгээд цөөнгүй байгааг мэдсэн ч шалгаж тогтоох нь хүндрэлтэй байна. ТББ болон Сан нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуульд хамаарахгүй тул хяналт тавих боломж нь алга. Татварын алба нь Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулж байхдаа ашиг орлого олж байгаа байгууллагад заавал татвар ногдуулж байх үндсэн чиг үүрэгтэй ажилладаг. Тиймээс ТББ олсон ашгаа хуваарилах, дүрэмдээ заасан зорилгод зарцуулахгүй Удирдах зөвлөл, үүсгэн байгуулагч зэрэг нь аливаа хэлбэрээр шилжүүлэн авах тохиолдолд татвар ногдуулдаг болох нь илүү зохистой болов уу” гэсэн татварын байцаагчийн яриа Хууль зүй, Дотоод хэргийн яамнаас захиалан хийлгэсэн судалгааны эмхтгэлд байна.

Монголын 18325 ТББ-ын 5437 огт үйл ажиллагаа эрхлээгүй, 3340 үйл ажиллагаагаа түр зогсоосон, 267 үйл ажиллагаагаа бүрэн зогсоосон, 63 нь хаяг тодорхойгүй болон бусад шалтгааны улмаас ямар нэгэн мэдээлэл байхгүйг тус тайланд мөн дурджээ. Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Б.Энхбаяр “Монголын ТББ уу, гадаад улсаас санхүүждэг байгууллагуудын төлөөлөгчийн газрууд уу гэх хэмжээнд хүрсэн. ТББ нэрийн доор үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлж, үндэстнийг хагалан бутаргах далд зорилготой хэлбэр цагаандаа гарч эхэллээ” хэмээн жиргэжээ. Энэ бол ноцтой баримт. Хариуцлагатай албан тушаалтан хэлсэн тул баттай ч гэж хэлж болно. 10 гаруй жилийн өмнө нийт төрийн бус байгууллагын 50 хүрэхгүй хувь нь гаднын санхүүжилттэй байсан бол одоо 80 хувь нь гаднын санхүүжилтээр ажилладаг болжээ.

Үнэндээ ТББ нэрээр хуульгүй, дүрэмгүй тоглогчид олширсон. Тэднийг байгуулж, хөгжүүлж, ашиглаж буй зорилго нь цэвэр бус. Энэ олон ТББ-ын цаана юу байна вэ гэдэг нь өөрөө асуудал. Компани хэлбэрээр явахаар татвар төлөх гээд байдаг учраас татвараас зайлсхийж ТББ болдог аж. Саяхны нэгэн мэдээллийн сайт дээр “Төрийн ордноор дүүрэн ТББ-ын тэргүүд” нэртэй нийтлэл гарсан байлаа. УИХ-ын гишүүд бүгд 1-3 ТББ-ыг тэргүүлдэг нь уг нийтлэлээс харагдана. Гэтэл ТББ-тай байгаа нь зөвхөн гишүүд бус. Сүүлийн үед төрийн зарим үүргийг ТББ-д шилжүүлэхтэй холбоотойгоор сайд, дарга нар, тэр ч байтугай тэдний туслах, зөвлөх, тойрон хүрээлэгчид ТББ байгуулах явдал газар авчээ. Төрөөс эрхийг нь олгож, тусдаа төсөв хүртэл суулгадаг учраас сайд, дарга нарын дэргэд байгаа, мэдээлэлд ойр хэсэг нь энэ боломжийг ашигладаг нь нууц биш болсон. Гэвч төрөөс өөр тоглогчгүй байсан нийгмийг халж гарч ирж буй тэдгээр ТББ ямар үүрэг гүйцэтгэж байна.

Шашны чиглэлээр гэхэд 500 гаруй ТББ Монголд үйл ажиллагаа явуулдаг байна

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг дэмжих, байгаль орчныг хамгаалах, эмэгтэйчүүдийн эрхийг хангах, хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа явуулах гээд ТББ-уудын анхлан байгуулагдаж байсан чиглэл бий. Энэ талын ТББ-ууд гишүүдийн болон бусад гадаад дотоод хандивлагчдын мөнгөөр санхүүжиж үйл ажиллагаа явуулдаг. Олон жилийн өмнөөс хүн төрөлхтний хувьд асуудал болгон дэвшүүлж ирсэн энэ мэт чиглэлийг гадаад, дотоодгүй, төрийн, төрийн бус гэлтгүй бүхий л талаар дэмждэг учраас тэр. Гэхдээ сүүлийн үеийн төрийн бусчуудын овоорч буй сэдэв нь уул уурхай, газар болчихож. Тэд аль нэг уул уурхайн төслийг гацаах, шантаажлах, жагсаал цуглаан, өлсгөлөн, суулт зохион байгуулах ажлыг хийнэ. Харин мэдээлэлд, шийдвэр гаргагчид ойр хэсэг нь бөөн манлайлал ярьж, энд тэнд лекц унших, сургалт зохион байгуулах нэрээр төсвөөс мөнгө гаргуулж авдаг болсон байна.

Төрийн бус байгууллагыг мөнгө босгох суваг болгон ашиглах байдал Монголоосоо хальж олон улсын тусламжийн байгууллага, хандивлагчид хандан шууд гуйлга гуйдаг хэсэг ч бий аж. Тэгэхдээ ТББ-ын зорилго, үйлдэл, санхүүжилт, үр дүнг хянахгүй бол төрийн мөнгийг зувчуулах нэг хэрэгсэл, улс орны үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх хэмжээндээ хүрч томорсныг салбарын яам хүлээн зөвшөөрч байна. ХЗДХ-ийн дэд сайд Б.Энхбаяр “..Шашны байгууллагын асуудлыг оруулж ирнэ. ТББ-ын халхавчин доор шашны байгууллагууд үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Сүүлдээ ТББ-ууд нь төрийнхөө дээр гараад сандайлах нь. Тиймээс хуульчилж журамлах цаг нь болсон. Үе үеийн Засгийн газар энэ асуудлыг шийдье гэхээр халгаад байдаг байсан...” хэмээн ярьжээ. Дэд сайдын хэлсэнчлэн шашны чиглэлээр гэхэд 500 гаруй ТББ Монголд үйл ажиллагаа явуулдаг статистик байна. Тэр дунд христийн 277, буддын 206, ислам 21, бөө мөргөл 17, шинто хоёр, хиндү болон бахай урсгалын тус бүр нэг ТББ байдгийг “Төрийн бус байгууллагын тухай хуулийг шинэчлэн найруулах хэрэгцээ, шаардлагын тандан судалгаа”-ны эмхтгэлд бичсэн байв.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Хариуцлага тооцно гэж мэдэгдсэн зарим албан тушаалтан найраанд автлаа”

​УИХ-ын дарга гурван зүйл бүхийн шаардлагыг энэ сарын 20-ны дотор биелүүлэх ёстой гэв​

 0 сэтгэгдэл


УИХ-ын гишүүн Л.Оюунэрдэнэ спикер М.Энхболдод хандан гурван зүйл бүхий шаардлага хүргүүлж буйгаа өчигдөр мэдээллээ. Үүнд юун түрүүнд УИХ-ын дарга М.Энхболдыг монголын ард түмэн, МАН-ын нийт гишүүд, дэмжигчдээсээ хэвлэл мэдээллээр дамжуулж албан ёсоор уучлал гуйхыг шаарджээ. Мөн өөрийн хүсэлтээр хууль хяналтын холбогдох байгууллагуудад хандаж 60 тэрбумын хэргийг дахин сэргээж нягтлуулах, олон нийтийн эргэлзээг тайлах талаар тус шаардлагад тусгасан байв. Эцэст нь шалтаг тоочиж, УИХ-ын гишүүдийн үндсэн хуулиар олгогдсон бүрэн эрхэд халдахаа зогсоож ээлжит бус чуулганыг нэн даруй зарлан хуралдуулахыг шаардаж гэжээ. Тэрбээр "Миний хувьд ардчилсан тогтолцоонд битгий хэл, авторитар буюу дарангуйллын засаглалд тавигддаг энгийн ёс зүй, улстөрийн наад захын хариуцлага, товчхондоо үнэнээ хүлээх тухай асуудлыг хөндсөн. Гэвч үнэнээ хэлэхгүй мэлзэж байгаа нь биш, харин үнэнийг хайсан нь буруутан болох тал руугаа явж байна. Өнөөдрийн нийгэмд ёс зүйтэй, хуулийн засаглалтай, хариуцлагатай төрийн оронд ялгавартай үйлчилдэг мэлзсэн төр бий болсныг өнгөрсөн хугацааны үйл явдлууд харууллаа.

• Намын бага хурлаар 60 тэрбумын асуудлыг хэлэлцэх нийгмийн хүлээлт байсан ч биелүүлсэнгүй.

• Л.Оюун-Эрдэнэ: Одоо үнэнийг хайсан нь буруутан болох тийшээ явж байна.

• Хууль зүйн байнгын хороо тодорхойгүй шалтгаанаар хойш сууж байна.

Хувь хүн мэлзэж болно. Харин Монголын төр мэлзэж болохгүй. хэрвээ Монголын төр дагаж мэлзвэл энэ өөрөө тогтолцооны асуудал болж хувирна. Өнгөрсөн хугацаанд нийт 17 төрийн болон намын эрх бүхий байгууллагад бичгээр болон биечлэн хандаж 60 тэрбумтай холбоотой асуудлаар тайлбар авлаа. Эрх мэдэлтний өмнө манай төр засаг хэрхэн ялгавартайгаар хандаж чаддагийг ч бас өөрийн биеэр өнгөрсөн хугацаанд мэдэрлээ. М.Энхболд гэдэг улстөрч 2014 оны наймдугаар 28-нд 40 минутын, 2014 оны есдүгээр сарын 8-ны өдөр 90 минутын 60 тэрбумын гэх ярианд огт оролцоогүй гэж мэлзсэнийг АТГ-ын дарга Х.Энхжаргал тэргүүтэй албан тушаалтнууд эвлүүлэг болгох гэж хуулийн үндэслэл зохиож ажиллажээ. Монгол улсын нийтийн сонсголын хуулийн дагуу УИХ-ын 19 гишүүн энэ асуудлыг өргөн барьсан ч, хууль зүйн байнгын хороо өнөөдрийг хүртэл тодорхойгүй шалтгаанаар мэлзсээр байна.

УИХ-ын 26 гишүүн 60 тэрбумын асуудлаар ээлжит бус чуулган зарлахаар өргөн барьсан ч ирц бүрдэхгүй байна гэдэг шалтгаанаар мөн өнөөдрийг хүртэл мэлзэж байна. Намын бага хурлаар энэ асуудлыг хэлэлцэнэ гэсэн нийгмийн хүлээлт байсан боловч хэлэлцэх асуудалд ороогүй гэдэг шалтгаанаар хэлэлцүүлсэнгүй. Хариуцлагын талаар томоохон мэдэгдэл хийнэ гэж гарч ирсэн МАН-ын зарим эрх мэдэлтнүүд найранд бялуурч, найраанд мансуурч, аргацааж өнгөрдөг өнгөрсөн 25 жилийнхээ арчаагүй аргаа даган мэлзлээ” гэсэн юм. УИХ-ын гишүүн Л.Оюунэрдэнээс “Ээлжит бус чуулганыг дэмжиж 22 гишүүн гарын үсэг зурсан гэх мэдээлэл байна. Гэтэл хуулиараа 25 байх ёстой. Үүнд та ямар хариулт өгөх вэ?” хэмээн асуухад “Сая би УИХ-ын тамгын газраас тодруулга авахад ээлжит бус чуулган зарлахыг 22 гишүүн дэмжиж, гарын үсэг зурсан байна гэдэг тайлбарыг өгсөн. гэтэл надад байгаа бичиг дээр 25 гишүүн гарын үсэг зурсан байна. Тиймээс би УИХ-ын даргатай уулзаад, дахин 22 гишүүн гарын үсэг зурсан гэх ташаа мэдээлэл өгөхгүй байхыг шаардах болно” хэмээлээ. Улмаар шаардлага биелүүлэх хугацааг энэ сарын 20-ны дотор гэж бичсэн байв.