A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2775/

Гэрийн экспорт майхны импортыг давжээ

2017 онтой харьцуулахад хилийн чанад руу ачсан монгол гэрийн тоо 2018 онд 70 хувиар дээшилж, 2500-д хүрснийг статистикийн мэдээлэлд дурджээ

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2775/


Монголчууд монгол гэрээ экспортлоод жилд таван тэрбум орчим төгрөг олж байна. Нүүрс, зэс зэрэг гарын таван хуруунд багтах эрдэс түүхий эдээс өөр олон улсад борлуулах бараа ховор манай улс сүүлийн жилүүдэд гэр хэмээх экспортын “шинэ” бүтээгдэхүүнтэй болж байна. Санаанд оромгүй бүтээгдэхүүн Монгол Улсад валютын орлого авчирч байгаа нь энэ. Бас болоогүй, монгол түмний уламжлалт сууцыг худалдан авагчдын тоо сүүлийн жилүүдэд тасралтгүй өссөөр буй аж.

2017 онтой харьцуулахад хилийн чанадыг чиглэсэн монгол гэрийн тоо 2018 онд 70 хувиар дээшилж, 2500-д хүрснийг статистикийн мэдээлэлд дурджээ.  Хамгийн сонирхолтой нь, тоо ширхэг нь өссөн ч экспортын орлого нь өнгөрсөн онд ялимгүй буурсан байгаа юм. Хоёр жилийн өмнө 1500 гэр экспортлоод 1.87 сая ам.доллар олж байсан Монгол Улс өнгөрсөн онд үүнээс 1000-аар илүү уламжлалт сууцыг 1.84 сая ам.доллараар борлуулжээ.

Гадаад зах зээлийг чиглэх гэрийн экспорт нэмэгдсэн нь дотоодын үйлдвэрлэгчдэд борлуулалтын шинэ суваг нээв. Уламжлалт гэрийг монгол хүн хамгийн олноор суурьшсан АНУ, Япон, БНСУ, Австри, Их Британи зэрэг улсаас худалдан авдаг байна. Мөн ӨМӨЗО болон Европын зарим орны иргэд монгол гэр худалдан авах нь түгээмэл байдгийг дотоодын үйлдвэрлэгчид онцолж байна.

Үндэсний зарим үйлдвэрлэгчид нийт борлуулалтынхаа 20-40 хувийг экспортолж байна. Гадаадад ажиллаж, амьдардаг монголчууд эх орноо их санадаг гэдэг. Тэд хашаандаа монгол гэр барьж, дулааны улиралд амьдрах сонирхолтой байдаг учир худалдан авдаг хэмээн үйлдвэрлэгчид хэлж байсан. Жирийн монгол гэр хагас тонн ачаа болдог учраас хилийн чанад  руу тээвэрлэхэд зардал өндөр.  Тиймээс экспортын бүтээгдэхүүнийхээ хэмжээг багасгаж, 75-  95 килограммын жинтэй аяны гэр бүтээсэн үйлдвэрлэгчид ч байна.

Санаанд оромгүй бүтээгдэхүүн Монгол Улсад валютын орлого авчирч байна

“Аяны асар” компани дотоодын хэрэглэгчдэд зориулсан Prius загварын автомашины тээшинд багтах гэр үйлдвэрлээд удаагүй аж. Монголчуудын дунд Prius-ийн хэрэглээ өндөр байдаг учраас уг загварын автомашины тээшинд ачиж, аялах боломжтой гэр бүтээжээ. “Жирийн гэр суудлын машины тээшинд багтана гэхээр олон хүн итгэдэггүй. Манай бүтээгдэхүүн энгийн монгол гэртэй адил. Хамгийн гол нь унь, тооно, хана зэрэг бүх эд хэрэглэл нь эвлүүлдэг тоглоом шиг задарч, эвхэгддэг хэмээн “Аяны асар” компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Тулгаа ярилаа.

Түүнчлэн хүүхдэд зориулсан жижиг гэр худалдан авах эцэг эхчүүдийн тоо сүүлийн үед өсөж эхэлжээ. Аяны зориулалт бүхий 3.5-5 метрийн диаметртэй гэрүүд нь төрөл, хэмжээнээсээ хамааран 0.6-1.9 сая төгрөгийн үнэтэй байдаг аж.

Төв Азийн нүүдэлчдийн олон мянган жилийн тэртээгээс амьдран сууж ирсэн уламжлалт сууц орчин цагийн Монголын орлогын нэг эх үүсвэр болж эхэллээ. Сонирхолтой нь, монголчуудын гэрийн экспортоос олдог орлого хилийн чанадаас авдаг саравч, майхны импортыг давав. Гэрээ гадаадад борлуулаад жилд таван тэрбум орчим төгрөг олдог монголчууд хоёр тэрбум орчим төгрөгөөр саравч, майхан хилийн чанадаас худалдан авдаг байна.

Сүүлийн жилүүдэд дотоодын аялал жуулчлал идэвхтэй хөгжиж буйгаас майхан, саравчны эрэлт өсжээ. Ялангуяа, 2017 оноос илт сэргэсэн байна. тодруулбал, майхан, саравчны импорт 2017 онд 2016 оныхоос хоёр дахин нэмэгдсэн бөгөөд өнгөрсөн онд ч өсөлтөө хадгалжээ.

Импортын өсөлттэй зэрэгцээд дотоодын үйлдвэр хөгжиж байна. Улсын хэмжээнд 20 орчим иргэн, аж ахуйн нэгж майхан үйлдвэрлэж, зах зээлд нийлүүлдэг болж. Тэдний дийлэнх нь хилийн чанадаас бүтээгдэхүүнийхээ түүхий эд, материалыг худалдан авдаг. Тухайлбал, “Амар  асар” компани асар, майханд шаардлагатай төмөр хийцийг энэ төрлийн бүтээгдэхүүн импортолдог иргэдээс авдаг байна. Харин даавуун материалаа урд хөршөөс худалдан авдаг аж. Гэхдээ нано технологийн даавууг дотооддоо үйлдвэрлэхээр ажиллаж буйг тус компанийн үүсгэн байгуулагч Б.Бадраа мэдээлсэн юм.

Хэдийгээр дотоодын үйлдвэрлэгчдийн борлуулалт өссөөр буй ч үнийн хувьд импортын бүтээгдэхүүнээс өндөр байна. Интернэтээр болон худалдааны төвүүд, задгай талбайд борлуулж буй хэдийгээр дотоодын үйлдвэрлэгчдийн борлуулалт өссөөр буй ч үнийн хувьд импортын бүтээгдэхүүнээс өндөр байна. Интернэтээр болон худалдааны төвүүд, задгай талбайд борлуулж буй импортын майхны доод үнэ 90 мянган төгрөгөөс эхэлж байна. Дөрвөн хүний багтаамжтай, дундаж чанарын майхан 350-500 мянган төгрөгийн үнэтэй. Цаашлаад найман хүний, чанартай материалаар хийсэн, аяны иж бүрэн хэрэгсэлтэй, импортын майхан 1.5-1.8 сая төгрөгийн хооронд байх жишээтэй. Импортын бүтээгдэхүүний ийм өргөн сонголт худалдан авагчдыг хүлээж байна.

Харин дотоодын чанар сайтай майхан 500 мянган төгрөгөөс эхлэх аж. Үндэсний үйлдвэрлэгчид нэг, хоёр жил болоод бэхэлгээ төмөр нь хугарч, хэрэглээнээс гарчихдаггүй, монгол хүний хэрэглээ, хэрэгцээний онцлог, цаг агаарын нөхцөлд тохирсон бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээр зорьдгоо учирласан юм. Цаашлаад түүхий эдээ хилийн чанадаас худалдан авдаг учир үнэ, өртгийг бууруулах боломж хомс буйг учирлалаа. Гэхдээ сүүлийн жилүүдэд манай иргэд хямд майхан олон удаа худалдан авч, нэмэлт зардал гаргахаас илүү нэг удаа чанартай сайн майхан сонгохыг илүүд үздэг болсон гэж бизнес эрхлэгчид хэлж байна.

Ер нь энэ чиглэлийн үйлдвэрлэл солонго адил олон бүтээгдэхүүнээр төрөлжиж буй. Тухайлбал, майхан асраас гадна зөөврийн гарааш, сүүдрэвч, хүүхэд, уяачид, малчдад зориулсан аяны хэрэгсэл, цэргийн палатки зэргээр бүтээгдэхүүний нэр төрөл, зориулалт олширч байгаа. Дийлэнх үйлдвэрлэгчид жил бүрийн 3-5 дугаар сард бүтээгдэхүүний бэлдэц эсгүүрээ хийж, 5-10 дугаар сар хүртэл захиалга авч ажилладаг.

Гадаад болон дотоодын эрэлтээр дэмжигдсэн гэр, сууцны зах зээл Монгол Улсад эрчтэй хөгжиж байна. Ялангуяа, монгол гэрийн экспорт санаанд оромгүйгээр нэмэгдэж, чамлахааргүй орлогыг авчирч байгаа нь дэлхийн ховорхон нүүдлийн соёл иргэншлийн ололт, үнэ цэнийн нэг тод илрэл гэлтэй. Нөгөө талаас, майхан болон саравч, цаашлаад түүхий эд, материал дагасан валютын урсгалыг дотоодод тогтоохын тулд энэ чиглэлээр суурь үйлдвэрлэл хөгжүүлэх хэрэгцээ шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна. Голдуу жижиг, дунд аж  ахуйн нэгжээс бүрддэг энэ зах зээлийн үйлдвэрлэгчдэд үйл ажиллагаагаа тэлэх шаардлага бий. Гэхдээ тэдэн шиг жинхэнэ жижиг, дунд үйлдвэрлэгчдэд ус, агаар мэт хэрэгтэй жижиг, дунд үйлдвэрийг хөгжүүлэх сангаас зээл тэр бүр олдоод байдаггүй. Энэ жилээс жинхэнэ эздэдээ хүрэх байх гэж найдаж буйгаа тэд хэлсэн юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Samsung дэлгэцийн гажигтай нугалдаг утсаа засаж дуусгалаа

 0 сэтгэгдэл


Samsung Electronics Co дэлгэцний гэмтлээс болж худалдаанд гарах товыг нь хойшлуулсан Galaxy Fold загварынхаа хийцийг бүтэн хоёр сар шинэчилж дуусгасныг эх сурвалж мэдээллээ. Хийц сайжруулалт дуусмагц Өмнөд Солонгосын аварга үйлдвэрлэгч ач холбогдолтой ухаалаг утсаа зах зээлд гаргах боломтой боллоо.

Дэлхийн ухаалаг утасны тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Galaxy Fold-ын худалдааны хувилбарыг ү йлдвэрлэх сүүлчийн шатанд орсон ч борлуулах тов нь хараахан тодорхойгүйг компанийн дотоод мэдээллийг задруулж буй нэрээ дурдахыг зөвшөөрөөгүй эх сурвалж тайлбарлав.  Туршилтын хувилбарын дэлгэцнээ наалттай хамгаалалтын хальсыг хуулмагц дэлгэц доголдож байгааг Bloomberg News зэрэг мэдээллийн хэд хэдэн хэрэгсэл мэдэгдсэний дараа Samsung ухаалаг төхөөрөмжөө зах зээлд гаргахаа хойшлуулсан юм.

Өмнөд Солонгосын тэргүүлэх компани ээлжит бүтээгдэхүүнээ бүтэлгүйтэхээс сэргийлэн эрчимтэй ажиллав. Энэ удаа дэлгэцийг бүрсэн хамгаалалтын хальсыг гадна ирмэгийн дотор тал руу оруулсан тул гараар хуулж авах аргагүй болсныг сайжруулсан хувилбартай нь танилцсан хүмүүс өгүүлж байна. Мөн нугасны хийцийг сайжруулж дэлгэцтэй нэг түвшинд үл ялиг өргөж өгсөн тул ухаалаг утсы г дэлгэхэд өмнөхөөсөө эвтэйхэн болжээ.

Шинэ шийдэлд илүү хатууруулж өгсөн хамгаалалтын хальс урьдынх шиг хуулж авдаг тусдаа эд бус, утасныхаа цогц бүрдэл болж чадлаа. Энгийн нүдэнд бараг анзаарагдахгүй үл ялиг товойлгосон нь хэрэглээний явцад дэлгэцийн гол хэсэгт нугалаас үүсэхээс сэргийлсэн хэрэг хэмээн зарим нь тайлбарлаж байна.

Анх дөрөвдүгээр сарын 26нд зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн 1,980 ам.долларын үнэтэй Galaxy Fold нь Samsungын чухал бүтээгдэхүүн. Уг загвар нь Apple Inc-тэй өрсөлдөх, Huawei Technologies Co зэрэг хятад өрсөлдөгчдөөсөө тасрахад нь Samsung-д тус болох учиртай, дэлхийд хамгийн анхны масс үйлдвэрлэлийн нугалдаг дэлгэцтэй ухаалаг утас юм. Bloomberg-д ирүүлсэн анхны хувилбар хамгаалалтын хальсыг хуулснаас хойш удалгүй ажиллахаа больж, нугастай харалдаа нугалдаг хэсгээрээ бяцхан цуурчээ.

Анх дөрөвдүгээр сарын 26нд зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн 1,980 ам.долларын үнэтэй Galaxy Fold нь Samsungын чухал бүтээгдэхүүн. Уг загвар нь Apple Inc-тэй өрсөлдөх, Huawei Technologies Co зэрэг хятад өрсөлдөгчдөөсөө тасрахад нь Samsung-д тус болох учиртай, дэлхийд хамгийн анхны масс үйлдвэрлэлийн нугалдаг дэлгэцтэй ухаалаг утас юм. Bloomberg-д ирүүлсэн анхны хувилбар хамгаалалтын хальсыг хуулснаас хойш удалгүй ажиллахаа больж, нугастай харалдаа нугалдаг хэсгээрээ бяцхан цуурчээ.

Galaxy Fold-ыг угсрах үндсэн үйлдвэр байрлаж буй Вьетнам руу үндсэн бүрдлүүдийг удахгүй тээвэрлэж эхлэх төлөвлөгөөтэй Samsu ng компани бүтээгдэхү үнээ зах зээлд нийлүүлэх товоо хараахан тогтоогүй байгааг эх сурвалж өгүүлсэн юм. Юутай ч Нью-Йорк хотноо наймдугаар сарын 7-нд танилцуулах шинэ шилдэг загвар Note 10-тай зэрэгцүүлэхгүй хэмээн зарим нь таамаглаж байна. Таамагтай холбогдуулан тайлбар өгөхөөс Samsung-ийн төлөөлөгчийн газар татгалзлаа.

Хойшлогдсон Fold нь Samsung компани инновацаар зах зээлд тэргүүлж, өсөлт нь саарсан ухаалаг утасны зах зээлд шинэ түлхэц өгөхөд тус болно. Өмнөд Солонгосын Сувонд төвтэй тус компани урьд нь 2016 онд зай хураагуурын гологдлоос болж шатах эрсдэлтэй Note 7 загвараа зах зээлээс эргүүлэн татаж байв. Мөн өрсөлдөгч Huawei компани нугалдаг дэлгэцтэй загвараа зах зээлд нийлүүлэх товыг хойшлуулсан нь Samsung-ыг яарах шалтгаангүй болгосон хэмээн зарим эх сурвалж тайлбарлав.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Япон, Өмнөд Солонгосын маргаан улам хурцадлаа

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Дэлхийн дулаарал жуулчдыг монгол руу чиглүүлнэ

Бараан мэдээ, хор хохиролтой зэрэгцээд цаг уурын өөрчлөлт зарим хэсэгт өсөлт, эерэг нөлөө дагуулж байна

 0 сэтгэгдэл


Алтан нар, шаргал элсээр алдартай Калифорнийн зун. Жил бүрийн долдугаар сард дал модны зурагтай цамцаар гоёж, далайн эрэг дээр биеэ наранд шарж хэвтдэг зарим америк хүн энэ зуныг Хойд Америкийн цанын баазуудад цана, чаргаар гулгасан шиг өнгөрөөж байна. Урин дулаантай уралдан үүдээ барьж, үйл ажиллагаагаа зогсоодог Америкийн цанын баазууд  энэ зун амрах завгүй, ачаалалтай ажиллах болжээ. 8.4 тэрбум ам.доллараар хэмжигдэх, Хойд Америкийн цанын баазын бизнест уур амьсгалын өөрчлөлт эергээр нөлөөлж, идэвхтэй ажиллах өдрийн тоог нэмэгдүүлж, энэ хэрээр ахиу орлого олох боломжийг нээсэн нь энэ.

Туйлын цаг уурын өөрчлөлт энэ бүс нутагт орох хур тунадасны хэмжээг нэмэгдүүлж, агаарын хэмийг буулгасан байна. Мөн энэ жил агаарын хэм олон жилийн дунджаас сэрүүн байснаар цаг наашилсан ч цас хайлсангүй өдий хүрээд буй юм. Өвлийн хэдхэн сараар үйл ажиллагаа нь хэмжигддэг байсан цанын баазуудын ажиллах хугацаа сунаснаар Vail амралтын баазын гулгагчдын тоо 20 хувиар өсөж, 13.7 саяд хүрсэн бол орлого нь 20 хувиар дээшилж, 1.8 тэрбум ам.доллартай тэнцжээ. Уур амьсгалын өөрчлөлт бол хүн төрөлхтний өмнө тулгарч буй хамгийн том сорилтын нэг. Энэ аюул хүн төрөлхтний бахархал, хөгжил дэвшлийн гэрч болсон бүтээн байгуулалтыг хормын төдийд нурааж, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй гамшиг, экологийн доройтол, сүйрлийн бараан мэдээ дэлхий дахинд тасралтгүй хөвөрсөөр байна.

Гэхдээ хар бараан мэдээ, хор хохиролтой зэрэгцээд цаг уурын өөрчлөлт дэлхийн зарим хэсэгт өсөлт, эерэг нөлөө дагуулж буй нь ажиглагдаж эхэллээ. Зөвхөн Америк гэлтгүй Альпийн нуруу орчмын аялал жуулчлалыг ч дэлхийн дулаарлаас үүдсэн өөрчлөлт хөгжүүлж байгаа аж. Далайн түвшнээс дээш, өндөрлөг хэсэгт оршдог энэ нутаг зуны улиралд хүйтэн, чийглэг уур амьсгалтай тул жуулчдад тааламжтай хэсэгт тооцогддоггүй. Харин сүүлийн жилүүдэд цаг уур алгуур дулаарч буйгаас Альпийн нуруу зуны цагт жуулчдыг соронз мэт татдаг газар болох төлөвтэй. Энэ хандлага Ботсванад ажиглагдаж, цаг уурын дулаарал аялахад улам тааламжтай болгосноор тус улсыг чиглэх жуулчдын тоо нэмэгдэж байгаа аж.

Аялал жуулчлал зэрэг зарим салбарт гарч буй өсөлтийг уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдсэн гарз, хохиролтой харьцуулшгүй. Гэхдээ дэлхийн дулаарлаас үүдсэн айдас, заналхийлэл дунд зарим эерэг тал ажиглагдаж байгаа нь энэ. Ер нь дэлхий дахинд далайн эрэг дээр хэвтэх өдрүүдийн тоо нэмэгдэж, үйлчилгээний салбар өргөжин тэлэх төлөвтэй. Ирэх арван жилд аялал жуулчлалын салбарт цаг уурын өөрчлөлт үл мэдэг мэдрэгдэнэ. Харин дунд хугацаанд илт мэдрэгдэж, дэлхийн жуулчдын урсгалыг ч цаг уурын өөрчлөлт эргүүлж мэдэх нь. Ялангуяа, хүйтэн бүс нутгуудын цаг уур бүлээсэж, эрс тэс цаг уурыг илүү тааламжтай болгосноор эдүгээ халуун дулаан орныг чиглэж буй жуулчдын урсгал эргэж, сэрүүн орнуудыг зүглэх таамаглал ч байна.

Тэгвэл Монголд хэрхэн нөлөөлөх бол. Энэ асуултад олон улсын судлаачид хуваагдмал байр суурь илэрхийлдэг. Цаг уурын өөрчлөлт нь цөлжилт хуурайшилт, ган, зуд зэрэг байгалийн гамшиг дагуулж, малчдын амьжиргаа, хүнс хөдөө аж ахуйн салбарыг сөхрүүлэх эрсдэл бийг зарим судлаач анхааруулж буй. Гэхдээ Азийн хөгжлийн банкнаас танилцуулсан дэлхийн дулаарлаас урт хугацаанд эдийн засгийн хэмнэлт, эерэг нөлөө хүртэх боломжтой орнуудын тоонд Монгол Улс бичигдэж байгаа. Цаг агаар дулаарснаар манай улсын ДНБ-ий өсөлт 1.4 хувиар эрчимжих тооцоо бий. Мөн АНУ-ын Sussex их сургуулийн эрдэмтний тооцоогоор дэлхийн дулаарлаас үүдэн жуулчдын тоо нь өсөх орнуудын жагсаалтад Монгол Улс хоёрдугаарт бичигдсэн. Монголыг чиглэх жуулчдын тоо дэлхийн дулаарлаас үүдэн дунд хугацаанд 122 хүртэл хувиар нэмэгдэх төлөвтэй аж.

Уг нийтлэлээр уур амьсгалын өөрчлөлтийг өмөөрч, хөхүүлэн дэмжихийг зорьсонгүй. Харин саарын хажуугаар сайн гэгчээр шинэ тутам ажиглагдаж буй шинэ зүйлийг өгүүлэхийг хичээсэн болно. Дэлхий нийтийн сорилт болж буй уур амьсгалын өөрчлөлтийн өмнө хүн төрөлхтөн хүчин мөхөсдсөөр буй. Гэхд ээ энэ өөрчлөлтөөс бид бултах аргагүй.

Бас гараа хумхин харсаар суугаад эх дэлхийгээ сүйрүүлж болохгүй. Иймд өмнөх алдаагаа үл давтаж, тогтвортой хөгжлийн төлөө хүчин зүтгэхийн сацуу уур амьсгалын сайн, муу сүлэлдсэн өөрчлөлтийг соргогоор мэдэрч, бодлого, үйл ажиллагаагаа уялдуулах ажил ч биднийг хүлээж байна. Ялангуяа, цаг уурын эрс тэс уур амьсгал монголчуудад эдийн засгийн сул тал болдог нь үнэн. Гэхдээ энэ сул талыг бүдгэрүүлж, зарим талаар эдийн засгийн хэмнэлт, өсөлт авчрах боломжийг байгаль орчны өөрчлөлт олгож байна. Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс айж суусаар хохирох бус харин байгаль орчин, нийгэм, эдийн засагт ажиглагдаж буй шинэ зүйлийг соргогоор мэдэрч, тохирсон бодлого хэрэгжүүлж чадвал эрсдэлийг ч өөртөө ашигтайгаар эргүүлж болох нь.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Huawei-гийн хоригийг зөөллөх америк үйлдвэрлэгчдийн шахалт

 0 сэтгэгдэл