A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2997/

В.Путиний айлчлал ба бид оросуудтай ямар наймаа хийж байгаа вэ

Монголчууд социализмын үеэс л өгч байсан жоншоо өнөөдөр ч зарж байна

В.Путиний айлчлал ба бид оросуудтай ямар наймаа хийж байгаа вэ
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2997/


Орос, Монголын удирдагчид харилцан төрийн айлчлал хийсний дараа хоёр орны харилцааны шинэ хуудас нээгдсэн мэтээр мэдээлдэг. Үнэндээ үзэглэсэн баримт бичгүүд өнгөрсөн хугацаанд ярьсаар ирсэн хуучин сэдвүүд. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путиний айлчлал ч энэ уламжлалыг эвдсэнгүй. Бүс нутаг, хил орчмын хамтын ажиллагаа, цэрэг техникийн буцалтгүй тусламж, Хиагт-Алтанбулагийн автозамын хилийн боомтын үйл ажиллагааг шуурхайлж, сайжруулах гэх мэт танил сэдвүүдээ харахад удаа дараагийн тунхаг бичиг цааснаа бууснаас ажил хэрэг болсон нь юу билээ гэж бодоход хүргэнэ.

Энэ удаагийн В.Путиний айлчлал ч Засгийн газрын мартагдсан гэрийн даалгаврыг сануулж, биелээгүй гэрээнүүддээ дүгнэлт хийхэд хүргэж байна. Мөнхийн хөршийн найрсаг харилцаанаас илүүтэй биелэгдэшгүй даалгавар гэгчийн үлгэр хоёр орны харилцаанд их болохоор арга ч үгүй юм. Одоогоос яг таван жилийн өмнө ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин Монголд айлчлахдаа байгуулсан гэрээнүүдээс олигтой хэрэгжсэн нь алга байна. Улс төрийн харилцаа хөгжсөн байх. Гэвч Монголд хамгийн хэрэгтэй зүйл нь эдийн засгийн хамтын ажиллагаанаас хүртэх өгөөж. Харамсалтай нь тус айлчлалаас хойш төмөр зам, эрчим хүч, худалдаа аль нь ч олигтой хөгжсөнгүй авч хоёр орны харилцааг нэг шат ахисан хэмээн дүгнэж, “найрсаг харилцаа, стратегийн иж бүрэн түншлэл”ийн хэлэлцээрийг хугацаагүйгээр байгууллаа.

Гэхдээ гадаад харилцаан дээр эргэж буцдаг, бодлогоо өөрчилдөг, хариуцаж байсан яам нь татан буугддаг, шинээр байгуулагддаг гэх мэт Монголын талын намбагүй, зарчимгүй байдал ОХУ-тай байгуулсан гэрээ хэлцлүүд цаасан дээрээ л үлдэх шалтгаан болдгийг хамгийн түрүүнд дурдах хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, оросоос бидэнд нээж өгсөн эдийн засаг, бизнес, шинжлэх ухаан, боловсрол, соёлын хамтын ажиллагааны өргөн боломжийг бид улс төрийн тогтворгүй, идэвхгүй, байдал, туйлшралаасаа болоод ашиглаж чадахгүй байна.

Д.Цогтбаатар: хоёр талдаа хүнд суртлын механизм байна

Таван жилийн өмнөх энэ үед ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Путиний Монголд хийсэн айлчлалын үр дүн юу байв?

Хоёр орны иргэд харилцан визгүй зорчиж байгаа нь үзэглэсэн гэрээнүүдээс гарч буй ганц үр дүн болов уу. Гэхдээ харилцан визгүй болгох бодлогын цаана Монгол Улс эдийн засгийн өгөөж л горьдсон. Энэ нь манай бизнесмэнүүд ОХУ-ын зах зээлд гарах суваг нээх, түнш олох, хоёр талын хамтын ажиллагаа өрнөөсэй гэсэн зорилго байснаас бус монголчууд бултаараа амралтын мөнгө, 13 дахь сарын цалингаа байгаль нуурын эрэг, итгэлт хамбын дацанд үрээд, үлдсэнээр нь баахан молоко, консерв, орос архи, угаалгын нунтаг чирж ирэх биш байсан.

Визгүй болсон нь өрхийн эдийн засагт зарим талаараа ашигтай байж болох ч том дүнгээрээ худалдаанд ямар ч үр дүн гараагүйг баримтаар харуулъя.

Путин хамгийн сүүлд Монголд айлчилсан 2014 онд Монгол Улсаас ОХУ руу 61.6 сая ам.долларын экспорт хийж байсан бол 1.5 тэрбум ам.долларын импорт манайх руу орж ирж байжээ.

Гэвч таван жилийн дараа экспорт 85 сая ам.доллар, импорт 1.7 тэрбум ам.долларт хүрчээ. Энд багахан өсөлт харагдаж байгаа ч хоёр орны худалдааны эргэлт тэнцвэргүй хэвээр л байна. Монголчууд социализмын үеэс л өгч байсан жоншоо өнөөдөр ч зарсаар байгаагаас бусдаар оросуудтай ямар ч наймаа хийхгүй байгаа нь тун хангалтгүй, харамсмаар үзүүлэлт. Энэ дүгнэлтийг зарим судлаач, улстөрчид ч өгч байна. Тухайлбал, монгол судлаач ОХУ-ын иргэн Ю.Н.Кручкин В.Путиний таван жилийн өмнөх айлчлалын үр дүнг дүгнэхдээ “Үр дүн гараагүй. Хоёр талаас илүү нухацтай сайн бэлдэж, бие биеэ сайн мэдрэх хэрэгтэй” гэсэн бол, Ерөнхий сайд асан С.Баяр “дээгүүрээ ярьж тохироод, дундуураа үзэглэж зураад ч бүтээгүй ажлын жагсаалт сунасаар л байна. Жишээ олох гэж хол явах хэрэггүй” хэмээн жиргэжээ.

Ямарваа том асуудлыг шийдэхэд институцын чадавх хэрэгтэй. Харамсалтай нь тэр нь манайд ч, айлд ч сул учир ихэнх ажил хэрэг ярианы түвшиндээ л үлдэж байгаа. Улс төрийн шийдвэрийг үргэлжлүүлэх, хэрэгжүүлж гүйцэтгэх чадварыг сонгуулийн улстөрчид унтраасаар ирсний бодит үр дүн нь Орос, Монголын хамтын ажиллагааны өнөөгийн байдал.

Гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путиний айлчлалын үр дүнг “ОХУ Монголд худалдааны төлөөлөгчөө дахин нээж байгаа. Бид бас Владивостокт төлөөлөгчийн газраа нээх гэж байна. Энэ нь Монголын бараа бүтээгдэхүүнийг тус улсын зах зээлд нийлүүлэх зорилгоо баталгаажуулж авах гэсэн зорилготой” хэмээн хэлэв.

Харин айлчлалын хүрээнд байгуулсан гэрээ хэлцлүүдийг үр дүнтэй байгуулах чиглэлд салбарын яам хэрхэн анхаарч ажиллах вэ хэмээн асуухад “Үр дүнгүй гэж хэлж болохгүй. Мэдээж үр дүнтэй байгаа. Харин гэрээ хэлэлцээрийн хэрэгжилт 100 хувь хүрч байна уу гэдэг тусдаа асуудал. Хоёр талдаа хүнд суртлын механизм байна. Олон зүйл удаашралтай, шийдэгдэхгүй, амаргүй байгаа. Хил нэвтрэхэд манай иргэдэд хүндрэлтэй байсаар байна. Үүнийг бид ярьж байгаа. Орос бол маш том холбооны улс болохоор шийдвэрүүдийн хэрэгжилт амаргүй байна” хэмээн ярьсан нь төрийн өндөр дээд хэмжээний айлчлалаар байгуулсан гэрээ, хэлэлцээрүүд хаана, хэрхэн унтардгийг илтгэж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хагас өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг 28 хоногоор сунгалаа

 0 сэтгэгдэл
  • Өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн импортлогч ААН-ийн гаалийн татварын хоёр сараар хойшлуулах санал гаргав
  • Цагаан сараар орон нутгийн авто замын хөдөлгөөнийг хязгаарлах эсэхийг улсын онцгой комисс өнөөдөр шийднэ

Covid-19 вирусийн тархалт дахин нэг сар үргэлжлэх магадлалтай нөхцөлд уялдуулан Засгийн газар хагас өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг гуравдугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл сунгах шийдвэр гаргалаа. Засгийн газраас гаргасан эл шийдвэрийн талаар Улсын онцгой комиссын дэд дарга Н.Энхболд танилцуулахдаа “Нэгдүгээр сарын 30-нд Улсын онцгой комиссоос байгуулсан ажлын хэсгээс хийсэн судалгаагаар коронавирус тархах эрсдэлийн үнэлгээ өндөр гэж гарсан. Дахин үнэлгээгээр зөөвөрлөгдөж орж ирэх эрсдэл өндөр байх дүгнэлт гарсан. Мөн эрүүл мэндийн байгууллагынхан халдварын нууц үеийг ажиглахын тулд 28 хоног зарцуулах шаардлагатай гэж үзсэн учраас Засгийн газраас хагас өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг сунгах тогтоол баталлаа” гэв. Мөн тэрбээр “Спорт зааланд олон нийтийг хамарсан тэмцээн уралдаан зохион байгуулахгүй гэсэн чиглэл өгсөн болохоос найз нөхөд, хэсэг бүлгээрээ цуглаад спортоор хичээллэхийг хориглоогүй” гэсэн юм. Засгийн газрын хурлаар хорио цээрийн дэглэмийг сунгасантай холбогдуулан эдийн засаг, нийгэмд үүсэх хүндрэлийг шийдвэрлэхээр болжээ. Энэ талаар салбарын сайд нар дараах зүйлийг ярив.

Ч.Хүрэлбаатар: Засгийн газраас өөрт олгогдсон эрхийнхээ дагуу цагаан будаа, элсэн чихэр, ургамлын тос, хүнсний болон үрийн улаан буудай зэрэг барааны гаалийн татварыг хоёр сараар хойшлуулах хуулийн төсөл боловсруулан УИХ-д өргөн барихаар боллоо. Мөн нүүрс, газрын тосны экспортыг саадгүй хийхийн тулд БНХАУ-ын талтай ойлголцох, экспортлох боломжийг хангах чиглэл өглөө. Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд заасан нөхцөл байдал үүсээгүй учраас төсөв тодотгох шаардлагагүй. Харин сайд нар,төсвийн ерөнхийлөн захирагч нар өөр өөрийн төсвийн багцдаа тохируулга хийх бүрэн бололцоо бий гэж үзсэн. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад улсын төсвийн орлого 202.7 тэрбум төгрөгөөр тасалдсан байдалтай байгаа. Хэрэв нөхцөл байдал энэ хэвээр үргэлжилбэл нэг их наяд төгрөгийн орлого дутна. 

Б.Энх-Амгалан: Засгийн газрын хурлаар цагаан сарын битүүн, шинийн нэгнээс гуравны хооронд орон нутгийн авто замын хөдөлгөөнийг хязгаарлах эсэхийг ярилцлаа. Зорчих хөдөлгөөний 90 хувь нь хувийн тээврийн хэрэгслээр явж байгаа учраас хязгаарлах шаардлагатай гэж үзсэн. Гэхдээ маргааш (өнөөдөр) Улсын онцгой комисс хуралдаж баталгаажуулах эсэхийг шийдвэрлэнэ. Харин аймаг, нийслэл доторх хөдөлгөөнийг хязгаарлахгүй. 

Ё.Баатарбилэг: Хичээл, сургалтын үйл ажиллагааг түр зогсоох хугацааг сунгаснаар сурагчдын зуны амралт, элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хугацааг хойшлуулахгүй. Шинэ нөхцөл байдалтай холбогдуулан сурагчдын гуравдугаар улирлын амралтыг цуцалсан бөгөөд хоёр сарын хугацаанд даваагаас бямба гарагт хичээллэнэ. Мөн анги дэвших болон төгсөх шалгалтын долоо хоногийг хичээлийн долоо хоногт шилжүүлж, шалгалтыг хичээлийн жилийн үргэлжлэх хугацаанд багтаан зохион байгуулна. Элсэлтийн ерөнхий шалгалтыг зургаадугаар сарын 8-11-ний өдрүүдэд зохион байгуулж, их, дээд сургуулийн элсэлтийг зургаадугаар сарын 15-нд дуусгахаар төлөвлөж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Х.Булгантуяа: Жижиг бизнес эрхлэгчдэд учирсан бэрхшээлийг Засгийн газарт танилцуулна

 0 сэтгэгдэл
  • Засгийн газраас БНХАУ-д сэтгэлийн дэмжлэг үзүүлэх аян өрнүүлж, данс нээлээ

Засгийн газраас БНХАУ-д туслах “Мөнхийн хөршид сэтгэлийн дэмжлэг” аяныг санаачилсан ажлын хэсэг байгуулж, БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбатаар ахлуулжээ. Тус ажлын хэсгийн гишүүд болох Н.Цэрэнбат, ГХ-ны сайд Д.Цогтбаатар, дэд сайд Б.Батцэцэг, Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа нар хандивын данс нээж байгаа мэдээлэл хийлээ. Ажлын хэсгийн ахлагч Н.Цэрэнбат “Манай урд хөршид шинэ төрлийн коронавирус буюу Covid-19 өвчний халдвар гарч эдийн засаг болон нийгмийн байдал нь хүндэрлээ. Хөрш орны хувьд Монголын ард түмэн хүмүүнлэгийн аянд нэгдэж, хүндрэлийг даван туулахад нь сэтгэлийн дэм өгөх зорилгоор данс нээж байгааг албан ёсоор зарлаж байна" гэсэн юм.

Мөн тэд цаг үеийн асуудлаар сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад хариулт өгсөн юм.

-БНХАУ-д байгаа монгол иргэн эх орондоо ирэх хүсэлтээ илэрхийлсэн гэсэн. Тэднийг авчрах ямар ажил хийж байна вэ?

Д.Цогтбаатар: -Одоогоор 336 иргэн эх орондоо ирэх хүсэлтээ илэрхийлсэн. Тэднийг авахаар БНХАУ-ын талтай ярилцаж байгаа. Бид тус улсаас иргэдээ авчрахын тулд хугацаа зааж, боломж гаргасан боловч тодорхой тооны иргэд үлдчихлээ. Тус улсад карантин тогтоож, хөдөлгөөнийг хязгаарласан. Ийм эхний ээлжинд монгол иргэдээ Эрээнд цуглуулах ажлыг зохион байгуулж байна.

Б.Батцэцэг: -Хэдийгээр хил хаасан ч гэсэн өнгөрсөн долоо хоногт БНХАУ-ын талтай ярилцаж, 106 иргэнийг хил нэвтрүүлсэн. Тэд Хятадын олон хотоос цугласан байсан. Гэтэл дахин Шанхайн тойргоос 180, Бээжинд 56, Эрээнд 100, Хөх хотод тодорхой тооны иргэд хил нэвтрэх хүсэлт илэрхийлсэн. Тэднийг ойрын хугацаанд авахаар ярилцаж байна.

-Тэд зардлаа өөрсдөө хариуцах уу, төсвөөс гаргах уу?

Б.Батцэцэг: -Яамнаас визний хугацаа хэтэрсэн төлбөр, унааны болон Замын-Үүдэд тусгаарлах байрны зардлыг хариуцахаар зохицуулалт хийсэн. Харин 14 хоног тусгаарлах хугацааны хоол, хүнсний зардлаа иргэд гаргана. Гэвч энэ зардлыг өөрсдөө хариуц гэхээр төлбөрийн чадваргүй иргэд олон байна.

-Манай уул уурхайн бүтээгдэхүүний экспортод сөргөөр нөлөөлж эхэллээ. Энэ нь төсвийн бүрдүүлэлтэд яаж нөлөөлөх вэ?

Х.Булгантуяа: -Дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай оронд өвчин гарсан нь бүс нутаг төдийгүй, Европ, Америк тивийн эдийн засагт ч амаргүй нөхцөл байдал үүсгэх төлөвтэй. Монгол Улсын энэ оны эхний саруудын төсвийн орлого өмнөх оныхоос харьцангуй багассан үзүүлэлттэй байгаа. Гэхдээ төсвийн тодотгол хийх хэмжээнд хүрээгүй.

-Эдийн засагчид коронавирустэй холбогдуулан Засгийн газраас дөрвөн тэрбум төгрөг гаргасан учир төсвийн тодотгол хийнэ гэсэн байр суурь илэрхийлж байна?

Х.Булгантуяа: -Төсвийн тухай хуулиар төсөвт тодотгол хийх нөхцөлийг тодорхойлсон заалт бий. Тэр хэмжээнд хүрээгүй. Ер нь эхний улиралд экспорт, бүтээн байгуулалтын ажлууд бага байдаг онцлогтой. Харин хорио цээр тогтоосон хугацааг сунгавал төсөвт тодотгол хийх асуудлыг хөндөж, Засгийн газрын хуралдаанаар шийдвэрлэнэ.

-Нөхцөл байдлаас шалтгаалан ЖДҮ эрхлэгчид, жижиглэн худалдаа эрхлэгчид эрсдэлд орж, эдийн засагт нөлөөлөх хэмжээнд хүрлээ. Үүнийг яаж зохицуулах гэж байна?

Х.Булгантуяа: -Засгийн газрын хуралдаанд үүссэн нөхцөл байдлыг танилцуулна. Өгсөн чиглэлийн дагуу ямар арга хэмжээ авах нь тодорхой болно. Түүнээс биш иргэн ААН-тэй хийсэн гэрээг өөрчлөх, зээлийн хүүг бууруулах, чөлөөлөх тухай асуудал байхгүй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Цахим” цагаан сараар банкууд шимтгэл авахгүй

 0 сэтгэгдэл

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “цахим цагаан сар” хийх уриалга гаргахтай зэрэгцээд УИХ-ын дарга Г.Занданшатар банкуудад сар шинийн өдрүүдэд хийх гүйлгээнээс шимтгэл авахгүй байх чиглэлийг Монголбанк болон Банкуудын холбоонд өгөх тухайгаа дуулгалаа. Мэдээллийн технологийн дэвшлийг ашиглаж, монголчууд гэрээсээ гаралгүй ахмад буурлууддаа хүндэтгэл үзүүлж болох жишиг тогтоохоор бэлдэж буй энэ үед төрийн байгууллагаас энэ мэт хөнгөлөлтөөр дэм болох нь сайшаалтай. Банкууд ч спикерийн саналыг нааштай шийдвэрлэж, өдөрт хэдэн зуун саяар эргэлддэг гүйлгээний шимтгэлээсээ татгалзаж чадна гэдэгт итгэж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Орчин үеийн технологи ашиглан ахмадуудтай золгохыг уриаллаа

 0 сэтгэгдэл
  • Бид өмнөд хөршийн алдааг давтаж болохгүй. Урд хөршид Цагаан сарыг ард иргэд нь өргөн тэмдэглэсэн нь алдаа болсон

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Цагаан сарын баярыг өргөн дэлгэр тэмдэглэхгүй байх уриалга гаргаж, ард түмэндээ хандан үг хэллээ. Тэрбээр ҮАБЗ-өөс гаргасан ахмадуудын тэтгэврийн зээлийг тэглэх зөвлөмжийг дэмжиж, УИХ-аар баталсныг дурдаад Монголын төрөөс ахмад настанууддаа барьж буй сар шинийн бэлэг гэдгийг тодотгосон юм. Мөн цаашид тэтгэврийн доод хэмжээг 500 мянган төгрөгт хүргэх боломжийг эрэлхийлэхээ илэрхийлэв. Харин БНХАУ-д цар тахал гарсантай холбогдуулан цагаан сарыг өргөнөөр тэмдэглэхгүй байхыг уриалж “Энэ вирусийн халдварт өвчин нь вирус илэрсэн улс орнуудын ахмад настнуудад хүндээр тусах нь олонтоо тохиож байна. Уламжлалт Цагаан сарын баяраараа бид ахмад буурлуудаа эрүүл энх, амар амгалан байлгахад илүү анхаарах ёстой. Монголчуудаа, Та бүхэндээ хандан настан буурлууддаа эрсдэлд учруулахгүйгээр орчин цагийн технологийн дэвшил зэргийг ашиглан амар мэндээ мэдэлцэн золголт хийхийг уриалж байна. Биеэр уулзаж золгох нь ихээхэн эрсдэлийг дагуулах учир энэ өвчний тархалтыг буурах хүртэл тэвчин өнгөрөөх нь ахмад настнуудад маань тустай юм. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын анхааруулгаас үзэхэд шинэ титэмт вирусийн тархалт нь мэргэжилтнүүдийн таамаглаж байгаагаас илүү ноцтой төлөвтэй байна... Бид өмнөд хөршийн алдааг давтаж болохгүй. Урд хөршид Цагаан сарыг ард иргэд нь өргөн тэмдэглэсэн нь алдаа болж, халдвар тархах, өвчнийг хяналтаас гаргахад хүргэсэн болохыг вирус судлаачид, эрдэмтэд анхааруулж байгааг үл тоож хэрхэвч болохгүй. Ард иргэд ээ, монголчууд аа, настан буурлууд аа, нийтийг хамарсан өвчин зовлонг дэлгэрүүлэхгүй байх, хүн бүрийн эрүүл саруул амьдралыг тэтгэх, хамгаалах үүднээс уламжлалт Цагаан сарын баярыг зөвхөн энэ удаадаа тэмдэглэхгүй, тэвчин өнгөрөөхийг Та бүхнээс ахин дахин хүсэж, уриалъя” хэмээлээ.