A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1417/

Ирээдүйн хөгжлийг улс орнууд бус хотууд зална

Дэлхийн улс төр, эдийн засгийн зангилаа байгуулахаар олон орон зорьж эхлээд байна

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1417/


Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатарт болно гэх горьдлогыг бидэнд хэсэг төрүүлээд Малайн хойгийн өмнөд хошууг зорьсон Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Ун, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын уулзалт Сингапурын эдийн засагт ойролцоогоор нэг тэрбум ам.долларын өгөөж авчирчээ. Сингапур улс энэ түүхэн уулзалтыг Сентоза аралд зохион байгуулахдаа 20 сая ам.долларын зарлага гаргасан ч үүнийгээ 40-50 нугалсан ашиг олжээ. Хоёр удирдагчийн уулзалт Сингапурыг хэд хоногийн турш дэлхийн төв цэг болгоод зогсохгүй тус улсын нэр хүнд, байр суурийг үлэмж хэмжээгээр өссөн юм.


САУДЫН АРАБ

Сингапур шиг дэлхийн улс төр, эдийн засгийн зангилаа байгуулахаар олон орон зорьж эхлээд байна. Тухайлбал, Саудын Араб улс технологиор бүрэн тоноглосон хот байгуулахаар төлөвлөж байна. Тус улс улаан тэнгисийн эрэгт ногоон эрчим хүчээр 100 хувь тэжээгдсэн, робот, автомат жолоодлоготой машин зэрэг дэвшилтэт технологиор “зэвсэглэсэн”, санхүү, эдийн засгийн зангилаа байгуулна. Энэ зангилаа нь дэлхийн улс төр, эдийн засаг, бизнесээр зогсохгүй яг Сингапур шиг түүхэн чуулга, уулзалтуудын төв цэг болох аж. Өөрөөр хэлбэл, Саудын Араб улс орон, хүн хоорондын харилцаа, хамтын ажиллагаанаас орлого олохоор зорьж буй нь энэ.

КАЗАХСТАН

Тэгвэл бидэнтэй зэрэг зах зээлийн эдийн засагт шилжсэн Казахстан Улс Ази Европыг холбосон газар зүйн хосгүй байрлалаа ашиглан, олон улсын санхүүгийн төв байгуулахаар зорьж байна. Тус улс нийслэлээ Алматыгаас Астана руу нүүлгэсэн. Гэлээ гээд хуучин нийслэлээ хөсөр хаясангүй. Харин ч алматыг зөвхөн Казахстаны бус олон улсын төв болгох зорилт тавиад, ажлаа эхлүүлжээ. Алматы хотыг санхүүгийн төв болгох хуулийг анх 2007 онд баталж, тус улсын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев 2015 онд Лондонд айлчлахдаа хот байгуулалтын чиглэлээр хамтран ажиллахаар тохирч байжээ. 2020 он гэхэд энэ хот Ази, Европыг холбосон, олон улсын санхүү, эдийн засгийн төв болно. Алматыгийн хот төлөвлөлтийг алдарт архитектор Алтай Сатубалдин хариуцаж буй бөгөөд байгаль орчинд ээлтэй, эдийн засгийн үр өгөөжтэй, өндөр технологийн, үзэсгэлэнт хотыг дахин төрүүлэхээр шамдаж байгаа аж. Казахстан Улс зөвхөн өндөр байшин, үзэсгэлэнт хотоор олон улсын бизнес эрхлэгчдийг даллан дуудсангүй. Харин хараат бус хууль эрхзүйн системийг бизнесэрхлэгчдэд санал болгож байна. Тэд английн мэргэшсэн найман шүүгчээс бүрдсэн шүүхийг олон улсын хөрөнгө оруулагчдад зориулан байгуулж эхэлжээ. Казахстаны хууль эрхзүйн орчноос ангид, бие даан үйл ажиллагаа явуулах энэ шүүх алматыд байрлах бөгөөд ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс албан ёсоор нээгдэнэ. “Хууль эрхзүйн орчин ийнхүү олон улсын хөрөнгө оруулагчдад таатай болж буй нь тус улсыг чиглэх санхүүгийн урсгалыг мэдэгдэхүйц нэмнэ” хэмээн Mitsubishi UFJ санхүүгийн группийн хөгжиж буй зах зээлийн газрын захирал Кристорфер Марк хэлсэн байна. Ийнхүү Казахстан улс олон улсын хөрөнгө оруулагч, бизнес эрхлэгчдийн өмнө хошуу дэвсэн, үүдээ нээж эхэллээ.

ЭНЭТХЭГ

Тэгвэл Энэтхэг улс өөрийн харьяа Андра Прадеш мужийн Амаравати хотыг эдийн засгийн шинэ зангилаа болгохоор төлөвлөж байна. Тус улс Сингапурын хот төлөвлөлтийн компани болох Surbana Jurong компанитай хамтран Амаравати хотыг бүтээн босгож байгаа аж. Мөн дэлхийн алдарт архитектор Норман Фостерыг хөлсөлж, 217 мянган ам метр талбайн төлөвлөлтийг хийлгэж байна.

Ким, Трампын уулзалт Сингапурт нэг тэрбум ам.долларын өгөөж авчирчээ

Амаравати хот бүхэлдээ байгаль орчинд ээлтэй, эдийн засгийн үр ашигтай болох бөгөөд орчны бохирдол, замын түгжрэл зэрэг дэлхийн томоохон хотуудад тулгардаг саад бэрхшээлийг технологийн дэвшлээр шийдэх аж. Тус улсын албаныхны тооцооогоор Амараватид хотжилтын орчин үеийн технологийг ашигласнаар 2022 он гэхэд тус хот жилд дунджаар таван тэрбум ам.долларын ашиг хүртэнэ хэмээн тооцож байна. Зөвхөн Саудын Араб, Казахстан гэлтгүй Бразил, ОХУ, Турк, Индонез зэрэг орнууд олон улсын санхүүгийн төвтэй болохоор зорьж байна. Энэ нь учиртай. Учир нь аливаа хөгжил улс бус хот даган эрчимжиж эхэллээ. Олон улсын санхүүгийн хамгийн халуун цэг болох Лондон хот Их Британийн эдийн засгийн талтай тэнцэх хэмжээний мөнгийг улсдаа авчирдаг байна. Тэгвэл АНУ-ын Бостон, Нью-Йорк, Вашингтон, Лос-Анжелес гэсэн дөрвөн хот улсынхаа ДНБ-ий гуравны нэгтэй тэнцэх баялаг бүтээдэг аж.

УЛААНБААТАР

Олон улсын санхүүгийн төв нь гадаадын иргэдэд дотоодын эдийн засгаас их хэмжээний санхүүгийн үйлчилгээг үзүүлдэг, тусгай бүс бүхий статустай хотыг хэлнэ хэмээн тодорхойлжээ. Тэгвэл ийм төв байх боломж Улаанбаатар хотод бий гэсэн дүгнэлтийг Улаанбаатар хотын хөгжлийн корпорациас танилцуулсан байна. Манай нийслэл хот зөвхөн Хятад ОХУ-ыг холбосон санхүүгийн төв болоход л санхүүгийн багагүй урсгалыг Монголоор дамжуулах боломжтой аж. Уг нь одоогоос хэдхэн жилийн өмнө Улаанбаатарыг Зүүн Өмнөд Азийн эдийн засгийн амин зүрх болгох тухай яриа хэлэлцээ эрчимжиж байсан ч сураг алдарсан. Гэтэл биднийг боломжоо ажил хэрэг болгож чадахгүй, хугацаа алдах зуур манай бүс нутгийн эдийн засаг, санхүү, хөрөнгө оруулалтын урсгал улам нэмэгдсээр байна. Цаашлаад дэлхийн түүхэнд тод мөрөө үлдээж мэдэх АНУ, БНАСАУ-ын төрийн тэргүүнүүдийн уулзалтыг Монголын нийслэлд хийх нь тохиромжтой хэмээн олон улсын ажиглагчид зүгээр ч нэг нэрлэчихээгүй нь тодорхой. Газар зүйн байрлал, олон улсын геолопитикийн харилцаа, олон улс дахь байр суурь, аюулгүй байдал зэрэг олон хүчин зүйлийг харгалзан үзээд, Улаанбаатарыг хамгийн тохиромжтой байршлын нэгээр тодруулсан. Монгол улс, цаашлаад Улаанбаатар хот олон улсын зангилаа төв байх боломжтой гэдгийг олон улсын шинжээчид хүртэл олж хараад байхад бид үүнийгээ ашиглаж байгаа ч юм алга. Дэлхийн алдартай Financial Times-ийн тоймчид ирээдүйн эдийн засгийн хөгжлийн түлхүүр нь улс орнууд биш харин хотууд хэмээн үзэж байна. Дэлхийн эдийн засгийн форумын тооцоогоор 2050 он гэхэд дэлхийн хүн амын 70 хувь нь хотод амьдрах аж. Ингэснээр хот дэлхийн шийдэл хийгээд сорилтын хамгийн халуун цэг болохоор байгаа юм. Тиймээс үсрэнгүй хөгжиж буй орнууд айсуй ирж буй хотжилтыг ашиг орлого болгохоор хөдөлж эхэлсэн нь энэ. Гэтэл бид хот хэмээх орлогын сав газрыг асуудал бэрхшээлийн голомт хэмээн харсаар сууна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Инфляц гацаатай үед төв банк түр завсарлана

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Австрали цагаачдын тоогоо цөөлөх бодлого баримтална

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эдүгээгийн бодлогодоо ирээдүйг багтаахыг зөвлөв

Зөвхөн улс орон гэлтгүй хувь хүн, айл өрх, бизнесийн байгууллага алсыг харах нь чухал

 0 сэтгэгдэл


Автомат жолоодлоготой машины туршилтыг АНУ-ын Калифорни, Мичиган зэрэг мужид хийхээс өмнө буюу 2014 онд Сингапур улс энэ “ухаант” хүлгийг хэрхэн зохицуулахаа хэлэлцэж байжээ. Хэдхэн жилийн өмнө төсөөлөл төдий байсан жолоочгүй автомашины туршилтууд ар араасаа амжилттай болж эхэлснээр 2017 онд Сингапур замын зарим дүрмээ шинэчилж эхэлсэн аж. Гэтэл автомат жолоодлоготой машин дэлхийн тээврийн хэрэгслийн ирээдүй болох нь хэдийн тодорхой болж, томоохон компаниуд энэ үйлдвэрлэл рүү хошуурч эхлээд байхад дэлхийн дийлэнх улсад энэ өөрчлөлт үл таних, шинэ зүйл хэвээр байна.

Айсуй өөрчлөлтийн салхийг соргогоор мэдэрч, урьдаар бэлтгэж эхэлсэн Сингапурын энэ жишээг ирээдүйд чиглэсэн сэтгэлгээ, алсын хараа хэмээн дэлхий нийт үзэж байна. урагшлах бүртээ ирээдүйг тооцож алхах нь аливаа улс орны дэвжин дээшлэх, хүртээмжтэй өсөлтийг бий болгох нэг хөшүүрэг болчихоод байгааг азийн хөгжлийн банкны шинжээчид хэлж байгаа юм. Эдүгээ иргэдэд ээлтэй өсөлтөөрөө дэлхий нийтэд гайхагдаж буй Финланд, Сингапур, Австрали улсын хөгжлийн нэг хөзөр нь яах аргагүй алсын хараа, ирээдүйд чиглэсэн бодлого байсныг тэд онцолж байгаа юм.

Тухайлбал, дэлхийн хамгийн аз жаргалтай улсаар тодорсон Финланд улсын парламентад ирээдүйн асуудал эрхэлсэн байнгын хороо ажилладаг байна.  Тус улсын парламент нийгэм, эдийн засаг, экологийн аливаа асуудлыг хэлэлцэхдээ заавал 13 гишүүнтэй ирээдүйн асуудал эрхэлсэн байнгын хорооноос санал авдаг. Финланд улсад хууль тогтоох байгууллагын түвшинд алсын хараатай бодлого боловсруулахад анхаардаг бол Сингапурт үүнийг Засгийн газар хэрэгжүүлдэг байна.

Зөвхөн улс орон гэлтгүй хувь хүн, айл өрх, бизнесийн байгууллага алсыг харах нь чухал. Тухайлбал, дэлхийн хүнсний салбарын томоохон тоглогчдын нэг Coca Cola одоогоос 15-20 жилийн өмнө эрүүл мэндэд ээлтэй бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлээ эрчимжүүлж эхэлжээ. Хийжүүлсэн ундаа дэлхий нийтийг байлдан дагуулж байсан 1990 оны сүүлчээр тус компани амжилтдаа ташууралгүй, ирээдүйн хэрэглэгчдийн хүсэл сонирхлыг судалж байсан. Улмаар хэтдээ хэрэглэгчид элсэн чихэр их хэмжээгээр агуулсан хүнснээс татгалзана гэдгийг эртнээс таамаглаж байсан тул шинэ төрлийн бүтээгдэхүүний хөгжүүлэлтэд анхаарч эхэлсэн. Улмаар элсэн чихэр агуулаагүй Coca Cola Zero ундааг 2005 онд зах зээлд танилцуулж байжээ.

• Финландын парламент Ирээдүйн асуудал эрхэлсэн байнгын хороотой.

• Ирээдүйгээ ийн төлөвлөснийхөө ачаар Coca Cola компани өнөөг хүртэл дэлхийн хамгийн шилдэг 100 компанийн тоонд багтаж, 200 гаруй оронд бүтээгдэхүүнээ борлуулж байна.

• Урагшлах бүртээ ирээдүйг бодолцон алхах нь аливаа улс орны дэвжин дээшлэх, хүртээмжтэй өсөлтийг бий болгох нэг хөшүүрэг болдог.

Ирээдүйгээ ийн төлөвлөснийхөө ачаар тус компани өнөөг хүртэл дэлхийн хамгийн шилдэг 100 компанийн тоонд багтаж, 200 гаруй оронд бүтээгдэхүүнээ борлуулж байна.

Өөрчлөлт, хувьслыг эртнээс илрүүлж, бодлого төлөвлөлтөө бодит байдлаас түрүүлж боловсруулах нь тогтвортой, хүртээмжтэй өсөлт, өгөөж дагуулдаг аж. Тэгвэл Монгол Улсад ирээдүйг угтсан бодлого төлөвлөлт бий юу. Алс хэтийг харах нь байтугай улсыг жолоодох бодлого сонгуулийн мөчлөгийн цаг хугацааны хайчинд орж, улс орны хөгжил ирээдүй рүү бус хөмөрсөн тогоон дотор эргэсээр.

Мянганы хөгжлийн зорилтод суурилсан Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого гэж урт бөгөөд сүржин нэртэй баримт бичиг бий. Үүнийг баталснаас хойш даруй долоон жил улирсан ч стратегийн 105 зорилтын ердөө ганц хувь, 436 дэд зорилтын 4.1 хувь нь л биелсэн хэмээн албаныхан мэдээлж байв.

“Маргаашийн өөхнөөс өнөөдрийн уушги” гэдэгчлэн эдүгээгийн бодлогодоо ирээдүйг хавчуулж, багтааж байх нь эрчтэй хөгжиж буй орнуудад чухал болохыг Азийн хөгжлийн банкны шинжээчид уламжилж байна. Төрийнхөө туг болохуйц бодлогыг тунхаглаж, түүндээ хүрэхийн төлөө иргэн бүр өдөр тутам зүтгэж, тэмүүлснээр тогтвортой өсөлтийг бий болгодог хэмээн тайванийн тамкангийн их сургуулийн ирээдүйн бодлогын судалгааны төвийн захирал Сун Мэй Мэй хэлсэн юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

АНУ-ын фермерүүд Хятадад ургацаа худалдахыг хүсчээ

 0 сэтгэгдэл