A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2703/

Бизнесийг боомилсон шийдвэрийн уршиг ядуурлын түвшингээр илэрлээ

3.2 сая хүний 904 мянга нь ядуу гэх ангилалд багтаж байна

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2703/


“Монгол Улсын хүн амын ядуурлын түвшин өнгөрсөн онд 28.4 хувьд хүрч, 2016 онтой харьцуулахад 1.2 пунктээр буурсан” хэмээн Дэлхийн банк болон үндэсний статистикийн хорооноос танилцууллаа. Энэ нь өнгөрсөн онд 39 мянган хүн ядуурлаас гарсан гэсэн үг юм. Чихэнд чимэгтэй л сонсогдож байна. Гэхдээ статистик мэдээллийг цааш ухаад үзвэл баярлахаасаа илүү халаглаж, харамсмаар баримтууд ар араасаа хөвөрнө. Хэдийгээр ядуурлын түвшин 1.2 пунктээр буурсан гэж байгаа ч улсын хүн амын талаас илүү нь амьдарч буй нийслэл хотод ядуурлын түвшин 27.2 хувьд хүрч, нэмэгджээ.

Ядуурлын түвшинг хэрхэн тооцдог талаар хүмүүс тэр бүр мэдэхгүй байж магадгүй. Тухайн хүний сарын нийт хэрэглээ 166,580 төгрөг болон түүнээс бага байвал ядуу гэсэн ангилалд багтдаг байна. Гэтэл Монгол Улсын 3.2 сая иргэний 904 мянга нь буюу бараг гурван хүн тутмын нэг нь энэ мөнгөн дүнд хүрэхгүй орлогоор амиа зогоож, тэрхүү улаан шугамнаас доогуур түвшинд амьдарч байна.

Сарын 166 мянган төгрөгийн хэрэглээ гэж юу болохыг төсөөлөөд үзээрэй. өдөрт хуваавал 5500 орчим төгрөг болно. Ийм хэмжээний мөнгөөр амьдралаа залгуулж буй сая шахам хүн байна гэдэг дэндүү харамсалтай.

“Ядуурлын түвшин буурсан ч олон хүн ядуурлын шугамаас дөнгөж дээгүүр түвшинд амьдарч байна. Одоо байгаа 905 мянган ядуус дээр 475 мянган хүн нэмэгдэхэд ойрхон байгаа юм. Хэрэв эдийн засаг, үнэ, уур амьсгал, эрүүл мэндийн багахан хямрал үүсэхэд эдгээр хүн ядууралд өртөх өндөр эрсдэлтэй” хэмээн Дэлхийн банкны эдийн засагч Икокү Уочи ярьсан юм.

Тавхан жилийн өмнө 21 хувьтай байсан ядуурлын түвшин ийн нэмэгдэхэд юу нөлөөлөв. Мэдээж олон шалтгаан байгаа. Гэхдээ ажилгүйдэл болон ядуурлын түвшний хоорондын уялдааг харвал гол учир шалтгаан тодорхой болоод ирнэ.  Улаанбаатар хотод ажилгүйдлийн түвшин 2013 онд 4.6, 2014 онд 5.1 хувь байв. Гэтэл 2016 онд энэ үзүүлэлт 9.1 хувь болж, огцом нэмэгджээ. Ядуурлын түвшин эрс нэмэгдсэн үе яг энэ мөчтэй давхцаж байгаа нь яавч санамсаргүй тохиолдол биш. Ажил эрхлэлт багасаж, өрхийн орлого хумигдахын хэрээр иргэд ядуусын эгнээнд шилжиж байгааг эндээс харж болно.

Дөрвөн аж ахуйн нэгж тутмын нэг нь үйл ажиллагаа явуулж чадахгүй болсон

Тэгвэл хүмүүс яагаад ажилгүй болоод байна гэсэн асуулт эндээс урган гарч буй за. Үүнийг эдийн засагчид бизнесийн орчин муудаж, хувийн хэвшилд ирэх дарамт шахалт нэмэгдсэнтэй  холбон тайлбарлаж байна. Үүнийг ойлгомжтой болгохын тулд ганц статистик танилцуулъя. Өдгөө улсын хэмжээнд 170 мянга орчим аж ахуйн нэгж бизнесийн салбарт үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээрээс үйл ажиллагаа эрхлээгүй байгууллагын тоо жил ирэх тусам нэмэгдсээр байгааг үндэсний статистикийн хорооны тайлангаас харж болно. Тухайлбал, 2016 онд нийт аж ахуйн нэгжийн 21.6 хувь буюу 20,539 нь “үйл ажиллагаа эрхлээгүй” гэсэн ангилалд багтаж байв. Тэгвэл дээрх тоо 2017 онд 38,149 (24.6 хувь), 2018 онд 44,483 (26.1 хувь) болж, нэмэгджээ. Үндсэндээ дөрвөн аж ахуйн нэгж тутмын нэг нь үйл ажиллагаа явуулахгүй, сул зогсох хэмжээнд хүрчихэж. Энэ хэрээр ажлын байр хомсдож, иргэдийн бодит орлого багассаар байна.

Уг нь бизнес эрхлэгчид, хувийн хэвшлийнхэн төр засаг тэднийг дэмждэггүй юм аа гэхэд ядаж саад болохгүй баймаар байна гэдэг. Гэвч манай төр засаг хувийн хэвшлийг торгоно, хаана, хураана гэж дарамталж, дотоод үйл ажиллагаанд нь хөндлөнгөөс оролцохдоо гаргуун. Төрийн төмөр нүүрийг хувийн хэвшлийнхэнд хайр найргүй гаргасны гор ядуусын арми хүрээгээ улам тэлсэн баримтаар илэрч байна.

Манай сайд дарга нар эдийн засгийн өсөлт ярих дуртай. Өнгөрсөн онд эдийн засаг 6.9 хувь өссөн бол энэ жил 7-8 хувьд хүрэх төлөвтэй хэмээн Сангийн сайд бахархалтай нь аргагүй мэдэгдэж байв. Гэвч сайрхан гайхуулдаг өнөөх өсөлт нь энгийн иргэдийн амьдралд огт наалдсангүй. Уг нь эдийн засгийн өсөлт, ядуурал хоёр хоорондоо хамааралтай. Тухайлбал, АНУ-д эдийн засаг нэг хувиар өсөхөд ажилгүйдэл дунджаар 0.5 хувиар буурдаг бол Польш, Испани улсад эдийн засаг 2-3 хувиар өсөхөд ажилгүйдэл нэг орчим хувиар буурдаг байна.

• Одоо байгаа 905 мянган ядуус дээр 475 мянган хүн нэмэгдэхэд ойрхон байгаа талаар мэргэжилнүүд хэлж байна.

• Тухайн хүний сарын нийт хэрэглээ 166,580 төгрөг болон түүнээс бага байвал ядуу гэсэн ангилалд багтана.

• Ажил эрхлэлт багасаж, өрхийн орлого хумигдахын хэрээр иргэд ядуусын эгнээнд шилжиж байна.

Гэтэл манайд энэ зүй тогтол яагаад ажиглагдахгүй байна вэ. Азийн хөгжлийн банкны хийсэн судалгаанд энэ талаар тодорхой дурдсан. “Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт ядуурлыг бууруулахад нөлөөлдөггүй. Учир нь эдийн засгийн өсөлт нийгмийн халамжийг л нэмэгдүүлдэг. Нийгмийн халамж өссөн нь ядуурлыг бууруулах бус, эсрэгээрээ өсгөх нөхцөл болдог” хэмээн уг тайланд дурдсан байв. Гурван хүн тутмын нэг нь сард 166 мянгаас бага орлоготой байхад эдийн засаг долоон хувиар өслөө, дундаж цалин 1.2 сая төгрөгт хүрлээ гэх яриа доромжлол мэт санагдахаас ч аргагүй.

“Өнгөрсөн оны байдлаар хамгийн ядуу бүлгийн хэрэглээ улсын хэмжээнд нийт хэрэглээний 7.9 хувийг эзэлж байгаа бол чинээлэг бүлгийн хэрэглээ 40.9 хувийг эзэлж байсан. Чинээлэг бүлгийн дундаж хэрэглээ ядуу бүлгийнхээс 5.2 дахин их байгаа нь тэгш бус байдал өндөр байгааг харуулж байна” хэмээн ҮСХ-ны хүн ам, нийгмийн статистикийн газрын ахлах статистикч С.Болормаа ярьсныг анзаарахгүй өнгөрч болохгүй.

Үнэндээ ядуурлыг бууруулахад айхтар том төсөл хөтөлбөр, асар их мөнгө хэрэггүй ээ. Зүгээр л хувийн хэвшлийг дэмжиж, тэднийг ажиллах нөхцөл бололцоогоор хангаад өгчих хэрэгтэй. Бизнесийн үйл ажиллагаа сайжирч, ашиг орлого нэмэгдэхийн хэрээр ажлын байр бий болж, иргэдийн амьжиргааны түвшин дээшилнэ. Гэвч манай төрийн эрхэнд байгаа нөхдүүд үүний яг эсрэгээр ажиллаад байгааг хүн бүр харж байна.

Жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд зориулсан хүү багатай зээлийг сайд, дарга, УИХ-ын гишүүд нь  өөрсдөө хувааж авчихаад “ЖДҮ-чид болсон” баримт ил боллоо. Гэвч тэдэнд арга хэмжээ авах нь байтугай тушаал дэвшүүлж байна. Үүн шиг том доромжлол гэж байх уу. Зээл авсан гишүүд нь эхэндээ хүний нүд рүү эгцэлж харж чадахгүй гөлөлзөж байсан бол сүүлдээ гавьяа байгуулсан мэт ханхалздаг болж. Ичихгүй 2020 онд дахин сонгогдох гээд ширэн нүүрлэнэ дээ.

Хэрэв гишүүдийн хувааж авсан тэр зээл бизнес эрхлэгчдэд очсон бол үйл ажиллагаа нь дэвжиж, хэчнээн ажлын байр нэмэгдэх байсан бол. Ингээд бодохоор гурван хүн тутмын нэгийг нь ядуу болоход ЖДҮ-чин гишүүд хувь нэмрээ багагүй оруулжээ. Байдал дээрдэхгүй байвал яах вэ. Хэрэв ийм дээрээ тулбал дахин 475 мянган хүн ядуусын эгнээнд шилжихэд ойрхон байгааг санахад илүүдэхгүй. Сарын нийт хэрэглээ нь 166 мянгаас бага нэг сая шахам хүн амьдралаа дөнгөн данган залгуулж, тэдний тоо дахин нэмэгдэх магадлалтай байгаа нь өнөөгийн монголын эмгэнэл юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Байгалийн түүхийн музейгээс багана нь л үлджээ

 0 сэтгэгдэл

Байгалийн түүхийн музейн барилга ашиглалтын хугацаа дууссан гэсэн шалтгаанаар 2013 онд Мэргэжлийн хяналтын газрын дүгнэлтээр тухайн оны зургадугаар сард үйл ажиллагааг зогсоосон билээ. Түүнээс хойш тус барилгын үүдийг цоожилж, ямар ч засварын ажил хийгээгүй тул шүүхээс Байгалийн түүхийн музейг нураах шийдвэр гарч, өнгөрсөн долоо хоногт нурааж эхэлсэн. Байгалийн түүхийн музей Улаанбаатар хотын 50 орчим жилийн түүхийг, дахин давтагдашгүй ур хийцийг хадгалж байгаа газар юм. 17 жилийн турш музейн захирлын алба хашсан Н.Зоригбаатар жил бүр урсгал зардлын төсвөөр улсаас 200­-400 сая төгрөг авдаг байсан. Тодруулбал, 2016 онд 240 сая төгрөг, 2017 онд 300 сая төгрөг, 2018 онд 350 сая төгрөг авсан ч барилгад ямар ч засвар хийгээгүй төдийгүй үйл ажиллагааг нь зогсоосон юм. Засгийн газрын 2019 оны долдугаар сарын 03-ны өдрийн 280 дугаар тогтоолоор суурин дээр нь 53 тэрбум төгрөгөөр “Чингис хаан”-ы музей байгуулах шийдэлд хүрсэн. 

Тогтоолын 2.3. Байгалийн түүхийн музейн хуучин барилгыг буулгаж, тухайн газарт "Чингис хаан" музейн барилгын зураг төслийг боловсруулан барих, шаардагдах хөрөнгийн эх үүсвэрийг Монгол Улсын 2020 оны төсвийн төсөлд тусгуулна гэж заажээ. Уг музейг нураахыг олон хүмүүс эсэргүүцэн тэмцэл зарласан ч үр дүнд хүрсэнгүй ийнхүү музейг нурааж эхэллээ.  

Байгалийн түүхийн музей нь 1924 онд "Үндэсний Музей" хэмээх нэртэйгээр анх байгуулагдаж, 1930 онд одоогийн байршилдаа нүүж ирсэн байна. Монгол орны газарзүй, геологи ашигт малтмал, ургамал-амьтны аймаг, палеонтологийн олдвор, хүн судлалтай холбоотой 6000 орчим үзмэртэй аж. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

The Hu хамтлагийн фэнүүд 1350 км зам туулан тоглолтыг нь үзэж байна

 0 сэтгэгдэл
  • Их Британийн алдарт дуучин Элтон Жон: Би Гэрэг цомгийн маш том фэн. Сүүлийн хэдэн жил огт сонсож байгаагүй өвөрмөц, шинэ сэр­гэг өнгө төрхтэй танай хамтлагт баяр хүргэмээр байна

The Hu хамтлаг дэлхий даяар аялан тоглолтоо үргэлжлүүлж буй билээ. Тус хамтлагийн чансаа, нэр хүнд өдөр ирэх тусам өссөөр байна.Тэд өнгөрсөн лхагва гаригт АНУ-ын NRG recording студид дуугаа бичүүлсэн бөгөөд тус студи нь Alicia Keys, Avril Lavigne, Jay-Z, Kanye West зэрэг дэлхийн томоохон ододтой хамтран ажилладаг. Тус хамтлагийн гадаад фенүүд уран бүтээлээр нь ковер хийж буй бол дэлхий даяар оршин сууж буй монгол фенүүдийнх нь нэг н.Хос-Эрдэнэ тоглолтыг нь үзэхийн тулд цасан шуурга, байгалийн үзэгдлийг үл хайхран 1350 км-ийн цаанаас зорин очжээ.Тус хамтлагийн хамгийн том фэн нь Их Британийн алдарт дуучин Элтон Жон. Тэрбээр өмнө нь твиттер хуудсаараа дамжуулан The Hu хамтлагийг сайшааж, уран бүтээлийг нь танилцуулж байсан бол энэ удаа өөрийн Rocket Hours Beats 1 радио шоундаа тэднийг урьж, ярилцлаа. Энэ үеэр алдарт дуучин маань “Би Гэрэг цомгийн маш том фэн. Сүүлийн хэдэн жил огт сонсож байгаагүй өвөрмөц, шинэ сэргэг өнгө төрхтэй танай хамтлагт баяр хүргэмээр байна” хэмээв. Түүнчлэн The Hu-гийн нэгэн монгол шүтэн бишрэгч Ю.Ариунзаяат Сан Франциско хотод хийсэн тоглолтын үеэр VIP тасалбар худалдан авч тэдэнтэй уулзан, үндэсний хоолоороо дайлсан бөгөөд монгол хүн байсан тул хамтлагийнхан түүнд зориулж дуу дуулж өгчээ.Тэрбээр энэ талаар “Цаг 17:30 болж, хүсэн хүлээсэн мөч ирлээ. Ийм том хамтлагтай уулзаж байсан биш, балмагдаад “Сайн байцгаана уу” гэж амандаа бувтнатал “Өө, монгол хүн байна шүү дээ. За, эгчдээ зориулж “Бүсгүйн дуу”-гаа дуулж өгье” гэлээ. Гар чичирч, зүрх цохилоод, нулимс гарах гээд болдоггүй. Учир зүггүй мэлмэрүүлээд уналтай биш. Үзэгчдийн танхимын голд ганцаараа зогсон, зөвхөн өөртөө зориулж энэ том хамтлагийн “Бүсгүйн дуу”-г дуулуулсан хүн надаас өөр байхгүй байх” хэмээн сэтгэгдлээ хуваалцсан юм. VIP access ticket нь дэлхийн томоохон хамтлагуудын тоглолтын жишиг бөгөөд шахуу хөтөлбөр, ачаалал ихтэй уран бүтээлчдийн амрах цагийг ихэсгэхийн тулд, нөгөөтэйгүүр шүтэн бишрэгчдэд уулзах боломж олгох үүднээс борлуулдаг. The Hu хамтлагийн VIP тасалбарын үнэ 200 ам.доллар.





A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Угаар мэдрэгч нь утаа болон замхрав уу

 0 сэтгэгдэл
  • Угаар мэдрэгчийг суурилуулахад бэлэн гэж нийслэл мэдэгдсэн бол “Манай захиалгыг үйлдвэрлэж ч эхлээгүй” гэж ОББХ-ны дарга нотлов 

Олон хүний амийг авч одсон угаарын хийнээс иргэдээ хамгаалахын тулд айл бүрт угаарын хий мэдрэгч үнэгүй суурилуулах шийдвэрийг Засгийн газраас аравдугаар сард гаргасан. Улмаар арваннэгдүгээр сард багтаан өрх бүрийг угаар мэдрэгчтэй болгох үүргийг хотын дарга С.Амарсайханд өгсөн билээ. Гэвч өнөөдрийн байдлаар Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг биелээгүй, өрх айлуудад очих угаар мэдрэгчийн сураг ч алга. Сургийг нь гаргахаар ажил хариуцсан хүмүүстэй холбогдоход зөрүүтэй мэдээлэл өгсөн нь бүр ч сэжигтэй санагдаж орхив. Нийслэлийн агаарын бохирдолтой тэмцэх газар угаар мэдрэгчийг Монголд авчирсан, удахгүй суурилуулна гэсэн бол Орчны бохирдлыг бууруулах хороо “Манай улсын захиалсан угаар мэдрэгчийг үйлдвэрлэж ч эхлээгүй байгаа” гэв. Нийслэлийн Агаарын бохирдолтой тэмцэх газрын дарга Б.Цацрал “Ирэх даваа гарагаас гэр хорооллын иргэдэд 200 мянган ширхэг угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг суурилуулж эхэлнэ. PA-002W маркийн угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг БНХАУ-ын Гуандун мужийн Шэньжэнь хотоос өнөөдөр авчирч байгаа” хэмээв. Харин суурилуулсан угаар мэдрэгчийг хэрхэн ашиглах талаар тодруулахад “Тухайн төхөөрөмжийг суурилуулах үедээ хэрхэн хэрэглэх зөвлөгөөг тодорхой зааж өгнө” хэмээн дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхөөс татгалзсан юм.Тэгвэл Орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооны дарга Ч.Гантулга “Манай улсын захиалсан 200 мянган угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг БНХАУ-ын захиалга авсан тал үйлдвэрлэж эхлээгүй гэсэн мэдээлэл манайд ирсэн. Үйлдвэрлэх үйл явц эхлээгүй байхад ирэх долоо хоногт суурилуулна гэдэг юу л бол. Энэ ондоо амжих эсэх нь эргэлзээгүй. Санхүүжилтийг нь шийдэж өгчихөөд байхад нийслэл ажлаа хийхгүй байна” гэв. Ийнхүү албаны хүмүүсийн байр суурь хоорондоо зөрж, хэнийх нь үг үнэн болох нь тодорхойгүй үлдэв. Энэхүү төхөөрөмжийг суурилуулах ажилд хамгийн багадаа зургаан тэрбум төгрөг төсөвлөсөн байна. Санхүүжилтийг Орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооноос гаргажээ. Сайжруулсан шахмал түлш хэрэглэсэн иргэд угаартах байдал одоо ч тасрахгүй байгаа үед Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгавар дунд шатандаа хэрхэн замхарч, завхарч байгааг дээрх байдал харуулж байна. Эндээс харахад угаар мэдрэгч нь өөрөө утаа болон замхарсан бололтой. 








A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хүүхдүүд удаа дараа автомашин хулгайлж байжээ

 0 сэтгэгдэл
  • Тэдний биеэс хэд хэдэн машины түлхүүр олдсон байна

Өчигдөр буюу арванхоёрдугаар сарын 5-ны 14:00 цагийн орчимд Сүхбаатарын талбайн зүүн талд насанд хүрээгүй таван хүүхэд тээврийн хэрэгсэл жолоодож, замын хөдөлгөөнд оролцсон хэрэг гарлаа. Тодруулбал, Toyota Ist маркийн машиныг 11-15 насны таван эрэгтэй хүүхэд жолоодож байгаад цагдаад саатуулагдсан юм. Хүүхдүүдийн гурав нь Сонгинохайрхан дүүрэгт удаа дараа тээврийн хэрэгсэл хулгайлсан хэрэгт шалгагдаж байсан бөгөөд хулгайн гэмт хэрэг үйлдэхдээ түлхүүр тааруулахаас гадна асаалттай байгаа автомашиныг унаж замын хөдөлгөөнд оролцдог байжээ. Мөн тэдний биеэс хэд хэдэн машины түлхүүр илэрсэн байна. 

Энэ хэргийн талаар Тээврийн цагдаагийн албаны урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн мэргэжилтэн, цагдаагийн ахлах дэслэгч Ч.Чимэдбатаас тодрууллаа. 


-Хүүхдүүдэд ямар арга хэмжээ авах вэ. Эцэг эхтэй нь холбогдсон уу?

-Хуулиар зарим төрлийн гэмт хэрэгт 14-өөс дээш насны хүүхдэд хариуцлага тооцдог. Одоо байцаалт явагдаж байна. Ямар зүйл ангиар шийтгэх нь удахгүй тодорхой болно. Эцэг эхэд нь мэдэгдсэн. 

-Тээврийн хэрэгслийг ямар зорилгоор хулгайлсан бэ? 

-Машин хулгайлж унаад, бензинийг нь дуусахаар орхиж явдаг байсан нь тогтоогдсон. PС тоглосныхоо дараа гулгахаар явж байсан гэж мэдүүлж байна.

-Хулгайлагдсан машинд ямар нэг гэмтэл, хохирол учирсан уу? 

-Ямар нэг барилга байгууламж, үл хөдлөх биетийг шүргэж машинд нь сэв суулгасан байсан. Хохирогчид машиныг нь хүлээл гэн өгсөн. Хүүхдүүдийн өгсөн мэдүүлгээр тэд тухайн тээврийн хэрэгслийг Баянбүрдээс хулгайлсан байна.