A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3507/

Долигонож, пялдагдсангүй ээ, БРАВО ноён спикер

Долигонож, пялдагдсангүй ээ, БРАВО ноён спикер
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3507/
  • УИХ-ын гишүүдийг ингэж нэгтгэн чанга барьж, гол асуудлаа амжилттай шийдэж чадах спикер нь Г.Занданшатар байна гэж төсөөлж байсан хүн анхандаа хэр олон байсан бол оо!
  • Энэ удаагийн парламень шиг дампуу, муу нэртэй, арчаагүй парламент монголд байгаагүй гэдэгт санал нийлдэг. Гэхдээ энэ өөрчлөлтийг хийж чадсанаараа магадгүй тэд түүхэнд магтагдаж үлдэх цорын ганц үйлийг хийсэн байж ч болох юм


Монгол Улс ардчилсан тогтолцоонд шилжих шилжилтийн үндэс болсон шинэ Үндсэн хууль 1992 онд батлагдсанаас хойш 27 жилийн дараа Г.Занданшатар хэмээх эрхмийн тэргүүлсэн парламентын нүүрэн дээр хоёр дахь удаагаа засварт орлоо. Ингэснээрээ 2019 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний өдөр Монгол Улсын түүхэнд мөнхөрч үлдэж буйтай зэрэгцэн энэ эрхмийн нэр ч мөнхөд сайн, муугийн аль алинд дурсагдах боллоо гэсэн үг. Яагаад гэвэл энэ өдөр УИХ-ын чуулганаар хуралдсан гишүүдийн 100 хувийн саналаар Монгол Улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл батлагдаж, Ерөнхийлөгч батламжилснаар хуульчлагдан, 2020 оны тавдугаар сарын 25-ны өдрөөс эхлэн мөрдөгдөхөөр болж байгаа нь өөрөө түүхэн үйл явдал мөн билээ. Анх 2000 онд оруулсан өөрчлөлт “Дордохын долоон заалт” гэдгээрээ алдаршсан лугаа Үндсэн хуульд хийсэн хоёр дахь удаагийн энэхүү өөрчлөлт цаашид хэрхэн алдаршиж үлдэхийг одоохондоо хэлж мэдэхгүй байна. Ямар ч байсан хэд хэдэн удаагийн парламент дамжин яригдаж, зүрхэлж хийж чадахгүй байсан өөрчлөлтийг Г.Занданшатарын нүүрэн дээр МАН парламентад олонх байхдаа хийж чадсан нь яалт ч үгүй түүхэн үйл явдал юм. Монголчууд бид маш хэцүү ард түмэн. Бидний сэтгэлд баргийн зүйл нийцдэггүй юм гэдгийг олон зүйлээр нотлон өгүүлж чадах ч хамгийн тод жишээг энэхүү өөрчлөлтийг оруулахаар хэлэлцэж эхэлсэн өдрөөс эхлэн батлагдах хүртэлх цаг хугацаа, өрнөсөн үйл явдлаас бид өөрсдөө харж байна. Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах, эс оруулах талаар бид ямар их маргалдлаа даа. Зайлшгүй хийх ёстой байсан өөрчлөлтийг хийж чадсангүй гэж өмнөх парламентууд, спикерүүдийг ямар ихээр буруутган, хараадаг байлаа даа. Гэтэл өнөөдөр энэхүү хийх ёстой байсан өөрчлөлтийг хийж чадсан гэдэг нь гайхамшиг учраас түүхэн үйл явдал гэж дахин дахин хэлэх шаардлагатай болж байна. Сайн, муу болсон эсэхийн талаар одоо маргалдаад байх нь харин утгагүй юм. Галт тэрэг хөдөлдгөөрөө хөдөлсөн. Дугуй нэгэнт өнхөрчихлөө. Өөрчлөхгүй байсан бол бид өмнөхийн нэгэн адил бүгд энэ парламентыг буруутгах байсан гэдэгт огтхон ч эргэлзэхгүй байна. Өөрчлөх байсан юм, чадсангүй гэхээс эхлээд монгол хэлний үгсийн санд байдаг адгийн муу үг болгоныг шавхан хаяглаж, үүрд энэ УИХ, тэр дундаа Г.Занданшатарт хадах байсан нь ч тодорхой билээ. Үүнийг тэрлэгч миний бие Монгол Улсын иргэнийхээ хувьд энэхүү үйл явдалд талархаж байгаагаа шуудхан хэлэх байна. Шүүмжлэн харлуулаад байгаа хүмүүсийн эгнээнд нэгдэх шиг амархан юм алга. Бүхнийг байнга үгүйсгэн, муулах шиг амар ажил ер нь байдаггүйг бодолцсон ч тэр. Харин энэ удаа БРАВО гэдэг үгийг чангахан шиг хэлчихмээр санагдаад болсонгүй. Тэр тусмаа Г.Занданшатарт! Долигонож, пялдагдаж байгаа юм шиг олон хүнд санагдаж байна уу? Тэгвэл үгүй юм. Өмнө нь миний бие сэтгүүлчийн хувиар нэг биш удаа яг энэ сэдвээр эрхэм спикертэй ярилцаж, шууд хэлэлцүүлэгт орж байсан болохоор ингэж хэлэх бодит шалтгаан, үндэслэл надад байдаг юм. Энэ үйл явдлыг гоочлон, хэл амаа билүүдэж суумааргүй байна. Ер нь бүгдэд 100 хувь таалагддаг хууль байдаг тухай сонсож, дуулаагүй. Таалагдах ч албагүй гэж боддог. Олонхын зарчмаар Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийг хэлэлцэж, асуудлыг шийдсэн гэдэг нь чухал байна. Энэ удаагийн парламент шиг дампуу, муу нэртэй, арчаагүй парламент Монголд байгаагүй гэдэгт санал нийлдэг. Гэхдээ энэ өөрчлөлтийг хийж чадсанаараа магадгүй тэд түүхэнд магтагдаж үлдэх цорын ганц үйлийг хийсэн байж ч болох юм. Үүнийг тэгээд цаг хугацаа харуулах биз ээ! Үндсэн хуулийн өөрчлөлттэй холбоотой хоёрдугаар хэлэлцүүлгээс эхлэн Ерөнхийлөгчийн институцийн зүгээс улс төрийн тоглолт илт ороод эхэлснийг бид бас харсан билээ. Магадгүй бид цаашдаа аливаа асуудлыг олонхын зарчмаар шийддэг тогтолцоогоо бүрмөсөн алдах аюулд тун ойрхон ирчихээд байлаа шүү дээ. Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг өргөн барьс наас хойш УИХ дөрвөн сарын турш тасралтгүй хэлэлцэж, зуны сард ч завсарлагагүй ажилласан юм. Ийм эрчимтэй байхыг нь хэзээ бид харлаа даа. Хувь амбиц, ашиг со нирхол нь нийтийн эрх ашгаас хол давамгайлсан, хэт хувийн тоглолттой энэ УИХ-ын гишүүдийг ин гэж нэгтгэн чанга барьж, гол асуудлаа амжилттай шийдэж чадах спикер нь Г.Занданшатар байна гэж төсөөлж байсан хүн анхандаа хэр олон байсан бол оо! Би л лав ит гэж байгаагүй хүний нэг мөн билээ. Энэ хугацаанд чуулганы нэгдсэн болон Байнгын хорооны хуралдаанаар төслийг 36 удаа нийт 105.9 цаг хэлэлцсэн байдаг. УИХ-ын гишүүд төслийг иргэдэд танилцуулах хэлэлцүүлгийг 21 аймаг, есөн дүүрэгт зохион байгуулж, иргэдээс 306 мянган санал ирүүлж, Төрийн ордонд төрийн болон төрийн бус байгууллага, улс төрийн намууд, эрдэмтэн судлаачдыг оролцуулсан олон өдөр үргэлжилсэн хэлэлцүүлэг зэрэгцүүлэн өрнүүлж, 600 гаруй санал гаргасан байдаг нь ямар нүсэр ажил байсныг илтгэдэг юм. Эндээс харахад л Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийг ганц нам хийчихлээ гэж хэлэх боломжгүй санагддаг. Нийгмийн зөвшилцөл эндээс тодорхой харагддаг учраас дээрхийн адил үгүйсгэж болохгүй юм. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн ерөнхий зорилт нь ардчилсан нийгэмд шилжих, хүний эрхийг хамгаалах, зах зээлийн эдийн засгийг хөгжүүлэхэд чиглэсэн эрх зүйн үндсийг бий болгох явдал байдгийг бид мэднэ. Тэрчлэн Монгол Улсын Үндсэн хуулийг тогтвортой үйлчлэх чадвар, хууль ёсны хүлээн зөвшөөрөгдсөн байдал, улс төрийн зөрчлийг зохицуулах чадвар, төр засаг дур зоргоороо авирлах боломжийг хязгаарлах, төр засгийг эрх мэдэлжүүлэх гэсэн шалгуураар авч үзэхэд 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Үндсэн хуулийн тог толцоо үүргээ биелүүлж чадсан хэмээн дүгнэдэг юм билээ. Тиймээс зайлшгүй шинэ Үндсэн хууль хийх, эс бөгөөс нэмэлт, өөрлөлт оруулах асуудалтай тулгараад удсанаа эрхбиш бас мэдэх биз. Юутай ч 20 гаруй жил ярьж, гурван парламент дамжин маргалдсан Үндсэн хуульдаа өөрчлөлт оруулж, УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын хэлснээр улс орны ирээдүйн зам мөрөө тэгшлэх олон хүний хүсэл эрмэлзэл ажил хэрэг болж чадлаа. “Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулснаар том өөрчлөлт гарч, төр нь тогтвортой, түмэн нь амгалан, шүүх нь хараат бус болно гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Үүний төлөө нийтээрээ хүчин зүтгэсээр ирсэн билээ. Энэхүү өөрчлөлт нь эрүүл нийгэм, шударга эдийн засаг руу хөтөлнө гэдэгт итгэлтэй байна. Шүүхийн тухай, Сонгуулийн тухай зэрэг 30 шахам хуульд өөрчлөлт оруулах тул төр, нийгэмд шударга ёс баттай ноёрхох суурийг тавина. Үр дүнд нь хариуцлагатай, баялгийн үр өгөөжийг тэгш хүртсэн, хөгжингүй улс орон болох учиртай. Энэ өөрчлөлт нь Үндсэн хуулиас эхэлж байгааг бид ойлгох ёстой. Тиймээс Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зөв, тууштай хэрэгжүүлэхийг уриалж байна. Монголын ард түмэн амар амгалан, айх аюулгүй амьдрахыг хүсэж байгаа. Энэ хүсэмжлэлийг төр нь биелүүлэх ёстой. Монгол төр оршихын утга учир энэ билээ. Монгол түмэндээ төрөө түшиж, түмнээрээ жаргаж, Их Монголын суу алдрыг эгнэгт бадраахын өлзийт ерөөлийг өргөн барья. Мөнх тэнгэрийн дор Монгол орон мөнх оршиж, мандан бадрах болтугай” гэж хэлсэн спикерийн үгэнд хариу ерөөл тавья. Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулснаар бүх юм сайн сайхан болно гэвэл хэтэрхий гэнэн хэрэг болно. Сайн болсон, илүү сайжруулж болох байсан гэх мэт олон зүйлийг энд зориудаар дурдахыг үл хүслээ. Бид өөрчлөлтийн зүг том алхам хийж чадлаа. Харин энэхүү өөрчлөлтөөс үүдэн дагаж гарах салбар хуулиудаа илүү чамбай хийх нь энэ парламентын болон дараа дараагийнханд үүрэг, хариуцлага нь байх ёстой билээ.















A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

А.Ананд дэлхийн шилдгээр нэрлэгдэв

 0 сэтгэгдэл

Өчигдөр 3х3 Олон улсын сагсан бөмбөгийн холбооноос 2019 оны “Шилдэг шинэ залуу” тоглогчдыг зарласан бөгөөд тус жагсаалтад манай улсын “Улаанбаатар ММС энержи” багийн тоглогч А.Ананд багтсан юм. Олон улсын холбооны сайтад “Дэлхийн цомын тэмцээнээр төдийлөн амжилт үзүүлж чадаагүй ч Монголын сор болсон энэ тамирчин биднийг гайхшруулж чадсан. U23 насны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний үеэр тэр яг л араатан шиг байж, амжилттай тоглосон. Цаашдаа Дэлхийн цомд амжилт үзүүлэх нь түүний хувьд цаг хугацааны л асуудал” хэмээн бичжээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Нийгмийн амьдралыг донсолгосон 10 үйл явдал

 0 сэтгэгдэл

PM2.5, PM10 тоосонцрын хэмжээг 40 гаруй хувиар буурууллаа 


Засгийн газар түүхий нүүрс хэрэглэхийг хориглож, гэр хорооллын өрхүүдийг зөвхөн “Тавантолгой түлш” ХХК-ийн үйлдвэрт хийсэн шахмал түлш түлэх шийдвэр гаргасан. Энэ оны тавдугаар сараас эхэлж нийслэлд түүхий нүүрс оруулахыг хориглосон бөгөөд намраас хэрэглэж эхэлсэн шахмал түлш агаар дахь PM2.5,PM10 тоосонцрын хэмжээг 40 гаруй хувиар бууруулж, хүлцэх хэмжээнд хамгийн ихээр ойртуулж чадлаа. Өмнөх жилүүдэд эдгээр тоосонцор хүлцэх хэмжээнээс 3-4 дахин их болж, таван метрт үзэгдэхгүйд хүрсэн. Утаанаас үүдэлтэй ханиад ихсэж, ураг эндэх, нас баралтын шалтгаанд уушгины өвчлөлийн эзлэх хувь ихсэх зэрэг хөнөөл учруулж байв. Тэгвэл агаарын чанарыг хэмжих бага жийн мэдээлэл СХД, Баянхошуунаас бусад байршилд ихэвчлэн “бага бохирдолтой”-г зааж, өглөө, оройд хотын төвд хөшиглөдөг их утаа үзэгдэхгүй боллоо. Нүдэнд үзэгдэх тоосонцрын хэмжээг бууруулж чадсан Ерөнхий сайд энэ зоримог шийдвэрийнхээ дүнг ирэх хавар тавиулах юм. 

Сүрьеэгийн халдвар дунд сургуулийг бүрхсэн нь илрэв


Хан-Уул дүүргийн 15-р сургуулийн 1710 сурагчийн 529 нь далд хэлбэрийн сүрьеэгийн халдвартай, тэдний 38 нь сүрьегээр өвчилсөн болох нь илэрсэн хэрэг олон эцэг эхийг айдаст автуулав. Сүрьеэтэй байсан биеийн тамирын багшаас халдвар тархсан гэх хардлага бий. Эх сурвалжуудын хэлснээр халдвар 2016 онд анх илэрсэн бөгөөд сургуулийн удирдлагууд эрүүл мэндийн байгууллагынхан хэргийг нуун дарагдуулсан нь илүү олон хүүхэд халдварт өртөх үндэс болжээ. Гэтэл удалгүй 97-р сургуулийн 70 сурагч, Төв аймгийн Сүмбэр сумын 200 хүүхэд сүрьеэгийн халдвар авсан нь тогтоогдож, энэ өвчин ерөнхий боловсролын сургуулиудад гүн гүнзгий бугшсаныг харууллаа. Манайхан л болсон хойно ниргэсэн хойно нь хашхирдаг зангаараа бүх зүйл болоод өнгөрсөн хойно арга хэмжээ авч байна гэж баахан сүржигнэсэн. Ерөнхий боловсролын бүх сургуульд сүрьеэгийн тандалт судалгаа хийж нэлээд давхив. Харин энэ ажлын үр дүн ямар гарсан нь одоогоор тодорхойгүй. Харин сүрьеэ өвчнийг тойрсон дуулиан Эрүүл мэндийн сайдын суудлыг сүрхий ганхуулаад авлаа. 

Наадмын түрүү бөхөөс допинг илэрсэн дуулианы цаана


Өмнө нь улсын наадамд шөвгөрсөн бөхчүүдээс допинг илрэх тохиолдол зөндөө л гарч байсан. Харин энэ удаа наадмын түрүү бөх допингийн шинжилгээнд бүдэрсэн нь үндэсний бөхийн түүхэнд бичигдэн үлдэх хар толбо болов. Тухайн үед хүн бүр Э.Оюунболдыг газар доор ортол муулж, хэлэх хэлэхгүйгээр хараасан. Харин одоо нөхцөл байдал арай өөрчлөгдөж байх шиг. АТГ-аас спортын анагаах ухааны албаны хоёр ч эмчийг шинжилгээний дээж сольж явуулдаг гэх хэрэгт сэжиглэн шалгаж эхэлсэн гэх мэдээлэл байна. Үүний дараа Э.Оюунболд үнэхээр хэлмэгдсэн юм болов уу гэх бодол зарим нэгэнд нь төрсөн байх. Түүний хүсэлтээр 2009-2019 оны наадамд шөвгөрсөн бөхчүүдийн шинжилгээний хариуг дахин нягталж байгаа. Хэрэв эндээс ямар нэг “но” илэрвэл шинжилгээний хариуг үнэхээр сольдог юм байна гэдэг нь батлагдана. Харин үгүй бол отгон аварга яаж ч гүрийгээд нэмэргүй болох биз ээ. Энэ зуур Э.Оюунболд нутгийнхаа оны шилдгээр тодорч, ганц нэг барилдаанд зодоглосон шигээ явна. 

ХАБ алдагдаж, олон хүний амь үрэгдэв


Төрийн болон хувийн байгууллагад хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангаагүйгээс олон хүн амь насаа алдсан харамсалтай тохиолдол олон гарлаа. Барилгын явцад ХАБ мөрдөөгүйгээс хүний алтан амь үрэгддэг байсан бол өнгөрсөн хоёрдугаар сард Төв аймгийн Заамар суманд байрлах “Эко Алтан Заамар” компанийн уурхайд дөрвөн хүн нурангид дарагдаж амиа алдсан бол долоохон хоногийн дараа дахин нэг ажилтан техникт даруулж нас барлаа. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлаас үүдэлтэй гэмт хэргийн шинжтэй осол ч мөн гарсан. Долдугаар сард ХНХЯ-ны мэргэжилтэн Б.Болороогийн нөхөр “Хишиг арвин индустриал” компанид харуул хийж байхдаа лифтний хонгилд унаж нас барсан байдалтай олдсон хэргийг цагдаагийнхан шалгаж, ХАБ мөрдөөгүйгээс үүдсэн осол, эсвэл эрүүгийн гэмт хэргийн аль нь болохыг тогтоохоор ажиллаж байна. Түүнчлэн төрийн байгууллагад ч ХАБ алдагдлаа. Дөрөвдүгээр сард Төв цэвэрлэх байгууламжид хорт хийнд хордсон дөрвөн хүн амь насаа алдаж, таван хүн хордлогын төвд эмчлүүлсэн эмгэнэлт хэрэг гарсан юм. 

Археологичид ганзага дүүрэн байв
2019 он Монголын археологийн түүхэнд тодоор дурсагдаж үлдэх нь. Дархадын хотгорт хийсэн судалгаагаар XIII зууны үед хамаарах булшнаас вааранд хадгалагдсан өрөм, шар тос олдсон нь нэн ховор олдворт тооцогдоно. Мөн оросуудтай хамтарсан судалгааны баг XIV зууны үеийн дайчин эмэгтэйн булш олсон нь анхаарал татлаа. Бүсгүйчүүдтэй харьцуулахад хавьгүй том буюу 180 см орчим өндөр эмэгтэй дайчны шарилыг зэр зэвсэгтэй нь хамт оршуулсан байв. Улмаар оны төгсгөлд АНУ-ын Археологийн институтээс эрхлэн гаргадаг Archeology сэтгүүл 2019 оны “Дэлхийн шилдэг 10 археологийн нээлт”-ийг зарлахад археологич Д.Эрдэнэбаатараар удирдуулсан багийн Гол мод-II гэх газраас олдсон Хүннүгийн язгууртны булшны судалгааны ажил багтлаа. Тус дурсгал нь нийт 200 гаруй булштай бөгөөд эндээс эртний Хүннүгийн цэрэг эрсийн, аж ахуйн, эд өлгийн зүйлс, эртний Ромын шилэн аяга, 18 ширхэг сүйх тэрэг, хаш чимэглэлт илд, мөнгөн лууны баримал гэх мэт маш олон олдворууд олдсон юм. 

The Hu хамтлагаар бахархсан жил
Өвөрмөц хэв маяг, өнгө төрхөөрөө бусдаас ялгарч чадсан The Hu хамтлаг дэлхийг байлдан дагуулсаар байна. Тус хамтлагийн анхны бие даасан цомог Gerege нээлтээ хийсэн даруйдаа Billboard-ын World Albums жагсаалтыг тэргүүлж, Монголын хөгжмийн түүхэнд шинэ хуудас нээлээ. The Hu хамтлагийн энэ амжилт Монголын нэрийг сайнаар гаргаж, жуулчдыг татах зэргээр улсын эдийн засагт дэм болох ач холбогдолтой. Тухайлбал, Wolf Totem дууны клипийг 17 сая хүн үзэж, үүний араас 50 мянган сэтгэгдэл дагалджээ. Эдгээр сэтгэгдлийн зургаан мянга гаруй нь “Монголд очиж үзнэ ээ” гэсэн агуулгатай байгаа нь жирийн нэг монгол хамтлаг аялал жуучлалын хөгжилд хувь нэмрээ оруулаад эхэлсний баталгаа юм. Улмаар оны төгсгөлд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга нэр хүндтэй “Чингис хаан” одонг тус хамтлагт гардуулах шийдвэр гаргав. Товчхондоо бол 2019 он The Hu хамтлагийн ололт амжилтаар бахархсан жил байлаа. Б.Дашдондогийн “хүүхдүүд” цаашид олон жил хөгжмийн ертөнцийг байлдан дагуулах биз ээ.

Олимпын сагсчдынхаа дээлийн захыг мушгия

Монголчууд сагсан бөмбөгөөр олимпын наадамд өрсөлдөнө гэж хэдэн жилийн өмнө ярьсан бол тэр хүнийг шоолон инээх байсан биз. Тэгвэл мөрөөдөл төдий байсан зүйл өдгөө биеллээ олж, 3х3 төрлийн эмэгтэй сагсчид ирэх жил Токиогийн олимпод хүч сорих нь нэгэнт тодорхой болоод байна. Наймхан баг олимпод өрсөлдөх ёстой атал тэдний тоонд багтана гэдэг зүүдэнд оромгүй явдал мэт санагдаж байгаа биз. Ердөө гуравхан жилийн өмнөөс нэг баг болж, бэлтгэл хийж эхэлсэн гэхэд манай охид тун хурдан өндөрлөгт гарч чаджээ. Сагсан бөмбөгийн шинжээчид Токиод өрсөлдөх эмэгтэй найман багаас манайхыг хамгийн сул нь гэж дүгнэсэн байна лээ. Гэхдээ бэлтгэлээ сайн базаавал гэнэтийн сюрприз барьж мэднэ. Уг нь манай эрэгтэй баг ч олимпын эрхийн болзлоо хангаад байлаа. Гэвч олимп зохион байгуулагч Япон улс эрэгтэй багаа цагаан хуудсаар оруулахаар шийдсэн нь бидний боломжийг үгүй хийжээ. Гэхдээ эрчүүд ирэх онд зохиогдох хоёр тэмцээнээс эрхээ авах боломжтой.


Бэлгийн дарамтын эсрэг тэмцэж эхлэв

Энэ онд спортын салбарт далд байдлаар оршиж байсан бэлгийн дарамтын асуудал “Эмэгтэй удирдагч” сангаас хийсэн судалгааны үр дүнд ил боллоо. Улмаар спортын холбоод болон тамирчид бэлгийн дарамтын эсрэг идэвхтэй тэмцэх болж, байр сууриа илэрхийлж эхлэв. Спортын салбар дахь бэлгийн дарамтын дуулиантай зэрэгцэн болон Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулахаар ажлын хэсэг ажиллаж буй. Зөвхөн спорт төдийгүй гудамж талбай, их сургуулийн орчинд ч ажлын байрны бэлгийн дарамтад өртдөг талаараа олон эмэгтэй байр сууриа илэрхийлсэн бөгөөд Хүний эрхийн үндэсний комисст энэ төрлийн хэрэгтэй холбоотой хохирогчдын гомдол эрс өсөөд байна. 

Дэлхийн энтэй тамирчин Монголын саналыг хүлээн зөвшөөрлөө
Өмнө нь бид сайн тамирчдаа харь улсад алддаг байлаа. Японы иргэн болсон сүмочид, Германы нэр дээрээс олимпод өрсөлддөг Д.Мөнхбаяраас авахуулаад хамгийн сүүлд жүдоч бүсгүй Г.Отгонцэцэг Казахстаны нэрийг дэлхийд гаргаж явна. Харин гаднын тамирчид Монголын нэр дээрээс тэмцээн уралдаанд орсон түүх бараг үгүй. Риогийн олимпын мөчлөгт буриад бүсгүй Монголын байт харвааны шигшээд багтаж, цэц сорьж байсан тохиолдол бий. Гэвч олимпын эрхээ авч чадаагүй. Тэгвэл Ираны алдарт бөх, дэлхийн аварга Сайед Моллайе улстайгаа түнжин хагараад байсныг манайхан тун овжин ашиглаж, Монголын иргэн болгож дөнгөлөө. Олимп, дэлхийгээс медаль авч үзээгүй 81 кг-д дэлхийн хэмжээний нэгэн сайн бөхтэй болсон нь бидэнд тун ашигтай байв. Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын нөлөө үүнд багагүй байсан биз. Сайед Моллайе өнөөдөр Монголын төлөөх анхны барилдаанаа Мастерсын дэвжээнд хийнэ. 27 настай, ир бяр нь ид жагсаж яваа энэ залуу айсуй олимпоос медаль авчихвал монголчуудын хайр талархлыг дорхноо хүлээх нь гарцаагүй. 

Шүүхээр эцэслээгүй байхад Байгалийн түүхийн музейг нураав


2019 оны долдугаар сарын 3-ны ЗГ-ын хуралдаанаар Чингис хааны музей байгуулах, Байгалийн түүхийн музейг нураах тогтоол батлав. Уг музейн барилгын ашиглалтын хугацаа дууссан тул нурааж, оронд нь орчин үеийн стандартад нийцсэн Чингис хааны музей барих уг шийдвэрийг зарим иргэн, ТББ эсэргүүцэж шүүхэд хандсан юм. 10 дугаар сард анхан шатны шүүхээс Засгийн газрын 280, 281 дүгээр тогтоолыг түдгэлзүүлсэн. Гэвч БСШУСЯ давж заалдсанаар нийслэлийн шүүх яамны хүсэлтийг хангаж, шийдвэр өөрчлөгдсөн юм. Тэр даруй буюу 11 дүгээр сарын 22-ноос эхлэн музейн барилгын дээврээс “сэмхэн” нурааж эхэлснийг эсэргүүцэн жагссан иргэдийн зарим нь хуулийн байгууллагад саатуулагдаж байлаа. Эсэргүүцэл үргэлжилсээр байсан ч 12 дугаар сарын 5-ны шөнө барилгыг бүхэлд нь нураав. Нийслэлийн шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцсэн иргэд Дээд шүүхэд гомдол гаргасан ч эцсийн шатны шүүхийн шийдвэрээс урьтаж барилгыг нураасан нь гүйцэтгэх засаглал шүүхээ “атгадаг” болсны илрэл хэмээх шүүмжлэл дагуулаад байгаа билээ. 











 




















































A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эрчим хүчний 30 хувийг сэргээгдэх эх үүсвэрээс хангах зорилт тавьсан

 0 сэтгэгдэл
  • Сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт хөрөнгө оруулалтын таатай нөхцөл бүрдүүлж чадвал цаашид хувь хэмжээ нь өсөх боломж бүрдэнэ
  • Одоогоор Монгол улсад нарны тав, салхины гурван станц ажиллаж байна. Нийт хүчин чадал 236 мегаватт байгаа. 2016-2018 оны хооронд 360 сая орчим ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн

Манай улс сэргээгдэх эрчим хүчний олон станц байгуулах боломж бий. Сэргээгдэх эрчим хүчний ашиглалтыг нэмэгдүүлэхэд ямар саад бэрхшээл учирч буй болон бусад асуудлаар Сэргээгдэх эрчим хүч үйлдвэрлэгчдийн холбооны тэргүүн Ж.Осгонбаатартай ярилцлаа.

-2020 он гэхэд сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг 20 хувьд хүргэх зорилт тавьсан. Энэ онд сэргээгдэх эрчим хүчний чиглэлээр хэрэгжүүлж буй төслүүдийн явц ямар байна вэ? 

-Бид өөрийн гэсэн сэргээгдэх эрчим хүчний хуультай, хөтөлбөртэй. Одоогоор нарны тав, салхины гурван станц ажиллаж байна. Нийт хүчин чадал 236 мегаватт байгаа. 2016- 2018 оны хооронд 360 орчим сая ам.долларын хөрөнгө оруулалтыг энэ чиглэлд хийсэн. Манай эрчим хүчний салбарын 17.4 хувийг хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж эзэлж байна. Цаашдаа зорьсон хувь хэмжээнд хүргэх боломж бий. Мэдээж саад бэрхшээл бий. 2018 онд хэрэгжүүлсэн төслийн хүрээнд нарны хоёр шинэ станц ашиглалтад оруулсан. Дархан- Уул аймаг Хөшигийн хөндий, Чойр орчимд, Замын-Үүдэд нарны станц ажиллуулж байгаа. Өмнөговийн Цогт-Цэцийд, Салхитын салхин парк, Сайншандад 50-55 мегаваттын хүчин чадалтай салхин станц бий.

-Технологийн хөгжлөө дагаад сэргээгдэх эрчим хүчний зардал буурч байна. Ялангуяа урд хөршид нэлээн хямдарч байгаа юм билээ. Тиймээс нөөцлүүрийн шийдэл хайх хэрэгтэй болох байх. Цаашид хувь хэмжээг нь тогтвортой байлгах талаар судалж байгаа юу?

-Сэргээгдэх эрчим хүчний үнэ буурч байна гэсэн мэдээлэл дэлхий нийтэд цацагддаг. Тэгэхээр манай улсад ямар байх ёстой вэ гэсэн асуудал бий. Монголд оруулж ирж буй технологи өөрийн гэсэн өртөгтэй. Энэ өртөг нь өндөр чадалтай, овортой, байгаль орчноо хамгаалах хөнгөлөлт үзүүлсэн төслийг бодоход маш бага. Гэхдээ үнийн хувьд буурна. Цаашдаа сэргээгдэх эрчим хүчнийхээ хувь хэмжээг өсгөхийн тулд нөөцлүүрт анхаарах хэрэгтэй. Эсвэл усан цахилгаан станц байгуулах нь чухал. Ийм байдлаар олон талын боломжийг ашиглаж чадвал сэргээгдэх эрчим хүчний хувь хэмжээ өснө. 

-Сүүлийн жилүүдэд сэргээгдэх эрчим хүчийг дэмжихэд төрөөс анхаарч тарифын арга хэмжээ авч байна. Үүнд та ямар байр суурьтай байдаг вэ? 

-Төрөөс дэмжиж тариф нэмсэн зүйл байхгүй. Энэ жил сэргээгдэх эрчим хүчний тухай хуулийг өөрчилсөн. Нарны станц хэрвээ сүлжээнд холбогдсон бол 12,5 цент, салхин станц 8,5 цент байна гэж хуульд дээд хязгаарыг нь тогтоож өгсөн. Хуулиар үнийг нь уян хатан болголоо. Энэ нь цаашид өрсөлдөөн бий болгох нөхцөл бүрдүүлж байгаа юм. 

-Бүсийн хэмжээнд нэгдсэн сүлжээнд холбогдох, том төслүүдийг хэрэгжүүлэх боломж ямар байна. Жишээлбэл, Азийн супер сүлжээ гэж гарч ирлээ. Энэ бүхэн биеллээ олох боломжийг та хэрхэн харж байна вэ? 

-2011 онд Японд хүчтэй газар хөдлөлт болсноос хойш Азийн супер сүлжээг ярьж эхэлсэн. Тэр үеэс бид оролцож эхэлсэн. Сүүлийн үед Зүүн хойд Азийн эрчим хүчний хамтын ажиллагааны чиглэлээр санал санаачилгууд гарч байна. ОХУ, БНХАУ, БНСУ, Япон, Монгол зэрэг орны хамтын ажиллагааны санал санаачилга гарч, судалгаанууд хийж байгаа. Хэрэгжүүлж чадвал Монголд ихээхэн ач холбогдолтой төсөл болох юм. Манай улс сэргээгдэх эрчим хүчний арвин нөөцтэй. 2,6 тВт гэх аварга том тоо хэлдэг. Үүнийг биелүүлбэл манай улсад эрчим хүчний том үйлдвэрлэл явагдаж, бидэнд эдийн засгийн ач тусаа өгөх боломж бүрдэнэ. 

-2020 онд хэрэглээг 20 хувьд хүргэх байх. Харин 30 хувьд хүрэхэд тулгамдаж буй асуудал юу байна вэ? 

-2030 онд салбарын хувьд 30 хувь гэдэг том зорилт биш. Европын орнууд 2030 он гэхэд дийлэнхийг нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангана гэсэн зорилт тавьж байгаа. Гэхдээ хөгжилтэй орнуудын эрчим хүчний бүтэц, хэмжээ, үйлдвэрлэл нь Монголоос өөр. Тиймээс бид том зорилт тавьсан. Гэсэн хэдий ч 2030 он гэхэд хувь хэмжээгээ өсгөж байж дэлхийн дулаарлын эсрэг Монгол Улс хөл нийлүүлэн алхана гэж харж байна. 

-Хөрөнгө оруулалт татахад хэр боломж байна вэ? 

-Оруулсан хөрөнгөө хэдий хугацаанд нөхөх нь вэ, хөрөнгө оруулалт татах таатай нөхцөлийг төр засгийн түвшинд хэр бүрдүүлж өгч вэ гэдгийг маш сайн судалсан төслүүд орж ирдэг. Тиймээс сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт хөрөнгө оруулалтын таатай нөхцөлийг бүрдүүлж чадвал цаашид хувь хэмжээ нь өсөх боломж бүрдэнэ. Өнөөдөр хөрөнгө оруулагчид жийрхээд хөрөнгөө татчихаад байна.

Б.Батманлай /Шинжээч/


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Зөвшөөрөлгүй барилгуудын талаар “хов” хүргээрэй

 0 сэтгэгдэл
  • Таны гомдлын дагуу мэргэжлийн байгууллагууд арга хэмжээ авна
  • Иргэд www. uda.ub.gov.mn сайт руу орж, 512 мянган обьектийн мэдээллийг цахимаар авах боломжтой

Нийслэлийн Хот байгуулалт хөгжлийн газарт гомдол санал гаргадаг иргэдийн дийлэнх нь оршин суугаа байршилдаа баригдаж буй барилгуудын зөвшөөрөлтэй эсэхийг лавладаг байна. Тиймээс иргэдэд холбогдох мэдээллийг шуурхай хүргэх зорилгоор тус байгууллага албан ёсны сайтаа өргөжүүлж, цахимаар мэдээлэл авах боломж бүрдүүлжээ. Энэ талаар нийслэлийн Хот байгуулалт, хөгжлийн газрын хэлтсийн дарга А.Амарсанаа “Манай байгууллага сайтынхаа мэдээллийн санг шинэчилж, иргэдэд цахимаар мэдээлэл авах боломжийг ханган ажиллаж байна. Энэ хүрээнд олон нийтийн зүгээс хамгийн их лавладаг 1946 барилга, байгууламжийн мэдээллийг цахим хуудсандаа байршуулсан. Иргэд www.uda.ub.gov.mn сайтад хандан 512 мянган обьектийн мэдээллийг цахимаар авахын зэрэгцээ зөрчилтэй барилгын мэдээллийг лавлах боломжтой. Таны ойр орчимд баригдаж буй барилга зөвшөөрөлтэй эсэхийг цахимаар шалгаж зөвшөөрөлгүй байвал “хов” хүргэж болно” гэв. Түүний тайлбарлаж буйгаар иргэд нийслэлийн Хот байгуулалт, хөгжлийн газрын цахим хаягийн “мэдээ” цэснээс “ерөнхий төвлөгөө” хэсгийг сонгосноор Баянзүрх, Багахангай, Налайх зэрэг нийслэлийн зургаан дүүрэгт зөвшөөрөлтэй баригдаж буй барилгын мэдээлэл дэлгэрэнгүй харах бөгөөд зөрчилтэй барилгын талаар мэдээлэл өгөх аж. Мөн таны өгсөн зөвшөөрөлгүй барилгуудын талаарх санал гомдлыг Хот байгуулалт, хөгжлийн газар, мэргэжлийн хяналтын байгууллага хүлээн авч, хуулийн дагуу арга хэмжээ авах юм. Тус байгуулагад 2013 оноос хойш барилга барих зөвшөөрөл авсан 2000 орчим иргэн, аж ахуйн нэгж бүртгэлтэй байдаг бөгөөд тэдний зарим нь барилгаа барьж эхэлсэн тухай мэдээллийг нийслэлийн захиргаа болон мэргэжлийн хяналтын байгууллагад бүртгүүлсэн бол зарим нь зураг төслийн хэмжээнд байгаа аж. Мөн орон сууцны бүсэд барилга эхлүүлэх бол тухайн компани, иргэн, олон нийтэд харагдахаар самбар байршуулна гэсэн заалтыг мөрдлөгө болгох учиртайг А.Амарсанаа онцлов. Тус байгууллага барилга барих зөвшөөрөл, техникийн нөхцөл авсан барилгуудыг цаг алдалгүй цахим сайтдаа нэмж бүртгэх учраас Мэдээллийн ил тод байдлын тухай хуулийн хэрэгжилтийг давхар хангаад явах боломжтой гэж үзэж байгаа аж.