A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2467/

Г.Ариунтуяа: Уралдах тусам өөрийгөө улам голдог

Би уралдааны машинтай сэтгэл зүрхээрээ байнга “ярилцдаг”

Г.Ариунтуяа: Уралдах тусам өөрийгөө улам голдог
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2467/


Монголын авто спортын УАЗ ангилалд ягаан имижтэй, 84 дугаартай тамирчин уралдаж эхэлсэн нь Мастер кросс уралдааны анхны эмэгтэй тамирчин Ганбатын Ариунтуяа юм.

Аавынхаа өвөр дээр залуур атган, уралдаж байна хэмээн мөрөөдөж явсан бяцхан охины хүсэл тэмүүлэл түүний ааваас эхтэй. Ариунтуяагийн аав Ганбат 1990-ээд оны дундуур энэ ангилалд уралддаг байсан цөөн ахмад тамирчны нэг. Мөн Батлан хамгаалах яамны харъяа Алдар спорт нийгэмлэгийн дугуйн спортын ОУХМ, дугуйн спортын урдаа барьдаг тамирчдын нэг гэдгээр спорт сонирхогчид мэднэ. Ариунтуяагийн ээж ч дугуйн спортын тамирчин. Тамирчин ээж, аавын охин анх 12 настайдаа УАЗ 469 машиныг хөдөлгөж аавыгаа даган ойр зуур бэлтгэл хийсээр байжээ.

Энэ нь түүнийг эрчүүдийн самбаа сорих спортоор хичээллэх гол суурь болсон байна. Мөн тэрбээр сагсан бөмбөгийн спортоор хичээллэж өсвөр, идэрчүүдийн хот, улсын аварга шалгаруулах тэмцээнээс олон медаль хүртэж явсан тамирчин юм.

Өнөөдөр түүнийг Монголын авто спортын урдаа барих эмэгтэй тамирчин болгосон шалтгаан тамирчин гэр бүлийн хүмүүжил, аавынх нь тэсвэр, хатуужилд бэлтгэсэн сургуулилт бахдам гавьяа гэлтэй. Үүний үр дүн ч анхны тэмцээнээс нь харагдаж Мөсөн замын уралдааны алтан медаль, холын зайн ралли уралдааны мөнгөн медаль түүний энгэрт гялалзаж байлаа. Энэ шавилхан бүсгүй орос тэрэгний хүнд залуурыг эрчүүдээс дутахгүй мушгин, амжилт үзүүлж буйн шалтгааныг өөрөөс нь тодотгох сонин байв. Тиймээс Монголын авто спортын УАЗ ангиллын эмэгтэй тамирчин түүнийг сониныхоо “Зочин” буланд урьж ярилцлаа.


- Та юунаас хамгийн их айдаг вэ?

- Би өөрөөсөө айдаг. Холын том зорилго тавьчихаад түүндээ хүрч чадахгүй, шантарч ухрах вий гэхээс айдаг. Яагаад ч юм миний “дотор хүн” эсрэг, тэсрэгийн туйл юм шиг санагддаг. Нэг талаараа би асаж чаддаг. Харин нөгөө туйл шантрах тал руугаа явчих вий гэж их айдаг. Эмэгтэй хүнийхээ хувьд шавьж, хорхойноос айдаг.

-Тэгвэл уралдахдаа айдаг уу?

-Эхний тэмцээндээ түрүүлээд, дараагийнхад нь мөнгөн медаль авсан явдал надад маш их урам өгсөн. Эсрэг тэсрэг туйлынхаа эерэг талруу тэмүүлж чадсан нь маш том урам болсон. Эмэгтэй хүн гэж өөрийгөө голох, УАЗ 469 машины уралдаан хатуу гэх айдсыг тайлж өгсөн жил 2016 он байсан. Тэр үеэс л уралдааны айдасгүй болчихсон.

-Тэр хүртэл өөрийгөө яаж бэлддэг байв.

-Хүүхэд байхаасаа л аавыгаа дагаж 10 настайгаасаа УАЗ 469 гэдэг машиныг хөдөлгөж эхэлсэн. Өгсүүрт унтраагаад, жалга руу жолоодлого алдсаар сурсан. Дунд ангидаа аавынхаа уралдааны машиныг хотоос зайдуу унаж сургуулилт хийдэг болж зүгширсэн. Аав маань ч их зүйлийг сургасан. Би аавынхаа дэргэд байхдаа айдаггүй байсан. Миний аав жолоо бариад явж байхад надад ямар ч айдасгүй амар амгалан байдаг. Тэр хүний ур чадварыг харж өссөн болохоор суралцсаар л ирсэн. Би авто спортоор хичээллэж ааваасаа илүү амжилт гаргаж чадсандаа, аавдаа бэлэг барьсандаа маш их баярлаж явдаг.

-Уралдах машинаа өөрөө бэлддэг үү. Эсвэл тусгай механиктай юу?

- Надад өөрийн гэсэн механик байхгүй. Тамирчин найзууд, ах нар маань тал талаасаа дэмжиж  туслаад машиныг минь бэлдэж өгдөг. Монголын авто спортын төрөлд хамгийн их өрсөлдөөнтэй ангилал УАЗ 469-ынх байдаг. Эр зоригийн энэ талбарт 10 жил уралдаад амжилт үзүүлээгүй эрчүүд зөндөө байхад эмэгтэй хүн зориглоод орж ирэхэд хүмүүс гайхсан. Анхандаа машиныг яаж бэлдэх ёстойг нарийн мэддэггүй байлаа. Дөрвөн жил уралдаж байж машинаа дуугаар нь мэддэг болсон. Кросс буюу тойрог уралдаанд огцом хурд, хүчтэй байх, холын зайн уралдаанд гүйлт сайтай байх ёстой. Ямар уралдаанд орохоос шалтгаалж моторын гал, тохиргоо ч өөр өөр байдгийг ойлгосон. Машиныхаа чадлын хувийг тодорхойлох баримжаатай болчихдог юм билээ.

-Ягаан машин гэнэт уралдааны замд гараад ирэхэд их содон байх. Машиндаа их хайртай биз?

-Анхнаасаа л машиндаа хайртай болсон. Машинтайгаа байнга ярьдаг. Миний машин амьтай гэж хэлнэ. Уралдаанд бэлтгээд засаж байхдаа “хоёулаа үүнийгээ янзалнаа, тэрийгээ гоё болгоноо” гээд ярьдаг. Уралдааны замд техникийн саатал гарахад “хоёулаа замаа гүйцээнэ шүү” гээд сэтгэл зүрхээ хуваалцдаг. Эрэг дов мөргөж машинаа эвдсэн үедээ уучлалт гуйдаг.

-Уралдааны замд машин чинь эвдрээд зогсчихвол уйлмаар болдог байхдаа?

-Би ер нь их шартай. 2016 онд тойргийн раллид уралдаж байхад техникийн саатал гараад тэмцээнээс хасагдаж байсан. Тэгэхэд яаж ийж байгаад замаа дуусгаад барианд оръё гээд шаралхаж улайрч байсан ч хамтрагч ах маань “Чи залуу хүн цаашдаа олон тэмцээнд орно, үүнээс болж машинаа дуусгаж болохгүй. Техникийн сааталтай тамирчин хүн эвлэрч сур” гэж зөвлөсөн. Түүнээс хойш энэ чинь техник спорт шүү дээ гэдгийг ойлгож авсан. УАЗ бол орос тэрэг, техник эвдрэл байнга гардаг учраас сэтгэлзүйгээрээ эвлэрсэн. Тэмцээний үеэр техникийн саатлаас болоод хоцрох, ур чадвар дутаад гүйцэгдэх хоёр өөр учраас шаралхах, шатах хоёр ч ялгаатай.

-Эвдрэлээ засах зардлыг хаанаас гаргадаг вэ. Эмэгтэй тамирчин гэдгээр ивээн тэтгэгчид ялгавартай ханддаг зүйл бий юу?

-Би ивээн тэтгэгчгүй уралддаг. Өдий хүртэл гурван тэмцээнд л их, бага хэмжээгээр ивээн тэтгэгчтэй уралдаж байсан. Засвар үйлчилгээгээ өөрийн цалингаасаа хийдэг. Одоо ч энэ спорт цалингаараа уралддаг спорт биш юм аа гэдгийг илүү их мэдэрч байгаа. Холын зорилгодоо хүрэхийн тулд, гаднын дэвжээнд хөл тавихад цалингаараа зүтгээд байх хэцүү л дээ. тиймээс өөр зүйл бодож эхэлсэн.

-Тэнгэрт тулсан шороо тоосон дунд уралддаж байгаа харагддаг. Гоо сайхандаа яаж анхаардаг вэ?

-Ус арьсыг бас энергийг гоё болгодог, өндөр ачаалал авдаг болохоор завтай үедээ сайн унтаж амрах бас эрүүл хооллох тал дээр анхаардаг. Арьс арчилгаа эмэгтэйчүүдээс ялгарах онцгой зүйлгүй ээ.

-Ээж тань яаж хүлээж авсан бэ. Эмэгтэй хүний эрүүл мэндэд сөрөг гэж хориглох үе байх уу?

-Тамирчин байсан учраас ээж маань ааваас илүү ойлгож дэмждэг. Тэмцээнд оролцох бүрт сүү өргөөд хүлээж байдаг. Гэхдээ манай хоёр намайг гэмтэж бэртэх вий гэсэн сэтгэлийн зовнилтой байдаг нь мэдрэгддэг юм. Аавын намайг хурцалдаг, хатуужилтай болгох гэж хэлсэн “Нойр хоолгүй уралддаг тамирчин гэж юу байсан юм, машинаа эрт бэлдээд амарч чаддаггүй” гэх зэмлэл үгийн цаана ямар утга агуулагдаж байгааг би мэдэрдэг.

-Ийм турьхан бүсгүй УАЗ 469-ын залуурыг яаж дийлж мушгидаг байна гэсэн бодол шууд төрж байна л даа?

-Эрэгтэй тамирчныг бодвол руль, араа солиход бяр хүч дутаж байгаагаа мэдэрнээ. Тэгэх тусам хатуужлын дасгал их хийдэг л дээ. Дасгал гэхээр булчин суух биш юм аа. Том булчин амархан цуцдаг учраас нарийн ширхэгт булчин хөгжүүлэхийг илүүд үзнэ. Боксынхон голдуу хичээллэдэг тэмцэх чадвар, тэсвэр, тэвчээрийн дасгал их хийдэг.

Авто спортоор хичээллэж, аавдаа бэлэг барьсандаа баярлаж явдаг

-Уралдаан орохын өмнө сэтгэлзүйгээ хэрхэн бэлддэг вэ?

-Тамирчин хүнд хамгийн чухал нь бэлтгэл сэтгэл зүйн бэлтгэл гэдэг нь ойлгомжтой. Тиймээс бүх зүйлийг тооцоолж тайван байхыг хичээдэг. Кросс уралдаанд тэр олон машин гараанаас гарах үеийн моторын дуунд сандардаг. Сүрдмээр сайхан шүү. Гараан дээр машинаа унтрааж байсан тохиолдол ч надад бий. Дараагийн уралдаан хүртэл өмнөх тэмцээний алдаа, зам хоёр тархинаас салдаггүй. Уралдах тусам л өөрийгөө би улам голж болоогүй байна гэдгээ мэдэрдэг. Тиймээс би сайн тамирчдаасаа суралцахыг зорьж байна.

-Авто ангилалд эрчүүдтэй уралдаж буй эмэгтэй тамирчны давуу тал гэж байх уу?

-Эрчүүдийг бодвол бартаа туулахдаа хүчилж биш аргадаж уралдана. Нөгөө талаар би уралдааны амортизатор тавиагүй тоноглол дутуу уралдаж байгаа. Тийм болохоор аргадаж уралдаад сурчихсан. Хэцүү бартааг машинтайгаа яриад л гарахыг бодно. “Хоёулаа энэ бартаагаар ингэс гээд эвтэйхэн гарчихнаа” гэж машинтайгаа яриад туулчихдаг. Уг нь бол хааз хасмааргүй л уралдмаар байгаа юм. /инээв/

-Уралдааны дараа харамсах үе тохиолдох уу?

-Зорилготой хүн аз жаргалтай болдог юм билээ. Зав л гарвал уралдааныхаа тухай боддог. Бичлэг үзнэ, юун дээр алдсанаа ойлгоно. Өөр тамирчдын бичлэг, оролцож чадаагүй тэмцээнийг очиж үзэн туршлага судалдаг. Туршлагатай тамирчид араагаа хаана солих, замаа яаж сонгож байгаа зэргийг моторын дуугаар нь мэдэрч аль болох ойроос үзэхийг хичээдэг. Өөрийнхөө уралдааны алдааг дараагийн тэмцээн хүртэл боддог. Түүгээрээ давхар сэтгэл зүйн бэлтгэл хийдэг юм.

-Тэмцээний үеэр эмэгтэй хүнд гүйцэгдсэн, хоцорч барианд орсон эрчүүд ямар байдалтай байдаг бол оо?

-Өмнөх тэмцээндээ миний ард орсон тамирчин дахиж ариунаагийн ард орохгүй гээд гурван өдөр машинаа бэлдэж бэлтгэл хийсэн гэж сонсоод би баярлаж байсан. Спортын хор шараар хөдөлмөрлөж байна гэдэг хөгжил байхгүй юу.

-Машиндаа ямар төрлийн бензин хийж уралддаг вэ?

-Хамгийн өндөр октантай аи98 бензин хэрэглэдэг.

-Хотын замын хөдөлгөөнд оролцож байхад эрчүүд дээрэлхэх тохиолдолд яаж ханддаг вэ?

-Ямар машинтай явж байгаагаас их шалтгаалдаг юм шиг санагдсан. Тийм тохиолдолд зүгээр л өнгөрөөгөөд явуулчихдаг. Гэхдээ хотод замын хөдөлгөөнд оролцох дургүй. Стрессдэхгүйн тулд аль болох алхах, таксинд өөр юм бодоод явж байх нь гоё байдаг.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Яннисын баг #24, Леброны баг #2 дугаартай өмсгөлөөр гангарна

 0 сэтгэгдэл

NBA-­ийн 2020 оны “Бүх оддын тоглолт” эхлэхэд ердөө хоёр хоног үлджээ. 69 дэх удаагийн NBA­-ийн “Бүх оддын тоглолт” энэ сарын 16-­ны бямба гарагт Чикаго хотын “Юнайтэд центр”-­т зохион байгуулагдана. Бүх оддын тоглолтод оролцож буй Лэброн Жэймсийн баг #2 дугаартай, харин Яннис Антетокоумпогийн баг #24 дугаартай өмсгөл өмсөхөөр болжээ. Энэ нь онгоцны ослоор нас барсан алдарт Коби Брайант болон түүний охин Жианна нарыг хүндэтгэж буйн илрэл аж. Ер нь 69 дэх удаагийн “Бүх оддын тоглолт”-ын үеэр Коби болон түүний охины гэгээн дурсгалд зориулсан олон арга хэмжээ зохион байгуулахаар төлөвлөж байгаа аж. Бямба гарагт залуу оддын тэмцээн болох бол ням гарагт ур чадвар, слэм данк, холын зайн шидэлтийн тэмцээнтэй. Харин даваа гарагт “Бүх оддын тоглолт” болно. Эхний өдөр болох залуу оддын тэмцээнд “Майами Хит”-­ийн Херро бэртлийн улмаас оролцохгүй нь тодорхой болжээ. Түүний оронд “Кливлэнд Кавальерс”­-ын Сикстон залуу оддын тоглолтод оролцоно. Үүнээс гадна “Детройт Пистонс”-­ын Деррик Рөүз ур чадварын тэмцээнд оролцох боломжгүй болжээ. Харин түүний оронд “Оклахома Сити Тандер”­-ын Шай Гилжис Алек сандрыг сонгосон байна.

Шинэ дүрмээр тоглоно

Багийн ахлагч болох Леброн Жэймс, Яннис Антэтокунмпогийн сонгогдсоноор хоёр баг болж хуваагдана. Тоглолтын эхний гурван үе энгийн дүрмээр тоглож, дөрөвдүгээр үед багуудын оноо 0:0-­ээс эхлэх юм. Энэ үе эхлэхэд тоглолтын цагийг зогсоож, Хожлын оноог тодорхойлно. Хожлын оноог тодорхойлохдоо гурван үеийн дараах байдлаар тэргүүлж буй багийн авсан оноон дээр Коби Брайантын дугаар болох 24-ийг нэмж тооцох аж. Тогтоосон оноо тодорхой болсноор багууд цагийн хязгааргүй дөрөвдүгээр үеийг тоглон түрүүлж тогтоосон оноонд хүрсэн баг 2020 оны “Бүх оддын тоглолт”-ын ялагч болох юм. Жишээ нь, хоёр багийн эхний гурван үеийн нийт оноо 100:95 байлаа гэж үзвэл түрүүлж 124 оноо авсан баг нь ялагч болох учиртай. Эхний гурван үед 100 оноо авсан баг нь 24 оноо, 95 оноо авсан баг нь 29 оноо авч байж ялагч болох юм. Эхний гурван үе тус бүрт оноогоор тэргүүлж дуусгасан баг 100 мянга, нийт 300.000 мянган ам.долларыг сонгогдсон байгууллагад хандивлах эрхтэй болно. Харин дөрөвдүгээр үеийн буюу “Бүх оддын тоглолт”-­ын ялагч баг 200 мянган ам.долларыг сонгогдсон байгуулагад хандивлах эрхтэй болох юм.


Ур чадвар, слэм данк, холын зайн шидэлтийн тэмцээнд оролцох тоглогчдыг танилцуулъя.

Ур чадварын тэмцээн

Бам Адебайо (Майами Хит)

Патрик Беверли (ЛА Клипперс)

Спэнсер Динвийде (Брүүклин Нэтс)

Крис Миддлетон (Милуоки Бакс)

Шай Гилжис Александр (Оклахома Сити Тандер)

Домантас Сабонис (Индиана Пэйсерс)

Паскал Сиакам (Торонто Рэпторс)

Жэйсон Тэйтум (Бостон Селтикс)

Холын зайн шидэлтийн тэмцээн

Дэвис Бертанс (Вашингтон Визардс)

Дэвонте Грэхам (Шарлотт Хорнетс)

Жо Харрис (Брүүклин Нэтс)

Бадди Хийлд (Сакраменто Кингз)

Зак Лавин (Чикаго Буллс)

Дамиан Лиллард (Портлэнд Трэйл Блэйзерс)

Данкан Робинсон (Майами Хит)

Трэй Янг (Атланта Хаукс)


Слэм данкийн тэмцээн

Дуайт Ховард (ЛА Лейкерс)

Деррик Жонс ЖР (Майами Хит)

Аарон Гордон (Орландо Мэжик)

Пэт Коннаутон (Милоуки Бакс)


“Лейкерс” болон “Уорриорс” $4 тэрбумын үнэлгээтэй баг боллоо

Forbes сэтгүүлийн гаргасан судалгаагаар NBA­-ийн багуудын үнэлгээ өнгөрсөн жилээс 14 хувиар өсч, дундаж нь 2.12 тэрбум ам.доллар болжээ. NBA-ийн багуудын жагсаалтыг “Нью-Йорк Никс” уламжлал ёсоор тэргүүлжээ. Тэдний үнэлгээ 4.6 тэрбумд хүрсэн бол араас нь “Лос-Анжелес Лэйкерс” 4.4 тэрбум, Голден Стэйт Уорриорс 4.3 тэрбумын үнэлгээгээр удаалав. Тэгвэл “Чикаго Буллз” 3.2, “Бостон Селтикс” баг 3.1 тэрбумаар айрагдав. Энэ жил багуудын дундаж үнэлгээ анх удаа хоёр тэрбум ам.доллар давсан. 2011 оны байдлаар лигт тэрбум давсан үнэлгээтэй баг огт байгаагүй юм. Багуудын үнэлгээ ийн өсөхөд нөлөөлсөн гол хүчин зүйл нь телевизийн гэрээ. 2016-20­17 оны улирлаас TNT болон ESPN-тэй лигийн удирдлагууд 24 тэрбум “ногоон”-­ы гэрээ байгуулсан. Энэ гэрээнээс орж ирэх мөнгийг 30 багт тэнцүү хуваадаг билээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

А.Гантулга: Н.Төгсцогт маань улам хүчтэй болоод эргэж ирэх байх аа

 0 сэтгэгдэл
  • Олон ялалтын хажуугаар ганц нэг ялагдах нь тамирчин хүнд их зүйл өгдөг юм. Одоо алдаанаасаа суралцах нь хамгийн чухал байна
  • Одоо хүүхдүүд маань "Багшаа, бэлтгэл хэзээ орох вэ" гэж байнга асуугаастай. Хорио тавигдах үеийг л хүлээж байна даа. Хүүхдүүд байхгүй болчихоор эл хуль оргиод эвгүй юм
  • Мэдээж энэ олон хүүхэд бүгдээрээ улсын аварга болж, олимп, дэлхийгээс медаль авахгүй. Гэхдээ тэднийг зөв хүн болгож хүмүүжүүлэх юмсан гэж боддог юм

Гавьяат дасгалжуулагч А.Гантулга “Алдар” спорт хороотой амьдралаа холбоод 30 шахам жилийг үджээ. Анх цэргээс халагдаад боксын тамирчнаар ирж байсан бол хожим дасгалжуулагчийн албанд шилжиж, олон шилдэг тамирчныг төрүүлэн гаргасан юм. Түүнийг Н.Төгсцогт гавьяатын багш гэдгээр нь хүмүүс андахгүй. Саяхан болсон Н.Төгсцогтын тулаан болон “Алдар”-ын тамирчдын амжилтын талаар ярилцахаар А.Гантулга дасгалжуулагчийг сониныхоо зочноор урилаа.

-Таны унаган шавь Н.Төгсцогт мэргэжлийн боксын WBC холбооны дэлхийн аваргын төлөөх тулаанд ялагдлаа. Тулааны талаар ямар сэтгэгдэлтэй үлдэв?­

Яах вэ дээ, тоглолт болдгоороо л боллоо. Манай хүн сайн ажилласангүй. Нөгөөх нь аргагүй сайн тамирчин юм. Олон тоглолт хийсэн гэдэг утгаараа туршлага яах аргагүй илүү байна лээ. 20 тоглолт илүү хийнэ гэдэг том зөрүү шүү.

-Тулааны өмнө өөртэй нь холбогдож, зөвлөгөө өгсөн үү?

­Хэлэх юмаа хэлэлгүй яахав. “Миний хүү сандралгүй тайван тоглоорой. Аль болох олон ажиллаарай. Хүний темпэнд орж болохгүй шүү” гэж захисан. Би уг нь хожчих байх гэж бодож байсан ч тоглолт нь сайн гарч өгсөнгүй дээ. Миний бодлоор сэтгэл зүй тал дээр дутуу байх шиг байна лээ. Нөгөөдөх нь арга туршлага, хурд гээд юм зүйлээрээ илүү байсныг хүлээн зөвшөөрөхөөс аргагүй. Хойд талын солгой гарт нь оногдоод байсан. Уг нь тоглолтын өмнө “Бэлтгэл сургуулилт дажгүй, бэртэл гэмтэлгүй сайхан байна” гэж байсан юм.

-Өөрийнх нь дайчин, гялалзсан тоглолт харагдаагүй. Бэлтгэл таараагүйгээс тийм байдалд орох уу?­

Бэлтгэл гэхээсээ илүү тоглолтын арга барил, тактикийн тал дээр алдаа гаргачихав уу гэж бодсон. Уг нь гоё гоё цохилтууд байсан. Энэ дээрээ давтаад явчихмаар л санагдаж байлаа. Дараа дараагийн тоглолтуудад алдаагаа засах байлгүй дээ.

-Зурагтаар үзээд суухад ямар мэдрэмж төрөх юм. Гүйж очоод зөвлөгөө өгчихмөөр санагдаж байв уу?­

Тэгэлгүй яахав (инээв). Хойд гар нь хүрч байгаа үедээ гэдэстэй холбосон цохилт хийчихээч гэж хэлмээр л санагдаж байлаа. Их л догдолсон доо. Бас хажуугаар нь айдас төрнө. Н.Төгсцогт маань ямар ч байсан хоёр удаа 12 раунд тоглочихлоо. Одоо бэлтгэлээ сайн хийж, алдаа дутагдлаа засаж, өөрт байхгүй чадвараа байлгахын төлөө ажиллах хэрэгтэй. Ингэж чадвал дараа дараагийнхаа тэмцээнд амжилт гаргана аа. Хамгийн гол нь шат ахих тусам өрсөлдөгчид чангарна гэдгийг бодолцох ёстой. 

-Телевизийн тайлбарын үеэр Ч.Цэвээнпүрэв гавьяат “Төгсцогт гадаад дасгалжуулагчаа солих хэрэгтэй. Монгол дасгалжуулагчийнхаа удирдлагад тогловол илүү амжилт гаргана” гэж хэлсэн. Та үүнтэй санал нийлэх үү?­

Багш нарыг тэгж буруутгаж болохгүй л дээ. Өөрөөс нь л бүх зүйл шалтгаална. Манай хүн өөрийнхөө тоглолтыг чөлөөтэй гаргаж чадаагүй. Ер нь олон ялалтын хажуугаар ганц нэг ялагдах нь тамирчин хүнд их зүйл өгдөг юм. Н.Төгсцогт дараа дараагийн тэмцээн дээр илүү хүчтэй болоод эргэж ирэх байх аа.

-Н.Төгсцогтыг анх секцэнд ирэхэд та аваагүй гэдэг байх аа? 

Анх 2005 онд эмээтэйгээ хамт манайд ирж байлаа. Тухайн үед секцний бүртгэл дуусчихсан байсан болохоор авахгүй гээд буцаасан юм. Гэтэл эмээ нь гуйсаар байгаад оруулсан. Өөрөө их ухаантай, хурдан сэтгэдэг, юмыг сурахдаа амархан хүүхэд байсан. Боксоор хичээллээд жилийн дараа л өсвөрийн улсын аварга болсон. Дараа нь Сахад болсон Азийн хүүхдийн наадмаас хүрэл медаль авчихаад “Гадаадынхан бид нараас илүү юм байдаггүй л юм байна” гэж байсан. 2009 онд насанд хүрэгчдийн улсын аварга болж, тэр жилдээ Азийн аваргаас хүрэл, дэлхийгээс мөнгөн медаль хүртсэн дээ. Өөрийнх нь гол онцлог гэвэл сийрэг ухаантай, авьяастай. Боксыг их хурдан сурсан шүү дээ. Тэр чанар нь миний хүүг олимп, дэлхийн медальтай болгосон юм.

-2009 онд 17-той хүүхэд дэлхийгээс медаль аваад ирнэ гэж та төсөөлж байв уу?­

Мэдээж багш хүн шавийгаа медаль аваад ирээсэй гэж л хүснэ. Азийн аваргад ороход нь би хамт явсан юм. Тэр үед “Миний шавь том тэмцээнээс медаль авчих боломжтой юм байна даа” гэж бодсон. Үүнийгээ ч дэлхийн аварга дээр харуулсан.

-Н.Төгсцогт 2015 оноос мэргэжлийн бокст шилжсэн. Та тухайн үед мэргэжилд орох шийдвэрийг нь хэрхэн хүлээж авсан бэ?­

Би уг нь шавийгаа Риогийн олимпоос аваагүй алтан медалиа авчихаасай гэж бодож байсан. Хэрэв орсон бол түрүүлэх бүрэн боломжтой шүү дээ. Өөрөө шийдээд л мэргэжил рүү орсон. Гэхдээ буруудсан юм байхгүй ээ.

-Дараагийн Төгсцогтууд тан дээр бэлтгэгдэж байна уу?­

Зөндөө зөндөө. Хүүхдүүд бужигнаж л байна. Энэ дундаас л олимп, дэлхийн медальтнууд төрнө шүү дээ. Одоо олимпын эрхийн тэмцээнд хэдэн шавь маань явах гээд бэлтгэлээ базааж байна. Х.Энхмандах, Б.Чинзориг, Н.Шинэбаяр, Т.Болортуул нар явна. Х.Энх-Амар маань уг нь 57 кг-д улсын аварга болсон ч оронд нь Э.Цэндбаатарыг явуулах шийдвэрийг холбоо гаргачихлаа. Улсын аваргад түрүүлчихээд эрхийн тэмцээнд явахгүй гэхээр харамсалтай байхгүй юу. Хэрэв Э.Цэндбаатарыг 57-д тоглуулах байсан юм бол улсын аваргаар энэ жинд нь оруулахгүй яасан юм. Миний хувьд гомдолтой л байна. Ядаж хооронд нь сорилт тоглолт ч хийсэнгүй. Өнгөрсөн жил Х.Энх-Амар бас л улсын аварга болсон ч дэлхийн аваргад оруулаагүй шүү дээ. Улсын аварга шалгаруулах тэмцээн гэдэг үнэ цэнгүй болж гүйцлээ. Ингэх байсан юм бол улсын аварга зохиох хэрэг байна уу.

-“Алдар” спорт хорооны баг өсвөр, залуучууд, насанд хүрэгчдийн улсын аваргад тогтмол дээгүүр өрсөлддөг. Үүнээс үүдээд А.Гантулгыг шигшээ багийн дасгалжуулагч болгох ёстой гэж үзэх хүн бий. Та өөрөө ямар бодолтой явдаг вэ?­

Ах нь тийм юм ерөөсөө бодож байгаагүй. Би анх тамирчны замналаа “Алдар”­-аас эхэлсэн хүн. Х.Магван багш дээр бэлтгэл хийдэг байлаа. Багш маань намайг дасгалжуулагч болгох гол үүргийг гүйцэтгэсэн юм. Манайхан одоо нас насанд амжилттай тоглож байна. Хүүхдүүдээ өсвөрөөс нь эхлээд нас насанд бэлддэг болохоор сайн тамирчид ар араасаа гарч ирсээр байдаг. 10, 11­-тэйгээсээ хичээллэсэн хүүхэд 16, 17 хүрэхээрээ насанд хүрэгчидтэй үзэх арвин туршлагатай болсон байдаг юм. Одоо шигшээ багт очих тухай биш, “Алдар”-­ын хэдэн хүүхдээ амжилтад хүргэчих юмсан гэж л бодож явна.

-Таныг “Алдар”-ын дасгалжуулагч болсноос хойш хэчнээн хүүхэд гараар чинь дамжсан бол. Багцаа тоо гаргаж үзсэн үү?

-Мянга гаруй хүүхэд лав байгаа. Би анх 1994 оноос хүүхдүүдтэй ажиллаж эхэлсэн. Багш маань намайг тамирчин байхад дасгалжуулагч болох замыг нээж өгсөн. Би бэлтгэлээ хийхийн хажуугаар секцэнд ирсэн хүүхдүүдтэй ажилладаг байлаа. Ер нь “Алдар” спорт хороо боксын мундаг уламжлалтай. Олимп, дэлхийн медальгүй л болохоос бүх тэмцээнд манай үе үеийн тамирчид амжилт гаргаж байсан. Одоо “Алдар”­-ын ах нар надад “Миний дүү “Алдар”­-ыг сайхан авч явж байна. Олимп, дэлхийн медальтантай болчихлоо шүү дээ” гэж урам өгнө. Би үүнд нь их баярладаг юм.

-Бужигнасан олон хүүхэдтэй ажиллах сайхан биз?

­Хүүхдүүдтэй ажиллана гэдэг хамгийн сайхан байхгүй юу. Хүүхэд гэдэг гэгээлэг, сайхан энергитэй болохоор элдэв юм бодогдохгүй, стресс багатай ажил. Нөгөө хэдтэйгээ хэрэлдэж уралцаад өдрийг өнгөрөөнө. Хамгийн сайхан баяр баясгалан энэ заалан дотроос гарна шүү дээ. Мэдээж энэ олон хүүхэд бүгдээрээ улсын аварга болж, олимп, дэлхийгээс медаль авахгүй. Гэхдээ тэднийг зөв хүн болгож хүмүүжүүлэх юмсан гэж боддог юм. Хамгийн гол нь хооронд нь эвтэй найртай байлгахыг хичээдэг. Сахилга баттай, ёс суртахуунтай, биеэ зөв авч явдаг болгож хүмүүжүүлээд өгвөл эд нар аяндаа өөрсдийгөө аваад явчихна. Ер нь секц дугуйланд явсан хүүхэд хамт олны уур амьсгалыг мэддэг, хамт олонтойгоо байж сурдаг юм. Одоо манайхан нэг нь өвдвөл эргэж очно. Нэгнийх нь төрсөн өдөр болвол тэрүүхэн тэндээ хөөрхөн баярлуулчихна.

-Арваадхан настай хүүхдээ бокст оруулахаар багаасаа толгой руугаа цохиулаад өвчин эмгэгтэй болчих вий гэсэн болгоомжлол эцэг эхчүүдэд бий. Та үүнд ямар тайлбар өгөх вэ?

­Боксоор яваад тархи толгойны өвчтэй болно гэж юу байх вэ дээ. Тэд чинь байнга зодолдоод байхгүй. Багаас нь суурийг нь зөв тавьж, техникийг нь сургаад өгвөл бэртэл гэмтэл аваад байхгүй ээ. Манай эцэг эхчүүд сүүлийн үед үүнийг маш сайн ойлгодог болсон. Одоо хүмүүс сахилгагүй, хөдөлгөөнтэй хүүхдээ боксчин болгох гэж авчирч өгөөд байгаа. Ер нь тиймэрхүү хүүхдүүд сайн тамирчин болох магадлалтай байдаг юм. Н.Төгсцогт л гэхэд их сахилгагүй хүүхэд байсан шүү дээ. Одоо энэ хүүхэд маань дэлхийн хэмжээнд амжилт гаргаж, Монголын нэг бахархал болчихоод байгааг харах сайхан байдаг юм. Залгаад гарч ирэх олон хүүхэд бий. Одоо хүүхдүүд маань “Багшаа, бэлтгэл хэзээ орох вэ” гэж байнга асуугаастай. Хорио тавигдах үеийг л хүлээж байна даа. Хүүхдүүд байхгүй болчихоор эл хуль оргиод эвгүй юм. Өглөө ирээд л бужигнасаар байгаад бүр сурчихаж. Эд нар маань л баяр баясгалан авчирдаг юм байна гэдгийг улам бүр ойлгож сууна. 

-Ярилцсанд баярлалаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Н.Төгсцогт: Тоглолтын хэмнэлээ алдсан нь миний буруу

 0 сэтгэгдэл

Мэргэжлийн боксын рингэнд 12 дахь тулаанаа хийж, анхны ялагдлаа хүлээсэн King Tug хочит Н.Төгсцогтоос fighthype.com сайт товч ярилцлага авчээ. Уг ярилцлагыг хүргэе

-Тоглолтоо хэрхэн дүгнэж байна вэ?

-Ялахын төлөө хичээсэн ч санаснаар болсонгүй. Арай тайван тоглох шиг боллоо. Би муу тоглосон. Гэри Рассель шилдэг аварга. Түүнийг хүндэлж байна.

-Хоёр онооны зөрүүгээр ялагдлаа. Шүүгчийн шийдвэрийн талаар ямар бодолтой байна вэ?

-Ер нь Расселыг ялна гэдэгт итгэлтэй байсан. Шүүгчийн шийдвэртэй санал нийлнэ ээ.

-Тоглолтын дундуур сайн тулалдсан. Тэр хэмнэлээ яагаад дуустал нь хадгалж, илүүрхэж чадсангүй вэ?

-Хэмнэлээ алдчихлаа. Рассел сулраад байсан болохоор тайвширсан нь миний алдаа.

-Та 11, Рассел 31 тулалдсан. Рассел аварга цолоо дөрвөн ч удаа хамгаалсан. Туршлага хэр их нөлөөлөв?

-Их нөлөөлсөн. Би 2019 оны нэгдүгээр сард IBO холбооны аварга болсон. Түүнээс хойш 13 сар тулалдаагүй байсан юм. Тулааны мэдрэмжээ алдчихаж. Эдгээр хүчин зүйл энэ тоглолтод их нөлөөлсөн.

-Гэри Расселын тоглолтын талаар юу хэлэх вэ?

-Хурдтай юм. Бусдаар бол надаас илүү юм байгаагүй ээ.

-Тэгэхээр энэ тоглолтод хурд нөлөөлсөн гэсэн үг үү?

-Би өөрөөсөө болж ялагдсан. Хэтэрхий тайван тоглолоо. Цохилт гаргаж, хэмнэлээ мэдэрч чадсангүй.

-Рассел тантай дахиж тулалдахгүй гэвэл яах вэ?

-Зүгээр ээ. Угаасаа тэр надтай тоглохгүй байх.

-Өнөөдөр монголчууд олноороо таныг ирж дэмжсэн?

-Намайг үргэлж дэмждэг монгол түмэндээ баярлалаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Туршлага яллаа

 0 сэтгэгдэл
  • Н.Төгсцогт: Намайг ирж дэмжсэн монголчууддаа баярлалаа. Монгол Улс мандтугай

Америкийн Аллен тауны PPL Center-­т мэргэжлийн боксын дэлхийн аваргын бүсийн төлөө хоёр тоглолт боллоо. Хамгийн том тулаан нь олимп, дэлхийн аваргын мөнгөн медальт, гавьяат тамирчин Н.Төгсцогтынх байв. Мэргэжлийн бокст 11 тулалдаж, бүгдэд нь ялсан манай тамирчин ялалтынхаа есийг нь хүнд цохилтоор авч байлаа. Харин түүний өрсөлдөгч нь WBC холбооны бүсийг эзэмшигч АНУ-­ын Гэри Рассель байв. 31 тулаан хийхдээ ердөө нэг ялагдсан тэрбээр 18 ялалтаа хүнд цохилтоор авсан. Ингээд хүсэн хүлээсэн тулаан эхэллээ. Н.Төгсцогт уламжлал ёсоороо улсын арслан Р.Пүрэвдагваар Хар сүлдээ бариулсаар гарч ирсэн. Харин Гэри бүжигчин бүсгүйчүүдийг сонгожээ. Түүний бүжигч бүсгүйчүүд аваргыг сарнайн дэлбээн дээгүүр алхуулсаар рингэнд гаргасан. Тулаан эхнээсээ Гэригийн үл ялиг давамгайлал дор үргэлжилсэн бөгөөд 12 үеийн дараа шүүгчид 115:113­ аар ялалтыг Гэри Рассельд өгчээ. Манай тамирчин нас залуу байна, дараагийн боломж удахгүй ирэх болно. Мэргэжлийн боксын топ, шилдэг тамирчинтай тулалдах ямар байдгийг Н.Төгсцогт ойлгосон нь мэдээж. Энэ тулаанд туршлага илүүрхлээ. “Монголчууддаа баярлалаа” гэж хэлээд танхимыг орхисон Н.Төгсцогтын мэргэжлийн боксын анхны том шалгуур, хичээл нь энэ байлаа. Тэгвэл Гари Расселлыг ялагчаар зарласны дараа “Өрсөлдөгч Н.Төгсцогт маань хэдийгээр олимпын мөнгөн медальтай ч мэргэжлийн бокст цөөн тулаан хийсэн нь өнөөдрийн тэмцээнд нөлөөллөө” гэв. Үүнээс гадна тэрбээр тулааны дараах уулзалтад Н.Төгсцогтод хандан “Бэлтгэлээ үргэлжлүүлэн сайн хий. Чи асуудалгүй аварга болно. Би мэдэж байна. Чамд ирээдүй байгаа” хэмээн хэлсэн байна. Харин Н.Төгс­ цогт тэмцээний турш хүлээж тоглосноо хүлээн зөвшөөрсөн юм.