A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1421/

Валютын нөөц төгрөгийн дархлааг сайжруулна

​Валютын нөөцийг хоёр дахин нэмэгдүүлэх шаардлага үүслээ​

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1421/


“Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-ийн хүрээнд ОУВС-гаас манай улсад олгосон санхүүжилтийн дүн 217.33 сая ам.долларт хүрээд байна. Хамгийн сүүлд буюу энэ сарын 3-нд монголбанкны дансанд 36.22 сая ам.доллар орж ирснээр улсын гадаад валют чамгүй хэмжээгээр нэмэгдлээ. Өнгөрсөн онд дээрх хөтөлбөрийн хүрээнд олон улсын банк санхүүгийн байгууллага болон донор орнуудаас нийт 728 сая ам.долларын санхүүжилт хийгдсэн. Тэгвэл энэ онд "Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр" болон БНСУ, Япон, Энэтхэг зэрэг орны банк, санхүүгийн байгууллагуудаас нийт 836 сая ам.долларын санхүүжилт хүлээгдэж байна. Энэ нь төгрөгт ирэх ханшийн дарамт саарна гэсэн дохио. Тэрчлэн ам.долларын ханш тогтвортой байх “мессеж” өгч байна. Хөгжлийн банкны олон улсын санхүүгийн зах зээлээс босгосон 500 сая ам.долларыг залгаад ОУВС-гийн дээрх санхүүжилт орж ирсэн нь төгрөгийн ханш сулрах эрсдэлийг хумьж байгаа юм.

Тодруулбал, монголбанкны зарласан албан ханшид сүүлийн хагас сарын хугацаанд огцом өөрчлөлт ажиглагдсангүй. Валютын орох урсгал сайжрахтай зэрэгцээд төгрөгийн ханшийн төлөв эерэг болж эхэллээ. Үүн дээр жин нэмж, монголбанкны аравдугаар сарын алт тушаалт өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 34 хувиар өсөв. Ингэснээр төв банк энэ оны эхний арван сард нийт 17.7 тонн алт худалдан аваад байна. Энэ нь улсын гадаад валютын албан нөөцийг ойролцоогоор 610 орчим сая ам.доллараар зузаатгахаар буй. Төрийн мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлд 2019 онд гадаад валютын албан нөөцийг нэг жилийн импортын хэрэгцээг хангах хэмжээнд хүргэхээр хуульчилж байна. Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл ч валютын нөөцийг энэ хэмжээнд хүргэхээр хатуу болзол тавьсан. Тэгэхээр ирэх онд валютын нөөц одоо байгаагаас нэмэгдэнэ гэсэн үг.

• “Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-ийн хүрээнд ОУВС-гаас манай улсад олгосон санхүүжилтийн дүн 217.33 сая ам.долларт хүрээд байна.

• Хамгийн сүүлд буюу энэ сарын 3-нд Монголбанкны дансанд 36.22 сая ам.доллар орж ирснээр улсын гадаад валют чамгүй хэмжээгээр нэмэгдлээ.

• Ирэх онд гаднын зээл, тусламжаар 1.3 тэрбум ам.долларын төсөл, хөтөлбөр манай улсад хэрэгжинэ.

Өөрөөр хэлбэл, төв банк ам.долларт харам байж, зах зээлд үүсээд буй ханшийн огцом бус савлагааг намжаахад биш валютын нөөцөө илүү арвижуулахад мөнгөний бодлогоо чиглүүлэхээр байна. Энэ нь, бодлогын хүү ялимгүй нэмэгдэж, мөнгөний бодлого чангарахад хүргэж мэдэх юм. Америкийн холбооны нөөцийн банкны шийдвэр, ам.долларын түрэмгийлэл эс хүссэн ч мөнгөний бодлогоо эргэж харахад хөтөлж мэдэхээр байна. Дэлхийн тэргүүлэх эдийн засаг сэргэж, ажил эрхлэлт нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор холбооны нөөцийн банк 2008 оноос хойш хэрэгжүүлсэн мөнгөний хэт зөөлөн бодлогоо аажмаар чангаруулж эхэлсэн. Ам.долларын өгөөж нэмэгдэж байгаа энэ үед хөрөнгийн урсгал хөгжиж буй орнуудаас гадагшлах болов. Дэлхий нийтээр ам.долларын нийлүүлэлт багасч байгаа нь валютын нөөцийг улам үнэ цэнтэй болгож байна. Монгол улсын гадаад валютын албан нөөц гурван тэрбум ам.доллар мөргөөд буй.

Энэ нь импортын бараа, үйлчилгээний таван сарын хэрэгцээг хангах дүн. Үүнийг зургаан тэрбум ам.доллар болгож байж мөнгөний бодлогын зорилт биеллээ олох учиртай. Одоогийн байгаа валютын нөөц мөнгөний нийлүүлэлтийн 40 гаруй хувьтай, богино хугацаат гадаад өрийн 89.6 хувьтай тэнцэх аж. Гадаад валютын албан нөөцийн хэмжээ үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлалд заасан хэмжээнээс 42 хувиар доогуур байна. Богино хугацаат гадаад өр төлбөрийг барагдуулахад ч дээрх нөөц хүрэлцэхгүй. Засгийн газар, төв банкны гадаад өрийн хэмжээ 9.4 тэрбум ам.доллар болсон. Үүний 20.4 хувь нь богино хугацаат өр юм. ОУВС-гаас манай улсын гадаад өрийн дарамт туйлын өндөр гэж “оношилсон”. ийм нөхцөлд валютын нөөцөө нэмэгдүүлж байж ам.долларын ханшийн өсөлтөд багахан өртөх учиртай. Тэрчлэн 2020 оноос золгох өндөр дүнтэй өрийн эргэн төлөлтийг санхүүжүүлэхэд, тэр үед үүсэх ханшийн эрсдэлийг давахад валютын нөөц гол үүрэг гүйцэтгэх нь дамжиггүй. Угаасаа жижиг, нээлттэй эдийн засгийн зовлон их.

Монголчуудын өргөн хэрэглээний барааны 40 орчим хувийг импортын бараа бүрдүүлж байгаа өнөө үед валютын нөөцөөс эдийн засгийн “тусгаар тогтнол” эхэлнэ. Төв банк энэ онд 22 тонн алт худалдан авахаар зорьж байгаа. Энэ нь валютын нөөцийг 800 орчим сая ам.доллараар зузаална. Валютын зохицуулалтын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж байгаа энэ үед ам.долларын ханш тогтворжиж, монгол төгрөгийн баталгаа болсон гадаад валютын албан нөөц нэмэгдэж байна. Үүнээс гадна ирэх онд гаднын зээл, тусламжаар 1.3 тэрбум ам.долларын төсөл, хөтөлбөр манай улсад хэрэгжинэ. Азийн хөгжлийн банк дээрх санхүүжилтийн 40 гаруй хувийг бүрдүүлэх бөгөөд дотоодын эдийн засагт энэ нь сайн нөлөө дагуулна гэж Сангийн сайд онцолсон. 1.3 тэрбум ам.доллар нь ажил, үйлчилгээ болж эдийн засагт шингэх төдийгүй цөөнгүй ажлын байр шинээр бий болгохоор байгаа. Гол нь валют дотоодын эдийн засагт орж ирж байгаа нь төгрөгийн ханш дахин сулрах эрсдэлийг бууруулах давуу талтай билээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Samsung дэлгэцийн гажигтай нугалдаг утсаа засаж дуусгалаа

 0 сэтгэгдэл


Samsung Electronics Co дэлгэцний гэмтлээс болж худалдаанд гарах товыг нь хойшлуулсан Galaxy Fold загварынхаа хийцийг бүтэн хоёр сар шинэчилж дуусгасныг эх сурвалж мэдээллээ. Хийц сайжруулалт дуусмагц Өмнөд Солонгосын аварга үйлдвэрлэгч ач холбогдолтой ухаалаг утсаа зах зээлд гаргах боломтой боллоо.

Дэлхийн ухаалаг утасны тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Galaxy Fold-ын худалдааны хувилбарыг ү йлдвэрлэх сүүлчийн шатанд орсон ч борлуулах тов нь хараахан тодорхойгүйг компанийн дотоод мэдээллийг задруулж буй нэрээ дурдахыг зөвшөөрөөгүй эх сурвалж тайлбарлав.  Туршилтын хувилбарын дэлгэцнээ наалттай хамгаалалтын хальсыг хуулмагц дэлгэц доголдож байгааг Bloomberg News зэрэг мэдээллийн хэд хэдэн хэрэгсэл мэдэгдсэний дараа Samsung ухаалаг төхөөрөмжөө зах зээлд гаргахаа хойшлуулсан юм.

Өмнөд Солонгосын тэргүүлэх компани ээлжит бүтээгдэхүүнээ бүтэлгүйтэхээс сэргийлэн эрчимтэй ажиллав. Энэ удаа дэлгэцийг бүрсэн хамгаалалтын хальсыг гадна ирмэгийн дотор тал руу оруулсан тул гараар хуулж авах аргагүй болсныг сайжруулсан хувилбартай нь танилцсан хүмүүс өгүүлж байна. Мөн нугасны хийцийг сайжруулж дэлгэцтэй нэг түвшинд үл ялиг өргөж өгсөн тул ухаалаг утсы г дэлгэхэд өмнөхөөсөө эвтэйхэн болжээ.

Шинэ шийдэлд илүү хатууруулж өгсөн хамгаалалтын хальс урьдынх шиг хуулж авдаг тусдаа эд бус, утасныхаа цогц бүрдэл болж чадлаа. Энгийн нүдэнд бараг анзаарагдахгүй үл ялиг товойлгосон нь хэрэглээний явцад дэлгэцийн гол хэсэгт нугалаас үүсэхээс сэргийлсэн хэрэг хэмээн зарим нь тайлбарлаж байна.

Анх дөрөвдүгээр сарын 26нд зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн 1,980 ам.долларын үнэтэй Galaxy Fold нь Samsungын чухал бүтээгдэхүүн. Уг загвар нь Apple Inc-тэй өрсөлдөх, Huawei Technologies Co зэрэг хятад өрсөлдөгчдөөсөө тасрахад нь Samsung-д тус болох учиртай, дэлхийд хамгийн анхны масс үйлдвэрлэлийн нугалдаг дэлгэцтэй ухаалаг утас юм. Bloomberg-д ирүүлсэн анхны хувилбар хамгаалалтын хальсыг хуулснаас хойш удалгүй ажиллахаа больж, нугастай харалдаа нугалдаг хэсгээрээ бяцхан цуурчээ.

Анх дөрөвдүгээр сарын 26нд зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн 1,980 ам.долларын үнэтэй Galaxy Fold нь Samsungын чухал бүтээгдэхүүн. Уг загвар нь Apple Inc-тэй өрсөлдөх, Huawei Technologies Co зэрэг хятад өрсөлдөгчдөөсөө тасрахад нь Samsung-д тус болох учиртай, дэлхийд хамгийн анхны масс үйлдвэрлэлийн нугалдаг дэлгэцтэй ухаалаг утас юм. Bloomberg-д ирүүлсэн анхны хувилбар хамгаалалтын хальсыг хуулснаас хойш удалгүй ажиллахаа больж, нугастай харалдаа нугалдаг хэсгээрээ бяцхан цуурчээ.

Galaxy Fold-ыг угсрах үндсэн үйлдвэр байрлаж буй Вьетнам руу үндсэн бүрдлүүдийг удахгүй тээвэрлэж эхлэх төлөвлөгөөтэй Samsu ng компани бүтээгдэхү үнээ зах зээлд нийлүүлэх товоо хараахан тогтоогүй байгааг эх сурвалж өгүүлсэн юм. Юутай ч Нью-Йорк хотноо наймдугаар сарын 7-нд танилцуулах шинэ шилдэг загвар Note 10-тай зэрэгцүүлэхгүй хэмээн зарим нь таамаглаж байна. Таамагтай холбогдуулан тайлбар өгөхөөс Samsung-ийн төлөөлөгчийн газар татгалзлаа.

Хойшлогдсон Fold нь Samsung компани инновацаар зах зээлд тэргүүлж, өсөлт нь саарсан ухаалаг утасны зах зээлд шинэ түлхэц өгөхөд тус болно. Өмнөд Солонгосын Сувонд төвтэй тус компани урьд нь 2016 онд зай хураагуурын гологдлоос болж шатах эрсдэлтэй Note 7 загвараа зах зээлээс эргүүлэн татаж байв. Мөн өрсөлдөгч Huawei компани нугалдаг дэлгэцтэй загвараа зах зээлд нийлүүлэх товыг хойшлуулсан нь Samsung-ыг яарах шалтгаангүй болгосон хэмээн зарим эх сурвалж тайлбарлав.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Япон, Өмнөд Солонгосын маргаан улам хурцадлаа

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Дэлхийн дулаарал жуулчдыг монгол руу чиглүүлнэ

Бараан мэдээ, хор хохиролтой зэрэгцээд цаг уурын өөрчлөлт зарим хэсэгт өсөлт, эерэг нөлөө дагуулж байна

 0 сэтгэгдэл


Алтан нар, шаргал элсээр алдартай Калифорнийн зун. Жил бүрийн долдугаар сард дал модны зурагтай цамцаар гоёж, далайн эрэг дээр биеэ наранд шарж хэвтдэг зарим америк хүн энэ зуныг Хойд Америкийн цанын баазуудад цана, чаргаар гулгасан шиг өнгөрөөж байна. Урин дулаантай уралдан үүдээ барьж, үйл ажиллагаагаа зогсоодог Америкийн цанын баазууд  энэ зун амрах завгүй, ачаалалтай ажиллах болжээ. 8.4 тэрбум ам.доллараар хэмжигдэх, Хойд Америкийн цанын баазын бизнест уур амьсгалын өөрчлөлт эергээр нөлөөлж, идэвхтэй ажиллах өдрийн тоог нэмэгдүүлж, энэ хэрээр ахиу орлого олох боломжийг нээсэн нь энэ.

Туйлын цаг уурын өөрчлөлт энэ бүс нутагт орох хур тунадасны хэмжээг нэмэгдүүлж, агаарын хэмийг буулгасан байна. Мөн энэ жил агаарын хэм олон жилийн дунджаас сэрүүн байснаар цаг наашилсан ч цас хайлсангүй өдий хүрээд буй юм. Өвлийн хэдхэн сараар үйл ажиллагаа нь хэмжигддэг байсан цанын баазуудын ажиллах хугацаа сунаснаар Vail амралтын баазын гулгагчдын тоо 20 хувиар өсөж, 13.7 саяд хүрсэн бол орлого нь 20 хувиар дээшилж, 1.8 тэрбум ам.доллартай тэнцжээ. Уур амьсгалын өөрчлөлт бол хүн төрөлхтний өмнө тулгарч буй хамгийн том сорилтын нэг. Энэ аюул хүн төрөлхтний бахархал, хөгжил дэвшлийн гэрч болсон бүтээн байгуулалтыг хормын төдийд нурааж, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй гамшиг, экологийн доройтол, сүйрлийн бараан мэдээ дэлхий дахинд тасралтгүй хөвөрсөөр байна.

Гэхдээ хар бараан мэдээ, хор хохиролтой зэрэгцээд цаг уурын өөрчлөлт дэлхийн зарим хэсэгт өсөлт, эерэг нөлөө дагуулж буй нь ажиглагдаж эхэллээ. Зөвхөн Америк гэлтгүй Альпийн нуруу орчмын аялал жуулчлалыг ч дэлхийн дулаарлаас үүдсэн өөрчлөлт хөгжүүлж байгаа аж. Далайн түвшнээс дээш, өндөрлөг хэсэгт оршдог энэ нутаг зуны улиралд хүйтэн, чийглэг уур амьсгалтай тул жуулчдад тааламжтай хэсэгт тооцогддоггүй. Харин сүүлийн жилүүдэд цаг уур алгуур дулаарч буйгаас Альпийн нуруу зуны цагт жуулчдыг соронз мэт татдаг газар болох төлөвтэй. Энэ хандлага Ботсванад ажиглагдаж, цаг уурын дулаарал аялахад улам тааламжтай болгосноор тус улсыг чиглэх жуулчдын тоо нэмэгдэж байгаа аж.

Аялал жуулчлал зэрэг зарим салбарт гарч буй өсөлтийг уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдсэн гарз, хохиролтой харьцуулшгүй. Гэхдээ дэлхийн дулаарлаас үүдсэн айдас, заналхийлэл дунд зарим эерэг тал ажиглагдаж байгаа нь энэ. Ер нь дэлхий дахинд далайн эрэг дээр хэвтэх өдрүүдийн тоо нэмэгдэж, үйлчилгээний салбар өргөжин тэлэх төлөвтэй. Ирэх арван жилд аялал жуулчлалын салбарт цаг уурын өөрчлөлт үл мэдэг мэдрэгдэнэ. Харин дунд хугацаанд илт мэдрэгдэж, дэлхийн жуулчдын урсгалыг ч цаг уурын өөрчлөлт эргүүлж мэдэх нь. Ялангуяа, хүйтэн бүс нутгуудын цаг уур бүлээсэж, эрс тэс цаг уурыг илүү тааламжтай болгосноор эдүгээ халуун дулаан орныг чиглэж буй жуулчдын урсгал эргэж, сэрүүн орнуудыг зүглэх таамаглал ч байна.

Тэгвэл Монголд хэрхэн нөлөөлөх бол. Энэ асуултад олон улсын судлаачид хуваагдмал байр суурь илэрхийлдэг. Цаг уурын өөрчлөлт нь цөлжилт хуурайшилт, ган, зуд зэрэг байгалийн гамшиг дагуулж, малчдын амьжиргаа, хүнс хөдөө аж ахуйн салбарыг сөхрүүлэх эрсдэл бийг зарим судлаач анхааруулж буй. Гэхдээ Азийн хөгжлийн банкнаас танилцуулсан дэлхийн дулаарлаас урт хугацаанд эдийн засгийн хэмнэлт, эерэг нөлөө хүртэх боломжтой орнуудын тоонд Монгол Улс бичигдэж байгаа. Цаг агаар дулаарснаар манай улсын ДНБ-ий өсөлт 1.4 хувиар эрчимжих тооцоо бий. Мөн АНУ-ын Sussex их сургуулийн эрдэмтний тооцоогоор дэлхийн дулаарлаас үүдэн жуулчдын тоо нь өсөх орнуудын жагсаалтад Монгол Улс хоёрдугаарт бичигдсэн. Монголыг чиглэх жуулчдын тоо дэлхийн дулаарлаас үүдэн дунд хугацаанд 122 хүртэл хувиар нэмэгдэх төлөвтэй аж.

Уг нийтлэлээр уур амьсгалын өөрчлөлтийг өмөөрч, хөхүүлэн дэмжихийг зорьсонгүй. Харин саарын хажуугаар сайн гэгчээр шинэ тутам ажиглагдаж буй шинэ зүйлийг өгүүлэхийг хичээсэн болно. Дэлхий нийтийн сорилт болж буй уур амьсгалын өөрчлөлтийн өмнө хүн төрөлхтөн хүчин мөхөсдсөөр буй. Гэхд ээ энэ өөрчлөлтөөс бид бултах аргагүй.

Бас гараа хумхин харсаар суугаад эх дэлхийгээ сүйрүүлж болохгүй. Иймд өмнөх алдаагаа үл давтаж, тогтвортой хөгжлийн төлөө хүчин зүтгэхийн сацуу уур амьсгалын сайн, муу сүлэлдсэн өөрчлөлтийг соргогоор мэдэрч, бодлого, үйл ажиллагаагаа уялдуулах ажил ч биднийг хүлээж байна. Ялангуяа, цаг уурын эрс тэс уур амьсгал монголчуудад эдийн засгийн сул тал болдог нь үнэн. Гэхдээ энэ сул талыг бүдгэрүүлж, зарим талаар эдийн засгийн хэмнэлт, өсөлт авчрах боломжийг байгаль орчны өөрчлөлт олгож байна. Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс айж суусаар хохирох бус харин байгаль орчин, нийгэм, эдийн засагт ажиглагдаж буй шинэ зүйлийг соргогоор мэдэрч, тохирсон бодлого хэрэгжүүлж чадвал эрсдэлийг ч өөртөө ашигтайгаар эргүүлж болох нь.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Huawei-гийн хоригийг зөөллөх америк үйлдвэрлэгчдийн шахалт

 0 сэтгэгдэл