A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4040/

“Гоц”-ын голомт хажууд тул Монгол Улс өндөр эрсдэлтэйд оров

“Гоц”-ын голомт хажууд тул Монгол Улс өндөр эрсдэлтэйд оров
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4040/
  • Удаан хугацааны амралтын хохирогч нь төгсөх ангийн сурагчид байдгийг мартаж болохгүй
  • Хичээлээ гүйцэд судалж амжаагүй төгсөгчид элсэлтийн ерөнхий шалгалтад тааруу дүн авдгийн жишээ нь өнгөрсөн жилийн багш нарын ажил хаялтаар илэрсэн
  • 2019 онд улсын хэмжээнд математикийн шалгалт өгсөн төгсөгчдөөс ердөө таван хүүхэд 800 оноо авч байсан 


Улсын онцгой комисс баасан гарагт хуралдаж, ерөнхий боловсролын бүх сургууль, цэцэрлэгүүдийг өмчийн хэлбэр харгалзахгүйгээр карантилах шийдвэрийг гаргасан. Тэгвэл өчигдөр буюу ням гарагт Засгийн газар ээлжит бусаар хуралдан их дээд сургууль, МСҮТ-үүдийг мөн гуравдугаар сарын 02-н хүртэл хичээллэхгүй байхаар болсныг Шадар сайд Ө.Энхтүвшин мэдээллээ. Манай өмнөд хөршөөс дэгдсэн коронавирусийн халдвараар 1956 хүн /өчигдөр 12:00 цагийн байдлаар/ өвчилсөн байгаагаас 56 хүн нас баржээ. БНХАУ-аас гадна Макао, Хонконг, Япон, БНСУ, Сингапур, Австрали, Вьетнам, Тайланд, Австрали, Тайвань, Непал, Францад энэ өвчний вирус илэрсэн. Агаар дуслын болон ахуйн замаар халдварладаг шинэ төрлийн өвчнийг тархалт маш хурдтай байгаа төдийгүй Монгол Улс өндөр эрсдэлтэй улсын нэгд тооцогдож буй. Хэдийгээр манайд энэ өвчний тохиолдол илрээгүй ч Манжуур, Жилинь, Хөх хот, Эрээн зэрэг Монголын хил орчимд ойр газруудад илэрсэн нь халдвар тархах магадлал өндөр гэж үзэхэд хүргэж байгаа аж. Мөн Засгийн газраас Хятадын хил орчмоор явган болон авто тээврээр зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлах асуудлыг энэ сарын 31-ний дотор шийдэх аж. Харин галт тэрэг болон агаарын тээврийн зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлахгүй гэдгийг Ө.Энхтүвшин хэлэв. Түүнээс гадна олон нийтийг хамарсан арга хэмжээ зохион байгуулахгүй байхыг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт даалгажээ. Үүнд хурал, цуглаан, урлаг спортын үйл ажиллагаа, уралдаант тэмцээн, компьютер тоглоомын газар, тоглоомын төвүүд хамрах аж. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас энэхүү вирусийн тархалтыг БНХАУ-ын дотоодын онц байдлын асуудал гэж үзэж буй бөгөөд одоохондоо олон улс дахь тархалтад үргэлжлүүлэн хяналт тавьж ажиллахаар болсон. Харин манай улсын хувьд бараг л онц байдал зарлаж, хөл хорио тогтоосон нь түргэдсэн алхам болчихлоо гэсэн байр суурь гарч байна. Тэр тусмаа гуравдугаар улирлын хичээл эхлээд ердөө долоо хонож байхад бүх шатны сургууль, цэцэрлэг, коллеж, МСҮТ-ийг бүтэн сар гаруйн хугацаанд хааж байгаа нь сурагчдад хичээлийн хоцрогдол үүсэх нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Хэдийгээр Засгийн газраас цахим болон теле хичээл заах үүргийг БСШУСЯ-нд өгсөн ч одоохондоо бэлтгэл ажил хангагдах төдий байна. Өөрөөр хэлбэл, цахим болон теле хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгыг гаргах, видео хичээлээ бэлтгэх, сурагчдад ямар хуваариар заах зэрэг нь тодорхой бус байна. Хотын дарга С.Амарсайхан “Карантинд өмчийн хэлбэр харгалзахгүй бүх сургуулийг хамруулна” гэж мэдэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, өмнө нь томуугийн тархалтын улмаас сурагчдын хоёрдугаар улирлын амралтыг долоо хоногоор сунгахад зарим хувийн сургууль “Хичээлийн хөтөлбөр, агуулга нь Монголынхоос өөр” гэдэг шалтгаанаар хичээлээ эхлүүлж байсан юм. Харин энэ удаа дээрх шиг үйлдэл гаргасан хэнбугайг ч “Монгол төрийн бодлогыг сөрсөн” гэж үзэн хатуу хандахаа мэдэгдсэн билээ. Гэвч аливаа зүйл хоёр талтай. Удаан хугацааны амралтын хохирогч нь төгсөх ангийн сурагчид байдгийг мартаж болохгүй. Хичээлээ гүйцэд судалж амжаагүй төгсөгчид элсэлтийн ерөнхий шалгалтад тааруу дүн авдгийн жишээ нь өнгөрсөн жилийн багш нарын ажил хаялтаар илэрсэн. Тухайн жилд улсын хэмжээнд математикийн шалгалт өгсөн төгсөгчдөөс ердөө таван хүүхэд 800 оноо авч байсныг энд дурдъя. Мөн Боловсролын үнэлгээний төвөөс чанарын үнэлгээг тодорхойлох зорилгоор авдаг шалгалтын оноо ч анхаарахгүй орхиж болохгүй харагдаж байна. Тус төвөөс сурлагын чанар ямар байгааг жил бүр сурагчдаас түүвэрлэн судалдаг байна. Тухайлбал, 2017 онд энэ судалгаанд 100 сургууль хамрагдаж байсан бол 2018 онд 121 сургуулийн 5, 9, 12-р ангийн 46,286 сурагчийг хамруулжээ. Энэхүү чанарын үнэлгээний шалгалтаар 12-р ангийнхан гэхэд сүүлийн гурван жил ямар үзүүлэлттэй байгааг хүснэгтэд харуулав. Эндээс харвал 2018 оны байдлаар сурагчид хамгийн багадаа физикийн хичээл дээр 100 хувиас 23.1 оноотой байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Монгол хэлний хичээл 53.2 буюу аль ч хичээл дээр сурагчдын дундаж оноо 60 оноонд хүрч чадаагүй байгаа юм.2016 онд мөн чанарын судалгаа хийж байсан Боловсролын үнэлгээний төв сурагчдын сурлагын чанарын үзүүлэлт тун хангалтгүй байна гэсэн дүгнэлтийг өгч байж. Гэтэл 2018 онд гэхэд 2016 оны дунджаас гурван хичээл буюу Монгол хэл, нийгэм, физик гэсэн хичээлийн оноо буурсан үзүүлэлттэй байна. Сурлагын үзүүлэлт ийм тааруу байгаа нь боловсролын хүртээмж, багшийн чадвар, боловсролын хөтөлбөрийн тогтвортой бус байдал нөлөөлдөг гэж багш, сурагч, эцэг эхчүүд бүгд хэлдэг. Үүн дээр багш нарын ажил хаялт, урт хугацааны карантин зэрэг гэнэтийн шийдвэрүүд ч нөлөөлж байгааг санах хэрэгтэй. Түүнээс гадна сургууль, цэцэрлэгийг карантилснаар хүүхэд өдрийн цагаар эзгүйдэж, эцэг эх, асран хамгаалагчийн хувьд хүүхдээ ажил албандаа дагуулж явах, гэрт нь цоожлох, хүүхдийг харах хүнгүй үлдээх, ажлын цагт хоцрох, бүтээмж буурах, цалин хөлсний маргаанд орох зэрэг асуудал гардаг. Ядаж л хүүхэд түлэгдэх, угаартах, тогонд цохиулах....зэрэг эрсдэлүүдэд өртөхгүй байх баталгааг эцэг эхчүүд өгч чаддаггүй. Тиймээс хүүхдийг аль болох гэрт нь эзэнгүй байлгахгүй, хамгаалагдах, сурч хөгжих нөхцөлийг хангахын тулд Засгийн газар дорвитой арга хэмжээ авах ёстой. 









A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сар шинийн өдрүүдэд гэртээ байж, айлаар зочлохгүй байхыг ОНЦГОЙЛОН ХҮСЛЭЭ

 0 сэтгэгдэл

  • БНХАУ-ын 31 муж вирусийн халдварыг хяналтандаа авахыг хичээж байгаа ч бусад оронд тархалт өндөр байна

Шинэ коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд эрүүл мэндийн байгууллага төдийгүй холбогдох байгууллагууд 24 цагийн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа бөгөөд ирэх долоо хоногт тохиох сар шинийн баярын өдрүүдэд иргэдийг гэртээ байж, айлаар зочлохгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа. Хэдийгээр манай улсад шинэ коронавирусийн халдварын тохиолдол бүртгэгдээгүй хэдий ч нийгмийн эрүүл мэндийн байдлын үнэлгээг таван удаа хийсний эцэст коронавирус манай улсад зөөвөрлөгдөн ирэх эрсдэл өндөр байна гэж гараад буй. ЭМЯ-ны Шуурхай удирдлагын газрын дарга Д.Нарангэрэл “Сар шинийн баярын өдрүүдэд эрсдэл өндөр нөхцөл байдалд байна. Монголчуудын ихэвчлэн зорчдог, олон хүн оршин суудаг Япон, БНСУ зэрэг азийн орнуудад халдвар эрчтэй тархаж, 24 цагийн дотор зуу, зуугаараа нэмэгдэж байна. БНСУ-ын дөрвөн муж, зургаан хотод халдварын тохиолдол бүртгэгдээд байгаа бөгөөд Дэгү хотын иргэн сүмд залбирал үйлдэж, эмнэлэгт хандсанаас болж ийнхүү халдварын тохиолдол нэмэгдээд байгаа юм. Нэг хүнээс маш олон хүнд халдвар тархаж болдог гэдгийг энэ үйл явдал харуулж байгаа бөгөөд манай эрдэмтэн, судлаачдын тооцооллоор нэг хүн халдвар авахад цаашид таван хүнд нэг дор тарааж, тэр таван хүн нь таван мөчлөгийн хугацаа буюу таван үе дамжихад 384 хүнд халдвар тарааж болох юм гэсэн судалгааг хийсэн. Олон улсад өгч байгаа зөвлөмжид хүн амын бөөгнөрлийг үүсгэхгүй байх, өвчлөлийн сэжигтэй хүн олон нийтийн газар, эмнэлгээр явахгүй, гэр гэртээ байхыг зөвлөж байна. Тиймээс иргэд онцгой анхааралтай байж, гэр гэртээ байж, айлаар зочлохгүй байхыг онцгойлон хүсэж байна” гэсэн юм. БНХАУ-ын 31 муж вирусийн халдварыг хяналтандаа авахыг хичээж байгаа ч бусад оронд тархалт өндөр байна гэдгийг ДЭМБ, эрдэмтэн судлаачид анхааруулж байна.

Эх сурвалж: www.gogo.mn

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Нийтийн тээврийн үйлчилгээг 2-р сарын 23-наас 27-ныг хүртэл бүрэн зогсооно

 0 сэтгэгдэл

Нийслэлийн Онцгой комиссын хуралдаанаар хоёрдугаар сарын 23-наас 27-ныг хүртэл нийслэлийн нийтийн тээврийн үйлчилгээг бүрэн зогсоох шийдвэр гаргалаа. Коронавирусийн халдварын эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор энэ шийдвэрийг гаргасан бөгөөд бусад асуудлаар хуралдаан үргэлжилж байна. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Охинтой аавууд урт насалж, стресс бухимдалд бага өртдөг

 0 сэтгэгдэл

Охидууд эцэг, эхдээ аз жаргал дагуулан авчирдаг төдийгүй аавдаа урт удаан амьдрал бэлэглэдэг гэдэг. Нэг охин төрөхөд аавын амьдрах хоног 74 долоо хоногоор уртасдаг аж. Судалгаанаас үзэхэд охинтой аавууд бусад аавтай харьцуулахад илүү удаан амьдарч, төрөл бүрийн өвчнөөс хол байдаг. Хүүхэдтэй болох нь эцгийн эрүүл мэнд, бие махбодод хэрхэн нөлөөлдөг талаар төдийлөн сайн мэддэггүй тул гүн гүнзгий ухах зорилгоор Ягеллонский их сургуулийн судлаачдын хийсэн судалгааг Ховд аймгийн Бүсийн оношилгоо эмчилгээний төвийн сувилагч М.Буянхишиг танилцуулж байна. Эрэгтэй, эмэгтэй хүүхэдтэй аавуудыг хоёр бүлэгт хувааж, тэдний биеийн болон сэтгэхүйн эрүүл мэндийг шинжилж үзсэн аж. Судалгаагаар охинтой аавууд илүү удаан амьдарч, стресс бухимдлаас хол байдаг төдийгүй эрүүл саруул, амар тайван амьдардаг болох нь тогтоогджээ. Охидтой аавууд илүү урт наслах хандлагатай байдаг бөгөөд охидын тоо олон байх тусам аавуудын амьдрах хугацаа уртасдаг байна. Мөн өөр нэгэн судалгаанаас үзэхэд хүйс хамаарахгүй хүүхэдтэй болох нь эцэг, эхчүүдийн амьдрах хугацааг илүү уртасгадаг хэмээжээ. Тэд аав ээждээ аз жаргал бэлэглэж, ажлын стресс бухимдлыг нь тайлж, олон төрлийн өвчнөөс ангид байх боломжийг “бэлгэлдэг” аж.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сарьсан багваахай хүн төрөлхтний дайсан болжээ

 0 сэтгэгдэл
  • 2003 оны SARS-ын вирусийг сарьсан багваахайнаас үүсэлтэй гэж үздэг 
  • Британийн Sun сонинд “Нисдэг зандалчин. Ийм учраас сарьсан багваахай хүн төрөлхтний гол дайсан, түүхэнд хамгийн муу өвчнөөр хэдэн сая хүнийг хөнөөсөн буруутан” хэмээн бичсэн байна

Нисдэг хулгана хэмээх энэ амьтныг Эбола, халуун ханиад, Ойрх Дорнодын амьсгалын замын синдром гэх мэт зүсэн зүйлийн халдварт буруутгаж байсан бол одоо шинэ коронавирусийн буруутан боллоо. Сүүн тэжээлтний төрөлд багтдаг сарьсан багваахай үхлийн аюултай олон вирусийг тараадаг тул “хүн төрөлхтний гол дайсан” хэмээх нь бий. Үнэхээр тийм гэж үү. Сарьсан багваахай судлаач, Шведийн эрдэмтэн Юхан Эклеф Уханийн халдвар тарж эхлэхэд “Одоо ийм яриа эхэлнэ дээ” гэж бодож байжээ. Үүнээс ердөө хоёр хоногийн дараа шинэ коронавируст сарьсан багваахайг буруутгасан өгүүллүүд шил дараалан гарч иржээ. Генетикийн шинжилгээнээс үзэхэд коронавирус үнэхээр уг амьтнаас хүнд дамжсан болохыг илрүүлсэн. Эхэндээ могойг сэжиглэж байсан ч хуучин буруутны нэр шинээр дурдагдаж эхлэв. Британийн Sun сонинд “Нисдэг зандалчин. Ийм учраас сарьсан багваахай хүн төрөлхтний гол дайсан, түүхэнд хамгийн муу өвчнөөр хэдэн сая хүнийг хөнөөсөн буруутан” хэмээн бичсэн байна. Энэ сүүн тэжээлтэн аюултай вирус дамжуулдаг хэд хэдэн шалтгаан бий. Хувьслын үүднээс авч үзвэл энэ амьтан маш эртнийх. Сарьсан багваахай 65 сая жилийн өмнө төгссөн үлэг гүрвэлийн эринд ч амьдарч байжээ. Ийм урт түүхийн явцад олон тооны вирус хуримтлуулсан нь гарцаагүй. Дэлхий дээр олон төрлийн вирус хүн, амьтан, ургамал болон бусад организм дотор оршин байдаг. Гэхдээ сарьсан багваахай шиг вирустэй зохицож чаддаг амьтан ховор. Орчин үед түүнээс хүнд халдсан вирус үхлийн аюул тарьдаг ч өөрт нь хөнөөлгүй юм. Упсалийн их сургуулийн вирусолог Аке Лундквист шинэ вирусийг сарьсан багваахайд удаан хадгалагдсан байж магадгүй хэмээн таамаглажээ. Тэрээр “Вирус өөр организмд шилжихийн өмнө хэдэн мянга, сая жилээр ч байгалийн эзэндээ оршиж болно. Шилжилт гол төлөв хүний үйлдлээр хийгддэг” гэсэн юм. Сарьсан багваахай халдварыг яагаад ийм түргэн тараадаг өөр шалтгаан бас бий. Энэ амьтан сүүн тэжээлтнээс ганцаараа нисдэг учир өргөн уудам нутагт хурдан тархан оршдог. Үүнээс гадна хүнтэй маш ойр амьдардаг. Африкт болон Хятад, Вьетнам зэрэг оронд сарьсан багваахайг хүнсэнд хэрэглэдэг учир халдвар дамжуулж болзошгүй. 2003 онд дэгдсэн SARS-ын вирус сарьсан багваахайнаас үүсэлтэй гэж үздэг. Энэ амьтныг эрт дээр үеэс цус сорогч, муу шид агуулагч, харанхуйн үүсгэл мэтээр цоллож ирсэн. Саяхан Хятадын блогчин Ван Мэньюн сарьсан багваахайн шөл ууж буй бичлэгээ онлайнд тавьсан боловч эрс эсэргүүцэлтэй тулгарч, арилгахад хүрчээ. “Энэ амьтан нэг орой 3000 орчим шавжаар хооллодог тул хүний биед тустай байж болох юм” хэмээн доктор Эклеф бичжээ. Sun сонины өгүүлэлд “Сарьсан багваахай тоймгүй олон хүний амийг авч байгаа атал бид яагаад энэ амьтныг тэвчих ёстой гэж” хэмээн асуужээ. Гэвч үнэндээ шинэ коронавирус болон бусад аюулт өвчнийг тараадаг гол буруутан нь хүн өөрөө юм. Хэрэв энэ амьтныг Уханьд хаалттай орчинд хашаагүй бол, зарим газар түүхийгээр нь идээгүй бол, судалгааны зорилгоор бариагүй бол олон вирусийн халдвараас зайлсхийх байлаа. Шведийн Мал эмнэлгийн хүрээлэнгийн дэд захирал Лийз Берндтсон “Зүүн Азиас ханиадны бараг бүх нян тархдаг нь тохиолдлын хэрэг бус. Тэнд вирус амьтнаас хүнд онцгүй нөхцөл байдалд халдварладаг” хэмээн тайлбарлажээ. Сүүлийн коронавирусийн халдвараас авах гол сургамж нь хэрэв амьтнаас хүнд вирус дамжиж байгаа бол хүн өөрөө олонх тохиолдолд буруутай. Ирээдүйд сарьсан багваахайг амар тайван орхих хэрэгтэй гэжээ.