A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3995/

Багш нарыг хангалттай бэлтгэхгүй бол 10 жилийн дараа өнөөдрийн ачаалал буурахгүй

Багш нарыг хангалттай бэлтгэхгүй бол 10 жилийн дараа өнөөдрийн ачаалал буурахгүй
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3995/
  • Баянзүрх, Сонгинохайрхан дүүргүүдэд 2030 оноос өмнө 1200 хүүхдийн суудалтай 60 гаруй сургууль барьж ашиглалтад оруулах хэрэгцээ гараад байгаа аж. Түүнчлэн Хөвсгөл аймаг 15 сургууль шинээр ашиглалтад оруулах хэрэгтэй гэсэн судалгаа гарчээ
  • Дараагийн 20 жилд улсын хэмжээнд шинээр 31284 багш бэлтгэх шаардлага тулгарч байна
  • ЕБС-ийн бага ангийн сурагчдын тоо 18 хувиар дунд болон ахлах ангийн сурагчдын тоо 2018 оныхоос 71 хувиар нэмэгдэх төлөвтэй байна 


Монгол Улсын хувьд өнөөдөр боловсролын салбарын хөгжил хамгийн ээдрээтэй байна. Сургуулийн хүрэлцээ, хангамж тааруу, багш нарын ур чадвар дутмаг, сургалтын чанар сул, сурах бичгийн хангамж муу хэмээн байнга шүүмжлүүлдэг. Гэсэн хэдий ч дорвитой өөрчлөлт, ахиц дэвшил гардаггүй. Ерөнхий боловсролын зарим сургуулиуд нь гурван ээлжээр хичээллэдэг, нэг багшид 50-60 хүүхэд ногддог гээд ачаалал өндөр байгаа юм. Өнөөгийн нөхцөл байдлыг 20 жилийн дараа харьцангуй өөр болж сайжирна гэсэн хүлээлт ард түмэнд байна. Тиймээс 2030 он гэхэд боловсролын салбарт ямар ахиц дэвшил гарсан байх бол гэдгийг сонирхлоо.
БСШУСЯ, Азийн хөгжлийн банк хамтран 2030 онд боловсролын салбарын чанар хүртээмж ямар байх талаар таамаг, төсөөллийн тайлан гаргажээ. Тус тайланд дурдсанаар сургуулийн өмнөх боловсролын тогтолцоог төгөлдөржүүлэх, нэг багшид оногдох хүүхдийн тоог 25 хүртэл бууруулах, сургуулийн өмнөх боловсролд нийт хүүхдийн 80 хувийг хамруулах зорилт тавьжээ. Мөн 2030 он гэхэд сургуулийн өмнөх боловсролын нэг багшид ногдох хүүхдийн тоог 20 хүртэл бууруулж, нийт хүүхдийн 90 хувийг сургуулийн өмнөх боловсрол хамруулахаар төлөвлөжээ. 2030 он хүртэлх таамаглалаас үзвэл цэцэрлэгт хамрагдах хүүхдийн тоо огцом нэмэгдэхээргүй дүр зураг ажиглагджээ. Харин ЕБС-ийн бага ангийн сурагчдын тоо 18 хувиар, дунд болон ахлах ангийн нийт сурагчдын тоо 2018 оныхоос 71 хувиар нэмэгдэх төлөвтэй байгаа аж. Мөн дээд боловсрол эзэмших залуусын тоо 46 хувиар, МСҮТ-д суралцагсадын тоо 42 хувиар өсөх таамаг харагджээ. Үүнтэй уялдан дунд болон ахлах ангийн түвшинд мэргэжлийн хичээл заах багшийн тоог  нэмэгдүүлэх шаардлага тулгарч байна. 2030 он гэхэд манай боловсролын салбарт ажиллах нийт багшийн тоо 50 мянга гаруй болох төлөв харагдаж буй юм. Гэхдээ багш нарыг хүртээмжтэй бэлтгэж чадахгүй бол нэг багшид ногдох хүүхдийн тоо өнөөгийн түвшинтэй ижил байна гэж дүгнэжээ. Бага ангийн 5158 багш шинээр бэлтгэх хэрэгцээ гарч байгаа бол монгол хэл, уран зохиолын 3838, математикийн 2433, мэдээлэл технологийн 691, физикийн 1221, биологийн 1332, хими 1408, газарзүйн 860, түүх 1171, нийгэм судлал, иргэний боловсрол 2133, дүрслэх урлаг, зураг зүй технологи 3181, хөгжмийн 1633, биеийн тамир 2467, эрүүл мэндийн 1141, англи хэлний 1998, орос хэлний 619 гээд нийт 31284 багш шинээр бэлтгэх шаардлага тулгарч бай на. Мөн шинээр цөөнгүй сургууль барих хэрэгцээ үүсэж буй. Тухайлбал, Баянзүрх, Сонгинохайрхан дүүргүүдэд 2030 оноос өмнө 1200 хүүхдийн суудалтай 60 гаруй сургууль барьж ашиглалтад оруулах хэрэгцээ гараад байгаа аж. Түүнчлэн Хөвсгөл аймаг 15 сургууль шинээр ашиглалтанд оруулах хэрэгтэй гэсэн судалгаа гарчээ. Уг судалгаа таамгийг гаргахдаа 
санхүүгийн зардлын хэмжих нэгжийг ам. доллараар хийсэн бөгөөд ханшийн савлагаа нь монгол төгрөгтэй харьцуулахад бага байна хэмээн тооцоолжээ. 2030 он гэхэд боловсролын салбарт зарцуулах зардлын хэмжээ гурав дахин өснө гэж тооцоолсон байна. Гэхдээ дэлхий дахинд өрнөж буй технологийн хувьсал манай улсын боловсролын салбарт хэрхэн тусгалаа олох нь тодорхойгүй байгаа юм. Одоогоос 10 жилийн дараа ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн агуулга хэрхэн өөрчлөгдөх, ямар шинэ дэвшил гарах талаар уг тайланд нарийвчлан тусгаагүй байна. Энэ нь хүмүүст хуучны заах арга барилаасаа салж чадахгүй байхвий гэсэн эргэлзээ төрүүлж буй. Мөн шинээр ямар хичээл үзэж судлах, сургалтын шинэ технологийг хэрхэн ашиглах бол гэдэг талаар тодорхой таамаг одоогоор салбарын яамнаас гаргаагүй байна. Тэгэхээр шинэ зууны технологийн эринд бидний хойч үе юу үзэж судлах нь тун бүрхэг байгаа юм. Уг нь боловсролын салбарын бодлого чиглэл нь тодорхой байж улс орон хөгжих учиртай. Шинэ зууны мэдлэг боловсролтой иргэдийг бэлтгэхэд ихээхэн анхаарах шаардлагатай билээ. Хойд хөрш багш нарын нийгмийн асуудлыг нэн түрүүнд шийдэж, иргэдээ боловсролтой болгох бодлого барьж байна. Харин манай улсын боловсролын салбар өнгөрсөн жилүүдэд уруудаж ирснээс өөдөлсөнгүй. Тиймээс боловсролын салбарын хөрөнгө санхүүжилтийг сайжруулж, үр хойчоо боловсролтой иргэн болгоход одооноос анхаарахгүй бол дэлхийн хөгжлөөс хэдэн мянган бээрийн цаана хоцрох гээд байгааг холбогдох байгууллага нь ухаарах цаг болсныг сануулахад илүүдэхгүй болов уу. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эхнэрээ дураар нь байлгах нь буруу гэж үү

 0 сэтгэгдэл

“Засгийн газрын мэдээ” сонин мэргэжлийн сэтгэлзүйчтэй хамтран бэлтгэдэг ээлжит зөвлөгөөгөө хүргэж байна. Энэ удаа “Улаанбаатар Эрдэм” их сургуулийн сэтгэл судлалын багш, сэтгэлзүйч Б.Батцэцэг уншигчдын асуултад хариуллаа. Хэрэв танд сэтгэл зүйн тулгамдсан асуудал байвал манай сонинд хаяглан ирүүлээрэй.

Найз залуу маань намайг дахин хуурах болов уу

 -Би найз залуутайгаа үерхээд зургаан жил болж байна. Гэнэт л “Би чамд хэрэггүй. Чи надаас өөр хүнтэй илүү сайхан амьдарна” гээд надаас салсан. Тэр үед өөр охинтой харьцдаг байсан юм байна лээ. Сарын дараа би чамгүйгээр байж чадахгүй нь гээд эргээд ирлээ. Намайг дахин хуурах болов уу?

-Найз охин болон залуугаасаа өөр хэн нэгнийг сонирхох, түүнд татагдах үе хүн бүрт байдаг. Тухайн үед сонирхогч хүний байр сууринаас хандаад түүндээ бат итгэсэн бололтой. Таныг сэтгэл санаагаар унагааж, хүнд байдалд оруулахгүйн тулд тэгж хэлсэн байх. Хэсэг хугацаанд өөр хүнтэй харьцаад үзсэн боловч тан шиг түүнийг хайрлахгүй, мөн танд илүү их хайртайгаа мэдэрсэн учраас буцаад ирсэн. Тиймээс найз залуугаа дахин алдаа гаргахгүй гэдэгт итгэж, өөрт нь итгэх итгэл найдварыг сайн өгч хайрлавал ийм асуудал дахин гарахгүй.

Эхнэрээ дураар нь байлгалаа гэж ээж, аав уурладаг

-Эхнэрээ хэтэрхий их дураар нь байлгалаа гээд ээж, аав уурлаад байх юм. Би айлын ганц эрх охиныг авч суусан нь үнэн. Гэхдээ цаг хугацаа өнгөрөх тусам гэрийн ажил хийж сурна гэж боддог. Намайг хоол хийж, гэрээ цэвэрлэж байхыг ээж харчихаад уурлаж, “сал” гэсэн. ингэж сүржигнэх нь буруу биз дээ?

-Гэр бүлийн ийм маргаантай асуудлыг шийдвэрлэх гарц бол бие биедээ итгэх илтгэл, хайр халамж юм. Тиймээс үүнийг асуудал мэт хүлээн авалгүй, эхнэртэйгээ хамт гэрийн ажлаа хийж, урам өгөн сургаж сайн ярилцах үед амархан намждаг. Яагаад гэвэл таны эхнэрээ хайрлах чин сэтгэл үнэхээр гайхалтай учраас ямар ч эмэгтэй хүн үүнийг ойлгож өөрөө өөртөө анхаарал тавьж алдаагаа засах алхам хийдэг. Аав, ээжийн үг хэдий үнэн ч үүнийг зөвөөр ойлгуулахын тулд та хоёр хичээж, асуудлаа шийдвэрлэх гарцыг ярилцаад хэрэгжүүлээрэй.

Аав маань ирээд дүүг маань аваад явна гэвэл яах вэ

-Эцэг өөртэй ч би дүүгээ маш их хайрладаг. Гэтэл том болох тусам үгэнд орохгүй юм. Аав нь бидэнтэй хамт байдаггүй. хоёр настай байхад нь хамт байсан боловч таван жил нэг ч удаа холбоо бариагүй аавыгаа байнга ярина. Аав нь ирээд дүүг минь аваад явна гэвэл яах вэ?

-Эцгийн хайр үгүйлэгдэж, аавыгаа санаад байгаа болохоор дүү тань үгэнд орохгүй байгаа юм. Тиймээс дүүгээ аавтай нь хааяа нэг уулзахыг зөвшөөрөх хэрэгтэй. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам энэхүү байдал даамжрах магадлалтай учир даруй арга хэмжээ авахыг зөвлөж байна. Дүү чинь таныг хэзээ ч орхихгүй гэдэгт итгэлтэй байгаарай. Тэр хүнд охинтойгоо уулзахгүй байх шалтгаан байгаа гэдгийг ойлгож, чи ч гэсэн аавд нь сайн хандах хэрэгтэй. Хүн хүнээ хайрлаж байж, хайрлагддаг учраас дүүдээ маш их хайртай гэдгийг аавд нь сайн ойлгуулан, ярилцахыг зөвлөе. 

Өвөөгөөс болж гэрт хэрүүл үүсээд байна

-Өвөө маань одоо 70 настай. Бидэнтэй хамт амьдардаг нь дүү бид хоёрт их яршигтай санагддаг. Яг л жаахан хүүхэд шиг аашилж, биднийг байнга загнана. Өвөөгөөс болж үргэлж гэрт хэрүүл үүсдэг. Яаж энэ асуудлыг шийдэх вэ?

-70 нас гэдэг бол хүний амьдралын хамгийн эмзэг бөгөөд өнгөрүүлсэн амьдарлаа дүгнэж, бие махбод сэтгэл санааны байдал хувьсан өөрчлөгдөж яг л хүүхэд шиг аашилж хандах үе болохоор ийм нөхцөл байдлыг сайнаар хүлээн зөвшөөрч тэвчих хэрэгтэй байдаг. Мөн энэ байдал хэцүү санагдаад байвал түр зуурын хугацаанд тусдаа амьдарч нөхцөл байдлын ялгааг сэтгэл зүйн үүднээс ойлговол ийм байдал хүнд хэцүү санагддаггүй болчихдог. Тиймээс гэрийнхэнтэй ярилцаж байгаад аль болох шийдвэрлэх гарцыг сонгоорой. Эргээд та нар ч гэсэн адилхан хөгширч энэ үеийг туулах учраас хэцүү сөрөг байдлаар бүү хүлээн аваарай.

Жирэмсэн эмэгтэйн сэтгэлзүй өсвөр насныхтай адил байдаг

-Би зургаан сартай жирэмсэн. Сүүлийн үед сэтгэл санаа тайван бус байх боллоо. Ямар ч шалтгаангүй эргэн тойронд байгаа хүмүүст уурладаг. Үүнийгээ мэддэг хэрнэ өөрийн эрхгүй аашлаад байх юм. Би яах вэ?­

-Ийм нөхцөл байдал жирэмсэн эмэгтэй бүрт тохиолддог учраас та үүнийг хүндээр бүү хүлээн аваарай. Хэсэгхэн хугацаа өнгөрөхөд асуудал тань амархан шийдэгдэх болно. Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүйн хөгжлийн тогтворгүй үетэй жирэмсэн эмэгтэйн сэтгэл зүйн онцлог яг адилхан байдаг. Энэхүү нөхцөл байдлаа арилгахын тулд аль болох өөртөө түвэггүй дуртай зүйлээ хийж, уурлах зүйл гарсан ч түүнийг түр хугацаанд тэвчиж, өөрийгөө завгүй байлгаарай. Мөн өөдрөг зүйлсийг бодож агаар салхинд гарч, эерэг энергиэр өөрийгөө цэнэглээрэй. 

Хайртай бүсгүйгээ байнга үнсдэг эрчүүдийн 75 хувь нь орлогтой

АНУ­-ын Калифорнийн их сургуулийн эрдэм шинжилгээний ажилтнууд хайртай бүсгүйгээ үнсэхээс ичдэг залуучуудад эхнэрээ үнсэх даалгавар өгөхөд итгэмээргүй үр дүн гарсан байна. Залуучууд хайртай бүсгүйгээ хэдий хэр үнсэнэ төдий чинээ санхүүгийн орлого нь нэмэгдэж байжээ. Үнсэлтийн талаар янз бүрийн үзэл бодолтой хэдэн арван эрчүүдээс санал асуулга авсан байна. Үр дүнг нэгтгэн харахад хайртай бүсгүйгээ ихээр үнсдэг эрчүүдийн цалин байнга нэмэгдэж ирж байсан түүхтэй байв. Тиймээс хайртай бүсгүйгээ байнга үнсдэг эрчүүдийн 75 хувь нь өндөр орлогоороо гайхуулж чаддаг аж. Иймд эрдэм шинжилгээний ажилтнууд хайртай бүсгүйчүүдээ үнсэлтээр “мялааж” байхыг зөвлөж байна. Тэдний хэлснээр энгийн энхрийлэл нь сэтгэл санааг сэргээж, эрүүл, тэнцвэртэй харилцаа бий болгоход нөлөөлдөг аж. Мөн санхүүгийн өсөлтөнд нөлөөлж байгааг бодож үзэх хэрэгтэй гэж зөвлөсөн байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Онлайн худалдаа хийхдээ анхаарах зүйлс

 0 сэтгэгдэл
  • Нэр эсвэл байгууллага нь тодорхойгүй газраас худалдан авалт хийх нь эрсдэл дагуулах сөрөг талтай
  • Тухайн бүтээгдэхүүнийг байнга хэрэглэдэг хүнээс зөвлөгөө авахад илүүдэхгүй. Бас нэмж хэлэх зүйл бол сэтгэгдэл бичсэн хүмүүс жинхэнэ хувь хүний хаяг мөн эсэхийг нягталж үзэх нь зүйтэй. Заримдаа хуурамч хаяг ашиглан эерэг сэтгэгдэл бичин эрэлтийг өсгөх арга ашиглах нь бий

Орчин үед хүмүүс гэрээсээ гаралгүй худалдаа хийх сонирхолтой болжээ. Үүнийг дагаад онлайн худалдааны зах зээл өргөжиж байна. Иймд онлайн худалдаа хийхдээ анхаарах зүйлсийн талаар зөвлөгөө бэлтгэлээ. Бараа бүтээгдэхүүнээ танилцуулж буй байгууллага хэр баталгаатай эсэхийг эхлээд шалга. Хэрвээ танд ямар нэгэн байдлаар тухайн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээтэй холбоотой асуудал гарахад эргэж хандах эзэнтэй, гомдлыг хүлээн авах чадвартай, баталгаат байдлыг маш сайн харгалзах хэрэгтэй. Нэр эсвэл байгууллага нь тодорхойгүй газраас худалдан авалт хийх нь эрсдэл дагуулах сөрөг талтай. 

Зураг ба бодит байдал

Цахим сурталчилгааны зургийг ихэвчлэн студийн хэмжээнд тусгайлан авдаг. Гэрлийн тусгал, орчныг бэлдсэн тусгай зураг ашигладаг учраас таны анх бодож захиалсан болон бодит байдал хоорондоо зөрөх явдал багагүй тохиолддог. Иймээс та худалдан авалт хийхээсээ өмнө үүнийг маш сайн анхаараарай. 

Төлбөр нь уян хатан эсэхийг нягтлаарай

Хүмүүсийн хамгийн их эргэлзээг төрүүлдэг зүйл бол төлбөрийн нөхцөл байдаг. Зарим онлайн худалдаанд захиалсан бүтээгдэхүүн нь гар дээр ирэх хугацаа нь богино боловч төлбөрийн нөхцөл уян хатан биш байдаг. Иймээс сонголт хийхээсээ өмнө дахин нэг бодож үзэх хэрэгтэй. 

Бараа бүтээгдэхүүний талаарх зөв мэдээлэл бол хэрэглэгчийн сэтгэгдэл

Зах зээлд маш их өрсөлдөөн байдаг тул худалдаа эрхлэгчид, байгууллага өөрсдийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээ хамгийн сайн гэж сурталчилдаг. Харин танд үнэнийг хэлж чадах зүйл бол хэрэглэгчийн сэтгэгдэл байх болно. Мөн хүмүүс их асууж, анхаараад байгаа зүйлийг хамгийн сайн мэтээр төсөөлдөг. Гэтэл үнэн хэрэгтээ чанар муутай байх нь бий. Тиймээс тухайн бүтээгдэхүүнийг байнга хэрэглэдэг хүнээс зөвлөгөө авахад илүүдэхгүй. Бас нэмж хэлэх зүйл бол сэтгэгдэл бичсэн хүмүүс жинхэнэ хувь хүний хаяг мөн эсэхийг нягталж үзэх нь зүйтэй. Заримдаа хуурамч хаяг ашиглан эерэг сэтгэгдэл бичин эрэлтийг өсгөх арга ашиглах нь бий.

Захиалсан бараа талаалагдахгүй бол буцаах боломжтой эсэхийг судал

Монголд бараа бүтээгдэхүүн худалдаж авахад хамгийн хэцүү зүйл бол “Зарагдсан барааг буцаахгүй” гэдэг тулган шаардалт. Нэг талаас худалдаа эрхлэгчдийн хувьд барааг буцаана гэдэг хүндрэлтэй хэдий ч хэрэглэгч мөн адил өөрийн хүлээлтэд хүрэхгүй, сэтгэлд нийцээгүй зүйл худалдан авна гэдэг хэцүү. Иймээс аль аль талдаа гомдолгүй байх худалдан авалтын уян хатан нөхцөлтэй эсэхэд анхаараарай. Бүтээгдэхүүний чанартаа эргэлздэггүй газруудад үргэлж ийм нөхцөл байдаг.

Урамшуулал, хөнгөлөлтийн мэдээлэл

Бизнес эрхлэгчид урамшуулал эсвэл хөнгөлөлтийн үйл ажиллагааг тодорхой хугацаанд хийж байдаг. Хэрвээ худалдан авалт хийхийн өмнө үүний талаар асуух эсвэл судлахгүй бол илүү ашигтай байж болох байсан боломжоо алдаж магадгүй. 

Гэр бүлийнхнийхээ размерийг мэдэж байх нь чухал

Ялангуяа онлайнаар хувцас худалдан авахдаа таарсан хэмжээ, размераа мэдэж байх нь чухал. Зарим хүмүүс онлайн худалдан авалтын дараа сонгосон хувцас нь багадаж, таагүй сэтгэгдэлтэй хоцорсон тохиолдол бий. Энэ нь тухайн худалдан авч буй зүйлийнхээ хэмжээг нарийн судлаагүйтэй холбоотой. Жишээлбэл, ази М размер нь европ S размерт тохирдог. Учир нь ази хүний биеийн онцлог, европ хүний биеийн харьцаа маш их зөрүүтэй байдаг. Заримдаа брэнд хүртэл өөрийн размертай байдгийг санаарай.

Дэлхийн шилдэг онлайн худалдааны сайтууд

Дэлхийн хамгийн алдартай мөн хамгийн том онлайн худалдааны сайт бол Amazon. 1994 онд Жефф Безос байгуулсан бөгөөд АНУ-ын Вашингтонд төв оффис нь байрладаг. Анх онлайн номын худалдаагаар гараагаа эхэлж маш хурдацтай шинэчлэл, төрөлжүүлэлт хийснээр хүний хэрэгцээтэй бүх зүйлийг борлуулах болсон юм. Төлбөрийн хялбар нөхцөл, хямдрал, шуурхай хүргэлт гэх мэт олон боломжийг хэрэглэгчид санал болгодог.

Гоо сайхан, хувцас загварын хамгийн том онлайн сайт бол мэдээж Английн Asos. Бүтээгдэхүүн худалдан авах, өөрийн эд зүйлээ борлуулахаас гадна хэрэглэгчдэд хувцас загварын сүүлийн үеийн чиг хандлагын мэдээлэл авах боломжийг олгодог. 

Электрон бараа, видео тоглоом, гэрийн тавилга, хувцас, чимэглэл, хүүхдийн тоглоом, спортын хэрэгсэл гээд хүний хэрэглээнд нийцэх бүх зүйлийг агуулсан сайт. Та эндээс өөрийн хэрэгцээ шаардлага болон төсөвтөө нийцсэн бүхий л зүйлийг олох боломжтой.

Интернетэд суурилсан, цахим худалдааны чиглэлээр мэргэшсэн, жижиг бизнесийнхэнд зориулсан дэлхийн хамгийн том B2B /business-to-business/ платформ юм. 1999 онд анх үүсгэн байгуулагдсан, одоо Хятадын Ханжоуд төв оффис нь байрладаг. Уг сайт нь Хятад болон Азийн орнуудад илүү өргөн ашиглагддаг бөгөөд хэрэглэгчдэд бүтээгдэхүүнээ харьцуулж үзэх боломж, нууцлал бүхий төлбөрийн систем, шуурхай хүргэлтийг санал болгодог.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хямд боловч сайн MBA

 0 сэтгэгдэл
  • Иллинойсийн их сургуулийн бизнесийн магистрийн хөтөлбөр нь шилдэг 50-д багтдаг учир яах аргагүй нэр хүндтэй, чанартай юм
  • Онлайн хөтөлбөр танхимынхаас дутах юм огт үгүй бөгөөд харин ч маш олон давуу талтайг нь мэдэрсэн билээ
  • Төгрөгийн ханш тасралтгүй суларч байгаа энэ үед бараг 600 сая төгрөгийн төлбөртэй магистрийн диплом өртгөө нөхөж чадах болов уу гэдэг асуулт гарч ирнэ

Өлзийбаярын Ганзориг зөвлөж байна

MBA буюу бизнесийн магистрийн зэрэг авснаар карьераа хур­дацтай ахиулж болохыг бид мэддэг. Бизнесийн магистрийн хөтөлбөр нь залуусыг менежер, стратегич, удирдагч болгож бэлдэх үндсэн зорилготой. Энэ утгаараа хөтөлбөр нь корпорацийн карьерист, энтрепренер, улстөрч, старт­ап эрхлэгч, нийгмийн салбарын зүтгэлтэн гээд бүх салбарынханд хэрэг болно. Мөн энэ хөтөлбөрт ямар ч мэргэжилтэй хүн хамрагдаж болдгоороо онцлог. Тухайлбал, эмнэлэгийн дарга болох амбицтай эмч залуу бизнесийн магистрийн хөтөлбөрийг дүүргэснээр удирдахуйн арга барилд суралцана гэсэн үг. Миний хувьд 20 гаруй настай байхдаа барууны нэр хүндтэй бизнесийн магистрийн хөтөлбөрт суралцахыг мөрөөдөж, идэвхтэй судалдаг байлаа. Барууны топ хөтөлбөрүүдийг та бидний мэдэх Харвард, Стэнфорд, Вартон, Беркелей, Оксфорд зэрэг алдартай их сургуулиудын бизнес сургуулиуд санал болгодог. Эдгээр сургуулийн бизнесийн магистрийн зэргийг авч чадвал зөвхөн Монголдоо төдийгүй дэлхийн тавцанд гарч өрсөлдөх боломж нээгдэх нь ойлгомжтой. Гэхдээ нэг талаас эдгээр сургуулийн шалгуурыг давж, тэнцэж орно гэдэг нь туйлын бэрхшээлтэй бол нөгөө талаас нийт хөтөлбөрийн зардал 200,000 ам.доллар өлхөн давдаг. Энэ нь хэн хүний барж идэх хоол биш юм. Төгрөгийн ханш тасралтгүй суларч байгаа энэ үед бараг 600 сая төгрөгийн төлбөртэй магист­рийн диплом өртгөө нөхөж чадах болов уу гэдэг асуулт гарч ирнэ. Уг нь манайхтай ижил хөгжиж буй орнуудад зориулж Австрали, Англи зэрэг орны засгийн газраас тэтгэлэгт магистрийн хөтөлбөрүүд зарладаг ч үүнд нь бизнесийн магистрийн хөтөлбөр ихэвчлэн хамрагддаггүй нь харамсалтай. Ингээд би хэд хоногийн өмнө залуустаа зориулж “Хамгийн Хямдхан бөгөөд Хамгийн Сайн” гэсэн хоёр эсрэг тэсрэг шалгуураар дэлхийн бизнесийн магистрийн хөтөлбөрүүдийг шүүж үзлээ. “Ялагч”-­аар Иллинойсын Их Сургуулийн (Uni­versity of Illinois) Gies бизнесийн сургуулийн онлайн MBA хөтөлбөр тодорлоо. Иллинойсийн их сургуулийн бизнесийн магист­рийн хөтөлбөр нь шилдэг 50-­д багтдаг учир яах аргагүй нэр хүндтэй, чанартай, сайн хөтөлбөр мөн юм. Нөгөө талаас Харвардын бизнесийн магистрийг дүүргэхэд 200 гаруй мянган ам.доллар хэрэгтэй бол Gies онлайн MBA хөтөлбөр нь ердөө 22 мянган ам.долларын өртөгтэй. Онлайн хөтөлбөр учраас Америк руу зорчих шаардлагагүй, ажлынхаа хажуугаар дүүргэх боломжтой гээд давуу тал олонтой. Иллинойсийн Их Сургууль дэлхийд тэргүүлэгч бусад их сургуулиас анх удаа ийнхүү бүрэн онлайн бизнесийн магистрийн хөтөлбөрийг санал болгож байгаа бөгөөд хэдэн жилийн дараа танхимын хөтөлбөрөө бүр мөсөн хаахаа зарласан билээ. Түүнчлэн ийм төвшний хөтөлбөрийн хувьд үнэ ханш нь үнэхээр боломжийн санагдаж байгааг нуух юун. Хүмүүс онлайн хөтөлбөр ба танхимын сургалтыг харьцуулж бодохдоо онлайн хөтөлбөр нь чанар муутай байдаг болов уу гэж төсөөлдөг. Миний хувьд ч бас ийм төсөөлөл байсан. Ингээд би 2019 онд Беркелейн их сургуульд сэтгэл зүйн хичээлүүд авахдаа заримыг нь онлайнаар, үлдсэнийг нь танхимын сургалтаар авсан юм. Үүнээс онлайн хөтөлбөр танхимынхаас дутах юм огт үгүй бөгөөд харин ч маш олон давуу талтайг нь мэдэрсэн билээ. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Шинэ вирусийн хөлд боловсрол үрэгдэхгүй

 0 сэтгэгдэл
  • Оюутан, сурагчид цахим сургалтаа хэрхэн авах талаар нэгдсэн мэдээлэл хүргэж байна
  • Багш гэрийн даалгавар өгөөд системээр явуулаагүй оюутныг хичээлд суугаагүй гэж тооцох аж. Их дээд сургуулийн үйл ажиллагаа хэвийн яваад эхлэхээр  даалгавраа хийсэн байдлыг нь шалгах долоо хоног гэж гаргана

Шинэ төрлийн коронавирусийн халдварын эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор цэцэрлэг, сургууль, МСҮТ болон их, дээд сургуулийн сургалтыг өмчийн хэлбэр үл харгалзан ирэх гуравдугаар сарын 2-ны өдрийг хүртэл зогсоох Улсын Онцгой комиссын шийдвэр гарсан. Тэгвэл их, дээд болон улсын, хувийн хэвшлийн сургуулиуд энэ хугацаанд хичээлээ хэрхэн цахимаар заах талаар тодрууллаа. 

ХААИС-ийн багш нар зайн сургалтыг удирдан явуулна

ХААИС нь IV улирлын эхний гурван долоо хоногийн хичээлийг зайн хэлбэрээр явуулах аж. Мөн нэмэлт буюу гуравдугаар улиралд батлагдсан хуваарийн дагуу орж байгаа хичээлүүдийг зайн сургалтаар үргэлжлүүлэн явуулж, хичээлийн дүнг ирэх сарын 7-ны өдөрт багтаан багшийн программ (ULMS)-д оруулахаар төлөвлөжээ. Энэ улиралд хичээл орох профессор, багш нар оюутнууддаа лекц, семинар, бие даалтын материалуудыг онлайнаар хүргэх бэлтгэл ажлыг энэ сарын 28-наас ирэх сарын 7-ны өдрийг хүртэл хийх аж. Тус сургууль онлайн сургалтдаа google classroom-ийг ашиглах аж. Тиймээс профессор багш нар нь зайн хэлбэрээр явуулах сургалтын ажлын төлөвлөгөө гарган хөтөлбөрийг эрхлэгчээр баталгаажуулж, ажиллах ёстой. Мөн багш нар нь оюутнууддаа заавар зөвлөгөө өгч, зайн сургалтыг удирдан явуулах юм.

АШУҮИС хичээлийн үнэлгээг онлайнаар гүйцэтгэнэ 

АШУҮИС-иас танхимын сургалтыг ирэх гуравдугаар сарын 02-ны өдөр хүртэл түр зогсоохдоо лекц, семинарын хичээлийг багш нар цахим хэлбэрээр явуулж, холбогдох онлайн эх сурвалжийг суралцагчдад хүргэн, хичээлийн үнэлгээг онлайнаар гүйцэтгэх шийдвэр гаргажээ. АШУҮИС-д сурч байгаа оюутнуудын хэлж байгаагаар хичээл хэзээ орох нь тодорхойгүй байгаа бөгөөд дээрх мэдэгдлээс өөр ямар ч мэдээлэлгүй байгаа аж. Оюутнууд хичээл сонголтоо хийдэггүй болохоор сургуулиас гаргасан хуваарийн дагуу хичээллэдэг. Сургалтын төлбөр нэг кредит нь 85-99 мянган төгрөг байна. АШУҮИС-ийн оюутнууд ашигладаг mnums.xcloud.edu.mn системээрээ дамжуулан хичээлээ үзэж, даалгавраа шалгуулах аж. 

Сиси систем хорионы үеийн багш

МУИС-ийн захирлуудын шуурхай, Захиргааны зөвлөлийн өргөтгөсөн хуралдаан болж хичээл, сургалтын үйл ажиллагааг зогсоох болсонтой холбоотойгоор ирэх сарын 3-наас гуравдугаар сарын 2-ны өдөр хүртэл зайн сургалтын хэлбэрээр явуулахаар болсон. Зайн сургалтыг СиСи систем ашиглан явуулах бөгөөд энэ талаарх дэлгэрэнгүй зөвлөмжийг багш, оюутнуудад хүргүүлж байгаа аж. Энэ хугацаанд сонгосон хичээлийнхээ төлбөрийг цахимаар хийх боломжтой. Энэхүү систем нь дахин нэг долоо хоног нээлттэй байдаг учраас сонгосон хичээл нь юм уу, багш нь таалагдаагүй тохиолдолд сольж болно.

Лекц, семинар, бие даалтын даалгаврыг онлайнаар өгнө 

ШУТИС-ийн профессор багш, ажилтнууд, оюутан суралцагчид ирэх долоо хоногоос эхлэн онлайн сургалтад шилжинэ. Энэ хугацаанд багш нар нь тухайн хичээлийг сонгосон оюутнууддаа лекц, семинар, бие даалтын даалгаврын материалыг онлайнаар хүргэж, заавар зөвлөгөө өгч, зайн сургалтын хэлбэрээр сургалтыг зохион байгуулах болно. Тус сургууль цахим хичээлдээ cloudmis-ийг ашиглах юм. Энэ сарын 7-ноос өмнө хичээл сонголтоо хийх учир курсээсээ хамааран нэг кредитийн төлбөр 83-96 мөнгөн төгрөг төлөх аж.

СУИС төгсөлтийн ёслолоо цуцалж, дипломыг сургалтын албанаас олгоно

Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдуулан СУИС-ийн Танхимын сургалтыг цахим хэлбэрээр зохион байгуулж, оюутны хичээл сонголтыг энэ сарын 27-31-ний өдрийн 18:00 цаг хүртэл (ажлын тав хоног) сунгаж, ажиллуулж байгаа. Хичээл сонголт нь баталгаажсан оюутнууд харьяалах сургалтын албаны заавар, зөвлөмжийн дагуу цахим программд нэвтрэн, сургалтад хамрагдаж, дүгнүүлэх боломжтой. Өчигдрөөс багш нар нь оюутнууддаа moodle системд ашиглах заавар цахим шуудангаар илгээж, хуваарийн дагуу хичээлүүд онлайнаар явахаар болж байна. Бакалаврын болон ахисан түвшний төгсөлтийн ёслолын үйл ажиллагааг цуцалж, энэ сарын 31-нээс ирэх сарын 5-ны өдрүүдэд харьяалах сургалтын албанаас төгсөгчдөд дипломыг олгоно. Харин ахисан түвшний сургалтад элсэгчдийн шалгалтыг хойшлуулж, шинэчлэгдсэн товыг ирэх хоёрдугаар сарын 02-ны өдөр мэдээлэхээр төлөвлөсөн. Тиймээс оюутнууддаа цахим хаяг, гар утсаа байнга нээлттэй байлгаж, мэдээллийг тухай бүр солилцох ёстой гэдгийг анхааруулсан. 

"Хүмүүнлэг"-ийнхэн оюутны и-мэйлээрээ хичээлээ судалж, дүнгээ тавиулна


Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн захиргаа сургалтын үйл ажиллагааг цахим хэлбэрээр тасралтгүй явуулах шийдвэр гаргасан. Тиймээс нийт түвшний суралцагчид өөрийн оюутны studentcode@student.hu-manities.mn и-мэйл ашиглан сургалтын үйл ажиллагаанд оролцох бөгөөд сонголт хийсэн багштайгаа тог мол холбогдож лекц, сургалтын материалаа хүлээн авах боломжтой. Мөн бие даалт, семинар, бусад хэлбэрийн даалгавраа цахим хэлбэрээр тогтмол шалгуулж, үнэлүүлэх шаардлагатайг оюутнууддаа мэдэгдсэн байна.

Гэрийн даалгавар явуулаагүй оюутныг хичээлд суугаагүй гэж тооцно

МУБИС нь сургалтын удирдлага мэдээллийн систем ашиглан сургалтын төлбөр болон хичээл сонголтоо хийдэг. Энэхүү системээр дамжуулан бүх төрлийн хичээл заах боломжтой. Гуравдугаар сар хүртэл орох хичээлээ тухайн багш тус систем рүүгээ оруулснаар оюутнуудад нээлттэй харагдана. МУБИС-ийн хичээл 14 хоногийн өмнөөс эхэлсэн байна. Цахимаар хичээл заах үед ирцийг хянах боломж бага ч асуудал үүсгэхгүй байх боломжтой. Багш гэрийн даалгавар өгөөд системээр явуулаагүй оюутныг хичээлд суугаагүй гэж тооцох аж. Их, дээд сургуулийн үйл ажиллагаа хэвийн яваад эхлэхээр даалгавраа хийсэн байдлыг нь шалгах долоо хоног гэж гаргана. МУБИС нь их, дээд сургууль амраах шийдвэр гаргахаас өмнө оюутнуудын хичээл орсон учраас цахимаар хичээл яаж орох талаар хангалттай мэдээлэлтэй байгаа аж.

Ерөнхий боловсролын хувийн сургуулиуд цахимаар хичээлээ зааж байна


“Орчлон” сургууль өчигдрөөс цахим сургалт эхлүүлж сургалтын үйл ажиллагааг хэвийн үргэлжлүүлэх бэлтгэл ажлыг хангаад байна. “Иймд эцэг эх, асран хамгаалагч та бүхэн сурагчдын зүй зохистой цахим хэрэглээнд хяналт тавьж, цахим сургалтын үйл ажиллагааг дэмжиж ажиллахыг хүсэж байна” гэв. Харин Улаанбаатар дахь British school Улсын онцгой комиссын шийдвэр гарсан өдрөөс хойш эцэг, эхчүүдэд нь и-мэйлээр хүүхдийнх нь даалгаварыг явуулж эхэлжээ. Тиймээс хүүхдийнхээ хийсэн хичээлийг өдөр бүр багш руу нь онлайнаар явуулах ёстой гэдгийг сануулж байлаа.

Орон даяар цахим хичээл ирэх сарын 3-наас эхэлнэ 

Харин улсын гэх тодотголтой ерөнхий боловсролын сургуулиуд хэзээ цахимаар хичээлээ зааж эхлэх нь тодорхой бус байсан. Тэгвэл өчигдөр оройноос цахим сургалтыг орон даяар эхлүүлэхээр БСШУСЯ-наас хөтөлбөр боловсруулж, хуваарь гаргаад байна. Хуваарийн дагуу ирэх сарын 3-ны өдрөөс MNB, ETV, Боловсрол сувгаар телевизийн хичээл гарч эхлэх аж. Тодруулбал, бага ангид долоон төрлийн 1540 минутын хичээл (нэг цагийн хичээл нь 10-20 минут байхаар төлөвлөж, нийт 118 удаагийн хичээл, өдөрт 10-11 хичээл, анги тус бүрт хоёр хичээл) ногдоно. Харин дунд ангид 15 төрлийн 2440 минутын хичээл (нэг цагийн хичээл нь 10-20 минут байхаар төлөвлөж, нийт 118 удаагийн хичээл, өдөрт 10-11 хичээл, анги тус бүрт 2-3 хичээл) ногдох аж. Ахлах ангид 14 төрлийн 2300 минутын хичээл (нэг цагийн хичээл нь 10-20 минут байхаар төлөвлөж, нийт 112 удаа гийн хичээл, өдөрт 10-11 хи чээл, анги тус бүрт 3-4 хичээл) ногдохоор болжээ. Тиймээс анги удирдсан багш болон хичээл заадаг багш нартайгаа цахим сүлжээгээр холбогдон хичээлтэй холбоотой нэмэлт мэдээлэл бие даалт авч, даалгаврыг тогтмол хийх шаардлага тавьжээ. Үүнээс гадна, цэцэрлэгийн хүүхдэд зориулсан хөгжүүлэх үйл ажиллагаа бүхий телевизийн нэвтрүүлэг өдөр бүр явуулах аж. 

Цахим хичээлийн үр дүн шууд гарах боломжгүй 

Өмнө нь 2015 онд ЕБС-уудад цахим хичээл орж байсан. Тухайн үед үр дүн хэр байсан талаар БСШУСЯ-ны Ерөнхий боловсролын бодлогын газрын дарга Т.Ням-Очироос тодруулахад “Цахим хичээлийн үр дүн шууд гарах боломжгүй. Өмнө нь теле хичээл заалаа гээд анги дэвших шалгалт өгсөн сурагчдын дүн өмнөх үеийнхээс огцом буурсан зүйл байхгүй. Хамгийн гол нь багш нар нь хүүхдүүдтэйгээ эргэх холбоо хэр байснаас шалтгаалж байгаа. Тиймээс одоо эргэх холбоо сайтай ажиллах зөвлөмж өгсөн” гэв. Харин тухайн үед нийслэлийн дөрөвдүгээр сургуулийн сургалтын менежерээр ажиллаж байсан Г. Дулам-сүрэн “Цахим хичээл 2014-2015 оны хичээлийн жилд орж байсан. Тэр үед сурагчид маань хичээлээ их дуртай хүлээж авч байлаа. Цахим хичээл орсны дараа багш нар нь бататгаад явдаг байв. Тухайн үед монгол бичиг, технологи, монгол хэл, дуу хөгжим зэрэг бүх л хичээл орсон санагдаж байна. Багш нарт DVD-гээр цуврал хичээл ирж байсан. Харин эцэг, эхчүүд хэвлэмэл байдлаар нь хүүхдүүддээ өгдөг байсан юм” хэмээн ярилаа.