A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4040/

“Гоц”-ын голомт хажууд тул Монгол Улс өндөр эрсдэлтэйд оров

“Гоц”-ын голомт хажууд тул Монгол Улс өндөр эрсдэлтэйд оров
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4040/
  • Удаан хугацааны амралтын хохирогч нь төгсөх ангийн сурагчид байдгийг мартаж болохгүй
  • Хичээлээ гүйцэд судалж амжаагүй төгсөгчид элсэлтийн ерөнхий шалгалтад тааруу дүн авдгийн жишээ нь өнгөрсөн жилийн багш нарын ажил хаялтаар илэрсэн
  • 2019 онд улсын хэмжээнд математикийн шалгалт өгсөн төгсөгчдөөс ердөө таван хүүхэд 800 оноо авч байсан 


Улсын онцгой комисс баасан гарагт хуралдаж, ерөнхий боловсролын бүх сургууль, цэцэрлэгүүдийг өмчийн хэлбэр харгалзахгүйгээр карантилах шийдвэрийг гаргасан. Тэгвэл өчигдөр буюу ням гарагт Засгийн газар ээлжит бусаар хуралдан их дээд сургууль, МСҮТ-үүдийг мөн гуравдугаар сарын 02-н хүртэл хичээллэхгүй байхаар болсныг Шадар сайд Ө.Энхтүвшин мэдээллээ. Манай өмнөд хөршөөс дэгдсэн коронавирусийн халдвараар 1956 хүн /өчигдөр 12:00 цагийн байдлаар/ өвчилсөн байгаагаас 56 хүн нас баржээ. БНХАУ-аас гадна Макао, Хонконг, Япон, БНСУ, Сингапур, Австрали, Вьетнам, Тайланд, Австрали, Тайвань, Непал, Францад энэ өвчний вирус илэрсэн. Агаар дуслын болон ахуйн замаар халдварладаг шинэ төрлийн өвчнийг тархалт маш хурдтай байгаа төдийгүй Монгол Улс өндөр эрсдэлтэй улсын нэгд тооцогдож буй. Хэдийгээр манайд энэ өвчний тохиолдол илрээгүй ч Манжуур, Жилинь, Хөх хот, Эрээн зэрэг Монголын хил орчимд ойр газруудад илэрсэн нь халдвар тархах магадлал өндөр гэж үзэхэд хүргэж байгаа аж. Мөн Засгийн газраас Хятадын хил орчмоор явган болон авто тээврээр зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлах асуудлыг энэ сарын 31-ний дотор шийдэх аж. Харин галт тэрэг болон агаарын тээврийн зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлахгүй гэдгийг Ө.Энхтүвшин хэлэв. Түүнээс гадна олон нийтийг хамарсан арга хэмжээ зохион байгуулахгүй байхыг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт даалгажээ. Үүнд хурал, цуглаан, урлаг спортын үйл ажиллагаа, уралдаант тэмцээн, компьютер тоглоомын газар, тоглоомын төвүүд хамрах аж. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас энэхүү вирусийн тархалтыг БНХАУ-ын дотоодын онц байдлын асуудал гэж үзэж буй бөгөөд одоохондоо олон улс дахь тархалтад үргэлжлүүлэн хяналт тавьж ажиллахаар болсон. Харин манай улсын хувьд бараг л онц байдал зарлаж, хөл хорио тогтоосон нь түргэдсэн алхам болчихлоо гэсэн байр суурь гарч байна. Тэр тусмаа гуравдугаар улирлын хичээл эхлээд ердөө долоо хонож байхад бүх шатны сургууль, цэцэрлэг, коллеж, МСҮТ-ийг бүтэн сар гаруйн хугацаанд хааж байгаа нь сурагчдад хичээлийн хоцрогдол үүсэх нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Хэдийгээр Засгийн газраас цахим болон теле хичээл заах үүргийг БСШУСЯ-нд өгсөн ч одоохондоо бэлтгэл ажил хангагдах төдий байна. Өөрөөр хэлбэл, цахим болон теле хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгыг гаргах, видео хичээлээ бэлтгэх, сурагчдад ямар хуваариар заах зэрэг нь тодорхой бус байна. Хотын дарга С.Амарсайхан “Карантинд өмчийн хэлбэр харгалзахгүй бүх сургуулийг хамруулна” гэж мэдэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, өмнө нь томуугийн тархалтын улмаас сурагчдын хоёрдугаар улирлын амралтыг долоо хоногоор сунгахад зарим хувийн сургууль “Хичээлийн хөтөлбөр, агуулга нь Монголынхоос өөр” гэдэг шалтгаанаар хичээлээ эхлүүлж байсан юм. Харин энэ удаа дээрх шиг үйлдэл гаргасан хэнбугайг ч “Монгол төрийн бодлогыг сөрсөн” гэж үзэн хатуу хандахаа мэдэгдсэн билээ. Гэвч аливаа зүйл хоёр талтай. Удаан хугацааны амралтын хохирогч нь төгсөх ангийн сурагчид байдгийг мартаж болохгүй. Хичээлээ гүйцэд судалж амжаагүй төгсөгчид элсэлтийн ерөнхий шалгалтад тааруу дүн авдгийн жишээ нь өнгөрсөн жилийн багш нарын ажил хаялтаар илэрсэн. Тухайн жилд улсын хэмжээнд математикийн шалгалт өгсөн төгсөгчдөөс ердөө таван хүүхэд 800 оноо авч байсныг энд дурдъя. Мөн Боловсролын үнэлгээний төвөөс чанарын үнэлгээг тодорхойлох зорилгоор авдаг шалгалтын оноо ч анхаарахгүй орхиж болохгүй харагдаж байна. Тус төвөөс сурлагын чанар ямар байгааг жил бүр сурагчдаас түүвэрлэн судалдаг байна. Тухайлбал, 2017 онд энэ судалгаанд 100 сургууль хамрагдаж байсан бол 2018 онд 121 сургуулийн 5, 9, 12-р ангийн 46,286 сурагчийг хамруулжээ. Энэхүү чанарын үнэлгээний шалгалтаар 12-р ангийнхан гэхэд сүүлийн гурван жил ямар үзүүлэлттэй байгааг хүснэгтэд харуулав. Эндээс харвал 2018 оны байдлаар сурагчид хамгийн багадаа физикийн хичээл дээр 100 хувиас 23.1 оноотой байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Монгол хэлний хичээл 53.2 буюу аль ч хичээл дээр сурагчдын дундаж оноо 60 оноонд хүрч чадаагүй байгаа юм.2016 онд мөн чанарын судалгаа хийж байсан Боловсролын үнэлгээний төв сурагчдын сурлагын чанарын үзүүлэлт тун хангалтгүй байна гэсэн дүгнэлтийг өгч байж. Гэтэл 2018 онд гэхэд 2016 оны дунджаас гурван хичээл буюу Монгол хэл, нийгэм, физик гэсэн хичээлийн оноо буурсан үзүүлэлттэй байна. Сурлагын үзүүлэлт ийм тааруу байгаа нь боловсролын хүртээмж, багшийн чадвар, боловсролын хөтөлбөрийн тогтвортой бус байдал нөлөөлдөг гэж багш, сурагч, эцэг эхчүүд бүгд хэлдэг. Үүн дээр багш нарын ажил хаялт, урт хугацааны карантин зэрэг гэнэтийн шийдвэрүүд ч нөлөөлж байгааг санах хэрэгтэй. Түүнээс гадна сургууль, цэцэрлэгийг карантилснаар хүүхэд өдрийн цагаар эзгүйдэж, эцэг эх, асран хамгаалагчийн хувьд хүүхдээ ажил албандаа дагуулж явах, гэрт нь цоожлох, хүүхдийг харах хүнгүй үлдээх, ажлын цагт хоцрох, бүтээмж буурах, цалин хөлсний маргаанд орох зэрэг асуудал гардаг. Ядаж л хүүхэд түлэгдэх, угаартах, тогонд цохиулах....зэрэг эрсдэлүүдэд өртөхгүй байх баталгааг эцэг эхчүүд өгч чаддаггүй. Тиймээс хүүхдийг аль болох гэрт нь эзэнгүй байлгахгүй, хамгаалагдах, сурч хөгжих нөхцөлийг хангахын тулд Засгийн газар дорвитой арга хэмжээ авах ёстой. 









A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сингапурт карантин зөрчсөн иргэний паспортыг хураажээ

 0 сэтгэгдэл

Strait Times сонинд бичсэнээр Сингапурын эрх баригчид коронавирусийн хөл хориог зөрчиж, гадаадад аялсан иргэний паспортыг цуцалжээ. 53 настай Илья Виктор Го гэгч Сингапураас Индонез руу зорчоод эргэж ирсэн байна. Түүнд хоёр долоо хоногийн албадан карантины талаар урьдчилсан мэдэгдэл хүргүүлсэн байв. Гэтэл уг этгээд 10000 ам.долларын торгууль эсвэл хагас жил хүртэл хорих сануулгыг үл харгалзан мэдэгдэл авсан өдрөө Сингапураас гарч явсан аж. Түүнийг гуравдугаар сарын 24-­нд Сингапурт буцаж ирэхэд цагаачлалын албанаас хоёр дахь мэдэгдэл гардуулав. Энд ноён Го хөл хориог үл тоомсорлон хариуцлагагүй хандсан хэмээн донгоджээ. Улмаар түүний хэргийг Эрүүл мэндийн яаманд шилжүүлж, паспортыг цуцалсан боловч иргэн хэвээр үлдсэн байна. Тэрбээр ийм шийтгэл хүлээж буй Сингапурын анхны иргэн боллоо. Өмнө нь карантин зөрчсөн нэг эрэгтэй түр оршин суух эрхийг хураан авсан тухай албаныхан мэдээлсэн.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хөл хорионы үеэр ч орлого олох боломж бий

 0 сэтгэгдэл
  • 2021 он гэхэд Tik Tok идэвхтэй хэрэглэгчид өдөрт нэг сая долларын ашиг олох боломжтой гэсэн тооцоог шинжээчид гаргасан байна

Аюулт вирус дэлхий даяар тархаж, эдийн засгийн хямрал нүүрлэсэн өнөө үед хэн бүхний “хэтэвч нимгэрч” байгаа нь нууц биш. Вирусийн халдвараас сэргийлэхийн тулд гэрээс гарахгүй байхыг эрүүл мэндийг байгууллага зөвлөж, хөл хорионы улмаас цөөнгүй хүн ажилгүй болж байгаа мэдээ өдөр бүр чих дэлсэж байна. Тиймээс хөл хорионы дэглэмийг сахиж, гэрээсээ мөнгө олох сонирхолтой аргыг танилцуулж байна.

Tik Tok-оос орлого олох 

Цаг завгүй, мэдээллийн эрин зуунд амьдарч буй хүмүүс богино хугацаанд таатай мэдээлэл хүлээж авч, эерэг мэдрэмж мэдрэх сонирхолтой болсон. Энэ хэрэгцээнд нийцэж, дэлхийн олон оронд түгсэн цахим платформын нэг бол Tik Tok юм. Хөгжилтэй бичлэг, хөгжим, бүжиг бүхий 30 секундийн бичлэгээр тогтмол орлого олдог хүн цөөнгүй болжээ. Мөн тэдний олдог ашиг, орлого жил ирэх тусам нэмэгдэх хандлагатай байна. 2021 он гэхэд Tik Tok идэвхтэй хэрэглэгчид өдөрт нэг сая долларын ашиг олох боломжтой гэсэн тооцоог шинжээчид гаргасан байна. Tik Tok дээр бичлэг нийтэлдэг хүмүүс үзэгч, дагагчдын тоогоороо цалинждаг төдийгүй бараа бүтээгдэхүүн, брендийн сурталчилгаа хийж багагүй мөнгө олдог. Мөн Tik Tok-­ын Vine-­2.0, arch-­nemesis зэрэг программ нь ирэх дөрөвдүгээр сараас эхлэн олон дагагчтай хэрэглэгчдийнхээ нэг видеог 250 мянган ам.доллараар үнэлэхээр болсон аж. Тиймээс энэ сүлжээг хөгжүүлж, мэдээллээ олон хүнд хүргэдэг хүмүүсийн орлого ирэх сараас нэмэг­ дэх юм. Харин энэ сүлжээг хөгжүүлж, олон дагагчтай болохын тулд бага зэрэг хичээл зүтгэл шаардлагатай. Юун түрүүнд, өөрийн гэсэн өнгө төрхийг бүрдүүлэх хэрэгтэй юм. Харин дараа нь сонирхолтой, бус­даас содон, шинэлэг контент үйлдвэр­лэхийн тулд хайрцгаас давж сэтгэх хэрэгтэй. Мөн ур­лагийн мэдрэмж, өнгө төрх, хувцаслалт чухал юм. 

Виртуал багш

Сүүлийн жилүүдэд зөвхөн оффист сууж ажиллах бус онлайнаар, гар утсаар ажиллаж, мөнгө олох соёл, хэв маяг дэлхий даяар дэлгэрсэн. Америкт нийт 40 саяас илүү хүн гэрээсээ ажилладаг гэсэн судалгаа гарсан. Энэ хандлага салбар бүрт цэцэглэж байгаа ч боловсролын салбарт илүү түрж байгаа гэнэ. Их сургууль болон ЕБС хөл хорио тогтоож, оюутан сурагчид өөрийгөө хөгжүүлж шинэ зүйл сурах завтай болсон гэхэд хилсдэхгүй. Тиймээс энэ үеэр виртуал болон онлайн хичээл заах нь зах зээлээ мэдэрч, санхүүгийн чадамжаа нэмэгдүүлэх сайхан санаа. Харин үүний тулд та багшлах эрхтэй, энэ чиглэлийн мэргэжил эзэмшсэн байх шаардлагатай бөгөөд сургуульд заадаг хичээлийн хөтөлбөрөөс сонирхолтой байх хэрэгтэй. Энэ төр­лийн ажил өндөр хөгжилтэй оронд хэдийн дэлгэрсэн бөгөөд жилд ойрол­цоогоор 30 мянган ам.долларын цалин авдаг байна. Түүнчлэн хэрэв та шинжлэх ухааны мэдлэгтэй, гадаад хэлээр ярьж, ойлгодог бол гаднын оюутан сурагчдад мэдээлэл хүргэж, мөнгө олох боломж бас бий. 

Утсаар зөвлөгөө өгдөг сувилагчийн ажил

Халдварын үед хамгийн эрсдэл бүхий объект бол эмнэлэг. Тиймээс хүмүүс шинж тэмдэг, зовиураа хэлж, анхан шатны зөвлөгөөг гэрээр авах хүсэлтэй байдаг. Тиймээс хэрэв та эмч мэргэжилтэй бол утсаар зөвлөгөө өгч болох нь. Эрүүл мэндийн зөвлөгөөг зайнаас өгөх боломжгүй мэт санагдаж болох ч гаднын улсад энэ төрлийн үйлчилгээ түгээмэл байдаг. Эдгээр хүмүүс 50 мянган ам.доллар ба түүнээс дээш цалинтай ажилладаг бөгөөд Humana, Aetna, United Health Group зэрэг томоохон компани өвчин зовиур, үйлчлүүлэгчийн биеийн байдлаас нь хамаарч утсаар мэдээлэл өгдөг сувилагч ажиллуулдаг болсон. 

Тайруулсан үсээ борлуулах

Будаж, хими хийлгэж байгаагүй урт үсийг худалдаалах тохиолдол гаднын улсад элбэг байдаг. Тэд үсээ арчилж, хурдан хугацаанд эрүүл ургуулаад, түүнийгээ хиймэл үс хийдэг болон үс залгадаг компаниудад зарж, мөнгө олдог. Хэрэв үс тань хэт их ургаад тайруулах талаар бодож байгаа бол зүгээр нэг тайруулж, хаяхын оронд зарж мөнгө болгох талаар бодоод үзээрэй. 

Цаасан номыг цахим хэлбэрт шилжүүлэх

Хэрэв та зохиолч бол өөрийн номоо цахим хэлбэрт шилжүүлж зараад, мөнгө олохын зэрэгцээ оюуны бүтээлээ бусдад хүргэх боломжтой. Мөн Amazon дээр KDP хөтөлбөрөөр дамжуулан зарах номоо борлуулан 70 хувь хүртэлх ашиг хувааж авах бо­ломжтой. Ийм үйлчилгээ манай улсад дутагдаж байгаа учир энэ талбарыг хөгжүүлж, бусдын оюуны цангааг тайлж, хэтэвчээ зузаалах боломж бий.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хятадын том банкуудын орлого вирусийн улмаас эрс хумигдлаа

 0 сэтгэгдэл
  • Хятадын банкны салбар сая сая үйлдвэр, аж ахуйн байгууллагын зээлийг сунгах хэрээр найдваргүй зээлээс хамгаалах хөрөнгө нөөц нь шавхарч байна
  • Аж ахуйн байгууллагыг сүйрүүлэхгүйн тулд өр зээлийг нь сунгах хэрээр найдваргүй зээлээс хамгаалах хөрөнгө нөөц нь шавхарч байна

Хятадын банкны үйлдвэрлэлийн орлого энэ онд санаанд оромгүй буюу 39 хувиар буурах магадлалтай

Хорин жилийн турш үнэмлэхүй ашигтай ажиллаж, дэлхийн санхүүгийн хямралыг хүртэл давж гарсан Хятадын тэргүүлэх том банкуудад түүхэн сорилт тулгарлаа. Үхлийн уршигт коронавирусийн тархалт бизнесийн үйл ажиллагаанд нь заналхийлж буйн улмаас активын хэмжээгээр дэлхийд тэргүүлдэг Хятадын Үйлдвэрлэл, Худалдааны Банк (Industrial and Commercial Bank of China) зэрэг тэргүүлэх банкуудын байдал хүнд байна. Дээр нь өсөлтийн хурдац сүүлийн 40 жилийн үнэмлэхүй хэмжээнд сулраад буй дэлхийн хоёр дахь гол эдийн засгийг аврахад туслахыг банкуудаас хүсэж байгаа нь давхар дарамт боллоо. БНХАУ-­д шинэ он гарснаас хойш эдийн засгийн идэвх үндсэндээ зогссон нь банкуудын активын чанар, цэвэр хүүгийн ашиг, нөөц хөрөнгө, шинэ үйлчлүүлэгч татах чадварт сөрөг нөлөөлснийг тус улсын тэргүүлэх зээлдэгчийн нэгнийх нь захирал тайлбарлав. Нийт 41 их наяд ам.доллараар хэмжигддэг, АНУ­-ынхаас хоёр дахин том Хятадын банкны салбар сая сая үйлдвэр, аж ахуйн байгууллагыг сүйрүүлэхгүйн тулд өр зээлийг нь сунгах хэрээр найдваргүй зээлээс хамгаалах хөрөнгө нөөц нь шавхарч байна. Хятадын банкны тогтолцоо нь активын чанартай холбоо бүхий ихээхэн бэрхшээлтэй ажиллаж ирснийг Хонконгод байрладаг, судалгааны Rhodium Group LLC фирмийн захирал Логан Райт анхааруулав. Чанаргүй зээлийг засгийн газар шингээж явлаа ч Хятадын банкны үйлдвэрлэлийн орлого энэ онд санаанд оромгүй буюу 39 хувиар буурах магадлалтайг UBS Group AG-­ийн шинжээчид тооцоолжээ. Хятадын Үйлдвэрлэл, Худал­дааны Банкийг оролцуулаад тус улсын хэд хэдэн тэргүүлэх банк баасан гарагт 2019 оны үйл ажиллагааны тайлангаа нийтлэв. Тайлангаас үзвэл, Бээжин хөшүүргийн бодлогоо багасгаж, АНУ-­тай худалдааны асуудлаар зөрчилдсөнөөс банкуудын ажиллагаа суларсан 2019 онд орлого тав орчим хувиар өссөн дүнтэй гарчээ. Хятадын Үйлдвэрлэл, Худалдааны Банкны зээлийн алдагдал нөхөх нөөц өнгөрсөн онд 479 тэрбум юань (67 тэрбум ам.доллар) болсон нь өмнөх дөрвөн жилийнхээс 70 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Төрийн өмчийн банкуудын удирдлага эдийн засаг урт хугацаанд тогтворжино хэмээн тайлбарлах нь нийтлэг. Хятадын Үйлдвэрлэл, Худалдааны Банкны ерөнхийлөгч Гу Шу тус улсын хэрэглэгч, экспорттой холбоотой салбарууд вирус тархсанаас үүдэлтэй эдийн засгийн цохилтын хүндийг үүрч буйтай уялдан банкны активын чанар цаашид муудна гэж үзсэн юм. Хохирол нийт салбарыг хамраад байгааг Хятадын Харилцаа Холбооны Банкны (Bank of Communications) дэд ерөнхийлөгч Хоу Вэйдун анхааруулсан бол Хятадын Банк (Bank of China) цаашдын цохилтоос хамгаалах нөөц төвлөрүүлэх шинэ тойрог эхлүүлснээ зарлав. Онцгой байдал үргэлжилсээр байх аваас Хятадын төлөгдөөгүй зээлийн хэмжээ гурав гаруй дахин нэмэгдэж, 6.3 хувьд хүрснээр чанаргүй зээл 5.6 их наяд юань болох тооцоог S&P Global сарын өмнө гаргасан юм. Тус улс хямралын үеийн арга хэмжээ болгон чанаргүй зээл тооцох стандартаа сулруулсан, дээр нь цар тахлын уршигтай холбоотойгоор цаашид “асуудалтай” зээлийн хэмжээ нийт зээлийн 11.5 хувьд хүрэх эрсдэлтэйг зээлжих зэрэглэлийн фирмүүд анхааруулж байна. “Хасах үзүүлэлтгүй олон жил явж ирсэн банкны тогтолцоо 2015, 2016 оны харьцангуй хүнд бэрх цаг үед хүртэл хоёр хувийн өсөлттэй байсан”-­ыг Хонконг дахь UBS-­ийн шинжээч Мэй Янь тайлбарлав. Активын чанар, ашиг орлого муудаж буй нь 2019 онд лавтай гурав нь яаралтай тусламж авахдаа тулсан Хятадын орон нутгийн банкуудад ноцтой дарамт учруулж байна. Хятадын эдийн засгийн өсөлт 4.15 хувь хүртлээ сулрах юм бол тус улсын тэргүүлэх 30 банкны 17 нь оршин тогтнох аргагүй болох нь өнгөрсөн онд явуулсан стресс тестээр харагдсан юм. Гэтэл БНХАУ-­ын эдийн засаг энэ жил ердөө 2.9 хувиар өсөх төлөвтэй байна. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Коронавирусийн халдвар тээгчийг нохойгоор илрүүлнэ

 0 сэтгэгдэл
  • Амьсгалын замын бусад өвчний адилаар COVID-19 хүний биеийн үнэрийг өөрчилдөг гэж нотолж байна

Их Британид коронавирусийн халдвартай хүмүүсийг хайхад нохой сургаж байгаа талаар France Press агентлаг уламжлав. Medical Detection Dogs хэмээх буян байгууллагын санал болгосон судалгаанд Дарем ба Лондоны их сургуулийн мэргэжилтнүүд оролцож байна. Өмнө нь уг байгууллагын сургасан нохдыг хорт хавдар, Паркинсоны өвчин, хумхаа болон хэд хэдэн бактерийн гаралтай өвчнийг илрүүлэхэд ашиглаж байжээ. Тус байгууллагыг үндэслэгч Клэр Гэст “Нохой COVID­-19­-ийг тодорхойлж чадна гэдэгт бид зарчмын хувьд итгэлтэй байгаа. Одоогийн байдлаар өвчтөний вирусийн үнэрийг аюулгүй байдлаар авч нохойд үнэрлүүлэх аргыг хайж байна. Гол зорилго нь шинж тэмдэг илрээгүй хүмүүсийг олж, шинжилгээнд хамруулахад нохой тусална” хэмээв. Лондоны ариун цэвэр, халууны бүсийн өвчний анагаах ухааны сургуулийн нэг ажилтан амьсгалын замын бусад өвчний адилаар COVID­-19 хүний биеийн үнэрийг өөрчилдөг гэж нотолж байна. Энэ нь SARS-­CoV­-2 вирусийг нохойгоор илрүүлэх найдвар төрүүлж байгаа аж. Өмнө нь Medical Detection Dogs­-ын ноход хумхаа өвчнийг маш өндөр нарийвчлалтай илрүүлж байжээ. Судлаачид тахлын дэгдэлт сулрах үед нааштай үр дүн гарч, сургасан нохдоо онгоцны буудлуудад ажиллуулснаар гаднаас вирус орж ирэхээс сэргийлнэ гэж тооцож байна.