A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3384/

Ард түмний бухимдал туйлдаа хүрч, авлигачдыг эсэргүүцэж байна

Жагсаалд хориг тавьсан боловч иргэд ухарсангүй

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3384/


“Монголын үндэсний фронт” хөдөлгөөнийхөн өчигдөр буюу арваннэгдүгээр сарын 7­-нд “Эх орон дуудаж байна” жагсаал Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулна гэж мэдэгдсэн юм. Гэвч Нийслэлийн Засаг даргын тамгын газраас тус өдөр төрийн ёслолын арга хэмжээтэй тул жагсаал цуглаан зохион байгуулах боломжгүй гэдгийг албан ёсоор мэдэгдсэн аж.

Хэдийгээр жагсаал хийх зөвшөөрөл өгөөгүй боловч Үндэсний фронтын хөдөлгөө­нийхөн талбайн зүүн талд буюу Соёлын төв өргөөний үүдэнд цугларч, дуу хоолойгоо хүргэж байлаа. Биднийг очиход талбайг тойруулан хашлага байрлуулж, цагдаагийн бие бүрэлдэхүүн хамгаалтанд гарсан байв. Ямар нэг том тайз, урлагийн үзүүлбэргүй, чангахан сонсогдох өсгөгч ч байхгүй боловч иргэд “УИХ-­ыг тараая, Авлигачид сөнөтүгэй” гэх зэргээр дуу хоолойгоо нэгтгэн, тэмцэж байлаа.

Жагсаал тайван байдлаар эхэлсэн боловч, оролцохоор ирсэн иргэд сэтгэл хөөрөлдөө хэт автаж, цагдаагийн машин руу олноороо дайрсан юм. Энэ үеэр жагсаал зохион байгуулагчид шуурхай ажиллаж, үймээн самуун гарахаас сэргийлэн жагсагчдыг тайвшруулж байв. Талбайн зүүн талын замын хөдөлгөөнийг олон нийт бүхэлд нь хааж, ердөө арван минутын дотор тэдний тоо хоёр дахин нэмэгдсэн юм.

Улмаар жагсаал зохион байгуулагчид иргэдийг тайвш­руулж, албан ёсны зөвшөөрөл бүхий жагсаал маргааш болох учраас сэтгэлийн хөөрөл­дөө автахгүйгээр, үзэл бод лоо илэрхийлэх хэрэгтэйг анхаа­руулж байв.

Албан бус жагсаалын үеэр тус үйл ажиллагаанд оролцохоор ирсэн иргэдийн байр суурийг сонслоо.

Г.ЛхаанаасүрэнСүхбаатар аймгийн Баяндэлгэр сумын иргэн

ҮНДСЭН ХУУЛИЙГӨӨРСДИЙНХӨӨ ЭРХ АШГИЙН ТӨЛӨӨ ӨӨРЧЛӨХ ГЭЖ БАЙНА

Тэтгэврийн хэдэн “цаас” аваад гэртээ суугаад баймааргүй байна. Бидний үр хүүхэд, ирээ дүй хойч үе яах болж байна. Олигархууд “Та нар хаанаас мөнгө босгож жагсаал хийсэн бэ” гэж асуусан байна. Ард түмэн энд өөрсдийн итгэл үнэмшлээрээ ирсэн. Мөнгөөр жагсаал хийдэг шигээ ард түмнийг ингэж доромжилж болохгүй. Өвөө нь маш их гом­дож, бухимдаж байна. Ард түмний нийтийн эзэмшлийн талбайд яагаад жагсаал хийж болдоггүй юм. Үндсэн хуулийг өөрсдийнхөө эрх ашгийн төлөө өөрчлөх гэж байна. Ах нь материал үйлд вэр ­лэлийн салбарт 40 жил ажил­ласан. Одоо 330 мянган төгрөгийн тэтгэвэр авч байна. Тэтгэвэр, тэтгэмж нэмнэ гэж хэдхэн цаас нэмээд л хуураад өнгөрөх юм. Ажилласан жилээ бодсон ч тэр, хийсэн хөдөлмөрөө бодсон ч тэр, даанч дэндүү юм. Энэ жагсаалд оролцох гэж Сүхбаатар аймгаас зорьж ирлээ.


Н.Хүнбиш
Баянгол дүүргийн 9 дүгээр хорооны иргэн

ШАХМАЛ ТҮЛШИЙГ МӨНГӨ УГААХ АРГА ГЭЖ СЭЖИГЛЭЖ БАЙНА


Ах нь амьд явах эрхээ эдэл­мээр байна. Үнэхээр хангалтгүй байна. Би технологийн мэргэ­жилтэй. Энэ шахмал түлшийг би мөнгө угаах арга гэж сэжиглэж байгаа. Өчнөөн хүн нас барлаа. Шахмал түлшийг уурхайн нүүрсний хаягдал нунтагаар бэлтгэдэг. Зууханд ороод халаад ирэхээрээ жижиг нунтаг учраас бутардаг. Тэр бужигнасан юмыг гадагшлуулахын тулд яндангаа байнга онгойлго гэж байна. Яндан байнга онгойлгоно гэдэг чинь утаа ихэснэ л гэсэн үг. Нүдэнд харагдахгүй утаагаар биднийг хордуулж байна. Сайжруулсан гэдэг гоёчилсон нэртэй болохоос зүгээр л шахмал түлш. Манайд гамшиг үүссэн аятай дүүрэг бүрд штаб байгуулаад онцгой байдлынхан, цагдаагийнхан ажиллаж байна. Хэрвээ сайн түлш байсан бол ийм нөхцөл байдал үүсэхгүй шүү дээ.

Д.Рэнцэндорж Чингэлтэй дүүргийн 17 дугаар хорооны иргэн

АВЛИГАЧДЫГ НАСААР НЬ ХОРИХ ХЭРЭГТЭЙ

Өвөө нь одоо нас сүүдэр 90 хүрч байна. Эх орноо хамгаалж, үр хүүхдэдээ сайхан ирээдүйг үлдээмээр байна шүү дээ. УИХ огцорч, залуу үе, хийе бүтээе гэсэн шинэ үеэ гаргамаар байна. Тэтгэврийн 300­ хан мянган төгрөг идэш ууш, түлээ түлшинд маань ч хүрэлцдэггүй. Яагаад авлига авсан хүмүүстээ хариуцлага тооцдоггүй юм. Би 1930 оноос хойш амьдарч байгаа хүн. Энэ төрийн бүх л үйл ажиллагаа, өөрчлөлтийг биеэрээ харж, үзэж тууллаа. Дундговь аймагт 1973 онд Авирмэд гэдэг хүн 200 мянган “цаас” идсэнийхээ төлөө цаазын ял сонсож явсан. С.Удвал дарга амийг нь аварч 23 жилийн ял аваад үлдэж байлаа. Гэтэл энэ оффшорчид, авлигачид яагаад хариуцлага хүлээхгүй байгаа юм. Тэднийг насаар нь хорих хэрэгтэй.

Ж.Баатархүү
Өмнөговьаймгийн иргэн

ЗАЛУУЧУУДЫН ДУУ ХООЛОЙ ҮГҮЙЛЭГДЭЖ БАЙНА


Энэ жагсаалд оролцох гэж Өмнөговь аймгаас зорьж ирлээ. Болно, болохгүй гээд бөөн л юм болж бaйна. Төрийн ажил явалгүй л яахав. Гэхдээ заавал ингэж жагсаалтай давхцуулах хэрэг байсан юм болов уу даа. Төрийн албыг 60 тэрбумаар худалдаж авсан шигээ төлбөртэй жагсаал гэж хараад байх шиг байна. Монголынхоо төлөө гэсэн сэтгэлээр л жагсаж байна. Маргаашийн албан ёсны жагсаалд оролцохыг бодно. Өнөөдрийн жагсаалд залуучууд алга. Аав, ээжийнхээ тэтгэврийг зээлүүлж авдаг, болсон болоогүй их дээд сургуульд явдаг, хар тамхи татдаг ийм л залуу үе байх шиг. Уг нь эх орныхоо төлөө дуу хоолойгоо өргөх хэрэгтэй. Хар тамхи татаж, нийгэмд буруу үлгэр дууриал үзүүлж байхад хоёрхон жилийн ял оноож байна. Энэ төрд авлигачид, өгзөг илэгчид л үүрлэсэн байна.

С.Баттуяа
Баянгол дүүргийн 4 дүгээр хорооны иргэн

ОХИНДОО САЙХАН ИРЭЭДҮЙ ҮЛДЭЭМЭЭР БАЙНА


Ардчилсан нийгэмд амьдарч байхад бидний дуу хоолойг боомилж байна. Энэ төрд мэдлэг, боловсролтой хүмүүс суугаасай. Эрүүл мэндийн салбарт нь эмч, боловсролын салбарт нь багш гэдэг ч юм уу салбараа сайн мэддэг хүмүүс байх хэрэгтэй. Зүгээр л нэг бөх, дуучин гарч ирээд юу ч хийж чадахгүй. Бид 20, 30 жил харлаа. Одоо хангалттай. Миний охин зургаан настай. Би энэ хөдөлгөөнд 20 жилийн дараах охиныхоо ирээдүйн төлөө л зогсож байна. Сайн сайхан, нийгэм үлдээмээр байна. Цаашдаа болж буй бүх л жагсаал цуглаанд оролцоно.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Боловсруулах үйлдвэрээ дэмжих бус сөхрүүлэх төлбөрт “баяртай” гэж хэлье

 0 сэтгэгдэл

ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭЦИЙН ИХ СУУДЛЫН ХУРАЛДААНЫ ШИЙДВЭР АЛДАГДАЛ НЬ ХОЁР ИХ НАЯД ДАВСАН 2020 ОНЫ ТӨСӨВ, ТҮҮНИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ЗАСГИЙН ГАЗАРТ ХҮНДХЭН БУУЛАА. СОНГУУЛИЙН ДАРАА АМЬДРАЛ УРЬДЫНХААРАА ҮРГЭЛЖИЛНЭ, УЛС ОРОНД ТУЛСАН ӨР ТӨЛБӨРӨӨ БАРАГДУУЛАХ ХУГАЦАА ЗОЛГОНО. ХАРАМСАЛТАЙ, ТӨСВӨӨ БАЙДГААРАА ТЭЛСЭН ЗАСГИЙН ГАЗАР ЗӨВХӨН ӨНӨӨДРӨӨ БОДОН АШИГТ МАЛТМАЛЫН НӨӨЦ АШИГЛАЛТ ТӨЛБӨР АВАХ НЭРЭЭР БОЛОВСРУУЛАХ САЛБАРАА БАЛЛАЖ МЭДЭХЭЭР БАЙНА.

Засгийн газар зөвхөн өнөөдрөө бодон Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр авах нэрээр боловсруулах салбараа баллаж мэдэхээр байна. Ирэх жилийн төсөв тойрсон маргаан намжих шинжгүй байна. Түүхэндээ байгаагүй өндөр зарлагатай төсөв УИХ-д өргөн мэдүүлсэн Засгийн газар уул уурхайгаас хамаг орлогоо олно гэж тооцоолсон. Сонгуулийн жил учраас байгаа нөөц, боломжоо тэд тултал нь ашиглахаар шийдсэн хэрэг. Гэвч Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын хуралдааны шийдвэр алдагдал нь хоёр их наядаар хэтэрсэн 2020 оны төсөв, түүнийг хэрэгжүүлэх Засгийн газарт хүндхэн буулаа. Сонгуулийн дараа амьдрал урьдынхаараа үргэлжилнэ, улс орон тулсан өр төлбөрөө барагдуулах хугацаатай золгоно. Харамсалтай нь, төсвөө байдгаараа тэлсэн Засгийн газар зөвхөн өнөөдрөө бодон Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр авах нэрээр боловсруулах салбараа баллаж мэдэхээр байна. 12.9 их наяд төгрөгийн орлоготой байхаар төлөвлөсөн төсөв АМНАТ-ийн шийдвэрээс болоод 1.3 их наяд төгрөгөөр буурахаар болж байгаа. Баахан хөрөнгө оруулалт хийхээ зарлачихсан эрх баригчдад энэ хэмжээний орлого дутна гэдэг аюул. Төсвийн алдагдал ийм тохиолдолд одоо байгаагаас улам талийж өгнө гэсэн үг. Үүнийг бууруулъя гэвэл хөрөнгө оруулалтаа үр ашгаар нь эрэмбэлж, өөрсдийн үрэлгэн зардлыг хумих учиртай. Зөвхөн сонгуулийн жилийн төсвийг санхүүжүүлэхийн тулд дөнгөж хөл дээрээ тэнцэж буй боловсруулах үйлдвэрийнхээ өсөлт, хөгжлийг боомилж боломгүй. Эдийн засгийн тусгаар тогтнол аж үйлдвэржилт, хүнд үйлдвэрээс эхэлдэг. Тиймээс төсвийн орлого бодож холын зорилгоо умартана гэдэг төрийн зорих хэрэг биш юм. Ашигт малтмалын тухай хуулийн зарим заалтыг хүчингүй болгосноор Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр үгүй болж байгааг Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар цухалдан байж илэрхийлсэн. Түүний эгдүүцэх нь аргагүй байх, төсөв нь орлогогүй болж байхад. Гэхдээ 1.3 их наяд төгрөгийн орлого олохын тулд хэдэн арван их наяд авчрах үндэсний аж үйлдвэрийн бодлогоосоо Монгол Улс ухарч болохгүй. Уул уурхайн салбарт ухаад зөөдөг нь бус угааж боловсруулдаг нь, нэмүү өртөг шингээдэг нь илүү хэрэгтэй байна. Улс орны амьдралд ч энэ хэрээр өөрчлөлт, дэвшил гардаг нь хууль. Уул уурхайн салбараас Засгийн газар 3.2 их наяд төгрөгийн орлого олох бөгөөд үүний гуравны нэгийг Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр бүрдүүлэхээр байсан. Татвар бус төлбөрийн орлого. Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболд дээрх Үндсэн хуулийн Их суудлын хуралдааны гаргасан шийдвэртэй холбогдуулан Сангийн сайдтай эсрэг байр суурьтай байгаагаа хэвлэлээр илэрхийлсэн. Цэцийн шийдвэр гарсан цагаас хойш төсвөөс илүү АМНАТ олон нийтийн анхаарлын төвд байна. “Хоёр удаа АМНАТ авч болохгүй” хэмээн УИХ-ын даргаар ажиллаж байсан эрхэм хэлсэн. Монголын ашигт малтмалаар ажиллаж, амьдардаг 140 гаруй боловсруулах үйлдвэр бий. Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэр гарахаас өмнө бүгд АМНАТ-ийг дахин төлөхөөр байв. Өөрөөр хэлбэл, АМНАТ давхардсан байлаа. Энэ нь УИХ-ын хариуцлагагүй байдлаас улбаатай болохыг судлаачид хэлж байгаа юм. Гол хэргийн эзэн нь хууль тогтоох УИХ гэсэн үг. Дээрх Цэцийн гаргасан шийдвэрээс үүдэн Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахаар Засгийн газар ажиллаж эхэллээ. Энэ оны гуравдугаар сарын 26-нд Засгийн газрын хуулийг батлахаас өмнө Монгол Улс жонш баяжуулах, зэс баяжуулах, нүүрс угаах, гангийн үйлдвэр зэргээс дээрх татварыг авдаггүй байсныг Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга онцолсон. Харин хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр бүгдээс нь авдаг болохоор өөрчилжээ. Уул уурхайн салбарт боловсруулах үйлдвэр хоёр янз байгаа бөгөөд дэргэдээ боловсруулах үйлдвэртэй компаниудад АМНАТ давхардахгүй юм. Харин тусдаа байгуулсан үйлдвэрт давхардал үүсээд байгаа аж. Боловсруулах үйлдвэрээ дэмжих бус сөхрүүлэх хуулийн өөрчлөлтийг УИХ даруй засахгүй бол байгаа үйлдвэрүүд нь хаалгаа барихад хүрэх нь. Иргэн С.Баярмаагийн Үндсэн хуулийн цэцэд гаргасан мэдээлэл ч ихээхэн ул суурьтай байж, нэг бүтээгдэхүүнээс гурван хэлбэрээр төлбөр авахаас гадна НӨАТ гээд нийт дөрвөн төрлийн татвар авч байгааг гаргаж тавьсан. Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрт бус УИХ-ын баталсан хууль өөрөө асуудлын бай, маргааны шалтгаан болоод буй. Боловсруулах үйлдвэрээ дэмжиж аж үйлдвэрийн цогцолбор байгуулах нь манай улсын олон жилийн хүсэл мөрөөдөл. Үүнийг бодит ажил болгоход боловсруулах үйлдвэрүүдэд АМНАТ ихээхэн чирэгдэл удахаар байгаа юм. Аж үйлдвэр хөгжсөн орнуудад боловсруулах үйлдвэр ДНБ-ий 30-40 хувийг эзэлж байхад манай улсад энэ дүн 10 хувиас ч хэтрэхгүй. Үүнийг хоёр, гурав дахин нэмэгдүүлж чадвал ам.долларын ханш буурна, айл өрхийн орлого ч нэмэгдэнэ гэсэн үг. Эрх баригч намын 2016 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт ч томоохон ордыг түшиглэн нүүрс угаах, гүн боловсруулах үйлдвэрлэлийг дэмжихээ амласан. Гэвч одоо үүсээд буй нөхцөл байдал энэ бүхний эсрэг байна. Засгийн газар ч уг асуудал дээр санал зөрөлдөж эхэллээ. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам боловсруулах үйлдвэрлэлээ авч үлдэхээр зүтгэж байгаа бол Сангийн сайд төсвийн орлого бодон гэдийж сууна. 







A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хүүхэд бүрт мөнгө олгоход ₮20 гаруй тэрбум шаардлагатай

Тэтгэмжийг 2020 оны нэгдүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн олгохоор тусгажээ

 0 сэтгэгдэл


Хүсэлт гаргасан хүүхэд бүрт мөнгөн тэтгэмж олгох “Хүүхдийн мөнгөн тэтгэмжийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолын төслийг хэлэлцэж байна. Өнөөдрийн байдлаар өрхийн орлогын онооноос хамаарч нийт хүүхдийн 80 орчим хувьд нь хүүхдийн мөнгө олгож байгаа. Гэхдээ төрийн өндөр албан тушаал хашдаг, бизнес эрхэлдэг айлын хүүхдүүд энэ мөнгийг авахгүй байж болно. Харин амьдралд нь энэ мөнгө үнэхээр хэрэгцээтэй хүмүүст өгье гэдэг агуулгаар тогтоолын төслийг өргөн барьсан гэж уг төслийг санаачлагчдын нэг С.Бямбацогт хэлж байна. Уг тогтоолын төслийг 2018 онд өргөн барьсан бөгөөд жил гаруй хүлээгдэж байж парламентын босго давж буй юм. Хүсэлт гаргасан хүүхэд бүрт хүүхдийн мөнгө олгодог болохын тулд 20 гаруй тэрбум төгрөгийн санхүүжилт шаардлагатай юм байна. Энэ хөрөнгийг 2020 оны төсвийн төсөлд суулгасан тул тогтоолын төсөл батлагдсан тохиолдолд мөнгө олгоход бэлэн гэсэн үг аж. Улмаар “Хүүхдийн мөнгөн тэтгэмжийг өрхийн мэдээллийн нэгдсэн санд бүртгэгдсэн өрхийн 0-18 хүртэлх насны хүүхдийн мөнгөн тэтгэмж авах хүсэлт гаргасан хүүхэд бүрт сар бүр бэлэн мөнгөөр олгосугай” хэмээн өөрчлөн найруулахыг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжив. Түүнчлэн тогтоолын төсөлд тэтгэмжийг 2020 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн олгохоор тусгажээ.






A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Aлбан тушаал амлаж дэнчин авах хуулийн гаргалгаа байхгүй

Намын санхүүжилтийг дэнчингийн мөнгөөр бүрдүүлэх нь хуулиар хориотой

 0 сэтгэгдэл


ПАРЛАМЕНТАД СУУДАЛТАЙ НАМД ТӨРӨӨС ОЛГОХ САНХҮҮЖИЛТИЙН ДЭМЖЛЭГИЙГ СОНГУУЛИАР АВСАН САНАЛ БҮРИЙГ НЬ 1000 ТӨГРӨГӨӨР ТООЦОЖ ДӨРВӨН ЖИЛД НЭГ УДАА, УИХ-ЫН ГИШҮҮНИЙ СУУДЛЫГ НЬ 10 САЯ ТӨГРӨГӨӨР ЖИЛ ТУТАМ “МЯЛААДАГ”. МАН 2016 ОНЫ СОНГУУЛИАР АВСАН 569.5 МЯНГАН САНАЛДАА 569.5 САЯ ТӨГРӨГ ХҮРТСЭН БОЛ АН 62.3, МАХН 4.2 САЯЫГ АВЧЭЭ. МӨН ГИШҮҮНИЙ МӨНГӨ ГЭЖ ДӨРВӨН ЖИЛИЙН ХУГАЦААНД МАН 2.5 ТЭРБУМ, АН 340 САЯ, МАХН 40 САЯ ТӨГРӨГ АВАХ ЮМ.

Хэдхэн хоногийн өмнө шүүхээс төрийн эрхийг хууль бусаар авах зорилготой хуйвалдаан зохиосон гэх үндэслэлээр Ц.Сандуй, С.Ганбаатар нарт дөрвөн жилийн ял оноосон. 2014 оноос эхтэй энэ үйл явдлын гол буруутгал нь төрийн албыг үнэлж, зарахыг оролдсон гэх тодотголтой. М.Энхболдыг ч яг энэ үндэслэлээр УИХ-ын даргын албан тушаалаас огцруулж, эрх баригчдын хоёрдугаар ээлж “хоолондоо” орсон түүх хуучраагүй байна. Тэгвэл өнгөрсөн долоо хоногт АН-ын ҮБХ УИХ-ын гишүүнд нэр дэвших эрхийг 100 сая төгрөгөөр үнэлэн, буцаан олгохгүй нөхцөлтэйгөөр дэнчин хэлбэрээр цуглуулах шийдвэр гаргаснаа мэдэгдэв. Мөн мөнгө өгсөн хүмүүсийг албан тушаал олгох жагсаалтад бүртгэх гэнэ. 2016 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших эрхийн “ханш” 50 сая төгрөг байсан бол өдгөө хоёр дахин нэмэгдээд байгаа нь энэ. МАН-ынхан ч АН-аас ялгаагүй нэр дэвшигчээс мөнгө хурааж сонгуулийн санхүүжилтэд зарцуулж ирсэн нь нууц биш. Энэ өдрүүдэд ч нэг тойргийн үнэлгээг хэдээр тогтоохоо судалж суугаа. АН нэр дэвшигчийн ханшийг 100 сая төгрөгт хүргэсэн учраас МАН ч хүчний давуугаа хадгалахын тулд “ёсыг дагах” нь лавтай. Сайдын суудлыг мөнгөөр зарж, албан тушаалын наймаанд шан татсан арвин туршлагатай намын хувьд энэ тал дээр АН-аас илүү гарна уу гэхээс дутахгүй. Жижиг намуудын хувьд энэ дүнд хүрэхгүй ч “хөнжлийнхөө” хэрд таарсан мөнгөн дүн хэлэхээр бэлтгэн суугаа биз. Албан тушаалын “наймаа”, нэр дэвшигчийн ханш ийм тодорхой байхад хэн нь хэнийгээ хэлж, “хэрээ хэрээнийхээ харыг гайхах” вэ. Монголын улс төр, төрийг сонгох процесст бугшсан энэ үйлдэл яах аргагүй төрийн өндөр албан тушаалын “урьдчилсан төлбөр” болж харагдаад байна. Шулуухан хэлэхэд төрийн албыг үнэлэн зарж байгаа нь төрийн эрхийг хууль бусаар авахыг санаархсан гэмт хэрэг биз дээ. УИХ-ын 76 тойрог, Засгийн газрын 16 суудал, 13 дэд сайд, 29 агентлагийн дарга, цаашилбал, УИХ-аас томилдог байгууллагын удирдлага гээд улс төрийн томилгоо хийдэг олон албан тушаалыг дэнчинд тавьж, үнэлэн зарж байгаа нь Ц.Сандуй нарын холбогдсон гэмт хэргээс юуны ялгаа. АН-ын ҮБХ сонгуульд ялсан тохиолдолд дэнчингийн мөнгө өгсөн хүмүүсийг хамгийн түрүүнд албан тушаалд томилохоо ил цагаан зарлалаа. Үүнийг дээрх албан тушаалын аль нэгэнд горилж байгаа бол мөнгөө урьдчилаад өгчих өө, бид төрийн эрхийг мөнгөөр авъя гэсэн санаа биш гэх үү. Намын санхүүжилтийг дэнчингийн мөнгөөр бүрдүүлэхийг хязгаарласан байтал ийм улаан цагаандаа гарсан явдлыг хүлээн зөвшөөрөх гэж үү. Улс төрийн намын тухай хууль болон Сонгуулийн тухай хуульд намд зөвхөн хандив өгөхийг зөвшөөрснөөс дэнчинболон бусад байдлаар мөнгө бэлэглэхийг зөвшөөрөөгүй. Тэр дундаа ашиг сонирхол дагуулсан мөнгө өгөх бүр ч хориотой. Улс төрийн намын тухай хуульд намын санхүүг гишүүний татвар, дэмжигч хуулийн этгээд, иргэний хандив, төрөөс үзүүлэх санхүүгийн дэмжлэг, намын хэвлэл мэдээлэл, сурталчилгааны болон хөрөнгө зарж, түрээсэлсний орлого, намын мөнгийг банкинд хадгалуулсан хүү гэх зэрэг долоон төрлөөр бүрдүүлэхээр заасан байгаа. Энд дэнчингийн мөнгө хэлбэрээр санхүүжилт авах тухай нэг ч үг, өгүүлбэр байхгүй. Нэр дэвших эрхийн 100 сая төгрөгийг хандив гэж тооцвол тус хуулийн 18.3-т “Намд зориулж нэг удаа өгөх хандивын дээд хэмжээ хуулийн этгээдээс арван сая, иргэдээс нэг сая төгрөгөөс хэтэрч болохгүй бөгөөд нэг хандивлагч намын нэг байгууллагад жилд хоёроос дээш удаа хандив өгөхийг хориглоно. Намд хандив өгсний төлөө албан тушаал, хувийн эрх ашиг хөөцөлдөх, шахалт үзүүлэхийг хориглоно” гээд бүр тодорхой тусгасан бий. Цаашилбал намдаа 100 сая төгрөг өгөх нь ч дээрх заалтаар хориотой юм. Мөн сонгуулийн тухай хуульд хамааруулах гэж байгаа бол тэнд ч дэнчингийн мөнгөний талаар үг, үсэг огт тусгаагүй. АН дөрвөн жил гудамжинд “өлссөнийг” ойлгож болох ч хуулийн эдгээр заалтын дээгүүр харайх нь арай хэтийдсэн хэрэг биш үү. МАН ч баярхалгүй тэдний араас нэр дэвших эрхийг мөнгөөр үнэлж “хам хэрэгтэн” болох магадлал өндөр. Тэдний булайг дурдаж, “далайг” хутгаж суухуйд намын санхүүжилтийг төрөөс даадаггүйд бурууг тохох өнгө аяс цухалзаж байна. Төрөөс харж үздэггүйгээс хойш санхүүжилтээ хууль зөрчин босгохоос яах вэ гэсэн тунирхал ч хууль бус үйлдлийн тайлбар болох янзтай. Дэлхий нийт төрөөс шууд дэмжлэг үзүүлснээр улс төрийн намаа хүчирхэг компаниудын “халааснаас” хамгаалж байгаа. Ардчилал өндөр хөгжсөн Япон, Герман, Испани, Их Британи, Франц, Канад, Итали, амьдрах хамгийн таатай нөхцөл бүрдүүлсэн Швед, Швейцар, Норвег, Дани зэрэг 65 оронд төрөөс намын санхүүжилтийг олгож байна. Манай улс ч энэ зүгт хэд хэдэн удаа алхам хийх гээд УИХ-аараа унагасаар “илжиг модон хударгандаа” үлдсэн нь энэ. Уг нь тус хуулиар төрөөс олгох дэмжлэгийг УИХ-д суудалтай эсэхээс үл хамааран бүх намд өгөх санхүүжилт авсан нам дөрвөн удаагийн сонгуульд дараалан оролцоогүй бол татан буулгах, санхүүжилтийн 30 хувийг хөгжлийн бодлого боловсруулахад зарцуулах зэрэг дэлхийн чиг хандлагад дөхсөн заалтууд байгаа. Улс төрийн голлох хоёр хүчин хуулиа засахын оронд хууль бусыг сонгож байгаа нь харамсалтай. Хэрэв хуулиа өөрчилсөн бол шүүхээс гэмт хэрэг гэж үзсэн үйлдлийг өөр хувилбараар хэрэгжүүлэх оролдлогогүй, парламент “халаасны” гишүүдээр дүүрч, ашиг сонирхол ханхлуулахгүй байх боломжтой байсан юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Саарал жагсаалтаар сонсгол хийсний дараа Н.Баяртсайханыг хэлэлцэнэ

 0 сэтгэгдэл


Монгол Улсыг саарал жагсаал­тад оруулахад хаана хариуцлага алдсаныг тогтоох нээлттэй сонсголыг УИХ зохион байгуулахаар болжээ. Энэ нь өнгөр­сөн баасан гарагт УИХ­-аар Монголбанкны ерөнхийлөгч Н.Баярт сайхан, СЗХ-­ны дарга С.Даваасүрэн нарыг албан ту­шаалаас нь чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцэхэд МАН-­ын бүлэг зав­сарлага авсантай холбоотой. УИХ­ын дарга Г.Занданшатар дээрх хоёр албан тушаалтанд хариуцлага тооцохоо мэдэгдсэн ч гишүүд Н.Баярт сайханыг огцруулах үндэслэл байхгүй гэж үзэж байгаа юм. Тиймдээ ч МАН-­ын бүлэг гишүүдийнхээ хү­сэлтээр завсарлага авсан. Харин Санхүүгийн зохицуулах хорооны даргын хувьд албан тушаалаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өөрөө гаргасан учраас УИХ түүний хүсэлтийг ёсоор болгох юм. Тус бүлэг Монголбанкны ерөнхийлөгчийг огцруулахын өмнө саарал жаг­саалтад ороход төв банкны удирдлага ямар алдаа гаргасныг тодорхой болгох үүднээс ийн сонсгол зохион байгуулахаар болсон аж. Сонсголыг Эдийн засгийн байнгын хорооноос зохион байгуулж санхүүгийн болон хуулийн байгууллагын удирдлагуудыг оролцуулах юм.