A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2245/

Биологийн хэмнэл илүүдэл жингээс сэргийлэхэд тусалдаг

Өдөрт таван удаа гурван цагийн зайтай хооллох нь маш чухал

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2245/


Уургийн хэмжээг багасгах нь гоолиг болоход тэр бүр тусалдаггүй гэж эрдэмтэд нотолж байна. Хамгийн гол нь хоолны цаг, чанар, хэмжээнд анхаарах ёстой гэнэ. Ийм аргаар илүүдэл жинтэй хэрхэн тэмцэх вэ. 2017 онд хулгана дээр туршилт хийсэн Америкийн эрдэмтэд амьтдын эрүүл мэнд ба жин хооллосон цагаас ихээхэн хамаарч буйг ажиглажээ. Шөнө юм идсэн мэрэгчдийн жин бага төдийгүй өдөр хооллосон буюу хоолыг нь хориогүй амьтдаас эрүүл чийрэг байв.

Судлаачид тэжээх автомат төхөөрөмжийн тусламжтайгаар хулгануудын хоолны хэмжээ, давтамж, цаг болон биеийн хөдөлгөөний идэвхийг ажигласан байна. Үүнээс гадна глюкозын түвшин, ходоод, элэг, өөхний цагаан эдийн хэмжээг байнга хэмжиж байв. Ажиглалтаас үзэхэд шөнийн цагаар, энгийн хэмжээнээс 30 орчим хувиар бага хоол өгч байсан хулганууд эрүүл мэндэд хоргүйгээр туржээ. харин адил хэмжээтэй хоолыг өдрийн цагаар идсэн амьтад илүү жинтэй байв.

Үүнээс гадна хулгануудад өгөх өдрийн уургийн хэмжээг багасгасан ч ялгаагүй илүү жинтэй гарч байв. Лабораторийн хулганууд бол шөнийн амьтад бөгөөд харанхуй цагт сэрүүн байдаг учир эрдэмтэд шөнийн хооллолт тэдний биологийн үй явцын хэмнэлтэй тохирсон гэдэг дүгнэлт хийжээ. Иймээс мэрэгчдийн биеийн идэвхжил ба эрүүл мэндийн үзүүлэлтэд хоногийн хэмнэлтэй давхацсан хооллолт ихээхэн нөлөөлдөг гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн юм. Энэ дүгнэлт хүмүүсийн хувьд ч адил байж болохыг эрдэмтэд хүлээн зөвшөөрдөг.

Оросын хүнс судлаач Екатерина Бурляева “Биеийн жинд хүнсний хэмжээ ба чанар төдийгүй хооллох цаг чухал. Эрүүл хүний хувьд өдөрт таван удаа буюу гурван үндсэн хоол, хоёр удаа зууш идэхийг зөвлөдөг. Өдрийн аль цагт байвал хамгийн зохистой вэ. Мэдээж энэ нь амьдралын хэв маягаас шалтгаална. Шөнийн ээлжинд ажилладаг хүмүүс өдөр хүнд хоол идэх хэрэггүй. Түүнчлэн шөнийн ажлын ачааллаас шалтгаалан хоолны илчлэгийн хэмжээг тохируулах зүйтэй. Гэвч олонх хүний хоногийн хэмнэл нь өдрийн цагаар хамгийн бүтээмжтэй байдаг. Өөрөөр хэлбэл, өдөр илүү идэвхтэй агаад гормоны систем үүнд зохицсон байна. Иймээс өдөр илүү илчлэг зарцуулдаг” хэмээн өгүүллээ.

ИДЭХЭД ХАМГИЙН ТААТАЙ ЦАГ

Бирмингем дэх Алабамын их сургуулийн эрдэмтэд мөн адил хоногийн хэмнэлийг удирдлага болгохыг зөвлөж байна. Тэд таван долоо хоногийн туршид бодисын солилцоо нь янз бүрээр алдагдсан сайн дурын найман хүнийг хооллож туршилт хийсэн байна. Өглөөний цай 6.30-8.30, үдийн хоол 12.00, оройн зоог 15.00 цаг гэсэн дэглэм баримталжээ. Эрдэмтдийн бодлоор ийм дэглэм хүний биологийн цагтай таарах учир эрүүл мэндэд сайнаар нөлөөлөх ёстой байв. Судлаачдын таамгаар бол кортизолын гормоны түвшнээр стресс найман цагт дээд цэгтээ хүрдэг тул өглөөний хоол эрт идэх нь стрессийг ихээхэн багасгадаг аж. Сайхан аашинд нөлөөлдөг серотонин ба адреналин 12 цагт дээшилж, энэ үед хүний биеийн бодисын солилцоо түргэснэ. Үд дүнд нь өлсөх мэдрэмж дээд цэгтээ хүрдэг тул хооллоход нэн тохиромжтой цаг юм. Үдээс хойш кортизолын түвшин аажмаар доошилж, бодисын солилцоо удаашрах ба хүмүүс ядралтыг мэдэрнэ.

Иймээс 15.00 цагаас өмнө өдрийн сүүлийн буюу гурав дахь хоолыг идэх ёстой аж. Оройд серотонин шөнийн гормон буюу мелатонин болж хувирах ба сахарын агууламж багасаж, бие организм нойронд бэлтгэдэг. Хэт оройтсон хоол гормонд “одоо өдөр болж байна” гэсэн буруу дохио өгдөг тул ажиллагааг нь тасалдуулна. Эндээс нойргүйдэл, илүүдэл жин, бодисын солилцооны асуудал үүсдэг. Туршилтын эхний шатанд судлаачдын таамаг батлагдаж, сайн дурынхны биеийн байдал сайжирсан ба цусны даралт буурч, бодисын солилцоо хэвийн болсон байна.

Туршилтын хоёрдугаар шатанд оролцогчид хуучин дэглэмдээ шилжиж, 22.00 цаг орчимд хооллоход дахиад бодисын солилцооны асуудал илрэв. Хатагтай Бурляевагийн бодлоор хооллолтын дундах удаан завсарлага бодисын солилцоог удаашруулдаг аж. Иймээс өдөрт таван удаа хоорондоо гурван цагийн зайтайгаар хооллох нь маш чухал. Энэ хугацаанд хүн өлсөж амжихгүй учир бага иддэг байна. Харин өлссөн хүн хэтрүүлж иддэг тул дорхноо илүүдэл жинтэй болно.

Үүнээс гадна хэт урт завсарлага биеийн өөх төдийгүй булчингийн хэмжээг багасгадаг байна. Үүний дараа дахиад жин нэмэгдэж эхэлдэг. Эрдэмтэд эрт өглөөний цай уух зохистойг зөвлөжээ. Харин орой хооллоод шөнө дунд хүргэж унтдаг бол биеийн ба оюуны үйл ажиллагаа хийх цаг үлдэхгүй учир эрүүл мэндэд сөрөг нөлөө үзүүлнэ. Иймээс унтахаас гурав, дөрвөн цагийн өмнө хооллохыг эмч нар зөвлөж байна.

ОРОЙТОЖ ХООЛЛОХЫН СӨРӨГ НӨЛӨӨ

Хэт орой буюу унтахын өмнө хооллох нь муу үр дагавартай. Барселоны Эрүүл мэндийн хүрээлэнгийн мэргэжилтнүүд унтахын өмнө хооллох зуршил түрүү булчирхай ба хөхний хорт хавдар үүсгэх аюултайг илрүүлжээ. Тэд түрүү булчирхайн хорт хавдартай 621 өвчтөн, хөхний хорт хавдартай 1205 эмэгтэйн өвчний түүхэнд шинжилгээ хийсэн байна. Түүнчлэн хавдрын өвчлөлгүй 2000 гаруй хүний нойрны дэглэмийн талаар асуулга явуулжээ.

Эндээс үзэхэд унтахаас өмнө наад зах нь хоёр цагийн өмнө хооллодог хүмүүст хөхний хавдар  тусах магадлал 16 хувь, түрүү булчирхайнх 26 хувь байдаг гэсэн дүгнэлт хийсэн байна. Энэ хоёр эрхтний хавдрын өвчлөлийг хүний биеийн хоногийн хэмнэлээс хамаардаг янз бүрийн гормоны идэвхжилтэй холбон тайлбарладаг. Оройтсон хоол уг хэмнэлийг алдагдуулж, улмаар хорт хавдар үүсгэх аюултай гэж судлаачид дүгнэжээ. Үүнээс гадна хэт оройн хоол тархины үйл ажиллагаанд муугаар нөлөөлдөг гэж Калифорнийн их сургуулийн генетикчид үзэж байна. Тэд хоёр долоо хоногийн туршид нэг бүлгийг хулгануудыг оройн есөөс үүрийн гурван цагийн хооронд тэжээсэн бол нөгөө бүлгийн өглөөний есөн цагаас өдрийн гурван цагийн хооронд тэжээжээ. Хоёр бүлгийн мэрэгчдэд адил хэмжээтэй хоол өгч, адил цагаар унтуулж байв. Гэтэл шөнө идэгчдийн тархи зарим төрлийн уураг, тухайлбал ой санамж, сурах явцыг хариуцдаг уургуудыг ялгаруулахад тасалдал гарсныг илрүүлсэн байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хэт хэрэглээнээс татгалзах Шведийн Лагом хандлага

 0 сэтгэгдэл

  • Лагом гэх үгийг швед хэлнээс орчуулбал “хангалттай”, “яг таарсан” гэсэн утга илэрхийлдэг
  • Лагом хандлага нь эд материал төдийгүй хүн хоорондын харилцаанд ч нөлөөлдөг гэнэ. Швед хүмүүс ажил амралт, жаргал зовлон гэх мэт эсрэг тэсрэг зүйлсийн тунг маш энгийнээр тохируулдаг онцлогтой


Швед улсад сүү­лийн жилүүдэд лагом гэх шинэ чиг хандлага төлөвшжээ. Улмаар тус улсыг Lagomlandet буюу Лагом улс гэж нэрлэх нь бий. Энэхүү хэв маягийн гол философи нь бүх зүйлийн тунг нь тааруулж, алтан дунджийг олон, тэнцвэртэй амьдрах юм. Өөрөөр хэлбэл, тус улсын иргэд эерэг мэдрэмжийг эд зүйл бус нийгэмд оруулж буй хувь нэмэр өгдөг гэж үздэг. Швед хүмүүс өдөр тутамдаа зөвхөн нэн шаардлагатай зүйлийг хэрэглэж, хэт их эд материа­лаар өөрийгөө хүрээлүүлэн, амьдралаа ачаалуулахаас татгалздаг. Энэ хандлага нь зөвхөн эд материал төдийгүй хүн хоорондын харилцаанд ч нөлөөлдөг гэнэ. Тухайлбал, швед хүмүүс ажил амралт, жаргал, зовлон гэх мэт эсрэг тэсрэг зүйлсийн тунг маш энгийнээр тохируулдаг онцлогтой. Лагом гэх үгийг Швед хэлнээс орчуулбал “хангалттай”, “яг таарсан” гэсэн утгыг илэр­хийлдэг. Тус ойлголт нь хоол, дизайн, байгаль орчин гэх мэт амьдралын бүх салбарт хэрэгждэг. Гэхдээ эл хандлага загварын салбарт хүчтэй ноёрхдог ба Шведийн ихэнх дизайнер бүтээлүүдээ лагом хэв маягаар бүтээдэг байна. Жишээ нь Acne Studios, Filippa K гэх зэрэг брэнд хувцас урлахдаа илүү деталь, хэт их чимэглэл хэзээ ч ашигладаггүй. Үүний оронд тэд өдөр тутам болон онцгой тохиолдолд ч өмсөхөд тохиромжтой биед эвтэйхэн, минималист хувцас зохион бүтээдэг. Энэ хандлагын бас нэг гол зорилго нь хэрэглэгчдийг хүрээлэн буй орчинтойгоо зохицож амьдрахад уриалах юм. Дэлхий даашгүй их материал цуглуулах нь экологийн тэнцвэрт байдлыг алдагдуулж, байгаль орчинд хор хөнөөл учруулдаг. Тиймээс хэрэглээнээс таашаал авах үзлийг улс нийтээрээ үгүйсгэж буй нь сайшаалтай. Лагом хэв маягийг төлөвшүүлж буйтай холбогдуулан IKEA брэнд Live Lagom хэмээх төсөл хэрэгжүүлж байжээ. Төслийн гол зорилго нь нийгэмд экологийн боловсрол олгож, байгальд ээлтэй бүтээгдэхүүн хэрэглэж хэвшихийг уриалах юм. Тэд аяныхаа хүрээнд эрчим хүчинд хэмнэлттэй чийдэн, зай гэх зэрэг байгаль орчинд ээлтэй гэр ахуйн эд зүйлс худалдаалах болсон. Дэлхий дээр зөвхөн хүн л амьдардаггүйг тунхаглаж буй лагом хандлага нь хүний шуналын эсрэг хэрэгжүүлж буй энгийн, хэрэгцээт арга юм.Улс бүрд өөрийн гэсэн амьдралын хэв маяг бий. Түүнчлэн зарим улсын амьдралын философи бусад оронд нөлөөлөх тохиолдол ч олон. Тухайлбал, Япон улсаас гаралтай минималист хандлага өдгөө дэлхий нийтэд хэт хэрэглээнээс татгалзаж, эко, эрүүл амьдрахыг уриалаад буй. Швед улсын лагом хэв маяг ч мөн ижил утга санаатай. Гэхдээ амьдралын бүх элементэд нөлөөлдөг болохоороо онцлог юм.


















A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Дотоод орчны агаар гадаад орчныхоос чухал

Хүн амьдралынхаа 10-15 хувийг гадаа, 85-90 хувийг дотоод орчинд өнгөрүүлдэг. Тиймээс эрүүл мэндээ хамгаалахын тулд дотоод орчны агаарыг цэвэр байлгах нь хамгийн чухал юм.

 0 сэтгэгдэл



Аль болох том, далбагар ногоон навчтай цэцэгс агаарыг сайн цэвэршүүлдэг


1. Мөнхрөө 

2. Ногоодой 

3. Нөмөргөнө

4. Авиргана 

5. Зуун наст 

6. Агланоема

Мөнхрөө:

Агаар цэвэршүүлэх чадва- раа раа хамгийн өндөрт тооцогддог. Зөвхөн өдөр төдийгүй, шөнө ч хүчилтөрөгч ялгаруулдаг. 

Ногоодой:

Дотор тасалгаан дахь агаарыг хоёр өдрийн дотор 90 хувь цэвэршүүлдэг. 

Нөмөргөнө

Агаар дахь нянг 60 хүртэл хувь бууруулах чадвартай.  


Тогтмол агаар сэлгэж байх 

Гадна агаар бохирдолтой үед цонх нээх боломжгүй болдог. Тиймээс халуун орчинд хүчилтөрөгчийн агууламж багасаж, вирус хурдан үрждэг. Тэгэхээр аль болох агаарын бохирдол бага үед цонх, хаалгаа онгойлгож, агаарыг тогтмол сэлгэж байх нь чухал. 

Чийгтэй цэвэрлэгээ 

Дотоод агаарын бохирдол, тоосжилт нь агаарыг хуурайшуулж, эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж байдаг. Тиймээс тогтмол чийгтэй цэвэрлэгээ хийж, агаарын тоосжилтыг бууруулж, чийгшүүлж байх нь чухал. Мөн жамц давстай ус агаарт цацах зэрэг хэлбэрээр агаарыг цэвэршүүлж, чийгшүүлэх боломжтой. 

Зөгийн лаваар хийсэн лаа

Зах зээлд зөгийн лав болон парафинтай лаа худалдаалдаг. Дотоод агаарын бохирдлыг бууруу­лахад зөвхөн зөгийн лаваар хийсэн лаа асаах нь үр дүнтэй. Энэ төрлийн лаа нь шаталтын үр дүнд сөрөг ион ялгаруулснаар агаар дахь бохирдолтой нэгдэж, устга­даг байна. Ялангуяа харшил, астматай хүмүүст энэ аргыг зөвлөдөг. 

Жамц давс

Байгалийн давс нь агаар цэвэршүүлэх нөлөөтэй. Тиймээс жамц давсаар хийсэн ширээний гэрлүүд түгээмэл ашиглагдах болжээ. Үүнээс гадна, хүнсний жамц давсыг ил байлгах, усанд найруулж агаарт цацах зэрэг нь ч агаарыг цэвэршүүлэх эерэг нөлөөтэй.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Өөр эмэгтэйд хайртай ч эхнэрээсээ салмааргүй байна

Эхнэрийнхээ хайр халамжийг өөр хүнээс эрэлхийлж байх магадлалтай

 0 сэтгэгдэл

Засгийн газрын мэдээ сонин мэргэжлийн сэтгэлзүйчидтэй хамтран ээлжит зөвлөгөөгөө өгч байна. Энэ удаа Focus on the Family Mongolia байгууллагын тэргүүн, клиник сэтгэл зүйч Т.Хонгорзул манай уншигчдаас ирсэн асуултад хариуллаа. Хэрэв танд сэтгэл зүйн тулгамдсан асуудал байвал манай сонинд хаяглан ирүүлээрэй. 

ХҮҮХЭД ШИГ ЗАН ГАРГААД БАЙГАА ЭЭЖИЙГЭЭ ЯАХ ВЭ 

-Ээж маань 50 настай. Цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр улам л хүүхэд шиг болоод байх юм. Уурлах, гомдох, баярлах нь их амархан болсон. Гэхдээ гомдол нэхэх нь ихсээд байна. Цаашид яаж харьцвал дээр вэ? ­

-Энэ нь насны сэтгэл зүйн онцлог болон дааврын өөрч­лөлттэй холбоотой байж болох юм. Ээж тань ямар нэгэн зүйлд санаа зовниж, стресстэй байгаа эсэхийг анзаараад үзээрэй. Өөрийнх нь сэтгэл санааг ойлгож сонсох хүн байхгүй үед түүнийгээ уур бухимдал, гомдлоор гадагшлуулдаг байж болох юм. Хамгийн гол нь сэтгэл санааных нь байдлыг сонсож ойлгохыг хичээгээрэй. Ганцаардаж байгаа мэдрэмж төрж байгаа эсэх, найз нөхөдтэй эсэх, өөрийнх нь сэтгэлийг зовоож байгаа ямар нэг зүйл байгаа эсэх гэх мэт. Аль болох өөрийнхөө дуртай зүйлийг хийхэд цаг гаргах, найз нөхөдтэйгөө уулзаж ярилцах, дасгал хөдөлгөөн хийх зэрэг нь сэтгэл санааг өөдрөг болгодог. 

ЭХНЭРЭЭСЭЭ ХАЙР МЭДЭРДЭГ БОЛ ӨӨР ХҮНД СЭТГЭЛТЭЙ БОЛОХГҮЙ

-Эхнэр маань надаас олон эгч ч бид хамтдаа амьдралаа босгож, бизнесээ ч хөл дээр нь тогтоосон. Гэвч би өөр бүсгүйд сэтгэлтэй болж, бие энд ч сэтгэл тэнд явах боллоо. Гэр бүлээ салгамааргүй, бас тэр сайхан хайрыг амьдрал болгомоор байна. Яах вэ? ­

-Та гэр бүлийнхээ хүнээс хайр мэдэрдэг, нэг нэгэндээ сэтгэлээрээ ойр дотно байдаг бол өөр эмэгтэйд сэтгэлтэй болох боломжгүй юм. Эхнэртэйгээ хамт бизнесээ босгосон гэхээр магадгүй хоёулаа маш их ажиллаад харин өөрсдөдөө бага цагийг гаргаснаар нэг нэгнээсээ хол хөндий болсон байж болно. Энэ нь хайргүй болсон гэсэн үг биш бөгөөд магадгүй энэхүү үгүйлэгдэж байгаа орон зайг өөр хүнээс эрэлхийлж байх магадлалтай юм. Тиймээс та яарч шийдвэр гаргалгүй сэтгэлзүйчээс биечлэн зөвлөгөө аваарай. 

14 БОЛ ДОТНО ҮЕРХЭХ НАС БИШ

-Охин мааны 14 настай. Хэдэн сарын өмнөөс нэг хөвгүүнтэй үерхэх болсон. Хайр дурлалын асуудалд орооцолдоход хэтэр- хий балчир юм шиг санагдаад байна. Нас нь болоогүй байна гэж хорьж цагдах нь зөв үү, эсвэл зөнд нь орхих хэрэгтэй юу?

-Эцэг, эхчүүдийн сэтгэлийг зовоодог зүйл нь яах аргагүй үерхэл нөхөрлөлийн асуудал байдаг. Эрэгтэй, эмэгтэй жирийн найз нөхөрлөлийн харилцаа бол энэ насан дээр байх нь хэвийн хөгжлийн үе юм. Тухайлбал, спортоор хичээллэх, хичээлд нь туслах, дугуйланд хамт явах зэрэг нь хэвийн боловч харин дотно үерхэх нас биш юм. Тиймээс охинтойгоо ярилцах, ямар хил хязгаар тавих, гэртээ хэзээ ирсэн байх талаар зөвшилцөх нь зүйтэй. Загнаж буруутгах, уурлах, элдэв үгээр хэлэх зэрэг нь туслахгүй бөгөөд сайн ярилцаж энэ харилцааг үргэлжлүүлэх нь ямар үр дагаварт хүргэж болохыг ярилцаарай.

ЭХНЭРЭЭ АРХИНААС ГАРГАХ ГЭЭД ЧАДАХГҮЙ БАЙНА 

-Би эхнэртэйгээ ханилаад 35 жил болж байна. Гэвч сүүлийн хэдэн жил бор дарсанд хэтэрхий их дурлах боллоо. Архинаас гаргах эмчилгээнд явуулах гэж хэд хэдэн удаа оролдсон ч “би архичин биш” гээд халгаадаггүй. Эхнэр архи уух тусам гэр бүлийн амьдрал маань нүдэн дээр сүйрч байна. Одоо би яах вэ? ­

-Таны ханийн сэтгэл санааг зовоосон ямар нэгэн асуудал байгаа учраас архи ууж эхэлсэн болов уу. Архинд донтсон хүмүүст тулгардаг хамгийн том бэрхшээл бол үгүйсгэл байдаг. Хэчнээн их хэлээд аргадаад ч нэмэргүй өөрийгөө архичин биш гэж үгүйсгэдэг. Тиймээс албадан эмчилгээ хийлгээд ч тусалдаггүй. Хүнийг өөрчлөлтөнд хүргэдэг хамгийн том хүчин зүйл бол өөрийгөө хүлээн зөвшөөрөх явдал. Олон арга хэмжээ аваад ч нэмэргүй бол хэцүү ч гэсэн тухайн хүн шалдаа буусан цагт ухааралд ирэх үе бас байдаг. Танд хэцүү байгаа бол өөртөө сэтгэл зүйн зөвлөгөө аваарай. 

ХОЁР ТАЛААСАА БУУЛТ ХИЙЖ, ЗОХИЦОЖ АМЬДАР

-Эхнэр маань үргэлж л өөрийхөөрөө зүтгэж, бүх зүйлд намайг буруутгадаг. Эхэндээ би өхөөрдөж, бууж өгдөг байсан ч энэ нь сүүлдээ амьдралын хэвшил болж тогтох янзтай. Үргэлж л бууж өгнө гэвэл би цаашид тэсэхгүй бололтой. Яавал дээр вэ? ­

-Аливаа гэр бүлийн харилцаа нь нэг нэгэндээ буулт хийж, биесээ ойлгон хүлээн авах, итгэж найдах гэсэн уялдаатай бат бөх оршин тогтнодог. Аль нэг нь илүү давуу эрх эдэлж байна, би тэгш эрхтэй байх хэрэгтэй гэж оролдох нь хаана хүрэхээ мэдэхгүй явж байгаатай адил юм. Дийлэнхдээ хосууд өөрсдийнхөө өссөн орчин харилцаанаас шалтгаалан яг эцэг, эхтэйгээ харилцдаг шигээ харилцаж санаанд нь нийцэхгүй бол ханиас нь л бүх зүйл болоод байна гэж эндүүрдэг. Ханиа 100 хувь өөрийн хүссэнээр өөрчлөх боломжгүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрөөд харилцан хоёр талаасаа буулт хийж зохицож амьдрах нь харилцааг илүү эерэг байхад нөлөөлнө.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хуримтлал үүсгэж болох шилдэг аргууд

 0 сэтгэгдэл

Өчигдөр дэлхийн хуримтлалын өдөр болж өнгөрлөө. 1924 оны энэ өдөр Италийн Милан хотноо зохион байгуулагдсан Олон улсын хадгаламжийн банкны анхдугаар чуулганы үеэр Дэлхийн хуримтлалын өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх санаачилга гарсан нь биеллээ олж, өнөөг хүртэл уламжлал болгон тэмдэглэсээр иржээ. Энэ өдөр хуримтлал үүсгэхийн ач холбогдол, үр дүнгийн талаар бусдад сурталчлан таниулахаас гадна нэр алдартай хүмүүс өөрийн амжилтын туршлагаасаа бусадтай хуваалцдаг. Дэлхийн хуримтлалын өдөр болж өнгөрсөнтэй холбогдуулан хуримтлал үүсгэх аргуудын талаар сонирхуулья. 


Өдөр бүр бага багаар хуримтлуулах

Та эхний өдөр 100, дараагийн өдөр 200, гурав дахь өдөр 300 төгрөг гэх мэтээр өдөр бүр зуу зуун төгрөг нэмэн 365 хоногийн турш хуримтлал үүсгэвэл нэг жилийн дараа нийт 6,679,500 төгрөг хуримтлуулсан байх болно. Туршаад үзье гэж бодож байвал яг өнөөдрөөс эхлээрэй.

Түр зуурын сэтгэл хөдлөлд авталгүй,  зөвхөн өөрт хэрэгтэй зүйлдээ анхаараарай 

Дэлгүүрт явж байгаад гоё цамц олж хараад авчихдаг ч юм билүү гэж бодогдох үе танд гарч л байсан байх. Энэ үед өнөөх цамцныхаа үнэтэй тэнцэхүйц мөнгийг хадгаламжийн данс руугаа шилжүүлээд цамцыг харин байранд нь үлдээгээрэй. Угаасаа цамцанд үрэх л гэж байсан мөнгийг хадгаллаа гээд хожно уу гэхээс алдах юмгүй. Үнэхээр ямар нэг эд зүйлийг авахгүй л бол болохгүй юм шиг санагдаад байвал энэ зүйлгүйгээр одоог хүртэл амьдарч болсоор л ирлээ, авахгүй байлаа гээд юу алдах билээ гэж өөрөөсөө нэг асуугаад үзээрэй. Зарим нэг зүйл угаасаа байсан ч, байгаагүй ч ялгаагүй байдаг шүү дээ. Хүүхдэдээ ч бас чихэр, шоколад, тоглоом авъя гэхэд нь татгалзах тохиолдол зөндөө л бий. Энэ үедээ хүүхдээсээ үнэхээр чухал хэрэгтэй юу эсвэл оронд нь хадгаламждаа мөнгө хийх үү гэж санал болгож байгаарай. Үүний өмнө мэдээж хүүхдэдээ хадгаламжийн ач холбогдлыг сайтар ойлгуулсан байх хэрэгтэй. Хүүхдүүд бидний бодож байгаагаас ч илүү ухаалаг, илүү ухамсартай байдаг. 

Бэлэн мөнгөөр тодорхой нэг дэвсгэртийг цуглуулах 

Энэ тохиолдолд та аль ч дэвсгэртийг сонгон цуглуулж болно. Жишээлбэл:500 төгрөг хүртэлх мөнгөн дэвсгэртүүдзөвхөн мянгат эсвэл таван мянган төгрөгийн дэвсгэртүүд гэх мэтээр өөртөө илүү боломжийн санагдаж байгаа дэвсгэртээ сонгон цуглуулах. Хэрэв та 1000 төгрөг сонгосон бол таны хэтэвчинд энэ дэвсгэрт орж ирэх бүрт үрэлгүйгээр хадгаламжийн шилрүүгээ хийх. Заавал шил гэж байгаа нь цуглуулж байгаа мөнгөө нэмэгдэхийг харан урам авах зорилготой. Мөн шилэн дээрээ юунд зарцуулах төлөвлөгөөгөө биччихвэл бүр ч янзтай. 

Худалдан авалтын дүнгээ тоймлон, зөрүүг нь хадгаламж руугаа хийх 

Та гэрийнхээ хүнсийг цуглуулахад нийт дүн нь 46,300 төгрөг боллоо гэж бодъё. Тэгвэл та энэ дүнгээ 50,000 гэж тоймлоод зөрүү болох 3700 төгрөгийг нь хадгаламжиндаа хийгээрэй. Энэ мэтээр зарлага бүрээ тоймлоод зөрүүг нь хуримтлуулаад байвал таны санхүүд нэг их хүндрэл учрахгүй атлаа гайгүй дүнтэй хуримтлал үүссэн байх болно.

Баяр ёслолоор гаргадаг зардлаа танаад хадгаламж руугаа хийх 

Төрсөн өдрөө заавал жил бүр тэмдэглэх үү? Зарим жил тэр мөнгөө хэмнээд хадгаламж руугаа хийгээд ирээдүйд өөртөө бэлэглэх ч бас боломжийн санаа шүү. Шинэ жилээр бүсгүйчүүд даашинз, үс засалт, нүүр будалт, маникюр, педикюр гээд маш их зардал гаргадаг. Харин зарим нэг гоо сайхны үйлчилгээг өөрөө хийсэн байхад 200-300 мянган төгрөг хадгаламждаа хийх боломжтой болно. Хүүхдүүд ч бас нэг жилд төрсөн өдөр, шинэ жил, цагаан сар, хүүхдийн баяр гээд бэлэг авах үе олон. Зарим баяраар бэлэгний оронд хадгаламж руугаа мөнгө хийе гэж хүүхэдтэйгээ тохиролцож ч болох юм. Заримдаа хүмүүс бэлэгний оронд мөнгийг нь өгчихдөг. Түүнийх нь талыг нь ч атугай хадгаламждаа хийхийг хүүхдэдээ сургаарай. Одоогийн тав тухаас илүүтэйгээр ирээдүйн сайн сайхандаа анхаарах төлөвшлийг хүүхдэдээ олгох нь зөвхөн мөнгөн дээр ч биш амьдралын бусад зүйлд ч хэрэг болно.

Хямдралтай худалдан авалт хийсэн бол зөрүүг нь хадгаламж руугаа хийх 

Та ямар нэг зүйл худалдан авах гээд очтол хямдарчихсан байх тохиолдол хааяа гардаг уу? Тэгвэл хэмнэсэн мөнгөө хадгаламж руугаа хийгээрэй. Угаасаа л бүтэн үнийг нь тооцоолоод мөнгөө төсөвлөчихсөн байсан юм чинь.

Тогтмол гаргадаг чухал биш зардлуудаа тодорхой хугацаанд хадгалж үзэх 

Өдөр бүр кофе шопоос кофе авч уудаг уу? Өдрийн хоолны дараа заавал амттан авч иддэг үү? Тамхи татдаг уу?Аяга латте 5000, хайрцаг тамхи 4000, нэг шоколад 3000 төгрөг. Өдөр болгон авбал жилд 1,825,000, 1,460,000, 1,095,000 төгрөг болж байна. Эдгээр зүйлийг огт авахгүй бол жилд 1-2 сая төгрөг, өнжөөд нэг авбал жилд 500,000 мянгаас нэг сая төгрөг хэмнэх нь. Авахгүй гүрийх бүртээ үнийн дүнтэй нь тэнцэх мөнгийг хадгаламж руугаа хийгээд үзвэл яаж байна? Хэцүү байж магадгүй ч туршаад үзэж болох л юм. 

Төлөвлөгдөөгүй орлого нэмэгдэх үед хадгаламж руугаа хийх 

И-баримтаас мөнгө хожих, бооцоонд ялаад мөнгө авах, газраас мөнгө олох гэх мэт гэнэтийн орлогыг үрэлгүй хадгаламж руугаа хийх. Учир нь энэ бол төлөвлөгдөөгүй орлого буюу та энэ мөнгөгүй байсан ч болох л байсан гэсэн үг. Тэгэхээр үүнийгээ хуримтлал руугаа хийлээ гээд танд алдах юм огтхон ч байхгүй. Мөн цалин тань нэмэгдэх, бонус авах, 13-р сарын цалингаа авах гэх мэтээр орлого тань нэмэгдвэл нэмэгдсэн дүнг нь хадгаламж руугаа хийх.

Хамгийн шилдэг арга бол дансаа хуримтлалын үйлчилгээнд холбуулах 

Ингэснээр таны данснаас хуримтлалын данс руу тань сонгосон тогтмол цаг, тогтмол дүнгийн дагуу автоматаар орлого шилжинэ. Жишээлбэл та сар бүрийн 15-ны өдөр 100 мянган төгрөг хадгаламжийн данс руугаа шилжүүлнэ гэсэн тохиргоог нэг удаа хийснээр цаашид сар бүр таны данснаас хадгаламжийн данс руу тань хуримтлал автоматаар татагдаж, танаас ямар ч нэмэлт үйлдэл гаргахгүйгээр хуримтлал өссөөр байх болно. Хадгална гэхээр хамаг дуртай зүйлсээсээ татгалзаад нэг л сэтгэл ханамжгүй амьдрах юм шиг санагдаж байна уу. Харин тодорхой зорилготой хадгалбал ингэж санагдахгүй. Том зорилгын дэргэд ганц цамц, ганц шоколад юу ч биш санагдах болно. Таны том зорилго юу вэ?