A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/160/

Нэг удаагийн зодоонд хагас сая ам.доллар өвөртөлдөг

​Холимог тулааны спортын зах зээл дөрвөн тэрбум ам.доллар

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/160/


Тулааны төрөл бүр өөрийн онцлог давуу талтай болохоор тэр, энэ гэж шууд хэлэхэд хэцүү нь мэдээж. Харин Калифорнийн бизнесмэн Арт Дэйви гэгч эрхэм 1991 онд тулааны өөр өөр төрлийн тамирчдыг нэгэн тэмцээнд урьж, хооронд нь өрсөлдүүлэх санаа олсон нь Ultimate Fighting Championship буюу UFC холбооны эхлэл болжээ. Ивээн тэтгэгч хайж, гэрээ хэлцэл хийсээр багагүй цаг алдсан тэрбээр 1993 оны арванхоёрдугаар сард анхны шоугаа зохион байгуулав. Тэмцээнд кикбокс, холимог тулаан, сүмо, каратэ, жиу-жицу гээд янз бүрийн спортын төлөөлөл өрсөлдсөн юм. Анхны шоу гэхэд амжилт муугүй байлаа. Тухайлбал, ордонд 2,800 хүн ирж тэмцээнийг үзсэн бол цэнхэр дэлгэцээр 86,592 хүн шууд үзсэн тооцоо гарчээ. Анхны бэсрэг тэмцээнд жиу-жицугийн Ройс Грейси түрүүлж, UFC холбооны анхны аварга болсон байна. Үүнээс хойш UFC-гийн тулаан олны анхаарлыг улам бүр татах болж, нэр хүнд, цар хүрээгээрээ боксыг давж гарлаа гэгдэж байна. Статистик үзүүлэлтүүд ч үүнийг баталдаг. Тухайлбал, өнгөрсөн жил С.Ковалев, А.Уорд нар нударга зөрүүлсэн нь мэргэжлийн боксын оны онцлох тулааны нэг болов. Гэвч уг тоглолтыг 160 мянган хүн л төлбөртэй сувгаар хүлээн авч үзжээ. Хамгийн олон хүн үзсэн К.Альварес, А.Хан нарын тулаан гэхэд 600 мянгаас хэтрэхгүй байгаа юм. Гэтэл UFC- д байдал өөр. 2016 онд Н.Диас, К.Макгрегор нар халз тулах үед үзэгчийн тоо 1.6 саяд хүрч байв. Хэдэн жилийн өмнө бол энэ холбоог мэддэг хүн цөөхөн байв.

Гэтэл одоо ашиг орлогоороо дэлхийн бусад том лигтэй өрсөлдөх хэмжээнд нэгэнт хүрчээ. Америк хөлбөмбөгийн лиг NFL нэг жилд зөвхөн телевизийн гэрээний орлогоос таван тэрбум ам.доллар олж, энэ үзүүлэлтээр бусдыгаа хол тасархай тэргүүлж буй. Бейсболын лиг MLB 1.5 тэрбум ам.доллар олдог бол сагсан бөмбөгийн NBA нэг тэрбум, хоккейн NHL 600 саяыг телевизтэй байгуулсан гэрээнээс хүртдэг аж. Тэгвэл UFC телевизийн гэрээнээс жилдээ хагас тэрбумыг олдог гэсэн тооцоо байна. Харин холбооны жилийн нийт орлого дөрвөн тэрбум ам.доллар хүрсэн нь мэргэжлийн лигүүд дотроо “айргийн тавд” орох үзүүлэлт юм. Ердөө дөрвөн жилийн өмнө тэдний орлого 400 сая байсныг сануулья. 20 гаруйхан жилийн настай байгууллага гэхэд тун өндөр цойлсон байгаа биз. Энэ тоо цаашид тасралтгүй өснө гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй. Холбоо томорч, мөнгө их олохын хэрээр тамирчдад очих шагнал урамшууллын хэмжээ ч нэмэгдсээр байгаа.

Бокс суурьтай тамирчид холимог тулаанд ноёлох болсон
Тус холбооны таван супер од өнгөрсөн 2017 онд 148 сая ам.долларын орлоготой ажиллажээ. Ирланд залуу Макгрегор дангаараа 100 саяыг халаасалсан бол канад тулаанч Жор Сен-Пьер 20 саяыг олсон юм. Өдгөө энэ холбоонд 200 орчим тамирчин хамрагдаж байна. Нэг тамирчинтай гэрээ байгуулах доод дүн нь 100 мянган “ногоон”. Тэгээд дээшээ 20 сая хүрэх нь ч бий. Түүнчлэн тамирчид тулаан хийх бүртээ мөнгөн урамшуулал авна. Хамгийн доод зэрэглэлийн тамирчин таван мянган ам.доллар халааслах бол томчууд нь нэг удаа тулалдаад л хагас саятай болно. Өнгөрсөн жил Тони Фергюсон, Кевин Ли нар Лас Вегас хотноо үзэлцэхэд ялсан нь 500 мянга, ялагдсан нь 250 мянган ам.доллартай харьж байв. Хүмүүс яагаад боксоос илүү UFC рүү хошуураад байна вэ. Үүнд хэд хэдэн шалтгаан бий. Юуны өмнө боксын спорт жил ирэх тусам нэр хүндээ алдсаар байна. Шүүлт нь дандаа маргаан дагуулдаг, хэтэрхий олон холбоотой, дэлхийн хэмжээний одод нь зодог тайлаад алга болсон гээд боксыг харлуулах зүйл олон. Мэргэжлийн бокст хамгийн нэр хүндтэй дөрвөн холбоо бий. Гэхдээ үүний зэрэгцээ хүмүүсийн тэр бүр мэддэггүй холбоо өчнөөн олон. Холбоо бүр аваргаа тодруулна, аваргын бүс гардуулна гээд бодохоор өнөөх аваргуудын нэр хүнд ямар доогуур үнэлэгдэх нь ойлгомжтой.

Харин үүний хажууд UFC-гийн тулаанууд тулаанчдын жинхэнэ шандсыг сорьдог, маш хатуу ширүүн. Хүмүүс харгис хэрцгий зүйлд илүүтэй тэмүүлдэг нь эндээс харагдах байх. Тэгээд ч дэлхийн аварга цолыг тухайн жинд ганц л тамирчин эзэмшинэ. Аварга цолд хүрэхийн тулд асар том бартаа саад даван туулах шаардлагатай байдаг болохоор бүсний эзэд маш их нэр хүндтэй. Одоо UFC-гийн жирийн нэг тулааныг л 17-18 мянган хүн ордонд үздэг болжээ. Харин зурагтаар үзэх хүний тоо саяар л яригдаж байна. Мэргэжлийн тулаанчдын дээд оргил болсон UFC-гийн дэвжээ монголчуудад тийм ч хол биш. Гавьяат тамирчин Ж.Нарантунгалаг UFC-гийн “дүү” гэж болох One Championship холбооны дунд жинд дэлхийн аварга болсон нь 2016 он. Хэдийгээр аваргын бүсээ алдсан ч манайхан холимог тулаанаар амжилт гаргах боломжтойг харуулсан нь чухал байв. Хамгийн сүүлд холимог тулааны тамирчин Т.Ариунболд One Championship-ийн дэвжээнд хүч үзлээ. Монголчууд хүнд жинд анх удаа тулалдсан нь энэ. Улмаар муай-тай бокс, кикбоксын төрлөөр дэлхийн аварга цолыг дөрвөн удаа хүртсэн Африкийн шилдэг тамирчинтай тэнцүүхэн үзэлцээд шүүгчийн саналаар ялагдаж байна лээ. Цаашид өндөр зэрэглэлийн тамирчидтай бэлтгэл хийгээд, тууштай зүтгэвэл үзэлцэж болмоор л санагдсан. Сонирхуулахад, нэг хэсэг UFC- д жиу-жицугийн тамирчид илт давамгайлдаг байв. Нэг ёсондоо хэвтээ барилдаандаа сайн хүмүүс хожих магадлал өндөр байсан гэдэг. Харин одоо бокс суурьтай босоогоос тулалддаг тамирчид ноёлох болжээ.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

UFC-гийн түүхэн дэх хамгийн дуулиант тулаан

​Ялагч Нурмагомедовыг холбооноос хөөх асуудал яригдаж эхэллээ​

 0 сэтгэгдэл


Тулааны урлагийн бүх л төрлөөр үзэлцэхийг зөвшөөрдөг UFC холбооны тоглолтууд сүүлийн жилүүдэд олны сонирхлыг асар их татах болсон. Хамгийн алдартай тулааны төрөл гэгддэг мэргэжлийн боксын байр суурийг UFC булаан авлаа гэж ярьдаг нь ч үнэний ортой. Тэгвэл уг холбоонд дэлхий даяар нэр алдар нь түгсэн хоёр тод од байсан нь Коннор Макгрегор, Хабиб Нурмагомедов нар. Ертөнцөд нэг л нар байдагтай адил тулааны спортод нэг л ялагч байх ёстой. Тиймээс UFC олны хүсэл сонирхол, хандлагыг зөв мэдэрч, хоёр шилдэг одыг хооронд нь тулалдуулах тохироонд хүрсэн нь өчигдөр биеллээ оллоо. Уг тулааныг Монголын спортын хорхойтнууд ч шимтэн үзсэн бөгөөд хөлбөмбөгийн ДАШТ болон лигийн тоглолтуудтай адил жирийн үзэгчдийн дунд ч сэтгэл догдлон үздэг спорт болж буйг онцолъё.

ИХ ТУЛААНЫ ӨМНӨ

Ирланд эр Макгрегор бол холимог тулааныг алдаршуудахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан, энэ холбооны нүүр царай болсон тамирчин. UFC-д 24 тулаан хийснээс 21-т нь ялсан үзүүлэлттэй. Гэвч сүүлийн хоёр жилийн турш нэг ч тулалдаагүй болохоор холбооноос аваргын бүсийг нь хураан авсан. Энэ хооронд Дагестан гаралтай Орос эр Хабиб бүсийг нь өөрийн болгоод байв. Коннорын хувьд 12 настайгаасаа боксоор хичээллэсэн нэгэн. Улмаар 17-тойдоо холимог тулаанаар хичээллэх болж, 2013 онд UFC-д анхны тулаанаа хийжээ. Домогт боксчин Флойд Мейведертэй тулахын тулд хэдэн сарын турш боксын бэлтгэлдээ анхаарч байв. Энэ хэрээр боксын ур чадвар нь илт сайжирсан болохоор өрсөлдөгчөө нам цохиж чадна гэж хөгжөөн дэмжигчид нь найдаж байв. Хабибын хувьд ихэнх Дагестан хүүхдийн нэгэн адил чөлөөт бөхөөр үндэс сууриа тавьсан. Хожим байлдааны самбо бөхөөр хичээллэж, дэлхийн аварга цол хүртсэн амжилттай. Тэр ч утгаараа өрсөлдөгчөө бөхийн мэхээр унагаж, боох, өчих нь түүний давуу тал.

Түүний чөлөөтийн багш нь дэлхийн хошой аварга Сажид Сажидов, боксын багш нь олимпийн мөнгөн медальт Нурмагомед Шанавазов гээд бодохоор мундаг хүмүүсийн удирдлага дор өсөж дэвжсэн байна. Өмнө нь холимог тулааны спортоор 26 удаа хүч үзэж бүгдэд нь ялалт байгуулжээ. Тэдний тулаан UFC холбооны түүхэнд хамгийн өндөр шагналын сантай болох нь эртнээс тодорхой болоод байв. Холбооны зүгээс албан ёсоор Коннорт гурав, Хабибд хоёр сая ам.долларын шагнал өгсөн. Харин телевизийн шууд дамжуулалтаас орж ирэх мөнгө болон бусад орлогыг тооцвол энэ мөнгө огцом нэмэгдэнэ. Тодруулбал, Коннор тулаанаас нийт 30 орчим саяыг халаасалсан бол Хабиб 10 гаруй саяыг олсон гэнэ. Тэдний тулааныг шууд үзэх эрхийг гурван сая хүн худалдан авсан нь UFC-гийн түүхэнд дээд амжилт болжээ. Төлбөртэй зөвшөөрлийг 1.6 сая хүн худалдан авч байсан нь өмнөх дээд амжилтад тооцогдож байв. Харин интернэт болон бусад сувгаар үзсэн хүний тоог гаргавал тэрбумаар яригдах болно. Хоёр тамирчин 70.3 кг-ын жинд тулалдах ёстой. Уг жинд орохын тулд Хабиб 18 кг, Коннор найман кг хассан гэнэ. Эндээс харвал хабиб өрсөлдөгчөөсөө хавьгүй биерхүү болох нь ойлгогдоно. Тулаан эхлэхийн өмнө Лас Вегасын 20 мянган хүний суудалтай T-Mobile ордон хөл гишгэх зайгүй дүүрсэн байлаа.

БОКСЫН ЭСРЭГ БӨХ

Ингээд хүсэн хүлээсэн тулаан эхэллээ. Тэд таван минутаар таван үе үзэлцэх ёстой. Тулаан эхлээд удаагүй байхад Хабиб давхар хамах мэхээр өрсөлдөгчөө унагааж авав. Дээрээс нь дарж байгаад цохих зэргээр давамгайлсаар энэ үеийг дуусгалаа. Коннор эхний үед ялагдаж эхэлсэн ч сандарсан шинж алга. Шийдсэн ганц цохилтоор тулааныг дуусгаж болно гэдгийг тэр сайн мэдэж байгаа. Гэтэл хоёрдугаар үе эхлээд удаагүй байтал тэр өөрөө Хабибын хүчтэй цохилтод өртөж тэрийн хадан унах нь тэр. Хабиб тэр даруй дээр нь гарч аваад нүдэж эхлэв. Мөн өчих мэхний оролдлого хийсэн нь амжилтад хүрэх тун дөхлөө. Ийнхүү хоёрдугаар үе тэр чигээрээ Хабибын давамгайлал дор болж өнгөрөв.

Тэдний тулааныг шууд үзэх эрхийг гурван сая хүн худалдан авсан

Дараагийн таван минутад Коннор өмнөхөөс хавьгүй дээр үзэлцсэн. Овоо өгөө аваатай үе боллоо гэж дүгнэж болно. Гэхдээ тэд таван үе дуустал тулалдах учиргүй байжээ. Дөрөвдүгээр үе талдаа орж байхад Орос эр Хабиб өрсөлдөгчийнхөө ард гарч, боолтонд оруулсан нь тулааны хувь заяаг шийдэв. Хүнд байдлаас гарах боломжгүйг ойлгосон Коннор бууж өгөхөөс аргагүйд хүрсэн юм. Хэрэв гүрийгээд байвал ухаан алдаж унан дэлхий даяар шившиг болох байлаа.

ДУУЛИАНТ ТУЛААНЫ ДУУЛИАНТ ТӨГСГӨЛ

Ийнхүү Хабиб Нурмагомедов 27 дахь тулаандаа дараалан ялж, аваргын бүсээ хамгаалж үлдэв. Гэвч энэ өдрийн гол дуулиан тулааны дараа дэгдэх нь тэр. Тулаан дуусаад удаагүй байтал Хабиб хашлага давж, үзэгчдийн дунд байсан Коннорын багийнхан руу дайран орж зодоон үүсгэв. Гэтэл түүний бэлтгэл хангагч чечень эр хашлага даван рингэнд орж ирээд Коннорыг хэд хэд цохиод авлаа. Ийм юм болно гэж төсөөлөөгүй байсан зохион байгуулагчид сандран гүйлдэж үймээнийг намжаахаар оролдож байгаа харагдана. Коннорын багийнхан түүнийг ордноос аван гарч явснаар эмх замбараагүй байдал намжлаа. Удалгүй UFC энэ тулаанд Хабиб ялалт байгуулсныг албан ёсоор зарлав. Гэхдээ түүнд аваргын бүсийг нь өгсөнгүй. UFC-гийн босс Дана Уайт “Ийм үймээн дэгдээсний дараа чамд аваргын бүс гардуулбал ордонд байгаа үзэгчдийн дургүйг хүргэнэ.

Магадгүй тэд чам руу дайрч, эмх замбараагүй байдал үүсгэж ч мэднэ” хэмээн тайлбарласан юм. Ийнхүү UFC “Зууны” гэх тодотголтой нэгэн супер тулааныг зохион байгуулж, өөрийн холбоог дэлхий нийтэд сурталчилсан ч төгсгөл хэсэг үймээн зодоонтой болсон нь харамсалтай. Эмх замбараагүй байдал үүсгэсэн хэргээр Хабибын багийн гурван ч хүнийг барьж, тэр даруй шоронд хийсэн мэдээ байна. Тэдний АНУ-д хөл тавих эрхийг насан туршид нь хасах гэнэ. Хабибын хувьд Коннорын хэлсэн үгийг марталгүй өс санаад явсан бололтой. Хэвлэлийн бага хурлын үеэр Коннор “Дагестанчууд бүгд новшийн хүмүүс” гэх зэргээр үндэс угсаагаар нь доромжилсон нь гал дээр тос нэмж орхисон юм. Тиймээс Хабиб тулаанд ялсан ч түүндээ ханалгүй дахин зодоон үүсгэсэн байх талтай. Гэвч түүний болчимгүй үйлдэл UFC дахь карьерийг нь бүрмөсөн дуусгаж магадгүй байна. UFC-гийн нэр хүндийг унагасан хэргээр түүнийг буруутгаж, холбооноос хөөх асуудал яригдаж эхлээд байгаа юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

NBA-ийн оддын 60 хувь нь зодог тайлснаас хойш таван жилийн дотор дампуурдаг

​Сагсны супер одод жилд 30-40 сая ам.долларын цалин авдаг​

 0 сэтгэгдэл


АНУ-ын мэргэжлийн лигүүдийн аль нэгт багтаж чадвал саятны амьдралд хөл тавилаа л гэсэн үг. Супер одод жилд 30-40 сая ам.долларын цалин авдаг бол байнга сэлгээнд суудаг тааруухан тоглогч нь 800 мянган ам.доллар өлхөн халаасалчихна. Энэ нь тус улсын энгийн иргэдийн дундаж цалингаас даруй 10 дахин их хэмжээ. Гэвч ядуу тарчиг амьдралаас гэнэт баяжсан тамирчид мөнгөө дэмий зүйлд баруун солгойгүй цацсаар эцэст нь модоо барих тохиолдол элбэг. NBA-ийн сагсчдын 60 хувь нь зодог тайлснаас хойш таван жилийн дотор дампуурдаг гэх баримт үүний нотолгоо. Америкийн хөлбөмбөгийн тамирчдын хувьд 78 хувь нь зодог тайлсныхаа дараа гуйлгачдын эгнээнд шилждэг гэх баримт бүр ч эмгэнэлтэй. Ухаангүй үрэлгэн зангаасаа болж дампуурсан супер оддын түүхээс сонирхуулъя.

Аллен Айверсон

Аллен 14 жилийн карьерийнхаа турш зөвхөн цалингаас 154 сая ам.доллар олсон байдаг. Оргил үедээ тэрбээр Reebok компанитай таван жилийн 50 сая ам.долларын гэрээ байгуулаад зогсохгүй, дараа нь үүнийгээ шинэчилж бүх насаараа тус компанийг сурталчилсан анхны тоглогч болсон. Харамсалтай нь түүнийг гай дайрч, денвер болон Атланта дахь хоёр ч эдлэнгээ банкинд хураалгаж, эхнэрээсээ салж, мөрийтэй тоглоомонд ихэнх мөнгөө алдсан. Өдгөө Аллен дансан дахь 30 сая ам.доллартаа 2030 он хүртэл гар хүрэх эрхгүй болчихоод байна.

Майк Тайсон

Мэргэжлийн боксын домогт аварга амжилттай он жилүүдийнхээ үрээр 400 сая “ногоон” олсон ч хар тамхи, гэмт хэргийн улмаас өдгөө дампуурсан оддын тоонд орж буй. Аргаа барсан ахмад боксчин төлбөрөө төлөхийн тулд телевизийн шоунд орох, кинонд тоглох зэргээр мөнгө олж байна.

Эвандер Холифильд

Боксын оддоос дампуурсан ганц хүн нь тайсон биш. Мэргэжлийн боксын аваргын бүсийг дөрвөн удаа эзэмшиж явсан Эвандер холифильд ч бас ийм асуудалд орсон. Энэ нь ердөө хоёрхон шалтгаантай. Эхнийх нь маш их алдагдалтай бизнес түүнийг ийм зам руу түлхсэн бол сүүлийнх нь олон хүүхдийн мөнгө төлдөгт байгаа юм. Тэрбээр зургаан өөр эмэгтэйгээс нийт 11 хүүхэдтэй. 2008 онд Атланта дахь 109 өрөөтэй эдлэнгээ зээлийн улмаас алдсан аж.

Жон Дэли

Баячуудын спорт гэгддэг гольфт Жон дэли нэгэн үе гялалзаж байлаа. Гэвч тэрбээр нэг л өдөр мөнгөгүй, ядуу нэгэн болж хувирсан. Архинд толгойгоо мэдүүлсэн нь үүний шалтгаан болжээ. Тэрбээр 2004 онд хэвлүүлсэн дурсамж номдоо 60 сая ам.долларыг юу ч үгүй үрчихсэндээ харамсаж явдгаа бичсэн байдаг.

Майкл Вик

Америк хөлбөмбөгийн “Филадельфи ийглс”-ийн холбогч Вик нохой зодолдуулсан хэргээр 18 сар “аавын хаалга” татсан. үүнээс үүдэн олон сая ам.долларын гэрээгээ алдаж, хамтрагч бизнесийн байгуулагууд нь нүүрээ буруулснаар бүр мөсөн дампуурсан юм.

Ленни Дюкстра

Бэйсболын “Нью-йорк Метс”, “Филадельфи Филльес” багуудад тоглож, гурван удаа Бүх оддын тоглолтод оролцсон Ленни 1997 онд зодог тайлсан. Их спортоо орхисноос хойш бизнесийн ертөнцөд хөл тавьж, машин угаалгын газар ажиллуулж эхэлсэн боловч 2007 онд түүнийгээ зарсан юм. Энэ хооронд сэтгүүл гаргаж үзсэн ч бас л бүтэлгүйтэв. Өр зээлэнд ороогдсон тэрбээр бүх мөнгөө банкинд алдсан гашуун түүхтэй.

Жамаркус Руссель

Америк хөлбөмбөгийн авьяаслаг залуу холбогчдын тоонд багтаж явсан ЖаМаркус Руссель 2007 онд драфтаар “Оклэнд Рэйдерс” багт очсон. Тус баг ирээдүйтэй тоглогчтой дөрвөн жилийн хугацаатай 61 сая ам.долларын гэрээнд гарын үсэг зурсан юм. Гэвч хар тамхины улмаас Руссель мэргэжлийн замналаа удаан үргэлжлүүлж чадсангүй. Тэрбээр шоронд сууж, эдлэнгийнхээ мөнгийг ч төлж чадахгүй болтлоо уруудсан юм.

Лэтрелл Спрюэлл

NBA-ийн хамгийн сахилгагүй тоглогчдын нэг лэтрелл 2005 онд “Миннесота Тимбервулвз” багийнхаа гурван жилийн 21 сая ам.долларын гэрээнээс татгалзсан шалтгаанаа “Энэ мөнгө үр хүүхдээ тэжээхэд хангалттай хүрэлцэхгүй” хэмээн тайлбарласан аж. Эдлэн газрынхаа сарын төлбөрийг төлж чадахгүйд хүрсэн лэтрелл 2005 оноос хойш лигт тоглоогүй юм.

Скотти Пиппен

Нэгэн цагт “Чикаго Буллз”-ын од асан Скотти Пиппен карьерийнхаа турш 120 сая ам.долларыг зөвхөн цалингаасаа олсон гэдэг. Харамсалтай нь домогт тоглогч дампуурлаа зарлаж, энэ бүхнээс гарахын тулд өөрийн эд хөрөнгөө зарсан юм.

Энтони Уолкер

NBA-д 12 жил тоглохдоо 110 сая ам.доллараас илүүг олсон Уолкер зодог тайлаад хэдхэн жилийн дараа хөгжлийн лигт тоглох болсон нь сагсан бөмбөгөө санасных биш байв. Мөрийтэй тоглоомонд хамаг мөнгөө алдсан түүнд мөнгөний хэрэг гарсан учраас эргэн ирсэн хэрэг. Тэр зөвхөн цалингаараа амьдраагүй. Ид үедээ Adidas брэндтэй гэрээ байгуулж, 1999 онд NBA Live 99 видео тоглоомын эхний нүүрэнд заларч, 60-65 орчим сая “ногоон” олсон ч энэ мөнгө элсэнд цацсан ус мэт алга болжээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Том таван лиг зуны солилцоонд 4.5 тэрбум евро зарцуулжээ

​Энэхүү дүнг 10 жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 126 хувиар өсчээ​

 0 сэтгэгдэл


Хөлбөмбөгчдийн үнэ тэнгэрт хадаж, багууд солилцоо наймаанд улам их мөнгө зарцуулах болсныг өнгөрсөн зуны шилжилт хөдөлгөөн дахин баталлаа. Наймдугаар сарын 31-нд солилцооны цонх хаагдсаны дараа нийт гүйлгээг тооцож үзвэл Европын том таван лигийн багууд (Англи, Испани, Герман, Итали, Франц) шинэ тоглогч худалдаж авахад 4.5 тэрбум евро зарцуулсан нь тодорхой болжээ. Наймааны нийт дүн өнгөрсөн жил анх удаа дөрвөн тэрбумын босго давж, олныг алмайруулж байсан бол өнөө жилийн наймаа дээрх рекордыг дахин эвдсэн юм. Энэхүү дүнг 10 жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 126 хувиар өсчээ. Английн Премьер лигийн багууд урьдын адил солилцоо наймаанд хамгийн идэвхтэй байлаа. Будант Альбионы 20 баг шинэ тоглогч худалдан авахад 1.4 тэрбум евро зарцуулсан нь нийт наймааны 31 хувийг эзэлж байгаа юм.


Сүүлийн жилүүдэд нам гүм байсан италийн Сери А-гийн багууд өнгөрсөн зун тун идэвхтэй байлаа. Улсынхаа лигт сүүлийн зургаан жил дараалан түрүүлээд буй “Юьентус” супер од Криштиану Роналдуг “реал”аас 117 сая еврогоор урвуулж дөнгөсөн нь өнгөрсөн зуны хамгийн чухал наймаа болов. Италийн багууд топ таван лигийн нийт зарцуулсан мөнгөний 25 хувийг бүрдүүлсэн нь 2009 оноос хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болжээ. Их мөнгө гаргахын хэрээр багуудынх нь хүч сайжирсан хэмээн мэргэжилтнүүд дүгнэж байна. Багуудын орлого жил ирэх тусам нэмэгдэж байгаа нь солилцоо наймааны тэсрэлт болоход нөлөөлсөн нь гарцаагүй. Ялангуяа, телевизийн гэрээний эрх тэдний санхүүг үлэмж бэхжүүлсэн юм. Английн Премьер лигээр жишээ авъя.

Телевизийн гэрээний эрх багуудын санхүүг үлэмж бэхжүүлсэн

Тус лиг 2019-2022 оны тоглолтуудаа шууд дамжуулах эрхийг Sky сувагт 4.46 тэрбум фунт стерлингээр зарж чадсан. Энэ нь дөрвөн жилийн өмнөх гэрээтэй харьцуулахад 70 хувиар өссөн дүн аж. Багууд энэ мөнгөнөөс чамгүй хишиг хүртдэг. тухайлбал, 2017-2018 оны улиралд “Манчестер Сити” багийн 26 тоглолт үндэсний телевизээр шууд гарсан тул нийт 149 сая фунт стерлинг авсан байна. Манчестер хотын нөгөө баг “Юнайтед” мөн энэ хэрийн мөнгийг телевизийн гэрээний эрхээс хүртсэн. Хамгийн цөөн буюу есөн тоглолт нь үндэсний телевизээр шууд гарсан “Вест Бромвич” гэхэд 94 саяыг халаасалжээ. Ингэснээр хүснэгтийн адагт бичигддэг, хомоол хамдаг багууд хүртэл 20, 30 саяар шинэ тоглогч авах хэмжээнд хүрээд байгаа юм. Үр дүнд нь тамирчдын үнэ тэнгэрт хадаж, жирийн нэг дундаж хөлбөмбөгч хүртэл 40, 50 саяар үнэлэгддэг боллоо. Уг нь 30 сая евро гэдэг дундаж хэмжээний нэг баг худалдаад авчих хэмжээний мөнгө.


Бразилын домогт довтлогч Роналдо гэхэд хэдхэн хоногийн өмнө Испанийн дээд лигийн “Вальядолид” багийг 30 сая еврогоор худалдаж авсан. Гэтэл ганц тамирчин 200 саяын үнэ хүрч байгаа нь шударга бус явдал, хэт хөөрөгдсөн үнэ гэдэгт мэргэжилтнүүд санал нэгддэг. Гэвч баян клубүүд үүнийг үл тоон шилдэг тоглогчдод мөнгө харамгүй цацаж байна. Дэлхийн хөлбөмбөгт 100 сая еврогоос дээш үнийн дүнтэй шилжилт долоо болсон. үүний зургаа нь сүүлийн гурван жилийн дотор хийгджээ. Энэ жил л гэхэд гурван ч тамирчин 100 болон түүнээс дээш сая еврогоор “зарагдан” буурь сэлгэсэн байна. Тамирчдын үнэ маш богинохон хугацаанд гэрлийн хурдаар өссөн нь эндээс харагдах биз ээ. Сонирхуулахад, 2009 оноос хойш Премьер лигийн багууд зөвхөн солилцоо наймаанд 9.6 тэрбум евро зарлагадсан нь ард бичигдэж буй Италийн лигээс даруй гурван тэрбумаар их гэсэн үг. Италийн Сери а өнгөрсөн 10 жилд 6.09 тэрбум евро үрсэн бол Испанийн Ла лиг 4.7, Германы Бундеслиг 3.5, Францын лиг 3.08 тэрбумаар шинэ тоглогч худалдаж авсан байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Холбоодын тэмцлийн золиос нь тамирчид болох учиргүй

Бид одоогийнхоос илүү сайн багтай Индонезийг зорих боломж байсан​

 0 сэтгэгдэл


Индонезид болж буй Азийн наадмын нэгэн чимэг нь Монголын сагсан бөмбөгийн шигшээ баг байлаа. Өмнө нь учраа таарсан өрсөлдөгч бүртээ олон оноогоор хожигдож, “туршлага судлаад ирлээ” гэх үгээр ам тагладаг байдал үгүй болж, эрэгтэй, эмэгтэй, 3х3 гээд төрөл бүрт жигд өрсөлдөх болсон. Хамгийн сүүлд талбайн эзэн Индонезийн эсрэг хийсэн шийдвэрлэх тоглолтыг спорт сонирхогч хэн бүхэн үндэсний телевизээр үзэж сонирхсон байх. Гаднын багуудыг биш, үндэсний шигшээгээ үзэж, дэмжиж, баярлаж, гуниглаж суух юутай сайхан. Эрэгтэй сагсчид маань Индонезийг олон мянган хөгжөөн дэмжигчдийнх нь өмнө хожсон ч харамсалтай нь хэсгээс шалгарч чадсангүй. Хэсгээс шалгарах, эсэх ч яахав. Харин бид үүнээс илүү хүчирхэг баг бүрдүүлж болох байсан гэж бодохоор харамсах сэтгэл төрөх юм. Бид одоогийнхоос илүү сайн багтай Индонезийг зорих боломж байсан уу гэвэл тийм. Энэ хэрээр амжилт дээшилж, хэсгээс зовлон багатай шалгарах байсан нь бас л ойлгомжтой.

Гэвч Монголчуудыг олон жил доош чангааж байгаа дуусашгүй их хэрүүл тэмцэл энэ удаад бас л гай тарив. Токиогийн олимпийн хөтөлбөрт багтсан 3х3 төрлийн сагсчид сүүлийн үед амжилт арвин байгаа. Монголын шигшээ тивдээ түрүүлж, ДАШТ-ий шилдэг наймд шалгараад зогсохгүй олимпийн эрхээ авах магадлал өндөр болж ирсэн. Багийн лидер Э.Дөлгөөнийг олон улсын сагсан бөмбөгийн холбоо (FIBA) үнэлж, энэ төрлийн шилдэг тамирчдын нэгээр тогтмол нэрлэж буй. Мөн Д.Дэлгэрням, Э.Цэрэнбаатар, Г.Цэнгүүнбаяр нар олон тэмцээнд оролцохын хэрээр туршлага, ур чадвар сууж, хэний ч өмнөөс тоглох хэмжээнд бэлтгэгдсэн залуус. Цэргүүдийг мянган өдөр тэжээж, нэг өдөр ашиглана гэдэг шиг өндөр түвшинд бэлтгэгдсэн залуусаа чухам энэ наадамд ашиглах ёстой байлаа. Гэвч 3х3 төрөлд 23-аас доош насныхан оролцох юм байна гээд тэмцээний гадна үлдэв. Үүнийг нь мэдэж байсан бол тэднийг үндсэн бүрэлдэхүүндээ авч, хүчээ яагаад зузаатгаагүй юм бэ гэж асууя. Үнэнийг хэлэхэд үүнд тамирчдын буруу байхгүй. Харин шуудайнд хийсэн үхрийн эвэр шиг хоёр тийш хараад суучихсан холбоод гол буруутан нь.

Хоёр холбоо учраа олж, хүчээ нийлүүлбэл сагсан бөмбөгт том дэвшил гарах нь тодорхой

Уг нь хэдэн жилийн өмнөхтэй харьцуулахад бидэнд сайн тамирчин хэд хэдээрээ байна. Б.Билгүүн шиг, Т.Санчир шиг, Э.Дөлгөөн шиг чадварлаг сагсчид байгаа нь бидний аз. Харин тэднийгээ бүрэн дүүрэн ашиглахгүй юм бол сайн тамирчидтай байхын хэрэг юун. Харамсалтай нь хоёр холбоо хэдэн тамирчнаа танай, манай хэмээн өмчилсний балаг ийнхүү гарч байна. “Сүүлийн үед сагсан бөмбөгт улс төр, аль нэг намын нөлөө хэт орох болсон. Засаг барьж байгаа намаас шалтгаалаад өөр болдог. Үүнээс болоод жирийн тамирчин бид хохирох гээд байна” хэмээн Б.Билгүүн Инчоны Азийн наадамд оролцсоныхоо дараа ярьж байв. Тэгвэл үүнээс хойш дөрвөн жил өнгөрсөн ч талууд эвээ олсон зүйлгүй, талцаж маргалдсан хэвээр байгаа нь гутамшиг гэлтэй. Хоорондоо зэвсэг барин дайтаж, үүний улмаас олон жилийн турш нэгнийгээ заналхийлж ирсэн хоёр Солонгос энэ удаагийн Азийн наадамд зарим төрөлд хамтарсан багаа оролцууллаа. Улмаар Каноэ завины төрөлд эмэгтэйчүүдийн хамтарсан баг нь түрүүлж, олон солонгосчуудын сэтгэлийн утсыг хөндсөн.

Мөн сагсны эмэгтэй баг нь хагас шигшээд шалгараад байна. Цаашид түрүүлэхэд ч гайхахааргүй сайн тоглож байна лээ. Хэзээ ч эвлэрэхгүй гэгдэж байсан улсууд спортоор дамжуулан нэгдэж нийлэх алхмаа ийнхүү хийгээд эхэлж байхад чөлөөт ардчилсан нийгэмдамьдарч байна хэмээн цээжээ дэлддэг монголчууд талцаж маргалдахаас өөр юу гийгүүлэв. Спорт дахь талцал бидэнд хэзээ ч сайн зүйл авчраагүй. Чөлөөтийнхнийг хар л даа. Риогийн олимпийн өмнө хэрэлдэж хэрэлдэж байгаад л явсан. Эрэгтэй баг нь холбоо биднийг дэмжсэнгүй гэж гомдоллох. Харин холбоо нь аль алинд нь адилхан ханддаг хэмээн биеэ өмөөрсөөр байгаад олимп хүргэсэн. Үр дүнд нь олимпийн наадмаас ганзага хоосон ирсэн. Үндэсний бөхийнхөн бас 20 шахам жил хэрэлдэж муудалцлаа. хэдэн удаа хоорондоо цаас шидэлцэж, хэчнээн ч удаа шүүхдэлцсэн юм бүү мэд. Үүний балгаар аль аль тал нь хохироод өнгөрсөн. Мөн бөхчүүдээ өмчилж авах гэж зүтгэдэг байдал ч ажиглагдах болов. яг л одоогийн Монголын сагс шиг.

• 2014 оны Инчоны Азийн наадмаас хойш Монголын сагсны шигшээ олон улсын нэг ч тэмцээнд оролцоогүй.

• Хоёр холбоо хэдэн тамирчнаа танай, манай хэмээн өмчилсний балаг ийнхүү гарч байна.

• Хэзээ ч эвлэрэхгүй гэгдэж байсан улсууд спортоор дамжуулан нэгдэж нийлэх алхмаа хийгээд эхэллээ.

• Нуруулаг, чадварлаг, авьяаслаг тамирчид өч төчнөөнөөрөө гарч ирж байна. Ховорхон олдох энэ алтан үеийг алдалгүй ашиглахсан.

2014 оны Инчоны Азийн наадмаас хойш Монголын сагсны шигшээ олон улсын нэг ч тэмцээнд оролцсонгүй. Хөрөнгө мөнгө, замын зардал дутсандаа биш л дээ. Харин дотооддоо хоёр холбоо үзэлцээд байгаа болохоор олон улсын сагсан бөмбөгийн холбоо монголын тэмцээнд оролцох эрхийг хасч орхисон. Эхлээд дотоод асуудлаа зохицуул, тэгж байж олон улсын тавцанд өрсөлд гэсэн сануулга гэж болно. Үүний балгаар олон улсад рейтингээ ч тогтоолгож чадсангүй. Сая манайханд хожигдсон хэрнээ хэсгээс шалгарсан Индонезийн баг FIBA-гийн чансааны 103-т жагсдаг юм билээ. Ийм багийг талбайд нь хожсоныг бодвол бид ямар ч байсан эхний 100-д найдвартай орох нь тодорхой. Гэвч холбоодын урагшгүй байдлаас болоод сураггүй өрсөлдөгч Непал, Камбож, ливийн дор орох хэмжээнд үнэлэгдэх гэж дээ. хамгийн харамсалтай нь Б.Билгүүн, Т.Санчир гэсэн төрмөл авьяастай сагсчид карьерийнхаа ид үеийг зөвхөн монголдоо тоглосоор өнгөрөөх нь. Тэднийг залгаж гарч ирэх авьяаслаг залуусыг ч ийм ирээдүй хүлээж байгаа гэж бодохоор харамсалтай. Уг нь манай сагсчид эх орноо төлөөлөн олон улсын тэмцээнд оролцож байхдаа л хамгийн жаргалтай байдаг. Ард нь олон мянган хүний дэмжлэг байгааг мэдэрдэг учраас тэр.

Ядаж л дэлхийн аварга, Азийн аваргын урьдчилсан шатанд өрсөлдөөд, ялж, ялагдаад явж байвал сагсчин хүний жаргал тэр. Азийн аваргад түүхэндээ орж үзээгүй бараан цувралаа таслах боломж ч өнөөгийн шигшээд бүрэн дүүрэн бий. Ийм боломжоор хангах үүрэгтэй газар нь мэргэжлийн холбоод. Хоорондоо эвлэрч өгдөггүй Монголын сагсан бөмбөгийн холбоо, Монголын үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо гэх энэ хоёр байгууллагыг аваад үзвэл аль аль нь хөл дээрээ бат зогссон. Материаллаг бааз хангалттай байна. Бүр сагсан бөмбөгийн ордон хүртэл байгуулсан холбоо ч байна. Мөн мэргэжлийн шүүгч, багш дасгалжуулагчаар дутахын зовлонгүй. Хамгийн гол нь нуруулаг, чадварлаг, авьяаслаг тамирчид өч төчнөөнөөрөө гарч ирж байна. Ховорхон олдох энэ алтан үеийг алдалгүй ашиглахсан. Хэрэв хоёр холбоо учраа олж, хүчээ нийлүүлбэл монголын сагсан бөмбөгт ямар дэвшил гарахыг төсөөлөөд үз дээ. Лигийн тэмцээн нь жинхэнэ утгаараа өрсөлдөөний талбар болно. Сагсны хорхойтнууд чухам үүнийг л хүсэж байгаа. Мөн тамирчид хоёр холбооны алиных нь тэмцээнд орохоо шийдэх гэж дүлгэнэсэн байдалд орохгүй. Дотоодын эв нэгдэл, өрсөлдөөн сайжрах нь эргээд гадаад дахь амжилтын эхлэл болох учиртай. Дараагийн Азийн наадам эхлэхэд бид дотроо учраа олчихсон, хамгийн шилдэг сагсчдаа илгээчихээд медалийн төлөө өрсөлдөнө гээд ам бардам сууж байх юмсан.