A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/586/

МЭДЭГДЭЛ

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/586/


Монгол Улсын Шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийг үл тоон Төрөөс томилогдсон “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн Дарга, гишүүд гэх хүмүүс 2018 оны 06 дугаар сарын 06-ны өдөр хууль бусаар хуралдаж үйлдвэрт бүтцийн өөрчлөлт хийх шийдвэр гаргажээ. “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн 51 хувийг гадны банкинд барьцаалсан хэрэгтэй холбоотой гэмт хэргийн мөрдөн байцаалтыг замхруулах, үйлдвэрийн архивт байгаа Жаст групп ХХК-тай холбоотой баримт материал, нотлох баримтыг архиваас устгуулах зорилготой хийж байгаа дээрх бүтцийн өөрчлөлт, Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн хурал нь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хууль, Зөрчлийн хууль, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Компанийн тухай хууль зэрэг олон хууль тогтоомжийг ноцтой зөрчсөн үйлдэл боллоо.

“Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн ТУЗ-ийг төрөөс 100 хувь томилсон болон 49 хувийн хувьцааг төрд шилжүүлсэн Засгийн газрын 2018 оны 01 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 07 дугаар тогтоол, түүнийг дагаж хийгдсэн хувьцааны өөрчлөлтийн бүртгэл зэргийг Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх, Захиргааны хэргийн Давж заалдах шатны шүүхээс 2018 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдөр түдгэлзүүлсэн. Түүнчлэн Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2018 оны 04 дүгээр сарын 30-ны өдрийн хурлаар дээрх Засгийн газрын тогтоол, хувьцааны өөрчлөлтийн бүртгэл зэрэг 10 захиргааны актыг илт хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон.

Төрөөс 100 хувь томилсон шийдвэрийг нь шүүхээс хүчингүй болгосон байхад хуралдсан “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн ТУЗ-ийн 2018 оны 06 дугаар сарын 06-ны өдрийн хурал нь хүчин төгөлдөр бусаас гадна шүүх засаглалын шийдвэрийг санаатай уландаа гишгэсэн, албан тушаалаа хэтрүүлсэн, хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэхээр хэт улайрсан үйлдэл юм.

Иймд, шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийг санаатай зөрчиж, хууль бус ТУЗ-ийн хурал зохион байгуулсан нэр бүхий албан тушаалтнууд, ТУЗ-ийн дарга, гишүүдийг хуулийн байгууллагаар шалгуулах болохыг мэдэгдье.

МОНГОЛЫН ЗЭС КОРПОРАЦИ ХХК

--оОо--

Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхээс 2018 оны 3-р сарын 7-нд гарсан шийдвэрийг албадан гүйцэтгүүлэх тухай 5-р сарын 21-ны Нийслэл дэх захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн захирамжийг хүлээн авна уу?



A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хоригдсон 20 албан тушаалтан хориулаа эмнэлэг рүү шилжжээ

​Төрд эрүүл чийрэг, саруул ухаантан зүтгэх учиртай​

 0 сэтгэгдэл


Сүүлийн хорь гаруй жилийн дотор монголчууд бид нэг зүйлд онцгой “даслаа”. Юунд гэхээр, бидний олонхын “Шоронд гагцхүү хамгийн болохгүй, бүтэхгүй гэсэн болгоныг хийж явдаг хүн хоригддог. Тийм адгийн үйлдлийг үйлдэгчид бол ихэвчлэн боловсролгүй, танхай балмад араншинтай, нийгэмд адлагдсан этгээд байдаг” гэсэн ойлголт өөрчлөгдөж, харин ч эсрэгээр хамгийн мундаг гэгдэгчид, нөгөө “цагаан захтнууд”, улстөрч, сайд дарга нар, төрийн өндөр албан тушаалтнууд ч гэмт хэрэг үйлдэж, гэмт хэрэгт холбогдох болсонд огтхон ч гайхахаа байжээ. Авлига, албан тушаалын хэрэг гэсэн шинэ нэр томъёогоор хуулийн хэллэг баяжлаа. Харин нэг зүйлд огт дасахгүй байна. Өндөр албан тушаалтнууд гэмт хэрэг үйлдсэн ч, хуулийн дагуу эдэлвэл зохих зэм,шийтгэл, ял барагтай бол авдаггүйд дасахгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, хуулийг шударгаар хэрэглэхгүй байгаад дасахгүй байгаа юм. Түүнээс гадна жирийн иргэнээс ялгаатай нь ямар нэгэн хэрэгт холбогдсон албан тушаалтнууд хэн боловч, шалгагдаад эхэлмэгцээ л ямагт эрүүл мэндээр доройтон, үхэх сэхэхийн заагт амь нас нь дэнжигнэж, санжиганаад ирдэг нь үнэнхүү гайхаш бардаг болсон. Ийн өгүүлж байгаагаараа хүний мууд дурлаж байгаа юм биш ээ! Нээрээ улстөрчид, эрх мэдэлтнүүд ямар нэгэн хэрэгт холбогдсон л бол бүгд адилхан “үхлийн ирмэгт” хүрсэн нэгэн болчихоод байдаг нь энэ чиглэлийн судлаач нарт магадгүй хамгийн сонирхолтой сэдэв байж болмоор санагддаг. Үүнийг нэгэнт хөндсөн болохоор эхлээд хүний эрх, эрх чөлөөний тухай болон түүний зарим нэг хязгаарлалтын талаар дурдах нь зөв болов уу. Мэдээж энэ талаар өгүүлсэн олон мянган хуудас хууль, дүрэм бий. Тэдгээрийг амны уншлага болтол цээжлэх нь иргэн бүрийн үүрэг биш ч, хуулийн дагуу л бид бүгдээрээ амьдрах ёстой.

Тиймээс иргэд өөрийн эдлэх эрхийн хэм хэмжээг мэддэг байх нь хамгаас чухал гэж би боддог. Зүгээр өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлэхэд уншиж, судлан танин мэдэхэд хэцүү энэхүү олон дүрэм журам, хэм хэмжээний тухайд хамгийн энгийнээр “Өөрийн чинь эрх чөлөө бусдын эрх чөлөөгөөр хязгаарлагддаг” хэмээх афоризмаар хураангуйлж ойлгочихож болмоор юм шиг санагддаг. Энэ хязгаарыг давж гарснаараа эрх, эрх чөлөөгөө хасуулж, дүрэм журмын диктатур дор амьдарч байгаа иргэн олон бий. Тодорхой тайлбарлавал, бусдын эрх, эрх чөлөө болоод төрийн хууль, цааз, дүрмийг зөрчиж, эрхээ хязгаарлуулсан иргэн хэн боловч ялтан болдог. Тиймээс нийгэмд эдлэх эрхээ хасуулсан ялтан хэн боловч шоронд “хүмүүжих” ёстой гэж ойлгож байгаа. Гэтэл гэмт үйлдэлд холбогдсон албан тушаалтнууд яагаад ийн “хүмүүжиж” болдоггүйг л гайхаад байна. Ийм олон тохиолдлын эздийг нэр,овог, албан тушаал, факттайгаар нь нэрлэн жагсааж болох хэдий ч, монгол хүн бүр бараг бүгдээрээ мэдэх хойно дэмий цаг зав барсан хэрэг болох биз ээ. Юутай ч хүний эрхийн хүрээнд авч үзвэл, ялтан нийгмээс тусгаарлагдсан ч, цаашид нийгэмших эрхээр хангагдах, баталгаатай амьд явах зэрэг олон эрхээ эдлэх учиртай. Гэхдээ манай улсын засан хүмүүжүүлэх, цагдан хорих, түр хугацаагаар саатуулах байранд хүний эрх, эрх чөлөө бүрэн хангагддагт олон хүн эргэлздэг. Эргэлзэх болсны нэг шалтгаан нь эв эрүүл, сав саруул, тарган цатгалан малилзаж, гялалзаж явсан өндөр албан тушаалтнууд хоригдоод сар бололгүй эмнэлэгт дамнуулан хүргэгддэгт байна. Энд тэднийг үнэхээр үхэхээс наагуур болтол нь эрүүдэн шүүж тамлаад байна уу гэсэн асуулт зүй ёсоор гарч ирдэг. “Үгүй” гэж хууль, хүчнийхэн харин хариулдаг. Хачин байгаа биз.

Албан тушаалтнуудын эрүүл мэнд хоригдож шалгагдаад ирэхээрээ мууддаг нь ямар учиртай байна вэ

Үүнийг магадлахын өмнө доорх тоог танилцуулъя. Монголд Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газар (ШШГЕГ)-ын Тогтоол гүйцэтгэх газар нь шүүхийн шийдвэрийн дагуу хэн нэгнийг баривчлах, цагдан хорих болон хорих ялыг албадан эдлүүлэх үүргийг хэрэгжүүлдэг. Тус байгууллагын хэмжээнд гяндан, онцгой дэглэмтэй хорих, баривчлан ял эдлүүлэх анги тус бүр нэг, жирийн дэглэмтэй хорих болон чанга дэглэмтэй хорих анги тус бүр 11, цагдан хорих байр 26, баривчлах ял эдлүүлэх байр 13 байна. Нийт 600 байр, байгууламж, 64 нэгжид хорих үйл ажиллагаа явуулж байна гэсэн үг. Энэ бүх байгууламжид өнөөдрийн байдлаар ял авсан 3600 хүн хоригдож байгаа гэсэн статистик миний урд байна. Харин урьдчилан хориход хоригдож, шалгагдаж байгаа 800 хүн байдаг юм байна. Шүүхээр орж ял эдлээгүй бол эдгээр 800 хүнийг хэн ч ялтан гэж хэлэх эрхгүй юм.Тэдний талаарх бүх мэдээлэл, тэр тусмаа эрүүл мэндтэй холбоотой мэдээлэл нь нууц байх учиртай байдаг. Гэтэл сүүлийн таван жилээр жишээ татахад урьдчилан хориход авлига, албан тушаалын хэрэгт холбогдон саатуулагдаж шалгагдсан хорь гаруй албан тушаалтан бүртгэгдсэн байна. Хамгийн гайхмаар нь тэдний эрүүл мэнд үнэн “найгүй” болчихсон байсан нь нийтэд задарчихсан байна л даа. Тэдгээр нь бүгд л шалгагдаж байх хугацаандаа эмнэлэгт хэвтэж, улмаар “шоронгоос” гадуур шалгагдахаар болсон байдаг юм. Харин энэ хугацаанд өндөр албан тушаалтан бус дөрвөн хүн л урьдчилан хорих байрнаас эмнэлэгт шилжин хэвтэж эмчлүүлжээ.

Эндээс харахад “Монгол Улсын төр зүтгэсэн хүмүүстээ халтай” гэдэг үг үнэн ч юм уу гэж бодогдохоор. Гучаад оны их хэлмэгдүүлэлтийн үед Анандын Амар агсны хэлсэн энэ үгийг өнөө цагийн улстөрчид асар хэлэх дуртай болчихсон байх юм. Тэр тусмаа ямар нэгэн асуудалд холбогдохоороо гүнээ санаа алдаж байгаад хэлэх нь өөрсдийгөө өрөвдүүлэхийг хүсээд ч байх шиг санагдах болсон. Нөгөө талаар дээр дурдсан баримтад тулгуурлаваас Монголын төрд зүтгэгсэд эрүүл мэндийн хувьд муу, архаг хууч өвчинд баригдсан, сул дорой, нэн ядруу, ачаалал даах чадваргүй байдаг юм байна гэсэн ойлголт хэн бүхэнд төрж байна. Уг нь төрд зүтгэж, төрийн бодлогыг түшнэ гэдэг нь босож суусан найман цагаар хязгаарлагддаггүй, хүмүүний бие, сэтгэл, оюун ухааны бяд, бярыг жинхэнэ шавхаж, чилээсэн цаг наргүй хүнд агаад хариуцлагатай алба бас үүрэг гэж ойлгогддог. Тиймээс төмөр шиг биетэй, болор мэт саруул тунгалаг оюун ухаантай хүмүүс сонгогдох байтал ийм сул дорой, өвчин эмгэгтэй гэдгээ нуусан нөхдүүдээр бид төр,засгаа жолоодуулж ирсэн байж таарах нь. Хэрэв “Эрүүл биед саруул ухаан оршдог” гэх Монгол ухаан үнэн аваас зайлшгүй хөндөх ёстой асуудал энэ мөн байх болов уу. Энд нэг зүйлийг ойлгох хэрэгтэй байсан байх л даа.Мэдээж эрх чөлөөгөө хязгаарлуулж, цоож цуургатай өрөөнд хоригдон, харуул хамгаалалт дор амьдрахыг хэн хүсэх билээ. Ийм байдалд орсон бол нэг өдрийн ч өмнө болтугай мултрахыг хэн ч бодож таарна. Эрхэм албан тушаалтнуудын эрүүл мэнд ийм зохиомол шалтгаанаар “муудан” зэм, ялаас мултраад байдаг бол жирийн иргэдийг яах ёстой болж байна.

Тэд ч гэсэн хүн л юм хойно хоригдож, түгжигдэж, шалгагдаад ирэхээрээ сэтгэл санаагаар унадаг, хямардаг бие хаа нь өвддөг л байж таарна. Тийм тохиолдолд тэднийг яадаг байх нь вэ? Тодорхой албан тушаал, эрх мэдэл, хөрөнгө чинээгүй байдаг болохоор хаалттай бүсийн цаана хамаг зовлонгоо чимээгүй эдлээд үхэх, сэхэхээ тэнсэн байж байдаг байх нь уу, гэсэн олон олон ээдрээтэй асуулт хариултгүй байсаар өдийг хүрч байна. Уг нь бичлэгийн сэдэв цаг үеэ олсон бол нэн донжтой. Гэхдээ ямар нэгэн тодорхой цаг хугацаанд хайрцаглагддаггүй хэзээ ч, хэдийд ч хөндөж болох сэдэв гэж байдаг. Тэгэхээр тэрлэж буй сэдэв маань ийм ангилалд хамаарах болов уу гэсэн итгэл үнэмшил байлаа. Яагаад вэ, гэдгээ тайлбарлах учиртай. Монголчууд маш олон зүйлд бухимддаг боллоо. Түүний нэг бол ямбыг нь эдлээд, ялаа үүрч чаддаггүй энэ олон эрх мэдэлтнүүдийн цагаа тулахаар арчаагүй болдог хөгийн төрх байдал нь юм. Бидний энэ их оволзсон уур, бухимдал заримдаа юу юугүй дэлбэрэх гэж байгаа галт уулыг санагдуулдаг. Тэгээд энэ байдлаараа удаад байвал нэг л өдөр зад тавин дэлбэрнэ л дээ. Яг үнэндээ бидний 1990 оны Ардчилсан хувьсгалаар олж авсан хамгийн үнэ цэнэтэй болгон тухайн үеийн Улсын бага хурал байхгүй болсон цагаас эхлээд хөсөр хаягдсан гэж боддог хүний нэг би билээ. Улс орныг хэн дуртай нь удирдаж болно гэсэн ойлголтоор 30 шахам жил замналаа. Сайн дурын “уран сайханчид” бөөн бөөнөөрөө гарч ирээд төр, засгийн жолоон дээр өдий олон жил “айл гэр” болж тоглоцгоолоо. Тэдний дотор ингэхэд ер нь эрүүл хүн байна уу.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

General Electric компани Dow Jones индексээс хасагдлаа

 0 сэтгэгдэл


1896 онд Dow Jones-ыг үүсгэн байгуулахад оролцогчдын нэг GE аж үйлдвэрийн групп уг индекс дэх байр сууриа Walgreens компанид алдлаа. Dow Jonesын аж үйлдвэрийн дунджид 100 гаруй жил багтаж байсан тус группийн оронд зургадугаар сарын 26-ны арилжаан дээр Walgreens Boots Alliance хэмээх эмийн сүлжээ орж ирэх аж. уг шийдвэр онцын бодит нөлөөгүй боловч сүүлийн жилүүдэд аж үйлдвэрийн групп доройтож буйн илрэл болж байна. GE 1896 онд индексийг байгуулахад оролцож улмаар 1907 оноос хойш тасралтгүй гишүүний бүртгэлтэй байв. 1990-ээд онд эднийх зах зээлийн үнэлгээгээр АНУ-д хамгийн том компаниар шалгарч, 2009 онд дэлхийн таван том группийн жагсаалтад багтсан юм. Сүүлийн үед тус группт хийн шаталттай цахилгаан станц ба газрын тосны талбайн үйлчилгээний зах зээлийн уналт 2006 оны даатгалын үүргээ барагдуулах гэх мэт бэрхшээлүүд тулгарчээ. Өнгөрсөн жил өгөөжөө танахад хүрсэн нь 1938 оноос хойш хоёр дахь удаагийх болов. S&P Dow Jones индексийн хорооны захирал бөгөөд зөвлөлийн дарга дэвид Блицер GE-ийн оронд Walgreens-ийг бүртгэж авах тухай мэдэгдлээ. Тэрбээр “индексийг эдийн засаг ба хөрөнгийн зах зээлийн илүү нарийн хэмжээс болгохыг зорьж байна” гэсэн нь хэрэглэгч ба эрүүл мэндийн салбаруудыг онцолсон хэрэг юм.

Уг шийдвэр зах зээлийн үнэлгээнээс илүүтэй хувьцааны үнээр оролцогчдыг шалгаруулдаг Dow Jones-ын онцлогийг харуулж байна. 12 сарын дотор General Electric-ийн хувьцааны үнэ 54 хувь унаж, мягмар гарагийн арилжаан дээр нэгж нь 12.95 ам.доллараар хэмжигдэж байв. Энэ нь Goldman Sachs-ын хувьцааны үнэ 228 ам.доллар, Apple-ынх 186 гэх мэтээр өндөр үнэтэй байгаагаас онцын ялгаагүй. Dow-д хамрагдаж буй аж үйлдвэрийн бусад компаниудтай харьцуулахад GE-гийн үнэлгээ 113 тэрбум ам.доллар байгаа нь дээгүүр үзүүлэлт. Тухайлбал, Dow Jones Industrial-д багтдаг United Technologies ба Caterpillar компаниуд тус бүр 100 ба 86 тэрбумын үнэлгээтэй байгаа. Түүнчлэн илүү өргөн хүрээтэй S&P 500 индекст GE зах зээлийн үнэлгээгээр 44 дүгээрт жагсдаг. Дээрх мэдэгдэл гарсны дараа мягмар гарагт тус группийн хувьцааны үнэ 1.5 хувиар унаж, Walgreens-ийнх 4.4 хувь өслөө. Ийм бага өөрчлөлт ажиглагдсан нь Dow Jones-ыг хөрөнгө оруулагчид гүйцэтгэлийн үнэлэмж байдлаар бараг ашигладаггүйтэй холбоотой. S&P Dow Jones мэдээгээр Dow 29.6 тэрбум ам.долларын хөрөнгийг ажиглах хэрэгсэл болдог бол S&P 500 нь 9.94 их наяд ам.долларын хэмжээтэй хөрөнгийн зах зээлийн гүйцэтгэлийн шалгуур юм. General Electric энэ тухай мэдээлэхдээ “Бид боловсруулсан төлөвлөгөөний дагуу компанийн үйл ажиллагааг сайжруулахад төвлөрч ажиллана. өнөөдрийн шийдвэр илүү хүчтэй, үр ашигтай GЕ-ийг бий болгох бидний үүрэг хариуцлагыг өөрчлөхгүй” гэжээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хуульчилсан дарангуйлал

​Гомдсон иргэнд хандах газаргүй, даварсан төрийг хянах боломжгүй болгох нь​

 0 сэтгэгдэл


Тонуулыг хуулийн хүрээнд эсвэл хуулиас гадуур гэж хоёр ангилж болдог талаар хуульчид ярих юм билээ. Хуулиас гадуур тонуул гэдэг нь хулгай, дээрэм. Ингэж бусдын өмчийг тоновол мэдээж шийтгэлтэй. Гэхдээ гэм хор нь хуульчлагдсан тонуулаасаа бага. Хуульчлагдсан тонуул нь хамгийн хортой бөгөөд нийгмийн үндсийг заналхийлдэг, газар авбал цаашдаа систем болж тогтох аюултайг мөн тэд онцолдог. Тэгвэл дарангуйллыг ч мөн хуульчилж болох нь. Энэ Засгийн газар хууль баталж тонуул хийн, дарангуйлал тогтоохоор зэхэж байна. Тодруулбал, Захиргааны ерөнхий хуульд өөрчлөлт оруулах замаар Засгийн газар болон түүний харьяа байгууллагаас гаргасан ямар ч шийдвэр шүүхээс ангид байх тухай юм. Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Г.Занданшатар өнгөрсөн даваа гарагт уг хуулийн төслийг өргөн барьсан бөгөөд “Засгийн газраас гаргасан зарим шийдвэрийг Захиргааны хэргийн шүүх харьяалан шийдвэрлэж, түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгож байгаа нь Монгол улсын үндсэн хуультай зөрчилдөж байгаа юм” хэмээн тайлбарлаад, төслөө хуулийн давхардлыг арилгах сайн талтай хэмээн “өргөмжлөв”. Өнөөдрийн байдлаар Захиргааны хэргийн шүүхэд бүртгэлтэй 60 гаруй гомдол, маргаан Засгийн газар, түүний харьяа төрийн байгууллагуудын гаргасан шийдвэртэй холбоотой байдаг. Тэгвэл ардын Засгийн өргөн барьж буй хуулиар бол хэн нэгнийг ажлаас нь үндэслэлгүй халах, шударга бус сонгон шалгаруулалт зохион байгуулах, ашиг сонирхлын үүднээс бусдад давуу байдал олгож чөлөөт өрсөлдөөнийг боомилох гээд шүүх засаглалын хяналтаас гадуур юу ч үйлдэж болох эрхийг тэд өөрсдөдөө нээж өгч байгаа юм байна. Ингэснээрээ жирийн иргэдээс шүүхэд гомдол гаргах, хандах эрхийг хаасан хамгийн харгис шийдвэрийг энэ Засгийн газраас гарган хуульчилж байгаа хэрэг. “Эрх нь зөрчигдсөн иргэд шүүхэд гомдол гаргах, шударга шүүхээр шийдүүлэх” гэсэн хамгийн энгийн, хамгийн чухал үндсэн хуулийн заалт энэ Засгийн өнгөн дээр утгаа алдах болж байгааг хүчээр хүлээн зөвшөөрөх ёстой болж байгаа хэрэг үү.


Гомдсон иргэнд хандах газаргүй, даварсан төрийг хянах боломжгүй болгох энэ төслийг хуулийнхан дэмжихгүй байгаа нь сайн хэрэг. Монголын хуульчдын холбооны ээлжит форум өчигдөр болж, хөндөгдсөн гол асуудал нь Захиргааны ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах Засгийн газрын энэхүү захиалгат төслийн талаар байв. Захиалгатай гэдгийн учрыг хуульчид маш ойлгомжтойгоор тайлбарласан байна билээ. Захиргааны хэргийн шүүхээс гаргасан олон шийдвэр дээр Засгийн газар унах болсон. Чухам энэ шалтгаанаар зөвхөн хар амь, арьсаа хамгаалахын тулд У.Хүрэлсүхийн танхим ийм төсөл санаачилж байгааг тэд хэлж байна. Засгийн газраас оруулж ирж байгаа энэ өөрчлөлт нь хүний эрхийг дордуулсан, дарангуйллыг бий болгосон, засаг захиргааны байгуулалтын дураараа авирлалтыг гааруулан дэмжиж байна гэж хуульчдаас анхааруулж байгааг тэд яагаад үл тоомсорлож байна бэ. Төрийн байгууллагуудын буруутай шийдвэрийн эсрэг эрхээ хамгаалуулах зорилгоор Захиргааны ерөнхий хууль болон Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлүүлэх тухай хуультай хамт бүхэл бүтэн шүүхийн институцийг бий болгосон. Энэ нь Захиргааны хэргийн шүүх. Харамсалтай нь иргэдийн эрхээ хамгаалуулдаг функц нь энэ хуулийн төслөөр үгүй болох нь. Гэхдээ энэ хуулийн төслийн хор хохирлыг хэн нэгэн дарга дураараа томилгоо хийх, тендер завших төдийхнөөр харах нь дэндүү хөнгөднө. үүний цаана маш ноцтой нөхцөл үүсч байгааг анзаарах эрүүл хэсэг нийгэмд байгаа гэдэгт найдна. Засгийн газар энэ цагаас эхлээд юу ч хийж болно гэдгээ хуульчлах гэж байна л даа. Тэдний гаргасан шийдвэрийг хэн ч хянах, шүүх эрхгүй болж байгаа юм. 1990 оноос хойш Монгол улсын бүтээж ирсэн ардчиллын үнэт зүйл, шударга ёс, шударга байх зарчим арчигдах болж байна. Ардчилсан нийгмийн ямар ч Засгийн газар ард түмнээ дээрэлхдэг, дарамталдаг, айлгадаг “мангас” байж таарахгүй,тэр тусмаа хуульчилж байгаад дарангуйлдаг, тонон дээрэмддэг байж бүр ч болохгүй.

Захиргааны ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслийн талаар зарим хуульчийн байр суурийг хүргэе.

Гүйцэтгэх засаглалын эрх мэдлийн хэмжээ нь шүүхээс гадуур байж болохгүй

/Монголын хуульчдын холбооны ерөнхийлөгч Ж.Хунан/

-Аливаа улсын нийгмийн суурь нь үндсэн хууль байдаг. Монгол улсын үндсэн хуульд эрх мэдлийн хуваарилалтын зарчим байдаг. Үүнд хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх засаглал харилцан бие биенээ хянадаг, тэнцвэржүүлдэг. Гэтэл Засгийн газар буюу гүйцэтгэх засаглалын эрх мэдлийн хэмжээ нь шүүх эрх мэдлийн гадуур байж болохгүй. Өөрөөр хэлбэл үндсэн хуулийн суурь зарчмыг үгүйсгэхээр байгаа юм. Тиймээс хүний эрх, эрх чөлөөг хангах, хүн бүр хуулийн дор үйл ажиллагаа явуулах учиртай. Гэтэл энэ маань шүүхийн хяналтаас гарна гэдэг байж боломгүй зүйл.

УИХ арай ч ийм хууль батлахгүй байх

/Хуульч Б.Ган-Очир/

-Би үүнийг шүүхийн эрх мэдлийг дордуулсан үйлдэл төдийгөөр харахгүй байна. Түүнээс ч ноцтой байдлыг энэ хуулийн өөрчлөлтөөр бий болгох гэж байгаа. Юуны түрүүнд сонгуулийн дараа ялсан нам нь төрийн албан хаагчдыг хоморголон халдаг. хоморголон халчихаад дахин шинэ хүн авдаг. Гэтэл үндэслэлгүй халагдсан хүмүүс маргааныг хянах ямар ч хариуцагчгүй болгож байгаа юм. Энэ бол хүссэн хэмжээгээрээ төрийн албан хаагчдыг халж болно, бас авч болно гэсэн үг. Мөн 2012-2016 онд улсын хэмжээнд маш олон концессын гэрээг байгуулсан. Энэ концессууд хүнд байдалд орно. Яагаад гэвэл хариуцагч байхгүй учраас концессыг дураараа өөрчилж болно, эсвэл гаднын компаниудтай гэрээ хийх боломжтой. Энэ тохиолдолд гадаад өр өсөх магадлалтай. Гэхдээ УИХ арай ч энэ хуулийн төслийг батлахгүй байх гэж бодож байна.

ЗГ парламенттай нийлж шүүх эрх мэдлийн хяналтаас гарахыг оролдож байна

/Хуульч Д.Оросоо/

-Засгийн газар эрх мэдлийн төлөө улайран дайрч буйн жишээ энэ болж байна. Өнөөдрийн Засгийн газар Ерөнхий сайдыг эс тооцвол 100 хувь парламентаас бүрдэж байгаа. Гэхдээ Ерөнхий сайд нь УИХ-д олонхийг бүрдүүлж буй намын дарга. Өөрөөр хэлбэл Засгийн газар нь парламентаа хяналтад авсан гэсэн үг. Харин дараагийн алхам нь тэд шүүхээр хянуулахгүй байх зорилгоор ажиллаж байна. Тиймээс үндсэн хууль зөрчиж, Захиргааны Ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахыг оролдож байгаа юм. 100 хувь парламентаас бүрдсэн Засгийн газарт байгаа давхар дээлтэй гишүүдийн дураараа авирлах хамгийн сүүлийн хүсэл нь энэ. Өөрөөр хэлбэл Засгийн газрын аливаа шийдвэрийг шүүх хянахгүй байх гэсэн хуулийн төслийг парламентаар батлуулах гэж байна. Энэ бол үндсэн хуульд заасан эрх мэдлийн хуваарилалтын зарчмыг үгүйсгэж байгаа юм. Тодруулбал, Засгийн газар парламенттай нийлээд шүүх эрх мэдлийн хяналтаас гарахыг оролдож байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хотуудын дарга нар зовлонгоо ярилцлаа

​Тэд асуудлаа шийдэж байхад бид гараан дээрээ зогссон хэвээр​

 0 сэтгэгдэл


Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн санаачилгаар Зүүн хойд Азийн хотын дарга нарын уулзалт “Агаарын чанарыг сайжруулж, хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах нь” сэдвийн хүрээнд болж байна. Улаанбаатар хотод гурав дахь удаагаа болж байгаа энэхүү арга хэмжээнд зургаан орны 18 хотын төлөөлөл оролцож, уур амьсгалын өөрчлөлт, түүний үндсэн шалтгаан болсон хүлэмжийн хийн ялгарлыг хотын түвшинд бууруулах арга замыг хэлэлцэж, туршлага солилцож байгаа юм. Хоёр өдөр үргэлжлэх тус арга хэмжээнд Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболд, БНХАУ-ын Бээжин хотын Ардын төлөөлөгчдийн хурлын Байнгын хорооны орлогч дарга Жан Чин, БНСУ-ын Сөүл хотын даргын үүрэг гүйцэтгэгч Жун Бён Юн, ОХУ-ын Улаан-Үд хотын дарга А.М.Голков, Чита хотын дарга О.В.Кузнецов тэргүүтэй хотын мээрүүд, Монгол, Япон, БНАСАУ, БНСУ, ОХУ, БНХАУ-ын байгаль орчны мэргэжилтэн, судлаачид цуглаж хотынхоо зовлонг ярилцлаа. Тус арга хэмжээнээс манайхан гамшгийн хэмжээнд хүрээд байгаа агаарын бохирдлоо бууруулахад тохирох технологийн шийдлүүд хийгээд арга замуудыг эрэлхийлж байна. Эдийн засгийн чадавх, цаг уур, хүн амын амьдралын хэв маягаас шалтгаалж Зүүн хойд Азийн агаарын бохирдлын түвшин, түүнд хандаж байгаа өнцгүүд өөр өөр байна.

Зарим хот агаарын бохирдлын асуудлаа амжилттай шийдсээр одоо хамгийн нарийн ширхэгт тоосонцорт санаа зовж яваа бол зарим нь бидний нэгэн адил дөнгөж нүүрсний утааг багасгах тухай төлөвлөгөө ч ярьж байна. Гэхдээ манай нийслэл шиг агаарын бохирдолд нэрвэгдэж, шийдлээ олохгүй мунгинаж яваа хот алга. Бээжин хот хэдхэн жилийн өмнө РМ10 буюу нүүрсний утаа, нарийн ширхэгт тоосонцрын бохирдолд нэрвэгдэн харагдах орчин нь хүртэл хязгаарлагдаж байсныг уншигчид санаж буй бизээ. Гэтэл тэд 2013 оноос таван жил шат дараалсан арга хэмжээг авсны үр дүнд агаарын бохирдлоос салсан амжилтаар улаанбаатарыг хол орхижээ. Тэдний хүлэмжийн хийн ялгарлыг багасгасан гол зам нь захиргаадалт. Бээжин хотыг тойрсон хүнд үйлдвэрүүд, нүүрс түлдэг 1100 ААН-ийн үйл ажиллагааг зогсоосноос үүнийг харж болно. Гэхдээ зөвхөн захиргаадаад зогсохгүй 40 гаруй хууль, тогтоомжид “салхи оруулж”, хөрөнгө оруулалтын түвшнийг байнга ахиулсаар ирсэн нь үр дүнд чухал нөлөөлжээ. Бээжин хотын гэр хорооллыг хийн түлшинд холбож, цахилгаан станцуудыг сайжруулсан түлшээр хангаснаа түүхий нүүрсний хэрэглээг 5.5 сая тонноор багасгажээ. Одоо тэдний дараагийн зорилго РМ2.5 буюу нарийн ширхэгт тоосонцороос хамгаалахад чиглэгдэж байна. 2022 онд зохиогдох өвлийн олимпт бэлтгэх үүднээс агаарын РМ2.5 бохирдлыг эрс бууруулахаар ажиллаад эхэлжээ.

Улаанбаатарт тохирох технологи, “ноу хау”-г сонгох нь чухал

Үүнээс гадна РМ2.5 гэгдэх нарийн ширхэгт тоосонцортой тэмцэж буй хот бол Сөүл. Энэ хот иргэдийнхээ саналд тулгуурласан арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр амжилтад хүрсэн байна. Хотын агаарын бохирдлыг бууруулах саналыг олон нийтийн дунд нээлттэй явуулсны үндсэн дээр 3000 гаруй саналыг ажил хэрэг болгохоор ажиллажээ. Нүүрсний цахилгаан станцын бохирдлыг бууруулахын тулд ард иргэд нь хавар, зуны улиралд цахилгаан станцын үйл ажиллагааг зогсоохыг дэмжсэн нь агаарын бохирдлыг бууруулахад чухал нөлөө үзүүлсэн байна. Мөн дизель түлшээр ажилладаг тээврийн хэрэгслийг хотын төвд явуулахгүй байх шийдвэрийг хэрэгжүүлсэн нь өнөөгийн амжилтад маш дөхөм болжээ. Мөн 8.3 сая хүн амтай БНХАУын Шэньян хот 100 мянган сайн дурынхныг агаарын бохирдлыг бууруулахад татан оролцуулснаар төрөөс явуулж байгаа бодлогоо амжилттай болгожээ. 200 гаруй ТББ-ын төлөөллийг агаарын бохирдлыг бууруулахад “ашигласан” байдаг. Одоо тэнд 80 гаруй салхин сэнс, 100 мянга гаруй нарны зайн үүсгүүр, хог боловсруулах гурван ч үйлдвэр ажиллаж, эрчим хүч, дулааны эх үүсвэр үйлдвэрлэж байна. Энэ мэтчилэн манай нийслэлд санаа авч хэрэгжүүлэхэд боломжтой хувилбарууд чуулга уулзалтын үеэр дурдагдаж байлаа. Хонконгт агаарын бохирдлын эсрэг үйл ажиллагаа явуулдаг иргэдээ одоо ч нийтийн тээврээр үнэгүй зорчуулах эдийн засгийн хөшүүрэг бий. Бээжин хотод 16 жил шат дараалсан арга хэмжээ хэрэгжүүлэхэд нийгмийн оролцоо, тэндээс тавьж байгаа шаардлагыг мэдэрч татварын дэмжлэг үзүүлсэн нь маш чухал байсныг ч ярьж байна.

Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлыг бууруулахад бусад орны туслалцаа бий. Хонконг хотынхон угсармал байшингуудыг дулаалах ажилд тус хүргэж байгаа бол Сөүл хотын орлогч дарга хямд үнэтэй орон сууцны хөтөлбөрт хамтарч байгаагаа хэлсэн. Үүн дээр нэмээд Азийн хөгжлийн банкны 83 сая ам.доллараар хэрэгжиж буй Баянхошуу, Сэлбэ зэрэг дэд төвийг нэрлэх хэрэгтэй. Үнэнийг хэлэхэд манайхаас бусад хотууд нүүрсний хэрэглээгээ цэвэршүүлж, дизель түлшээр хөдөлдөг болгоноо халаад дараагийн шатанд гарчихаж. Гэтэл Улаанбаатар хот саяхнаас л дизель түлшнээс салж нийтийн тээврийн хэрэгслийг өөр стандартад хүргэхээр Нийслэлийн эрх зүйн байдлын хуульдаа тусгаж УИХ-д санал оруулж байна. Мөн ирэх оны тавдугаар сараас түүхий нүүрсийг нийслэлд оруулахгүй гэж шийдвэрлэсэн. Сүүлийн үед цахилгаан халаагуураар зуух, халаалтыг орлуулах санал хүчтэй яригдаж байгаа ч цахилгаан үйлдвэрлэгчийн зүгээс 20 хувийг л хангах чадал бийг анхааруулаад байгаа юм. улаанбаатарын утааг арилгах нэрээр хөвөнтэй туурга, хөөлдөггүй яндан, асдаггүй шахмал, амьдралд таараагүй зуух гээд үр дүнгүй олон ажлыг энд нуршиж бухимдахаас илүүтэй одоо хэрхвэл зохилтойг тус чуулганаас олж авах нь чухал. Зүүн хойд Азийн хотууд агаарын бохирдлыг бууруулахад өнөөдөр дижитал, бүр роботод суурилсан технологийг судлаад эхэлсэн байна. Манайх бүс нутагтаа бусад хотуудын араас явж байгаа ч, тэдний туршлагаас өөрийн хотод тохирох технологи, “ноу хау”-г оновчтой сонгож чадвал ойрын хугацаанд агаарын бохирдлоо бууруулаад зогсохгүй дижитал эх үүсвэр судлаад “томорч” байх цаг ойрхон буй.

Байр суурь

Ойн санг нэмэгдүүлж бохирдлыг бууруулсан /ОХУ-ын Чита хотын дарга О.В.Кузнецов/:

-Танайх агаарын бохирдлын асуудлаа хэрхэн бууруулсан бэ?

-Зүүн хойд Азийн хотууд цаг агаар, уур амьсгалын хувьд адил байдаг учраас тулгамдаж байгаа зүйл нэг гэж үзэж байна. Чита хотын хувьд эхний ээлжид хувийн зуухнуудыг багасгаж нэгдсэн системд оруулан, түүхий нүүрсийг экологийн боловсруулсан түлшээр солих аргыг хэрэгжүүлж байна. Мөн ойн сангаа нэмэгдүүлсэн нь агаарын бохирдол буурах гол нөхцөл болсон. Танайхыг бохирдол багатай технологид хурдан шилжих талаар судлаасай гэж бодож байна.

ДЦС-д сайжруулсан түлш хэрэглэх шийдлийг сонгосон /ОХУ-ын БНБУ-ын Улаан-Үд хотын дарга А.М.Голков/:

-ОХУ агаарын бохирдлыг бууруулах ямар шийдэл хэрэгжүүлсэн бэ?

-Агаарын бохирдлын асуудал бүс нутгийн түвшинд бэрхшээл дагуулж байна. Улаан-Үд хотын хувьд салхи багатай байдаг учраас агаарын бохирдол ихэсдэг. Тиймээс цахилгаан станцуудад түүхий нүүрсний хэрэглээг халах чиглэлээр анхаарч ажиллаж байна. Нүүрсний оронд сайжруулсан түлш хэрэглэх шийдлийг сонгоод байгаа.

Түүхий нүүрсийг хориглосон шийдвэр зөв /БНСУ-ын Сөүл хотын даргын үүрэг гүйцэтгэгч жун бён Юн/:

-Сөүл хотод агаарын бохирдлын ямар тулгамдсан асуудал байгаа вэ?

-Манайх агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр гурван ажил хийж байгаа. Нүүрс түлдгийн хувьд дулааны цахилгаан станцаас ялгарч байгаа бохирдлыг бууруулах, автомашинаас гарч байгаа хортой хийг багасгах, айлуудын дулааны хангамжийг нэмэгдүүлэх зэрэг ажлыг нэгтгээд, 2030 гэхэд агаарын бохирдлыг 30 хувиар бууруулах зорилго тавин ажиллаж байгаа. Бид Улаанбаатарт хэрэгжүүлж байгаа төсөл, төлөвлөгөөнүүдтэй танилцсан. тэр дундаас хотод түүхий нүүрс оруулахгүй гэдэг шийдвэр гаргасан нь таалагдсан. Үүний хамт дулааны цахилгаан станцад сайжруулсан нүүрс боловсруулах технологи нэвтрүүлж чадвал 200-хан мянган өрхтэй гэр хорооллын утааны асуудлыг шийдэж болно гэж бодож байна. Мөн манай Сөүл хотод амжилттай хэрэгжүүлсэн төсөл болох хотыг бүсчилж хуваагаад дэд бүтцүүдийг байгуулан байгальд хоргүй хийн түлш болон танай нөхцөлд тохирсон түлшээр хангахад сайн үр дүн ойрхон харагдаж байна. Тийм технологийг бидний зүгээс санал болгоно гэж бодож байгаа.

Гэр хорооллын айлуудын янданд шүүлтүүр тавина /Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд/:

-Энэ чуулганаас Улаанбаатар хотын хувьд тулгамдаж байгаа агаарын бохирдлын асуудлыг шийдвэрлэх арга замыг юу гэж харж байна вэ?

-Агаарын бохирдлын асуудал бол зөвхөн улаанбаатарын асуудал биш дэлхий нийтийнх. Манай Улаанбаатар хотын хувьд эдгээр орнууд, хотуудын тэргүүлэх шийдэл, бололцоо нөхцөл нь юу байх вэ талаар хэлэлцдэг механизмыг бий болгох нь чухал гэж бодож байна. Өнгөрсөн жил бид сургууль, цэцэрлэгийн дотоод агаарын бохирдлыг бууруулахад ахиц гаргасан. Одоо бид нүүрсхүчлийн давхар ислийг бууруулахын тулд бусад хотууд цахилгаан тээвэрт яаж шилжиж байгааг судалж байна. Яваандаа цахилгаан автомашиныг түлхүү хэрэглэхэд дэмжлэг үзүүлэх юм. Улаанбаатар хот бол дэлхийн хамгийн хүйтэн нийслэл. Тэр утгаараа дулаан халаалтын хангамжийг нүүрс түлэх замаар шийдэж ирсэн. Ийм замаар цахилгаан эрчим хүчийг ялгаруулахдаа тэргүүний технологийг ашиглах шаардлагатай байгаа. Мөн гэр хороололд дэд бүтцийн төвүүдийг бий болгох замаар агаарын бохирдлыг бууруулах төлөвлөгөө хэрэгжүүлж байгаа.