A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/5314/

Коронавирус илэрмэгц маск нь гэрэлтэнэ

Коронавирус илэрмэгц маск нь гэрэлтэнэ
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/5314/
  • Дэлхийн улс орнууд халдвар илрүүлэх тестэд хугацаа алдаж буй төвөгтэй нөхцөлд халдвар тээгчийг шуурхай илрүүлэх хэрэглүүр чухал болж хувирлаа

Профессор Жим Коллинз шинэ төрлийн коронавирусийн халдвар тархахаас өмнө цар тахлын аюулд түгшиж явсан судлаачийн нэг юм. Массачусетсын технологийн их сургууль (МТИС) дахь түүний биоинженерчлэлийн лаборатори Эбола вирус илрүүлэх чадвартай сенсорыг 2014 оноос хөгжүүлж эхэлсэн ч судалгаа нь явцын дунд зогссон. МТИС болон Харвардын их сургуулийн эрдэмтдийн хамтарсан баг хожим нь 2016 онд өөрсдийн технологио Зика вирусийн эсрэг чиглүүлж өөрчилсөн судалгааныхаа тайланг хэвлэлд нийтэлжээ. Тус баг энэ удаа технологио коронавирусийн цар тахалд нийцүүлэн дахиад өөрчлөх шаардлагатай тулгарав. Коронавирусийн халдвартай хүн амьсгалах, ханиах, найтаахад гэрэлтдэг амны маскийг тэд хөгжүүлж байна. Хэрэглээнд амжилттай нэвтэрч чадвал энэхүү технологи биеийн халуун хэмжих зэрэг өвчин илрүүлэх бусад аргын дутагдлыг нөхөх юм. 

“Нисэх буудлаар үйлчлүүлж буй зорчигчид онгоцонд суухаар дамжин өнгөрдөг транзит цэгүүдэд ийм технологи нэвтрүүлснээр үүсэх өөрчлөлтийг төсөөлөөд үз. Та бид ажилдаа ирж очих замдаа ийм маск хэрэглэж ч болно. Эмнэлгийн хүлээлгийн өрөөнд хүлээж суугаа үйлчлүүлэгчдэд халдварын урьдчилсан тест байдлаар ийм маск зүүлгэж ч мөн болно” хэмээн Коллинз ярьж байна. Халдварын голомтод ажиллаж буй эмч нар өвчтөний сорилын дээжийг лабораторид илгээхийн оронд ийм маск ашиглаж ч болно. Дэлхийн улс орнууд халдвар илрүүлэх тестэд хугацаа алдаж буй төвөгтэй нөхцөлд халдвар тээгчийг шуурхай илрүүлэх хэрэглүүр чухал болж хувирлаа. Тэдний лабораторийн хүрээний төсөл дөнгөж эхэн шатандаа яваа ч эхний үр дүн маш сайн байгааг тэрбээр тайлбарласан юм.

Коллинз тэргүүтэй төслийн баг хөгжүүлж буй сенсороо сүүлийн хэдэн долоо хоногт хүний шүлсний дээжээс коронавирус илрүүлэх чадвартай болгон сайжруулахад чиглүүллээ. Сенсор бүхий хувийн хамгаалалтын хэрэгслийн хийц дизайныг ч янз бүрийн хувилбараар туршиж байна. Тус лаборатори сенсорыг маскны дотор талд байрлуулах, эсвэл нэмж болдог модул хэлбэртэй байх нь оновчтой эсэхийг хэлэлцэж байгаа юм. Сенсорын концепт загварыг ойрын хэдэн долоо хоногт багтаан нийтэд танилцуулахаар тус баг төлөвлөж байна. МТИС-ийн биоинженерчлэлийн лабораторийн хөгжүүлж буй сенсор 2018 оны байдлаар SARS, улаан бурхан, C гепатит зэрэг олон өвчний вирусийг илрүүлж чадсан юм. “Бид анх хямд төсөр цаас ашиглаж оношлох арга үүсгэхээр судалгаагаа эхэлсэн. Харин сенсор маань хуванцар, кварц, бөс даавуун дээр хүртэл ажиллаж байгаа” хэмээн профессор тайлбарлав. Сенсор нь вирусийн генийн ДНХ, РНХ материалаас бүрдэнэ. Эдгээр материалыг бас даавуунд тусгай аргаар хатааж хөлдөөгөөд “нэвчүүлдэг” нь тасалгааны агаарын хэмд хэдэн сарын турш “амьд” байх чадвартай. Шүлс, цэр зэргээр дамжих чийг уг сенсорыг өдөөж, улмаар коронавирусийн генийн дараалал сенсорт илрэх үед маск гэрэлтэх юм байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хүүхэд хүмүүжүүлэх япон арга

 0 сэтгэгдэл

Япончуудын хүүхдээ хүмүүжүүлэх арга барил бусад улсынхаас онцлогтой. Тэд зөв амьдрах дадал хэвшлийг багаас нь олгодог бөгөөд япон хүүхдүүд тогтсон цагт хоолоо идэх, хүний юманд дураараа хүрэхгүй байх, бусдад төвөг болохоос зайлсхийх зэрэг дадалд нялхаасаа суралцдаг. Мөн эмэгтэй хүн хүүхдээ гурван нас хүрэхээс өмнө ажилд орох, эмээ өвөөгөөр нь харуулахыг япончууд хэзээ ч сайшаадаггүй. Иймээс япон ээж, хүүхдийн амьдралын хэв маяг, хүүхдээ хүмүүжүүлэх арга ухаан тун сонирхолтой. Түүнчлэн Япон улсын хөгжлийн суурь бол хүүхдийн хүмүүжил гэж үздэг. Тийм учраас манай улсад ч гэсэн Японы арга барилаар хүүхэд сургадаг сургууль, цэцэрлэг цөөнгүй болсон. 

Эх үрийн нандин холбоо буюу Аmea

Япон ээж, хүүхдийн холбоо маш хүчтэй байдаг. Ээжүүд хүүхдүүдтэйгээ үргэлж хамт байдаг бөгөөд амьдралын анхны багш нь юм. Энэхүү эх үрийн нандин холбоог тэд amea гэж нэрлэдэг ба энэ нь хүүхэд эхийнхээ хайранд өсөж томроод, аав, ээжийгээ нас ахих үед нь асрах ухагдахуун юм. Япон ээж хүүхдээ зандарч бус үлгэрлэж, зөвлөж өсгөдөг нандин ухаантай. Америк болон япон судлаачид хүүхэдтэй эвтэй байж, загнаж, зандрах бус зааж, зөвлөх нь өсөлтийн үед гарч болох зан харилцааны бэрхшээлүүдийг даван туулахад нь тусалдаг гэж үздэг. Япон, Европын ээжүүдийг оролцуулан нэгэн сонирхолтой туршилт явуулсан байна. Тэдэнд пирамид барих даалгавар өгтөл японы ээжүүд пирамидыг өөрсдөө барьж, дараа нь хүүхдүүдээ давтан хийхийг хүссэн бол европ ээжүүд пирамидыг хэрхэн бүтээх талаар тайлбарлаж, хүүхдүүдээ оролдохыг хүсжээ. Ингэхэд япон хүүхдүүд ээжээсээ харсан арга барилаараа пирамидыг илүү хурдан, гүйцэтгэл сайтай барьж чадсан байна. 

Хүүхэд таван нас хүрэхээсээ өмнө хүссэн зүйлээ хийж болно

Япон эцэг, эхчүүд хүүхдээ таван нас хүрэхээс нь өмнө хүссэн зүйлээ хийхийг нь зөвшөөрдөг. Өөрөөр хэлбэл, энэ хугацаанд аав, ээж нь эцэс төгсгөлгүй хайр халамжаа хүүхдүүддээ мэдрүүлдэг гэсэн үг. Харин зургаан нас хүрээд хатуу дэглэм, дүрэм журам мөрдөх шаардлага тавьж, ямар нөхцөлд юу хийх ёстойг нь нарийн зааж сургадаг. Харин 16 наснаас хойш хүүхдүүдтэйгээ том хүн шиг харилцаж, найз шиг зөвлөхийг эрмэлздэг байна. Таван нас хүртэл нь хаан шиг, 5-15 настайд нь боол шиг, үүнээс хойш өөрсөд шигээ харилцах хэрэгтэй гэх бичигдээгүй дүрмийн дагуу бяцхануудаа өсгөж, хүмүүжүүлдэг байна. 

Хүүхдийг бие, биетэй нь харьцуулдаггүй

Япон улсын иргэд сургуулийн өмнөх боловсролыг маш чухалчилдаг. Хүүхдүүд цэцэрлэгт мэндлэх, хүндлэх, талархах зэрэг дадалд суралцдаг. Мөн тус улсад хэн ч, хэзээ ч хүүхдүүдийг бие, биетэй нь харьцуулдаггүй. Багш сайн хүүхдийг магтаж, мууг нь гоочлохыг хориглодог. Мөн нэг настайгаас шүдээ угаах, хувцсаа эвхэх, угаах хувцсаа ялгах, цүнхээ өөрөө барих, ээж аавдаа аль болох тэврүүлэхгүй байх гэх мэт олон дадлыг үлгэрлэж сургадаг. 

Тэгш эрх 

Японд хүүхэд бүхэн тэгш эрхтэй байдаг. Сурлага, чадвар, угсаа гарал, аав ээжийн хөрөнгө зэргийг хэн ч, хаана ч чухалчилдаггүй. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдийг энгийн хүүхдүүдтэй хамт суралцуулж нийгэмшүүлдэг онцлогтой. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Ноолууран хувцас руу сүрчиг цацаж болохгүй

 0 сэтгэгдэл
  • Шинээр авсан ноолууран хувцсаа угаасныхаа дараа өмсөөрэй. Ингэснээр гадарга дээрх богино ширхэгтүүдийг салгаж ноолуурыг бөөгнөрөхөөс сэргийлнэ

Ноолууран хувцсаар зөвхөн хүйтний улиралд гангардаг цаг ард хоцорчээ. Учир нь урин цагт ч өмсөхөд тохиромжтой хөнгөн нимгэн хувцсыг ноолуураар хийдэг болсон. Тиймээс өмсөж, бохирдуулсан хувцсаа гэрийн нөхцөлд хэрхэн арчлах талаарх зөвлөгөөг хүргэж байна. Ноолууран хувцас арчилгаа их шаарддаг ч эдэлгээ удаантай. Зөв арчилсан ноолуур угаах бүрт улам зөөлөн болдог.

Сүлжмэл болон нэхмэл ноолууран хувцсыг өөр, өөр аргаар цэвэрлэдэг

Сүлжмэл ноолуур

Арилгахад хэцүү толбо үүсээгүй бол сүлжмэл ноолууран хувцсыг заавал хуурай хими цэвэрлэгээнд өгөх шаардлагагүй. Харин угаах үедээ химийн гаралтай угаалгын нунтаг ашиглалгүй ноос, ноолуур угаах зориулалттай нунтаг ашиглах нь зохимжтой. Мөн шинээр авсан ноолууран хувцсаа угаасныхаа дараа өмсөөрэй. Ингэснээр гадарга дээрх богино ширхэгтүүдийг салгаж ноолуурыг бөөгнөрөхөөс сэргийлдэг. Ноолууран хувцас амархан сунадаг гэх ойлголт түгээмэл бий. Гэхдээ энэ нь буруу угааж, хатааснаас үүлдэлтэй бөгөөд нойтон ноолуурын бүтээгдэхүүнийг аль нэг хэсгээс нь унжуулан барьж, сэгсэрч, хүчтэй мушгиж болохгүй. Харин хатаагуурт өлгөхөөсөө өмнө бөөгнүүлж, эсвэл эвхэж хэвшээрэй. Халуун ус ноолуурыг агшаадаг учир үргэлж хүйтэн усаар угаах хэрэгтэй. Мөн үрж мушгиж болохгүй учир савтай усанд дэвтээх нь зохимжтой. Нойтон ноолуур амархан сунадаг учир мушгиж болохгүй. Харин дэлгэж тавьсан алчуур дээр өнхрүүлж, усыг нь шавхаж аваарай. Хувцсаа хатаахад учир бий. Бусад бүтээгдэхүүний адилаар унжуулж тохох нь эрсдэлтэй. Тиймээс хөндлөнгөөр нь дэлгэж тавиад хатаах хэрэгтэй.

Нэхмэл ноолуур

Нэхмэл ноолуурыг хими цэвэрлэгээнд өгөх хэрэгтэй. Учир нь нэхмэл ноолуур нь гэрийн нөхцөлд угаахад хэцүү бөгөөд гэмтэх аюултай байдаг. Ноолууран хувцасны тэмдэглэгээ дээр зөвхөн гараар эсвэл зөвхөн хими цэвэрлэгээнийх гэсэн заавар байдаг. Тухайн зааврын дагуу арчилвал эдэлгээг нь уртасгана. Гэхдээ ноолууран эдлэлийг жилд хоёроос дээш удаа хими цэвэрлэгээнд өгөх нь зохимжгүй. Учир нь тусай химийн бодисууд ноолууран утасны бүтцийг их гэмтээдэг. 

Гараар угаах зааварчилгаа

Ноос, ноолууран бүтээгдэхүүнийг 3-4 удаа өмссөний дараа цэвэрлэх бөгөөд хуурай аргаар цэвэрлэж эсвэл гараар угааж болно. Гараар угаадаг зориулалтын бодис эсвэл шампунь хэлбэрээ алдах, бөөгнөрч муудахаас сэргийлнэ. Угаалгын нунтаг ноолууран хувцсыг түлж, агшааж сунгах аюултай тул хэрэглэхээс татгалзаарай. Ноолууран бүтээгдэхүүнийг индүүдэхдээ аль болох бага температураар, дотор талаас нь индүүдэх хэрэгтэй.

Толбо арилгах

Хэрэв та ноолууран хувцсаа толбо болгосон бол даруйхан хүйтэн усаар зайлах хэрэгтэй. Толбо арилгагчаар цэвэрлэж болох ч мэргэжлийн хуурай хими цэвэрлэгээнд өгөхийг зөвлөж байна. 

Хадгалах

Та ноолууран хувцас хэрэглэлээ цэвэрлээд нямбай хадгалах хэрэгтэй. Учир нь цагаан эрвээхэй гэх мэт шавж байгалийн ширхэгт рүү татагддаг. Хадгалахдаа цаасаар ороож тавьбал бага үрчийх ба гялгар уутанд хийх хэрэггүй. Мөн өлгүүрт өлгөж, унжуулж болохгүй. 

Хэрэглээ

Ноолууран хувцас руу сүрчиг цацаж болохгүй. Сүрчиг хувцсыг толботуулж цагаан эрвээхэйг өөртөө татдаг. Мөн хурц үзүүртэй гоёл чимэглэлийн зүүлт хүргэх хэрэггүй. Энэ нь ноолууран эдлэлийг бөөсрүүлж, гэмтээх аюултай. Ноолууран хувцас дээр жижиг бөөгнөрсөн ширхэгтүүд үүсдэг. Энэ нь ноолуурын ширхэгүүд гадуур хувцас, цүнхтэй шүргэлцсэнээс үүсдэг ба хэрэв бөөгнөрсөн бол тухайн хэсгийг гараараа эсвэл зориулалтын цахилгаан хэрэгсэл, татуурга ашиглан цэвэрлэж болно. Хэрэв материал цэвэрлэгч татуурга ашиглах гэж байгаа бол, ноолуурныхаа хажуугаар даавуун материал цэвэрлэж болохгүй.

Худалдан авахдаа анхаарах зүйлс

Гарынхаа алгаар бүтээгдэхүүний гадаргыг үрэхэд жижиг ширхэгүүд бөөгнөрч байгаа эсэхийг хараарай. Хэрэв чанар муутай бол бөөгнөрч, бөөсөрнө. Мөн бүтээгдэхүүнийг сунгахад анхны хэлбэртээ орж буй эсэхийг харах хэрэгтэй. Хэрэв анхны хэлбэртээ эргэж орохгүй сунасан хэвээр байвал муу чанарын ноолуур байна гэсэн үг.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Зогсоолдоо өөрөө эргэж ирдэг цахилгаан скутер нэвтрүүлэв

 0 сэтгэгдэл

АНУ-ын Жоржиа муж улсын Пичтри Корнерс хотод алсын удирдлага бүхий 100 ширхэг цахилгаан дугуйн паркийг ашиглалтад оруулж, нийтийн хэрэглээний зам дээр анх удаа туршлаа. Тус хотын оршин суугчид гар утасны аппликэйшнээр цахилгаан дугуй түрээсэлж хэрэглэх юм. Дугуйг хэрэглэгч зорьсон газартаа хүрмэгцээ орхиход скутер өөрөө бааз руугаа буцна. Автомат удирдлагатай дугуйг Go X компани, байршил тодорхойлох программыг нь Tortoise компани боловсруулжээ. Нийт хагас жил үргэлжлэх туршилтын хугацаанд үйлчлүү-лэгчид зөвхөн Curiosity Lab хэмээх технологийн парк орчмын таван километрийн радиусын бүсэд уг дугуйг ашиглах боломжтой. Хотын удирдлага үнэгүй 5G холболтоор үйлчлэх, дэвшилтэт дэд бүтэц, мобайл болон ухаалаг хотын технологийг турших талбар болгон Curiosity Lab паркийг байгуулжээ. Паркийн бүсэд 7,500 орчим хүн ажиллаж, 1,000 гаруй хүн амьдардаг. Энэхүү бяцхан овортой тээв рийн хэрэгсэл явган хүний зам дээр замбараагүй байдал үүсгэх, нийтийн тээврийн хэрэгсэл зорчих замд ачаалал ихэсгэхээс сэргийлэн хотын эрх баригчид тусгай зохицуулалт үүсгэжээ. АНУ даяар коронавирусийн цар тахал дэгдсэн онцгой нөхцөлд нийцүүлэн Go X компани аюулгүй байдлын нэмэлт арга хэмжээ авч байгаа. Хэрэглээний дараа бааздаа буцаж ирсэн тээврийн хэрэгсэл нэг бүрийг гар аргаар халдваргүйжүүлсний дараа дээр нь ариутгал хийсэн баталгааны наалт наадаг ажээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Данид сорьц авдаг робот-гар бүтээлээ

 0 сэтгэгдэл

Амны хөндий, хоолойгоос шинэ төрлийн коронавирусийн шинжилгээний дээж буюу арчдас авах чадвартай роботжуулсан төхөөрөмжийг Данийн эрдэмтэд бүтээлээ. Уг төхөөрөмжийг хэрэглээнд нэвтрүүлснээр сорьц авдаг эмнэлгийн ажилтанд вирус халдварлах эрсдэл эрс буурна хэмээн Өмнөд Данийн их сургуулийн хэвлэлийн алба тайлбарлав. Эрдэмтдийн бүтээсэн төхөөрөмж нь компьютер харааны систем, гурван хэмжээст хэвлэлийн аргаар бүтээсэн сорьц авах механизмыг тусгай хийцэд бэхэлсэн манипулятор юм. Үйлчлүүлэгч уг хийцнээ толгойгоо байрлуулж амаа хэдэн минутын турш ангайхад компьютерийн хараа ны систем хоолойн аль хэсгээс сорьц авах ёстойг тодорхойлонгуут роботын гар сорьцыг зөөлөн авч сорьцны саванд хийж таглана. Эрдэмтэд уг төхөөрөмжийг ердөө сарын дотор бүтээж лабораторийн нөхцөлд хэдийн амжилттай туршжээ. Робот төхөөрөмжийг энэ зунаас Данийн хотууд дахь явуулын хөдөлгөөнт төвүүдэд суурилуулж, вирусийн халдвартай эсэхээ тодорхойлуулах хүсэлтэй хүн бүрээс чөлөөтэй сорьц авахаар төлөвлөж байна. Өдгөө Данийн их сургуулийн эрдэмтдийн баг робот-гарыг эмнэлгийн тоног төхөөрөмжөөр бүртгүүлэхэд шаардлагатай зөвшөөрлийг зохицуулах байгууллагуудаас авах өргөдөл гаргаад байна. Эрх баригчид холбогдох зөвшөөрөл олгосны дараа робот-гарыг дотоодын болон олон улсын зах зээлд нийлүүлж эхлэх юм.