A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3145/

Лалын алан хядагчид хоёр хөршөөс олноороо төрсөн

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3145/

Олхонууд Баярхүү /профессор/

Бээжинд Хятадын ГХЯ-ны Еврази-Төв Азийн газарт болсон уулзалтын үеэр би ГХЯ, НАХЯ-ных нь төлөөлөгчдөд хандан дээрх гарчигт өгүүлсэн асуултыг тавьсан юм. Ердөө хоёрхон сарын өмнөх уулзалт.

Би ингэж ярив.

-ШХАБ нь гурван хорт хүчин болох терроризм, экстремизм, сепаратизмтай тэмцэнэ гэсэн. 18 жил тэмцсэн үр дүн тун тааруухан байх шиг санагддаг. Эхний хоёр нь терроризм, экстремизм. Гэтэл өнөөдөр Сири, Иракт байгаа “Исламын улс” байгууллагын дотор 20-30 мянгаараа ШХАБ-ын гишүүн орнуудын өөрсдийнх нь үндсэн иргэд очиж террорист болчихсон байлдаж явна. “Исламын улс”-д хамгийн олон террорист илгээсэн улс нь Орос. Нөгөөдөх нь Хятад. Шинжанаас 5000 орчим террорист, Казахстанаас 2000, Киргизстанаас 500 гэхчлэн тоо байдаг. Энэ олон террористын талаар ШХАБ яагаад хамтарсан үйл ажиллагаа явуулахгүй байна вэ. Хүн алаад сурчихсан олон мянган террорист буцаад ирвэл яах вэ. Энэ олон террористыг хэн устгах ёстой юм бэ. Тэгэхээр миний судлаачийн хувийн байр сууриар бол нэг гарц байгаа юм. ШХАБ-ыг сонирхож байгаа, одоо ажиглагч болъё гэж өргөдлөө өгөөд буй Сирийг ажиглагчаар элсүүлж аваад, Сирид тэдэнтэй хамтарсан цэргийн үйл ажиллагаа явуулах хэрэгтэй. Хээрийн сургуулиудаа галт сумаар цэнэглээд Сирид аваачиж байлдуулаач. Лалын ийм их олон террорист манай хоёр хөршид байх нь Монголын ислам шашинтнуудад ч хортой нөлөөтэй гэж болгоомжилж байна. Олон улсын терроризмыг дэвэргэж, өөгшүүлдэг, нутагтаа байлгадаг улс Пакистан гэхэд л ШХАБ-ын жинхэнэ гишүүн болчоод байхад Пакистанд ямар арга хэмжээ авах гэж байна вэ. Пакистан дахь терроризмд огт анхаарал тавихгүй байх шиг байна. Оросын зүгээс шахаж, лоббидож байгаа энэ терроризмд нэрвэгдсэн улсуудаа ШХАБ цэгцлэх хэрэгтэй. Ялангуяа, олон улсын терроризмын аюул нүүрлэж байгаа Афганистан, Иран, Пакистан гэсэн улсад тусгай арга хэмжээ авах шаардлагатай. ШХАБ-д ажиглагчаар элсэхийг хүссэн долоон орны мэдэгдлийг авчихаад байна. Тэр долоон улсыг элсүүлэх хэрэгтэй. Аюулгүй байдлын үүднээс ажиглагч болгон ажиллуулбал илүү боломжтой, илүү дөхөм болно. Тийм учраас хөгжил дэвшил гэхээсээ илүү аюулгүй байдлынхаа талаас ШХАБ цаашид хүчирхэг байгууллага болж ажиллах хэрэгтэй гэсэн юм.

Миний энэ асуултад Хятадын НАХЯ-ны төлөөлөгч хариулахдаа “ШХАБ бол цэргийн бус байгууллага, цэргийн холбоо биш, терроризмын эсрэг тэмцэх байгууллага. Манай байгууллага бол бүс нутгийн аюулгүй байдлыг хангах, тагнуулын мэдээ солилцож, гишүүн орнууддаа тусламж үзүүлэх чиглэлээр харилцан хамтын ажиллагаа явуулдаг” гэснээс өөр зүйл яриагүй юм. Мөн миний нэрлэсэн тоонууд өөрсдөд нь байгаа тооноос зөрж байна гэж хэлж байна билээ.

Ямар ч атугай ISIS буюу “Исламын улс” бүлэгт хоёр хөрш орноос алан хядагч болж элсээд явсан үй олон хүн байгаа нь ойлгомжтой. Тэд гэмгүй царайлан энх цагийн бүтээн байгуулалт хийхээр эргээд ирлээ ч хэзээ нэгэн цагт “Аллах намайг тэг гэсэн” гэх тайлбартайгаар энгийн номхон иргэдийн эсрэг дэлбэлэлт, хорлон сүйтгэл, аллага үйлдчихвэл захиалсан эздийг нь тэнгэрээс хайж суух уу.

ISIS-ийн түүх хуучраагүй, бий болоод “5 жил”-ийнхээ ойг тэмдэглэж байна. 2014 онд Сири ба Иракийн нутаг дэвсгэрийн үлэмж хэсгийг аваад “Бүх дэлхийн халифат”-аа зарлан тунхагласан. Үнэхээр хүчтэй төрт-улс буй болчихлоо гэж бодохооp. “Энэ чинь юу билээ” гэсэн сонирхол дэлхийгээр тэнүүчилсэн.

Нутаг дэвсгэр нь 100-110 мянган км кв, мэдэлд нь лалын суннитууд голлосон найман сая хүн амтай. Өөрийн хууль тогтоомж, үндэсний мөнгөн тэмдэгт, банк санхүү, цагдаа шүүхтэй улс гараад ирэх нь тэр. Эмх замбараагүй, дампуурсан Иракт тэд хууль сахиулж өөрийн гэсэн дэг журам тогтоожээ. Хулгай зэлгий байхгүй, биеэ үнэлэхгүй, сахилга баттай гэж ирээд магтах хүн дэлхийд даан ч олон. Тэр жилүүдэд Мосул, Ракка гэх хоёр нийслэл рүү нь дэлхийн мусульманчууд ёстой цувж өгсөн. Төр-улсаа байгуулж байхад нь хувь нэмрээ оруулъя гэсэн гэмгүй мунхарсан мусульман олон байсны дотор Оросын лалын нутгууд, Хятадын Шинжаанаас олон мянгаараа аз жаргалын эрэлд гарч, тийшээ очсоныг одоо буруутгах уу. Тоогоо алдчихсан тэдний сургийг хаанаас гаргах вэ.

ISIS нь 2015 он гэхэд нутаг дэвсгэрийнхээ дөрөвний нэгийг алдаж, оны эцэс гэхэд байлдаж эзэлсээр Сирид нутгаа тэлсэн, бүр давуулсан. Харин Иракт алдсаар байсан ба хоёр талаас нь Орос, АНУ ба өрнөдийнхөн цэргийн хүчээр ороогүй бол Сири, Ирак дангаараа барахгүй байсан байх. 2016 онд нутгаа алдаж, 20 хувиасаа хөөгдөж гарсан, 2017 онд гэхэд ISIS эзэлсэн нутаг дэвсгэрийнхээ 90 хувийг алдчихаад байж байв.

Лалын террорист энэ бүлгийн эсрэг АНУ тэргүүтэй олон улсын цэргийн эвсэл, мөн Орос Сирийн хүсэлтээр, Дамаск дахь Сирийн хууль ёсны Засгийн газрын цэрэг арми байлдсаар ISIS-ийг хэдэн талаас нь цохисоор өнөөдрийг хүрлээ. Одоо ч дайны гал зогсоогүй. “Исламын улс”-ын цэрэг дайчид эх оронч эр зориг гаргаж үхэн хатан тулалдаад байгаа юм биш цаг үеийг анаж, дохио зангаа хүлээн дэвэн дэлхийгээр тарцгааж, нууц байдалд шилжиж байна. Орос, Хятадаас хэдэн мянгаараа очигсод террористуудын нэг хэсэг нь.

Эдүгээ Америк цэргээ Ойрх Дорнодод хэзээ хорогдуулна гэхийг хүлээж хариу үйлдэл хийхээр энд тэндгүй бүгцгээжээ. Төв Засгийн газрынх нь байр суурь суларсан, хяналтаа алдсан, хөл толгой нь холилдсон Афганистан бол тэдний хувьд хамгийн ээлтэй нутаг болно. Хил даваад Пакистан руу орж ирэхэд тосоод авах лалын террорист, экстремист, адаглаад л шиитийн эсрэг бүлэг үй түмээрээ байж байна.

Цус урсгаж дайн дэгдээгээгүй ч хяналтаа алдсан, иргэдээ хянаж чаддаггүй, ядуурсан иргэд нь төрдөө дургүй, төрийнхөө эсрэг хэнтэй ч эвсэхэд бэлэн, нийгэм дэх эх толгой нь мэдэгдэхээ больсон улс гэвэл манай Монгол. Бүр ISIS-ийн бүгж болох нэгэн газар нутаг бас байж болох бүрэн магадлалтай. Ялангуяа, Монголд багшлах нэрийдлээр гаднын улсаас виз даруулан орж ирсэн гадаадын иргэд хар тамхины хэрэгт холбогдсон хоёр ч тохиолдол бүртгэгдээд байгааг би бүр анхааруулан эшлэж байна. Хар тамхичин биш гэхэд лалын хэт даврах, үзэн ядахыг номлогч-гэгээнтэн байвал хар тамхи татсанаасаа эс юм болно. ISIS-ийн “ахмад дайчид” гэмгүй царайлаад багш, хуварга бизнесмэн, шонхор маллагч, шорлог шарагч гээд манайд байж байхыг би огт үгүйсгэхгүй. Орос хэл заана, Оросын соёлыг түгээнэ хэмээн хойноос олуулаа ороод ирэхэд манайхан алгаа тосоод энгэрээ дэлгээд авчихад яг бэлэн байна. Гай таарч нэг өдөр ISIS-ын босогчид Улаанбаатарын “Нарантуул” захыг дэлбэлж гэнэ, аллахын заавар байсан гэнэ гэхэд л манай улс нам тавиулна. Манай аюулгүй байдал ийм л байгаа.

АНУ-ын Төрийн депар­таментын терроризмтой тэмцэх кординатор Нейтан Сейлс гэдэг хүн маш оновчтой хэлжээ. Тэрбээр ISIS-ын буй болгосон халифат гэгчийг устгачихлаа гэхэд “Исламын улс” гэх брэнд даян дэлхийгээр амь бөхтэй үлдлээ гэжээ. Түүний ярьснаар террористууд Сири, Иракт төдийгүй Африк, Зүүн өмнөд Ази, тухайлбал Нигери, Шри-Ланкад дасан зохицож, байр сууриа бэхжүүлэхээр ажиллаж байгаа ажээ.

“Исламын улс”-ын мэдлийн хэвлэл-мэдээллийн “Амак” агентлагийн мэдээ сайтад ил задгай явж байх юм. Тэдний дайчид энэ онд 1800 террорист халдлага үйлдэж, 8000 гаруй хүнийг алж, шархдууллаа гэсэн байх юм. Сард дунджаар мянган хүн тэдний гарын шүүсийг амсаж байдаг юм байна.

Bloomberg-ээр Америкийн нэг эксперт ярьж байсан даа, “Исламын улс”-ын эсрэг тэмцэл шинэ шатанд гарах нь шиг байна гэж. Дуусна гэж мөддөө байхгүй. Ирак, Сири дэх хууль бус үйл ажиллагааных нь орлого (газрын тосны дамын наймаа, хүний наймаа, хар тамхины зөөвөр, дээрэм тонуул гэх мэт) үндсэндээ зогссон, гэвч өөрийн мэдэлд байгаа өчүүхэн ч гэсэн газар нутаг дээрээ тэд санхүүжсээр байна. Хүн амаас авах албан татвар нь байж байна, хүн хулгайлж барьцаалаад өндөр үнээр буцааж өгөх ажиллагаа нь ч хэвээрээ. “Аль-Каеда” гэж олон жилийн туршлагатай, өөрийн баазтай өөр нэг бүлэг нь “Исламын улс”-ыг халамждаа авч тэжээн тэтгэх нь бараг зүй ёсны үзэгдэл юм. Тэд “Исламын улс”-ыг өлхөн босгоод ирнэ. Сирийн баруун хойд нутагт “Исламын улс”-ын мэдлийн өчүүхэн гэх хэсэг газар нутаг бий. Тэнд юу ч болоо билээ. Дайчид нь Сири, Иракаас хил давж алга болоод Сомалийн Могадишо, Кенийн Найробид халдлага хийсээр явахыг бодохул хааяагүй тэдний хань хамсаатан, зэвсгийн сан, мөнгө бэлээхэн байж байна.

Ингэхэд “Аль-Каеда”-ийн эсрэг АНУ-аас өөр тууштай тэмцэж байгаа улс гүрэн байхгүй. АНУ-ын Зэвсэгт хүчний төвийн командлалын төлөөлөгч Эрл Брауны ярьж байснаар Сирийн Идлиб хотын хавьд бүгчихсэн байсныг нь америкчууд байлдаж байж сулруулсан, гэхдээ бүрэн устгаж чадаагүй. Хээрийн ангийн захирагч нар, боевикууд нийлсэн 40 гаруй хүн алагдаж, тэдний дотор “Хайят Тахрир аш-Шам”-ын толгойлогч Абу Мухаммад аль-Жулани байсан байх магадлал буй. Тэр бол Сирийн ард түмнийг тамд унагасан “Жабхат ан-Нусра” бүлгийг үндэслэгч ба “Аль-Каеда”-гийн орон нутгийн салбарын толгойлогч нөхөр юм. Мөн ч олон жил эрэн сурвалжлагдсан даа.

Яг одоо “Исламын улс” нутаг дэвсгэрийн ийм хуваарилалтад орж байна. Сири, Ирак, Ливид хяналтад байгаа нутагтаа “Вилайят” гэгчийг байгуулжээ. Энэ нь лалын халифатын салбар бүс нутгууд бололтой.

Хотуудын нэрс ч дурайж харагдана. Ирак, Сирид: Димашк, Халеб, Хомс, Иблиб, Хама, Латакия, Ракка, Барак, Фурат-Евфрат, мөн Анбар, Дейр эз-Зор хотын хэсэг. Фаллужа, аль-Жануб, Салах-эд-Дин, Хойд Багдад, Киркук, Дияла, Найнава, Дижла, аль-Жазира гэхчлэн.

Ирак, Сири, АНУ тэргүүтэй эвсэл, Оросын агаарын ба сансрын цэрэг байлдаад байлдаад ийм их онгорхой цоорхой үлдээчихсэн. “Вилайят”-ууд таран байрлаж байдаг, нутгийн алан хядагчид нь гэр рүүгээ тарж хариад гэмгүй царайлаад худалдаачин, тариачин хийж суугаа, харин нөгөө орос, хятад мусульманчууд хаашаа шингэсэн юм бол.

Африк руу харъя. Ливид Барка, Феззан, Тарабулус гэх газруудад “Вилайят” нь ажиллаж байгаа гэнэ. Арабын хойгт бүр долоон дор. Нежд, Аль-Харамейн гэх хоёр ариун дагшин газар байна. Хижаз гэж бас нэг нэр дуулдана. Йемен бол хөл толгойгоо алдаад иргэний дайн ба Саудын эсрэг дайны фронт-улс болчихсон. Тийшээ шилжиж байрлах бүрэн бололцоотой бөгөөд Аден-Абьян, Лахж, Сана, Шабвад “Исламын улс” ажиллаж байдаг гэнэ.

Сайна буюу Синай, Баруун Ифрикиа (Нигериа), Афган-Пакистаны Хорасан, Алжирын Аль-Жазаир, Тунис, Оросын Кавказын уулс, Гүржийн Гүржистан, Энэтхэгийн Вилайят Хинд гээд тарж байрласан, бүгсэн улс орон газар усны нэг чамгүй олон бий аж.

“Исламын улс”-ын үндэс угсаатны бүтэц гэсэн судалгааг ОХУ-ын ГХЯ 2015 оны сүүлээр хийснийг дахин толилуулъя. Манайханд хэрэгтэй байж болох мэдээлэл бий. ШХАБ-ын асуудлаар Хятадын ГХЯ-нд хуралдаж байхдаа миний тавьсан асуулт ердөө энэ шүү дээ. Эднийгээ ШХАБ яах вэ л гэсэн юм.

ОХУ-ын ГХЯ-ны дүн шинжилгээгээр бол “Исламын улс” нь Арабын олон улс орнууд, дараагийн ээлжинд лалын шашинд хэт мунхарсан Европ, Орос, ТУХН-ийн улсуудын иргэдээс эгнээгээ босгож тэлжээ. Сири, Иракт 2015 онд байлдаж байсан албан ёсны тоог Оросын ГХЯ гаргахдаа Киргизээс 500 иргэн, Узбекистанаас 600, Тажикистанаас 300, Туркменистанаас 200-250, Казахстанаас 200-250, Оросоос 2000 хүн элсэж, боевик болсон гэж байв. Харин Хятадын Шинжааны уйгур-хасагуудаас хэдэн хүн байгаа талаар Оросын албан ёсны мэдээлэл байсангүй.

Soufan Group гэх төвөөс гаргасан өөр нэг тооцоо байна. Зүүн өмнөд Азийн орнууд, голчлон Индонез, Малайз, Сингапур, Филиппинээс 900 хүн лалын дайчин болж Сири, Иракийг зорьжээ. Тэд эх орондоо эргэн очиж лалын ариун дайн өрнүүлнэ гэсэн ам тангарагтай гэсэн байна.

Нэгэнтээ Оросыг хөндсөн, Орост лалын хувьсгал хэр ойртоод буй баримтаас ганц нэгийг өгүүлье. Оросын мусульманчуудаас орос хэлний багш авчуузай гэж сэрэмжлүүлж байгаа хэрэг шүү дээ. ОХУ-ын Холбооны аюулгүйн албаны дарга Александр Бортников, исламовед (лал судлаач) Роман Силантьев гэх хоёр эрхмээс тайлбаргүй хөрвүүлье. Оросын ваххабитууд 700 мянгад хүрчээ. Ваххабизм гэдэг нь лалын шашны хамгийн аюултай, хурдан тархаж буй сект бөгөөд террорист үүр хороодын газар зүй нь дэндүү өргөн, Оросын бүх бүс нутагт тэд тархсан, даян дэлхийд ажиллаж байдаг бүх террорист байгууллагууд бүгд исламаас гаралтай. Орос дахь ваххабизмтай тэмцэх цорын ганц арга бол хууль дүрмийг эрс чангалах, террорист байгууллагад оролцсон гэх баримт илрээ л бол эрүүгийн хэрэгт бүртгэж, эрүүгийн хуулиар шийтгэх хэрэгтэй хэмээн Р.Силантьев ярьжээ. Түүнийг хамгийн их эмзэглүүлж байгаа нь жинхэнэ орос цустай орос залуус ваххабизмд татагдан донтож байгаа, террористуудын жагсаалтад орос, украин овог нэрс илүү олноор бүртгэгдэх болсон явдал аж.

Хил даван орж ирж байгаа цэвэр оросуудаа ч нягт шалгах, тагнах мөрдөх шаардлага бидэнд тулгарах юм биш байгаа.

Генерал Александр Бортниковын ярьснаар Оросын дөрвөн бүс нутагт лалын террорист 18 байгууллагыг ил­рүүлж, хоргүй­жүүлжээ. Тэр дөрөв нь Москва муж, Хабаровскийн хязгаар, Башкортостан, мөн Тува (Тыва) гэжээ. Тэр 18 нь олон улсын террорист “Туркестаны лалын нам”, “Хизб ут-Тахрир аль-Ислами” байгууллагын салбар үүр хороод байсан гэнэ.

Цаашлаад Доку Умаровын нэрэмжит “Имарат Кавказ” гэх террорист байгууллагыг нам даржээ. Баривчлагсдын дотор Волгаград, Пятигорскт алан хядлага үйлдэгсэд байсан ба мөрдөн шалгах ажиллагаа ид үргэлжилж байна.

Нөгөө тува ахан дүүсийн маань дотор лалын терроризм үүрлэчихсэн юм бол Увс, Завхан, Хөвсгөлд терроризм хилийн цаахна ойртоод ирсэн юм биш үү.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хүн барьцаалсан хэргийг захиалгат аллага хэмээн сэжиглэж буйгаа илэрхийлэв

 0 сэтгэгдэл
  • Хэрэгтнүүд хутга, буугаар зэвсэглэсэн байжээ

Өнгөрсөн бямба гарагт Ховд аймгийн дулааны цахилгаан станцын даргыг барьцаалж, хутгалж гэмтээсэн хэрэг гарсан. Тодруулбал, бямба гарагийн өглөө 08:00 цагийн үед Ховд аймгийн “Бадамлах дөл” ДЦС-­ын дарга Д.Сурмаажавыг 18­-35 насны дөрвөн эрэгтэй хүч хэрэглэн барьцаалж, маши­наар авч зугтжээ. Тухайн өдрийн 12:00 цагийн орчимд хохирогчийн хүүхдүүд цагдаагийн байгууллагад “Аав маань Жаргалант сумын нутагт машинтай явж байгаад алга болчихлоо” гэх дуудлага ирүүлсний дагуу Ховд аймгийн цагдаагийн алба хаагчид шуурхай ажиллан гэмт этгээдүүдийг Завхан аймгийн Сонгино сумаас баривчилсан байна. Энэ талаар ЦЕГ­-ын хэвлэл мэдээллийн албанаас тодруулахад “одоогоор мөрдөн шалгах ажиллагаа явагдаж байна. Барьцаалагдсан иргэнийг эмнэлэгт хүргэсэн” гэв. Хэргийн талаар хохирогчийн хүү, иргэн  Б-­тэй холбогдож, тодруулга авлаа.

- Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр аавыг тань хоёр удаа хутгалж, их хэмжээний мөнгө нэхсэн талаар мэдээлж байна?­ 

- Аавыг маань хоёр удаа ч биш нэлээд хэдэн удаа хутгалсан. Мөн зодож, цохиж бэртэл учруулсан. Мөнгө нэхсэн эсэх талаар би сайн мэдэхгүй байна. Биед нь байсан бэлэн мөнгө болон картанд нь байсан мөнгийг авсан байсан. Бид энэ хэргийг захиалгат аллага гэж сэжиглэж байна.

- Хэргийг цагдаад шуурхай мэдээлсэн байсан. Та аавыгаа барьцаалагдлаа гэдгийг яаж мэдсэн юм бэ? ­

- Аав руугаа хэд хэдэн удаа залгаад утсаа авахгүй байсан учраас сэжигтэй санагдаад цагдаад дуудлага өгсөн юм.

- Аавын тань биеийн байдал хэр байна вэ. Ухаан орсон уу?

- Биеийн байдлын талаар нарийн хэлэх боломжгүй байна. Ямар ч байсан ухаан орсон. Манай ар гэр болон аавын маань сэтгэл санааны байдал хүнд байна. Зарим хэвлэл болон олон нийтийн сүлжээгээр аавын маань талаар худлаа мэдээлэл цацагдаж байгаад харамсаж байна. Мөнгө нэхэж барьцаалсан гэсэн мэдээлэл гарсан байна лээ. Тийм зүйл байхгүй. Хэрэгтэн тус бүр хоёр, хоёр хутгатай, машиндаа буу зэвсэг авч явсан байсан. Аавыг маань алах л зорилготойгоор авч явсан байх.







A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Байгалийн түүхийн музейн барилгыг нураах тендерийг шүүхээс түдгэлзүүлэв

 0 сэтгэгдэл
  • Гомдол гаргагч тал “музейгээр бизнес хийж, мөнгө угаах зорилго өвөртөлж байна” гэв
  • Музейн захирал урсгал зардлын төсвөөр жил бүр 200-400 сая төгрөг авдаг байсан
  • Байгалийн түүхийн музейн барилгыг энэ сарын 31-ний дотор буулгахаар үүрэгдсэн байжээ.

Байгалийн түүхийн музейг нураах тухай Засгийн газрын 280, 281 дүгээр тогтоолын эсрэг шүүх хурал өчигдөр болов. Улмаар музейн барилгыг нураах тендерийг түдгэлзүүлэхээр бол­жээ. Мөн музейг нураах шийд­вэрийг хөндлөнгийн шинжээчээр шалгуулахаар болсон байна. Энэ талаар хуульч Б.Мэргэн “Өнгөрсөн долдугаар сард нийслэлийн соёлын өв болох байгалийн түүхийн музейг нураах 280, 281 дүгээр тогтоол гарсан. Улмаар боловсрол соёл, Шинжлэх ухаан спортын яаманд байгалийн түүхийн музейн барилгыг нурааж, шинээр босгох тендер зарлахыг үүрэгдсэн. Тус тендерт “Аяа” ХХК шалгаран, байшинг энэ сарын 31-­ний дотор буулгахаар болсон юм. Хэрэв барилгыг үгүй хийчих юм бол бидний соёлын өвийг хамгаалах ажил үр дүнгүй болж, шүүхдэх шаардлагагүй болно. Тиймээс анхан шатны шүүхээс өмнө тус барилгыг нураахыг эсэргүүцэн нэхэмжлэл хүргүүлсэн. Үүний дагуу өнөөдөр шүүх хурал болж, нураах тендерийг түдгэлзүүллээ. Манай хуулийн ферм “Эрх зүйн соёл” төрийн бус байгууллагынхаа хүрээнд нийтийн эрх ашгийг хөндсөн уг асуудал дээр ажиллаж байна. Шүүх хуралд хариуцагч талаас БСШУСЯ болон Засгийн газар, байгалийн түүхийн музейн удирдлага оролцлоо. Харин нэхэмжлэгч талаас ХҮН намынхан болон Ардчилсан намын эмэгтэйчүүдийн холбоо, Зон олны нам болон төрийн бус байгууллагууд ирсэн. Би уг асуудлыг музейгээр бизнес хийж, мөнгө угаах зорилго өвөртөлж байна гэж харж байна” хэмээв. Байгалийн түүхийн музейг нураах шийдвэрийг “Улаанбаатар иргэдийн форум”­-ын залуус эсэргүүцэж буй. Улмаар тэд нэгдэж, байгалийн музейг аврах хөдөлгөөнийг өрнүүлсэн байна. Уг хөдөлгөөний тэргүүлэгч Ц.уянга “Байгалийн түүхийн музейг нураах тендерийг өнгөрсөн сарын 25-­нд зарлаж, энэ сарын 31­-ний дотор барилгыг нураах шийдвэр гарсан. Бид эл ажлыг түдгэлзүүлэх нэхэмжлэл гаргасан. Улмаар өчигдөр шүүх хурлын урьдчилсан хэлэлцүүлэг болж музейн барилгыг нураах тендерийг түдгэлзүүлэх шийдвэр гарлаа. Шүүхийн шийдвэр гарснаас хойш 10 хоногийн дотор хариуцагч тал гомдол гаргах эрхтэй. Байгалийн түүхийн музейг нураах нь соёлын өвийг үгүй хийж буй хэрэг юм. Тус музей нь сүүлийн зургаан жилийн турш мэргэжлийн хяналтын дүгнэлтийн улмаас үйл ажиллагаагаа зогсоосон. Гэвч 17 жилийн турш музейн захирлын алба хашиж буй Н.Зоригбаатар жил бүр урсгал зардлын төсвөөр улсаас 200­-400 сая төгрөг авдаг байсан. Тодруулбал, 2016 онд 240 сая төгрөг, 2017 онд 300 сая төгрөг, 2018 онд 350 сая төгрөг авсан ч барилгад ямар ч засвар хийгээгүй төдийгүй үйл ажиллагааг нь зогсоосон юм. Харамсалтай нь үүнийг шалгасан байгууллага ч алга. Тэр их мөнгийг юунд ашигласан нь ч эргэлзээтэй байна. Бид уг асуудал дээр мэргэжлийн архитекторчдоос зөвлөгөө авч ажиллаж байна. Түүхэн барилгыг хадгалан, сэргээн засварлах нь хамгийн зөв шийдэл байдаг. Дэлхийн олон оронд ийм жишээ бий. Харин аргагүй байдалд орох буюу дайн болох, гал түймэр, байгалийн гамшиг зэргийн улмаас барилга ул мөргүй устаж үгүй болсон тохиолдолд шинээр босгодог. Ингэхдээ хуучин хэв маягийг нь хадгалан, түүхэн ач холбогдлыг нь тодотгодог. Байгалийн түүхийн музейг нураахгүй байх боломж, шийдэл олон байна” гэж ярилаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хурд сааруулагчийн стандарт буюу хэн ч тоодоггүй сэдэв

 0 сэтгэгдэл
  • Замын компаниуд стандартаа мэддэг ч хэрэгжүүлдэггүй
  • Гэр хороолол, орон сууцны хороололд зам тавьж, түүндээ хурд сааруулагч хийж буй замын компаниуд огт зөвшөөрөл, зөвлөмж авдаггүй гэв
  • Улсын нэгдсэн гуравдугаар эмнэлгийн зүүн талын хойд зүг рүү чиглэсэн замд ердөө ганцхан хурд сааруулагчтай. Гэхдээ тэр нь мөн л стандартыг зөрчжээ. Бүр 70 мм-ээр илүү буюу стандартаас хоёр дахин өндөр байгаа юм
  • Нийслэлд гардаг авто ослын таван хувь нь стандарт бус хурд сааруулагчтай холбоотой байдаг

Зайсангийн автобусны эцсийн буудлаас Америк сургууль орох гэж явсан суудлын автомашинтай иргэн хурд сааруулагчаас болж яндангаа цоолж орхив. Яндангаа цоолсон иргэн М 65 мянган төгрөгөөр гагнуулжээ. Хамгийн гол нь тэрбээр энэ асуудлаар хаана, хэнд хандахаа огт мэдэхгүй явахтай нь таарсан юм. Учир нь, тухайн хурд сааруулагчийг ямар компани тавьсан нь тодорхой бус. Эндээс юу хэлэх гээд байна вэ гэхээр манай улсад авто замын хурд сааруулагчийн стандарт алдагдаад багагүй хугацаа өнгөрчээ. Стандарт бус зүйлд эзэн холбогдогч байдаггүй, хяналт шалгалт ч бараг хийдэггүйн нэгэн жишээ энэ. Гэтэл стандартыг нь 10 жилийн өмнө буюу 2009 онд баталсан байгаа юм. 2009 оны арваннэгдүгээр сарын 1­нээс мөрдөж эхэлсэн MNS 5968:2009 гэх уг стандартаар манайд гурван ангилал байна. Нэгдүгээрт, тээврийн хэрэгс­лийн нэг чигийн хөдөлгөөнтэй болон хэсэгчилсэн бүсийн чанартай авто замын орчимд байрлах сургууль, цэцэрлэгийн дэргэдэх замд тавина. Энэхүү хурд сааруулагч нь 70 мм өндөр, 4200 мм өргөн, зорчих хэсгийн өргөнтэй тэнцүү урттай байх стандарттай. Хоёрдугаарт, үзэгдэх орчин хязгаарлагдсан гарцын өмнө тавина. Тэр нь 50 мм өндөр, 350 мм өргөн, зорчих хэсгийн өргөнтэй тэнцүү урттай байх ёстой. Гуравдугаарт, хүнд даацын ачааны автомашин явахад зөвшөөрөгдсөн замд зориулсан хурд сааруулагч нь 75 мм өндөр, 900 мм өргөн, зорчих хэсгийн өргөнтэй тэнцүү урттай тавих шаардлагатай. Ийм гурван стандартыг сүүлийн 10 жилийн турш мөрдлөг болгож иржээ. Хурд сааруулагчийг нь халуун, хүйтэн орчинд болон механик үйлчилгээг тэсвэрлэх чадвартай нийлэг /синтез/ буюу резинэн материалаар хийсэн байна. Асфальтан хольц болон цемен­тэн бетоноор зорчих хэсэгт хийж болно. “Хурд сааруулагч” мэдээлэх тэмдгийг хурд сааруу­лагчийн шууд өмнө тавина.­ Хурд сааруулагч тавьсан газраас 50­100 метрт анхааруулах тэмдэг байрлуулна. ­Хурд сааруулагчийн гадар­гуунд цагаан, шар өнгийн гэрэл ойлгогч материалаар тэмдэглэл хийнэ. Энэ бол Монгол улсад мөрдөж буй албан ёсны стандарт. Гэтэл уг стандартыг мөрддөг хувь хүн, байгууллага нэн ховор. Тэд холбогдох газраас ямар нэгэн зөвшөөрөл, заавар авахгүйгээр дур мэдэн хурд хязгаарлагч тавьж орхино. Харин тухайн хурд сааруулагчаас үүдэлтэй аваар осол, машины эд ангид эвдрэл гарсан тохиолдолд эзэн холбогдогч, хариуцагч олддоггүй нь гайхалтай. Монголын тэр тусмаа нийслэлийн эвдрэлтэй замаас гадна хэт өндөр, стандарт бус хурд сааруулагчийн балгаар суудлын тэрэгний тэнхлэг тохиргоо алдагддагийг Улаанбаатарт үйл ажиллагаа явуулдаг томоохон авто сервисийн засварчид хэлж байна. Ер нь манай улсад машины тэнхлэг тохиргоо алдагдах нь түгээмэл болсон нь авто замтай шууд холбоотой гэхэд хилсдэхгүй. Машины тэнхлэг тохиргоо алдагдаж эхлэх үед дугуйны хээ жигд бус элэгдэх, жолооны хүрд аль нэг тийш булаах, эргэх үйлдэл хийхэд дугуй чахарч дуугарах, шатахуун зарцуулалт нэмэгддэг аж. Нийслэлийн авто замын хөгжлийн газрын мэргэжилтэн Б.Ширэндэв хэлэхдээ “Монголд уг нь MNS 5968:2009 стандартыг мөрддөг. Гэвч сүүлийн үед хувь хүн, аж ахуй нэгжүүд зориулалтын бус материалаар стандартгүй хурд сааруулагч тавьдаг болсон. Бидний зүгээс бүгдэд нь хяналт тавьж чаддаггүй. Бидэнд шалгалт хийж, хариуцлага тооцох ч эрх байхгүй. Гэр хороолол, орон сууцны хороололд зам тавьж, түүндээ хурд сааруулагч хийж буй замын компаниуд биднээс огт зөвшөөрөл, зөвлөмж авдаггүй. Уг нь стандартаа бүгд мэддэг хэрнээ дур зоргоороо байдаг” гэв. Харин хяналт тавьж, хариуцлага тооцох эрхтэй Мэргэжлийн хяналтын газар нь замын асуудал, цаашлаад хурд сааруулагчид ач холбогдол өгдөггүй бололтой. Нийслэлийн мэргэжлийн хяналтын газраар ороход дээрх сэдвээр хариулт өгөх хүн олдсонгүй. Улаанбаатар хотод тавьсан стандарт бус хурд сааруулагчийн хэд хэдэн жишээ дурдъя. Зайсанд тавьсан хурд сааруулагч дээр дурдсан Монголд мөрдөж буй стандартаас даруй таван см-­ээр өндөр. Таван см өндөр байхад л стандарт алдагдаж, автомашинд ямар нэгэн байдлаар хохирол учруулдаг. Эд хөрөнгөөрөө хохирсон иргэн М хэнд хандахаа мэдэхгүй хэсэг зогсож байгаад Замын цагдаад ханджээ. Харин замын цагдаа өмнөөс нь “Бид үүнд хяналт тавьдаггүй. Замын цагдаагийн үндсэн үүрэг бол хөдөлгөөний аюулгүй байдал, хөдөлгөөнд зохицуулалт хийх” гэсэн тайлбар өгсөн гэнэ. Угаасаа тэдний хариуцах ажил биш болохоор тайлбар нь ойлгомжтой байсан биз. Жолооч М стандарт бус хурд сааруулагчийг дайрч гарахдаа 20 орчим км/цагийн хурдтай явсан гэх. Дээрээс нь тухайн газарт “хурд сааруулагч байна” гэх тэмдэг, тэмдэглэгээ огт байгаагүй аж. 

МОНГОЛД АЛДАГДСАН СТАНДАРТ  

Стандарт бус хурд сааруу­лагчийг ихэвчлэн гэр хороолол, хотоос зайдуухан орон сууцны хороололд тавьдаг аж. хэд хэдэн жишээ хэлье. баянхошууны 70 давхрын зам байна. Замын хойд талд чимээгүй хот, харин урд талд нь гэр хороолол бий. Гол зам нь баянхошууны хөтөлөөс дэнжийн мянга дахь “хүчит шонхор” зах хүртэл үргэлжилнэ.  Замын урт 2.2 км орчим. Энэ хооронд арваад хурд сааруулагч байх бөгөөд бүгд стандарт бус. Өөрөөр хэлбэл, нэг хэсэг нь хэт намхан бол зарим нь өндөр, бас өргөн. Эдгээр хурд сааруулагч нь манай улсад мөрдөж буй стандартаас дунджаар таван см өндөр. Дээрээс нь хурд сааруулагчийн тэмдэг, тэмдэглэгээ бараг байхгүй. Үүнээс гадна Шархадны хоёрдугаар буудлаас Цахлай зах хүртэл хоёр хурд сааруулагчтай атлаа хоёулаа стандарт бус. бас л зохих стандартаас хоёр см­ээр өндөр байв. Зайсан, “тэсо”­гийн уулзвараас “Алтан тариа” компани хүртэлх байгалийн чулуун замыг ч нэрлэж болно. түүнчлэн улсын нэгдсэн гуравдугаар эмнэлгийн зүүн талын хойд зүг рүү чиглэсэн замд ердөө ганцхан хурд сааруулагчтай. Гэхдээ тэр нь мөн л стандартыг зөрчжээ. бүр 70 мм­ээр илүү буюу стандартаас хоёр дахин өндөр байгаа юм. ингээд стандарт бусыг нь хайгаад явбал стандартаасаа олон ч юм шиг. хурд сааруулагчтай холбоотой өөр нэг зөрчил улаанбаатарт түгээмэл. тэр нь тэмдэг, тэмдэглэгээний зөрчил. Стандартаараа бол 50­100 метрийн зайд тэмдгийг тавихаар заажээ. Гэтэл манайхан хурд сааруулагчийнхаа яг хажууд тэмдэглэгээ тавьсан байх нь энгийн үзэгдэл. угтаа бол хурд сааруулагчийн тэмдэглэгээ харсан жолооч хурдаа аажим аажмаар хасах ёстой. харин манайхан хурдтай явж байгаад хурд сааруулагч харахаараа огцом тоормос гишгэдэг. улмаар энэ нь осол гарах эрсдэл дагуулдаг байна. Нийслэлд гардаг авто ослын таван хувь нь стандарт бус хурд сааруулагчтай холбоотой байдаг аж. Яг дээрх шалтгаанаар жолооч нар огцом тоормос гишгэхэд арын машин зайгаа барьж яваагүйн улмаас, эсвэл хурдтай явж байгаад мөргөх тохиолдол элбэг гардаг тухай Сонгинохайрхан дүүргийн Замын цагдаагийн хэлтсийн байцаагч, ахлагч Б.Мөнхбаяр ярьсан. 

ОЛОН УЛСАД РЕЗИНЭН ХУРД СААРУУЛАГЧ ХЭРЭГЛЭДЭГ 

Хурд сааруулагчийг ямар зорилгоор авто замд тавьдаг вэ. Ерөөсөө л осол аваараас сэргийлэхийн тулд шүү дээ. Ингэхдээ дэлхийн ихэнх оронд, ялангуяа Азид резинэн хурд сааруулагчийг зөвшөөрдөг байна. Ингэснээр жолооч нар автомашиныхаа эд ангийг эвдэхгүйгээр хурдаа сааруулна. Түүнчлэн хурд сааруулагчийн тэмдэглэгээ дор хаяж 100 метрийн зайтай, тод өнгийн цацруулагч, гэрэлтүүлэгтэй байдаг гэнэ. Монголд хамгийн ойрын жишээ нь БНХАУ. Тус улсад резинэн хурд сааруулагчийг зөвшөөрдөг бөгөөд өндөр нь 50 мм байдаг. Харин манай улсад резин, бетон, чулуу, асфальт, шар шавартай цемент гээд дуртайгаа сонгодог. Ингэхдээ ихэнх газарт аль болох хямд өртгөөр хийхийг илүүд үздэг. Бас хурд сааруулагчийн олонх нь тодосгогчгүй, таних тэмдэггүй байдаг учраас үүнийг стандарт бус гэж тодорхойлж байгаа юм. 

ДҮГНЭЛТ

Нийслэлчүүд нийслэлдээ эрх чөлөөтэй, элдэв стрессгүй амьдармаар байдаг. Гэвч өдөр бүр шахам стресстэх асуудал гарч ирсээр. Утаа угаар, замын түгжрэл, замын эвдрэл, хог шороо гээд л нийгэмд шийдэх ёстой олон асуудал байна. Тэдний нэг нь замын хурд сааруулагч гэдгийг мартаж болохгүй, бас орхигдуулж болохгүй. Энэ бол жижиг юм шиг хэрнээ маш том асуудал гэдгийг жийп унадаг хотын удирдлагууд ойлгоосой. Хотын дарга С.Амарсайхан, ерөнхий менежер Т.Гантөмөр, орлогч дарга Ж. Батбаясгалан, мөн засгийн эрх барьж буй намын удирдлагууд аа. Аз жаргалтай гэх тодорхойлолттой хотод эдийн засгаараа, эд хөрөнгөөрөө хохирмооргүй байгаа учраас энэ асуудлаа шийдвэрлэж өгөөрэй, дарга нар аа. Бухимдах сэдэв олон байхад дээрээс нь стандартгүй тавьсан хурд сааруулагчаас болж давхар стресст ормооргүй байна. Лизингээр, зээлээр авсан төмөр хүлгээ таван жил ч болтугай тайван унамаар л байна шүү. 









A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Эрдэнэс-Тавантолгой” компани МУИС-тай найман чиглэлээр хамтарч ажиллана

 0 сэтгэгдэл


  • "Эрдэнэс-Тавантолгой" ХК 2020 онд үнэт цаас гаргана
  • 1072 хувьцааны талаар оюутан, багш ажилчдад мэдээлэл түгээнэ
  • “Эрдэнэс-Тавантолгой” хувьцаат компани 2020 онд хөрөнгийн зах зээлд IPo гаргана.Ингэснээр тодорхой төслүүдээ санхүүжүүлэх хөрөнгө оруулалт босгохоор ажиллаж байгаа юм
  • МУИС-ийн багш нарын шилдэг санал, бүтээлийг үйлдвэрлэл, хэрэглээнд нэвтрүүлэхэд “Эрдэнэс-Тавантолгой“ компани дэмжлэг үзүүлнэ
  • Тавантолгойн уурхайн үр ашгийг дээшлүүлж, өндөр технологи нэвтрүүлэх, нүүрснээс эцсийн бүтээгдэхүүн гаргах, ялангуяа эрчим хүчний нүүрснээс 125 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн гаргах боломжтой

Үндэсний тэргүүлэгч компанийн нэг “Эрдэнэс-Тавантолгой” хувьцаат компани нийгмийн хариуцлагын хүрээнд хоёр байгууллагатай хамтран ажиллахаар боллоо. Тодруулбал, өнөөдрөөс эхлэн МУИС, Шинжлэх ухааны академийн Хими, химийн технологийн хүрээлэнтэй албан ёсоор хамтарч ажиллахаар болж, хамтын ажиллагаагаа үзэглэлээ. Уг арга хэмжээнд “Эрдэнэс-Тавантолгой” хувьцаат компанийн захирал Б.Ганхуяг, МУИС-ийн захирал Я.Төмөрбаатар, ШУА-ийн Хими, химийн технологийн хүрээлэнгийн захирал Л.Жаргалсайхан тэргүүтэй албаныхан оролцсон юм. МУИС-тай гэрээ байгуулснаар Монголын уул уурхайн салбарын чадавхыг дээшлүүлэх, хариуцлагатай уул уурхайг төлөвшүүлэхтэй холбоотой талуудын эрдэм шинжилгээ, судалгаа, инновацын захиалгат ажлуудыг зохион байгуулах,  холбогдох бусад бүх чиглэлд мэргэжлийн туслалцаа үзүүлэн хамтран ажиллах боломж бүрдэх аж. МУИС­ийг 2016-­2024 онд хөгжүүлэх стратегийн төлөвлөгөөнд “МУИС-­ийн алсын хараа нь дэлхийн түвшний их сургууль болоход оршино. Үүний тулд 2024 онд МУИС нь чөлөөт мэдлэг буюу либерал арт уламжлалд суурилсан, бүс нутгийн хэмжээнд тэргүүлэх байр суурьтай судалгааны их сургууль болж улмаар Азийн шилдэг 100 их сургуулийн эгнээнд багтаж орно” хэмээн зорьж энэхүү зорилгодоо хүрэх, стратегийн тэргүүлэх чиглэлүүдээ тодорхойлжээ. Таван бүрэлдэхүүн, хоёр харьяа сургууль бүхий 22 мянган оюутан, 1500 орчим багштай тус сургуультай “Эрдэнэс-Тавантолгой” компани албан ёсны гэрээг үзэглэснээр МУИС-ийн ирээдүйн зорилгод маш их хувь нэмэр оруулахыг хоёр тал онцлов. Хамтран ажиллах гэрээнд гарын үсэг зурахын өмнө МУИС-­ийн захирал Я.Төмөрбаатар үг хэлэхдээ “Өнөөдөр манай сургуулийн хувьд маш чухал ач холбогдолтой өдөр тохиож байна. Хоёр байгууллагын гарын үсэг зурах гэрээ нь олон ач холбогдолтой, бас өгөөжтэй. 77 жилийн түүхтэй манай сургууль 2016 онд буюу гурван жилийн өмнө стратеги төлөвлөгөөгөө шинэчилсэн. Уг төлөвлөгөөнд МУИС шинжлэх ухааны ололт амжилт, нээлтүүдийг нийгэмд түгээн дэлгэрүүлэх, нийгмийн тусын тулд тулгамдсан асуудлаар судалгаа хийх, улс орныхоо нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулах, төр, хувийн хэвшил, аж үйлдвэр, их сургуулийн түншлэлийг хөгжүүлэх нийгмийн өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлэн манлайлж явна. Хоёр манлайлагч байгууллага хамтран ажиллах болсон нь таатай хэрэг. Бид улсын ууган манлайлагч сургуулийн хувьд багш нарынхаа шинэ технологи, мэдлэг, бүтээгдэхүүнийг хэрэг­лээнд, үйлдвэрлэлд нэвт­рүүлэх, инновацын соёлд онцгой анхаарал хандуулж байна” хэмээн онцлов. Харин “Эрдэнэс-Тавантолгой” хувьцаат компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг “Манай компани ес дэх жилдээ үйл ажиллагаа явуулж буй бөгөөд ирэх онд 10 жилийн ойгоо тэмдэглэн өнгөрүүлнэ. Өнгөрсөн хугацаанд манай хамт олон нийгмийн хариуцлагын чиглэлээр олон ажил зохион байгуулсны нэг нь энэхүү арга хэмжээ юм. Бид шинжлэх ухаанд суурил­сан уул уурхайг хөгжүүлэхэд чиглэн ажилладаг. “Эрдэнэс­Тавантолгой” компани олон улсын хөрөнгийн зах зээлд нийт хувьцааныхаа 30 хувьд IPoхийж, хөрөнгө оруулалт босгож, дагалдах төсөл хөтөлбөрүүдээ хэрэгжүүлэх бөгөөд эхний төсөл хөтөлбөрүүддээ хөрөнгө оруулалт хийн ажиллаж байна. Мөн удахгүй компанийн урт болон дунд хугацааны стратеги төлөвлөгөөгөө ТУЗ хэлэлцэж эхэлнэ. Энэ бүхэнд шинжлэх ухаанч судалгаатай зөвлөмж, зөвлөгөө шаардлагатай тул танай сургууль болон ШУТИС-­ийн эрдэмтэн багш нарын хамтын ажиллагаа чухал юм. Түүнчлэн нь тавантолгойн уурхайн үр ашгийг дээшлүүлж, одоогийн технологийг сайжруулах, эрчимт өндөр технологи нэвтрүүлж, нүүрснээс эцсийн бүтээгдэхүүн гаргах судалгаа, туршилт, эрдэм шинжилгээний ажил, үүнтэй холбогдох бүх чиглэлээр хамтран ажиллах зорилготой байна. Миний хувьд төдийгүй манай хамт олны олонх нь танай сургуулийн төгсөгчид байдаг хэмээгээд 1500 эрдэмтэн багш, 22000 оюутантай өнөр бүлд ажлын өндөр амжилт хүсье” гэв. МУИС нь зөвхөн 2019-­2020 оны хичээлийн жилд л гэхэд Монголын төдийгүй гадаадын 20 гаруй байгууллагатай хамтран ажиллах гэрээ байгуулжээ. Тухайлбал, “Рио тинто”, “Багануур”, “Эрдэнэт”, “Оюутолгой”, “Эрдэнэс­-Тавантолгой” зэрэг Монголын төсвийг бүрдүүлэхэд томоохон үүрэг гүйцэтгэж буй компанитай хамтран ажиллаж байгааг сургуулийн удирдлагууд онцоллоо. “Эрдэнэс­-Тавантолгой” компанийн гүй­цэтгэх захирал Б.Ганхуяг дээрх сургуульд докторын зэрэг хамгаалсан бөгөөд энэ үеэрээ хамтран ажиллах талаар ярилцаж байжээ. Хоёр талын санамж бичгийн хүрээнд МУИС-­ийн оюутнуудыг “Эрдэнэс­т-Тавантолгой” компанид үйлдвэрлэлийн болон танилцах дадлага хийхэд дэмжлэг үзүүлэх, төгсөгчдийг ажлын байранд зуучлах, МУИС-­ийн сургалтын орчин, материаллаг бааз, эрдэм шинжилгээ, судалгаанд хэрэглэж буй тоног төхөөрөмж, программ хангамжийг сайжруулахад дэмж­лэг үзүүлэх, МУИС-­д ахисан түвшний оюутны тэтгэлэгт хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, “Эрдэнэс­-Тавантолгой” компанийн үйл ажиллагааны чиглэлийн эрдэм шинжилгээ, судалгаа, инновацын захиалгат ажил хийх, хамтарсан төсөл хэрэгжүүлэх, “Эрдэнэс­-Тавантолгой” компанийн хүний нөөцийг бэхжүүлэх, ажилтан албан хаагчдын мэдлэг, ур чадварыг хөгжүүлэх богино болон урт хугацааны сургалтад хамрагдах, боловсролын зэргээ дээшлүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх болон “Эрдэнэс­-тавантолгой” ХК-­ийн үйл ажиллагаа, 1072 хувьцааны талаар оюутан суралцагч, багш ажилчдад мэдээлэл түгээх зэргээр хамтран ажиллах юм. 

ШИНЖЛЭХ УХААНАЫ АКАДЕМИЙН ЭРДЭМТЭД "ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ"-ТОЙ ХАМТАРНА

“Эрдэнэс-­Тавантолгой” ХК Шинжлэх ухааны академийн хими, химийн технологийн хүрээлэнтэй хамтран ажиллахаар боллоо. Хамтран ажиллах санамж бичгийг “Эрдэнэс­-Таван­толгой” компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг, ШУА-­ийн хими, химийн технологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор Л.Жаргалсайхан нар үзэглэв. Энэхүү санамж бичиг бай­гуулснаар таван толгойн уурхайн үр ашгийг дээшлүүлж, одоогийн технологийг сайжруулах, эр­чимт өндөр технологи нэвт­рүүлж, нүүрснээс эцсийн бүтээгдэхүүн гаргах судалгаа, туршилт, эрдэм шинжилгээний ажил зэрэг холбогдох бүхий л чиглэлээр хамтран ажиллах аж. “Эрдэнэс­-Тавантолгой” хувьцаат компанийн захирал гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг энэ үеэр компанийн үйл ажиллагаа болон УИХ, Засгийн газрын тогтоолын хэрэгжилттэй холбоотой ажлаа танилцуулж, тавантолгойн уурхайн үр ашгийг дээшлүүлж, өндөр технологи нэвтрүүлэх, нүүрснээс эцсийн бүтээгдэхүүн гаргах, ялангуяа эрчим хүчний нүүрснээс 125 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн гаргах боломж хийгээд үүнийг ажил болгох судалгаа шинжилгээний чиг­лэлээр хамтран ажиллах хүсэлтэй байгаагаа онцолсон юм. Харин хими, химийн техно­логийн хүрээлэнгийн захирал, доктор Л.Жаргалсайхан хэлэх­дээ “Тавантолгойн уурхайн үр ашгийг дээшлүүлж, нүүрснээс эцсийн бүтээгдэхүүн гаргах судалгаа, туршилт, эрдэм шинжилгээний ажилд хамтарч ажиллах бидний саналыг хүлээж авсанд талархаж байна. Хүрээлэнгийн маань дэргэд 11 судалгааны лабораторитой бөгөөд эдгээр нь нүүрсний олон шинж чанарын үзүүлэлтийг тодорхойлох, судлахад түшиц болох төв байж чадна” гэв. Мөн судалгааны үр дүнгүүдийг нэгтгэн төслийн тайлан хамтран боловсруулах, түүхий нүүрсний шинж чанарыг тодорхойлж, түүхий нүүрс болон балансын бус нүүрсийг угааж баяжуулах туршилт судалгаа хийх, нүүрс угааж баяжуулах үйлдвэрээс гарах хог хаягдлыг баяжуулах технологийн туршилт судалгааг хамтран хийхээр болжээ. Мөн нүүрсний давхаргын метан хийн боловсруулалт, синтезээр нийлэг байгалийн болон шингэрүүлсэн байгалийн хий үйлдвэрлэх технологийн судалгааг хамтран хийх, нүүрсний давхаргын метан хийнээс нэмүү өртөг шингэсэн химийн бүтээгдэхүүн үйлд­вэрлэж, экспортлох боломжийн судалгаа хийх зэргээр хамтран ажиллахаар ярилцжээ. 

"Эрдэнэс-Тавантолгой” хувьцаат компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуяг:

- Цаг хугацааны хувьд маш чухал үе тохиож байна. Манай компани хүсэлт гаргасан юм. 2020 онд бид хөрөнгийн зах зээлд IPo гаргана. Ийн тодорхой төслүүдээ санхүүжүүлэх хөрөнгө оруулалт босгохоор ажиллаж байгаа юм. УИХ, Засгийн газрын тогтоол шийдвэр гарсан. Дотооддоо шийдвэрлэх ажлын 90 гаруй хувийг гүйцэтгэж дууссан. Одооноос олон улсын зөвлөх компаниудтай ажиллах ажлууд маань аравдугаар сараас эхэлж байна. Энэ хүрээнд дотоодын эрдэмтэн, судлаач, санхүүгийн чиглэлийн мэргэжилтнүүд оролцож, нэг талаар дэм үзүүлэх, нөгөө талаар Монголын хөрсөнд буулгах ажлыг зохион байгуулах үүрэг хүлээсэн. Үүнийг МУИС, ШУТИС зэрэг томоохон боловсролын байгууллагатай хамтарч хийнэ. 

МУИС-ийн захирал Я.Төмөрбаатар:

- Манай сургууль дээд боловсролын тэргүүлэх байгууллагын хувьд үндэсний компаниудтай гэрээ байгуулж байна. “Эрдэнэс­-Тавантолгой” компанитай хамтарч ажиллахаар боллоо. Уг гэрээг гурван жил хэрэгжүүлнэ. Олон чиглэлээр хамтран ажиллахаар гэрээнд тусгалаа. Юун түрүүнд манай багш нарын шилдэг санал, бүтээлийг үйлдвэрлэл, хэрэглээнд нэвтрүүлэхэд “Эрдэнэс-Тавантолгой“ компани дэмжлэг үзүүлэх юм. Мөн манай сургуулийн төгсөгчдийг ажлын байраар хангах таатай боломж бүрдлээ. Түүнчлэн ахисан болон бакалаврын түвшний оюутнуудад тэтгэлэг өгөх ба хамтарсан төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээс эхлээд олон талын хамтын ажиллагааны хүрээнд хийнэ. Энэ нь МУИС-­ийг судалгааны их сургууль болгох чухал ач холбогдолтой.