A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4592/

Онлайн сургалт бол бэрхшээл биш боломж

Онлайн сургалт бол бэрхшээл биш боломж
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4592/
  • Багш нарын ачаалал ердийн үеийнхээс хэд дахин нэмэгдэж, нэг цагийн хичээлд 1-2 өдрийг зарцуулж байна
  • Онлайн сургалт суралцагчаас бие даасан байдал, хичээл зүтгэлийг илүүтэй шаарддаг ч технологийн эрин зуунд амьдарч буй, шинэ үеийн залуусын хувьд эл асуудлыг шийдвэлэх, бэрхшээлийг давуу тал болгож ашиглах бүрэн боломжтой

Коронавирусийн халдвараас шалтгаалан Засгийн газар хөл хорио тогтоож, их дээд сургууль болон ерөнхий боловсрол, цэцэрлэгийн хичээлийг цахимд шилжүүлсэн. Одоогийн байдлаар дэлхийн 124 улс бүх шатны боловсролын байгууллагын үйл ажиллагааг зогсоож, 1,2 тэрбум оюутан, сурагч хөл хорионд орсон тул онлайнаар хичээллэж байна. Гэвч манай улсын оюутнууд цахим хичээл хангалтгүй байна хэмээн санал хүсэлт илэрхийлж, төлбөрөө буцаан олгохыг шаардаад буй. “Дата их ашиглаж байна, интернэт байхгүй, орон нутагт буй учраас хэцүү байна, хичээл чанаргүй заалаа” гэхчлэн янз бүрийн гомдол илэрхийлж, төлбөрөө авна гэх боловч өөрсдөөс шалтгаалах үүргээ гүйцэтгэж, боломж бололцоог огт эрэлхийлэх сэтгэлгүй, хэт амарчлах сэтгэл зүйтэй болсон нь нийтлэг ажиглагдаж эхэллээ. Уг нь онлайн хичээл олон улсад нэвтэрч, хэдийн үр дүнтэй сургалтын систем гэдэг нь батлагдсан. Найман настай балчраас наян настай буурал хүртэл хүссэн хэн ч бай гэрээсээ дэлхийн хэмжээний боловсрол эзэмшиж тогооч, урлаг судлаачаас эхлээд хэдэн мянган төрлийн мэргэжил, нарийн мэргэшлийн хичээлүүдийг судалж байна. Мөн оюутнуудад цаг зав, төлбөр, ахуйн зардлуудаа хэмнэх боломж олгохоос гадна өөрийгөө хөгжүүлэх цаг олгодог сайн талтай. Онлайн сургалт суралцагчаас бие даасан байдал, хичээл зүтгэлийг илүүтэй шаарддаг ч технологийн эрин зуунд амьдарч буй, шинэ үеийн залуусын хувьд эл асуудлыг шийдвэрлэх, бэрхшээлийг давуу тал болгож ашиглах бүрэн боломжтой. Оюутнууд сургууль, багш мөн хувь хүний хандлага, суралцах арга барил зэрэг олон зүйлээс шалтгаалан харилцан адилгүй байр суурьтай байна. Энэ талаар МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн V курсийн оюутан Б.Цэндмаа “Багш нар өөр өөр арга барилаар хичээлээ ордог. Шууд холбогдож хичээлээ орох арга үр дүнтэй санагдсан. Мөн хоол, унааны мөнгө зарлагадахгүй байгаа нь таалагдаж байгаа. Зарим нэг хичээл дээр оюутан ойлгоогүй зүйлээ багшаас асуух боломж бага, хязгаарлагдмал байгаа нь сул талтай. Гэхдээ онлайн сургалтыг анх удаа туршиж, хэрэгжүүлж байгаа гэхэд үр дүн сайн гэж Т.Намуун, ЗГМ сонин бодож байна. Ямар нэг ойлгоогүй зүйлээ багшаас асууж мэдэхийн зэрэгцээ өөрөө нэмэлт судалгаа хийх шаардлага тулгарч байгаа нь цаашдаа бидэнд хэрэгтэй” хэмээсэн юм. Харин Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн Олон улсын харилцааны III курсийн оюутан Б.Жаргалмаа “Ердийн үеийнхээс маш их бие даалт, даалгавар хийж байгаа. Анх цахим сургалт төвөгтэй санагдаж байсан ч арга барилаа олох юм бол хэрэгжүүлэхэд болохгүй зүйлгүй санагдсан. Төлбөрөө буцааж авах хэмжээний асуудал үүссэн гэж бодохгүй байна” гэж ярилаа. 

Багш нарын ачаалал ердийн үеийнхээс хэд дахин нэмэгджээ

Манай улсад эмч, багш зэрэг хамгийн чухал хэрэгцээтэй мэргэжлүүд дэлхийн дунджаас хэд дахин бага цалин авдаг нь нууц биш. Нэг жишээ дурдахад, зөвхөн МУИС-д долоо хоногт 700 орчим багш 4800 гаруй цахим хичээл бэлтгэж байна. Багш нар гэрээсээ ажиллах нэрийн дор оюутан нэг бүрийн санал хүсэлт, асуултад хариулах, даалгавар шалгах, цахим системд зориулж хичээлийн хөтөлбөр бэлтгэх гээд нөр их ажилд дарагдаж буй. Тухайлбал, “МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн Маркетинг, худалдааны тэнхимийн багш Б.Угтахжаргал “Сургалтын үйл ажиллагаа цахимд шилжихээр болж, бид хэдхэн өдрийн дотор онлайн контент үйлдвэрлэгч болсон. Танхимын сургалтаар суралцаж ирсэн оюутнуудын хувьд ч гэсэн дасан зохицохтой холбоотой стресс байсан гэж бодож байна. Бидний аль аль тал энэ нөхцөл байдалд бэлэн байгаагүй. Энгийн нэг цаг 30 минутын хичээлд лекцийн материалаа цахим хичээлд зориулан шинэчлэх, видео хэлбэрт оруулах, аль нэг платформд байршуулах, хичээлд тохирсон даалгавар боловсруулах, оюутан бүрийн даалгаврыг шалгах, хариу өгөх, ирц бүртгэх, дүгнэх гэх зэргээр 1-2 өдрийг зарцуулж байна. Хичээлийн материалаа хуучин байдлаар нь оюутнуудад өгвөл бидэнд хялбар ч эргээд оюутны сэтгэл ханамж, хүлээлтэд нийцэхгүй цаашлаад сургалтын үйл ажиллагааны чанар, агуулга, сургалтын төлбөр, сургуулийн нэр хүнд, үйл ажиллагаатай шууд холбогдох тул хичээхээс өөр замгүй. Нөгөө талд онлайн сургалтын үед даалгавраа багаар гүйцэтгэх боломжгүй учраас нэг оюутанд ирэх даалгаврын давтамж нэмэгдэх, амьд харилцаа байхгүй байх, эргэх холбоо сулрах, дүнгээ тухай бүрд нь мэдэх боломжгүй байх, цахим системээ бүрэн ашиглаж чадахгүй байх, дата болон компьютер ашиглах нөхцөл бага байх зэрэг нь оюутнуудад бэрхшээлтэй байсан болов уу. Сургалтын үйл ажиллагаа нэг талаас багш, нөгөө талаас оюутны оролцоог шаарддаг. Тиймээс оюутнууд маань үүссэн нөхцөл байдлыг бодитоор ойлгож, хичээлдээ бүрэн, идэвхтэй хамрагдаарай гэж хэлмээр байна. Багш болон сургуулийн зүгээс асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд Gmobile, Skytel -ийн дугаараар сургуулийн сиси системд үнэгүй нэвтрэх, оюутны байрны төлбөр, хичээл цуцлалт, даалгаврын хугацаанд уян хатан хандах зэргээр ажиллаж байна” гэж ярилаа. 

Монголын оюутнууд халамж хүсэхдээ хамгийн сайн

Ер нь төрөөс халамж, тэтгэмж, тусламж хамгийн их шаарддаг нэг бүлэг нь оюутнууд гэдгийг энэ жишээнээс харж болно. “Оюутнуудад 70 мянган төгрөг олго, төлбөр бууруул, дата үнэгүй болго, автобусанд үнэгүй явуул” гэж тэд л гоншигноно. Тэр байтугай сонгууль, нийтийг хамарсан жагсаал цуглаанд хэдэн төгрөгөөр өөрийгөө “худалдах” нь ч бий. Дээр нь тэд дэлхийд хамгийн хямд үнээр боловсрол эзэмшиж байна. Лекцийн үеэр унтах, хоцрох, таслах, багшийн өгсөн бие даалтыг цагийг нь тулган хийх, хариуцлагагүй байдлынхаа төлөө ямар нэгэн шалтгаар дүн гуйх нь монгол оюутнуудын нийтлэг үзэгдэл. Жилдээ ердөө 2-5 сая төгрөгийн төлбөр төлж, дээд боловсрол эзэмшиж байгаа тэднийг гадаадад боловсрол эзэмшиж буй үе тэнгийнх нь залуустай харьцуулахын ч аргагүй. Хичээл сургуулийн байранд болон онлайнаар явагдах аль ч тохиолдолд багш нар хөтөлбөрийн дагуу хичээлээ зааж, сургуулийн захиргаа ажиллаж, сургууль урсгал зардлууд төлөх нь ойлгомжтойгоос хойш оюутнууд төлсөн төлбөрөө буцааж нэхэх эрхгүй. Харин ч их, дээд сургуулиуд төлбөрөө нэмж, босгоо өндөр болгох замаар цензур тогтоож, багш нарын цалинг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй. Дээд боловсрол бол бүх нийтийн заавал эзэмших ёстой боловсрол биш. Эдийн засаг элгээрээ хэвтэх аюул нүүрлэж, аж ахуйн нэгжүүдийн 33 хувь нь ажилчдаа цомхотгоод буй энэ хэцүү үед оюутнуудын төлбөрийг буцаан олговол хэдэн мянган багш нарын цалин хөлс, ажлын байрны асуудал хурцаар хөндөгдөх нь гарцаагүй. Манай улсын хувьд онлайн сургалтын систем хүчээр нэвтэрсэн энэ явдал цаашид цахим сургалтыг хөгжүүлэх, улам чанаржуулах боломж болох нь дамжиггүй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эко хэрэглээг дэлхийд таниулах Инару брэнд

 0 сэтгэгдэл
  • Монгол өв соёл шингэсэн, байгальд ээлтэй, эко бүтээгдэхүүнийг орчин үеийн технологид нийцүүлэн үйлдвэрлэх зорилготой
  • Адууны тос болон хонины тосоор хийсэн бүтээгдэхүүнээ Шанхай, Тайваньд борлуулж байгаа бөгөөд удахгүй Европ руу цахимаар худалдаалах аж. Инару брэндийн бүтээгдэхүүнүүд 2000 үйлчлүүлэгчтэй бөгөөд 800 гаруй нь байнгын хэрэглэгч гэнэ
  • Инару брэнд нь бүтээгдэхүүнээ хийхийн тулд 50 гаруй төрлийн түхий эд ашигладаг бөгөөд хонины сүүл, чацаргана, ганга, адууны тос, жамц давс, кофе, цардуул, нохойн хошуу зэрэг 20 орчим нь монгол түүхий эд гэнэ

Эх хүний үрдээ сайхан ирээдүйг бий болгох гэсэн сэтгэлийн угаас сүндэрлэн боссон Инару брэндийг энэ удаагийн “Би үйлдвэрлэгч” буландаа онцолж байна. Шавилхан биетэй, шаггүй авьяастай түүнийг Н.Сарангуа гэдэг. Хүний хань, хоёр хүүхдийн ээж болсон цагаас хойш гэр бүлийнхээ эрүүл мэндэд санаа тавих том хариуцлагыг нуруун дээрээ үүрэх болжээ. Нэг өдөр CNN-ий мэдээгээр ахуйн хэрэглээний бүтээгдэхүүнд байдаг хортой синтетик бодис хүмүүсийн эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлдөг талаар үзсэн аж. Тэгээд хүүхдүүдийнхээ идэж уудаг аяга, тоглож хөрвөдөг шал, толь, хана гээд бүхий л зүйлийг юугаар хийсэн нь мэдэгдэхгүй хорт бодисоор цэвэрлэж байгаагаа гэнэт ухаараад их эмзэглэсэн байна. Үүнээс хойш аль болох байгалийн органик гэх тодотголтой бүтээгдэхүүнийг авч, Америкаас хүртэл захиж хэрэглэдэг болсон гэнэ. Гэтэл бас жинхэнэ органик бүтээгдэхүүн хэт үнэтэй, эсвэл үнэн бодит орц найрлагаа бичдэггүй учир өдөр тутмын хэрэглээ болгоход хүндрэлтэй байжээ. Үүнээс үүдэн “Ер нь бид ийм сайхан баялагтай газар нутаг, түүхий эдтэй улс оронд амьдарч байж яагаад эко бүтээгдэхүүн өөрсдөө хийж болохгүй гэж” гэсэн бодол төрсөн аж. Тэгээд өөрийн гэсэн бизнестэй болоход нь гэр бүлийнхэн нь том түшиг болж, 2016 онд “Инару биомедикал” ХХК-аа үүсгэн байгуулжээ. 

23 төрлийн бүтээгдэхүүнийг гар аргаар үйлдвэрлэдэг

Тэрбээр жил гаруйн хугацаанд судалгаа хийсний эцэст 2017 оны 11 дүгээр сараас нээлтээ хийсэн аж. “Гадаах агаараас илүү гэр доторх агаар 2-3 дахин бохирдолтой байна гэсэн судалгааг Америкийн эрдэмтэд хийсэн байдаг. Төрөл бүрийн химийн хортой бодисоор гэрээ дүүргэдэг нь харшил, хавдар үүсгэх сөрөг талтай. Энэ нь нотлогдсон учраас бүтээгдэхүүнээ хийх санаагаа олсон. Синтетик бодисуудыг хэрэглэж болно. Гэхдээ хэмжээнээсээ хэтэрвэл хорт хавдар үүсгэдэг. Өвчлөл залуужаад байгаа нь бидний хэрэглээнээс шалтгаалж байна. Синтетик бодисууд байгальд сөрөг нөлөөтэй. Манай бүтээгдэхүүний сав байгальд бүрэн шингэдэг. Бүтээгдэхүүнээ зарахаас илүү эко хэрэглээг төлөвшүүлэхийг хичээдэг” гэж Н.Сарангуа ярилаа. Одоогийн байдлаар есөн нэрийн 23 төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Эдгээр бүтээгдэхүүнийг хийхийн тулд 50 гаруй төрлийн түхий эд ашигладаг бөгөөд хонины сүүл, чацаргана, ганга, адууны тос, жамц давс, кофе, цардуул, нохойн хошуу зэрэг 20 орчим нь монгол түүхий эд гэнэ. Харин эх орондоо байдаггүй наргил модны тос, оливын тос зэрэг хүнсний зэрэглэлтэй бүтээгдэхүүнийг импортоор оруулж ирдэг. Ингэхдээ Франц, Энэтхэг, Герман зэрэг улсаас авдаг аж. Инару брэнд нь гоо сайхан, эрүүл мэнд, гэр ахуйн эко бүтээгдэхүүнийг уламжлалт гар аргаар үйлдвэрлэдэг. 100 хувь гар ажиллагаатай тул ажлын байр бий болгох давуу талтай гэв. “Дэлхий дахинаа байгальд ээлтэй, эко бүтээгдэхүүний хэрэглээ жил бүр өсөж байгаа. Манай үйлдвэр өндөр технологитой улс орнуудтай өрсөлдөх түвшинд очоогүй байгаа ч байгаль дэлхий, нүүдэлчин соёл давуу тал болно. Бид монгол өв соёл шингэсэн, байгальд ээлтэй, эко бүтээгдэхүүнийг орчин үеийн технологид нийцүүлэн үйлдвэрлэх зорилготой. Манай бүтээгдэхүүнийг найман настай балчраас 80 настай буурал хүртэл хэрэглэж болно” гэдгийг Н.Сарангуа хэлсэн юм. 

Үндэсний үйлдвэрүүд дотоод зах зээлийн 50 хувийг хангах боломжтой

Инару брэнд нь Монголд анх удаа гангатай кастилийн саванг үйлдвэрлэжээ. Үүнийг ганга өвстэй хослуулан бүтээсэн нь үнэхээр төгс шийдэл болсон аж. Учир нь гангатай органик цэвэрлэгчээр нүүр, гар, биеийн арьс арчилгааг хийхээс гадна жимс ногоо, аяга тавгаас эхлээд гэр ахуйн бүх л цэвэрлэгээг хийж болно. Мөн байгальд шингэхдээ ямар нэгэн сөрөг нөлөө байхгүй. Адууны тос, хонины сүүл нь өндөр зэрэглэлийн тос гэж үнэлэгддэг учир Монголд амьдардаг гадаадууд маш их худалдаж авдаг аж. Органик гарын саванг хоёр доллараар үнэлэхэд жуулчид хямд гэдэг бол монголчууд 5-6 мянган төгрөгийн саванг үнэтэй гэсэн байна. Үүний оронд 2000 төгрөгөөр safeguard авсан нь дээр гэж хэлдэг гэнэ. Энэ нь хоорондын ялгааг мэдэж ойлгохгүй байгаатай холбоотой гэдгийг Н.Сарангуа хэлсэн юм. Тэрбээр “Гар аргаар хийсэн органик бүтээгдэхүүний үнэ цэнийг гаднынхан сайн мэддэг. Манай улсын савангийн зах зээлийн 90 хувийг импортын бүтээгдэхүүн эзэлдэг. Гар аргаар ийм төрлийн бүтээгдэхүүн хийдэг 25 орчим үндэсний үйлдвэр бий. Бид нийлээд дотоодынхоо зах зээлийн 30-50 хувийг хангах бүрэн хүчин чадалтай. Тиймээс импортын бараа бүтээгдэхүүнийг орлох зорилго тавьсан. Савангаа дотооддоо үйлдвэрлэх 100 хувь боломжтой шүү дээ” хэмээлээ. Амьтныг нядалсан бол бүхий л зүйлийг хүнд болон байгальд ээлтэй байдлаар, эдийн засгийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх зорилгоор бүрэн ашиглан бүтээгдэхүүн хийх ёстой. Гэтэл адууны тос хаягдал бүтээгдэхүүн болдог. Тиймээс дахин боловсруулж, хэрэглэж байгаа юм. Энэ түүхий эд бусад химийн гаралтай бүтээгдэхүүнтэй харьцуулшгүй үр дүнтэй. 

Зээл авалгүй борлуулалтаараа өдийг хүртэл явжээ

Дэлхийн зах зээлд таашаагдах Инару брэндийн адууны тос болон хонины тосоор хийсэн бүтээгдэхүүнээ Шанхай, Тайваньд борлуулж байгаа бөгөөд удахгүй Европ руу цахимаар худалдаалах аж. Инару брэндийн бүтээгдэхүүнүүд 2000 үйлчлүүлэгчтэй бөгөөд 800 гаруй нь байнгын хэрэглэгч гэнэ. Тэдний хүчээр үйл ажиллагаагаа цааш үргэлжлүүлж болж байна. “Гурван жилийн хугацаанд ямар нэгэн зээл аваагүй, төсөл хөтөлбөрийн хөнгөлөлтөд ороогүй, 100 хувь борлуулалтаараа өдийг хүртэл явсан. Энэ нь нийгэмд хэрэгцээ ямар байгааг ч мөн харуулж байна” хэмээн Н.Сарангуа ярьсан юм. Тэрбээр хэрэгцээ байхад төрөөс дотоодын үйлдвэрээ дэмжих бодлого хангалтгүй байгаа гэдгийг ч хэлж байсан юм. Монголын үйлдвэрүүд импортын бараа бүтээгдэхүүнтэй л өрсөлдөж байна. Гэвч ямар ч шударга өрсөлдөөн байхгүй учраас яах аргагүй дарагдаж байгаа аж. “Мөнгө төгрөгөөр дэмжих нь чухал биш. Тендерт өрсөлдөхөд safeguard савантай дүйцэхүйц байх хэрэгтэй гэсэн шаардлага тавьсан. Тэгэхээр импортын бараа бүтээгдэхүүний ноёрхол манай улсад ямар байгаа нь харагдаж байгаа байх. Монголын үйлдвэр дотооддоо нэгдэж, импортын бараа бүтээгдэхүүнтэй өрсөлдөхөөр болсон” гэдгийг ч хэлсэн юм. 

Зах зээлийн өрсөлдөөн дунд үнээ тогтоодог

Монголын брэндүүд үнэтэй гэх хүмүүсийн шүүмжлэл Инаруг тойроод биш дайраад гарчээ. Н.Сарангуа “Органик бүтээгдэхүүн үнэтэй зарагддаг. Гэхдээ ямар бүтээгдэхүүнтэй харьцуулахаас шалтгаалаад үнэтэй, эсвэл хямд байна. Үнийн өрсөлдөөн гэдэг их хатуу. Бид зах зээлийн өрсөлдөөн дунд үнээ тогтоодог. Ажлын байр бий болгоод, татвараа төлж байгаа учраас борлуулалт сайн байвал ажлын байр нэмэгдэнэ” гэдгийг хэлсэн юм. Инару брэндийн бүтээгдэхүүнд ус ороогүй тосон бүтэцтэй. Тиймээс хоёр жил хадгалах боломжтой гэнэ. Учир нь тос хуршихгүй бол хадгалалтын хугацаа дуусахгүй. Харин задалсан бол зургаан сар л хэрэглэх ёстой. Эдгээр бүтээгдэхүүнүүд байгалийн гаралтай гоо сайхны бүтээгдэхүүний стандартыг хангадаг аж. Хонины сүүлний үнэрийг дарахын тулд наргил модны тос, оливын тос зэргийг хольдог. Бүтээгдэхүүн хийх явцыг энгийн үгээр, ойлгомжтой байдлаар тайлбарлавал эхлээд савангаа зуурна. Дараа нь хэвэндээ хийж хатаагаад, гар аргаар өөлж, хоёр сар хатаана. Энэ байдлаар 4-5 хүн өдөрт 200 саван хийдэг аж. Одоогийн байдлаар 10 орчим хүн ажилладаг. Н.Сарангуа Английн сургуульд органик гоо сайхны бүтээгдэхүүнийг хэрхэн хийх талаар хоёр жил сураад ажилчдаа сургаж эхэлжээ. Хүн солигдох бүрд бүтээгдэхүүнд нь өөрчлөлт ороод хүндрэлтэй байдаг гэв. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Цахим спорт олимпод бүртгэгдэх нь цаг хугацааны асуудал

 0 сэтгэгдэл
  • Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцож, дуртай спортдоо нэрээ мөнхлөхийг хүсэж байна
  • Цахим спорт сэтгэхүйн болон харааны хурд, богино хугацаанд шийдвэр гаргаж, стратеги боловсруулахыг шаарддаг. Тиймээс төвлөрөх чадвараа сайжруулах үүднээс өдөр бүр таван км  алхаж, бясалгал хийн, сэтгэл зүйн бэлтгэлээ хангадаг

Нэгэн үе бид цахим спортыг компьютер тоглоомын газраар л төсөөлдөг байв. Гэвч өдгөө энэ спорт дэлхий дахинд хүчээ авч, Азийн наадамд бүртгэгдээд зогсохгүй олимпын төрөлд багтах нь цаг хугацааны асуудал болжээ. Саяхан манай улсын Tiger баг Азийн аварга шалгаруулах "ESL One: Road to Rio" тэмцээний аваргаар шалгарч, Weibo Cup Asian Championship-2020 тэмцээнд түрүүлж амжилтаа бататгаад буй. Ингээд энэ удаагийн залуус буландаа тус багийн тоглогч Kabal буюу Б.Бат-Энхийг урьж, ярилцлаа.

-Энэ спортыг сонирхож, хичээллэх болсон үеэс ярилцлагаа эхэлье. Эцэг эхчүүд хүүхдээ компьютероос аль болох хол байлгахыг хичээдэг. Энэ спортоор хичээллэж эхлэхэд гэр бүлийнхэн нь хэрхэн хүлээж авч байв? 

-Би цахим спортоор хичээллээд найман жил болж байна. Намайг энэ спортыг сонирхож эхлэх үед Монголд хөгжих гарц нь хаагдмал, хүмүүсийн ойлголт хязгаарлагдмал байсан. БНХАУ болон БНСУ руу суралцахаар явсан учраас цаашид мэргэжлээрээ ажиллана гэж төлөвлөөд спортоосоо хэсэг завсарлага авсан байлаа. Ингээд 2017 онд дахин хичээллэхээр болж, БНХАУ руу явж, өөр багт цалинтай тоглох болсноо хэлэхэд гэрийнхэн маань эергээр хүлээж авсан. Одоо бол бүгд маш сайн ойлгож, дэмждэг. 

-Саяхан болсон дэлхийн аваргын эрхийн төлөөх тэмцээнд түрүүлж, аваргын тоглолтод Хятадын Invictus Gaming багтай таарсан. Тоглолтын уур амьсгал ямар байсан бэ?

-Invictus Gaming бол өндөр чансаатай, нэлээн хүчтэй өрсөлдөгч байсан. Тоглолтод орохын өмнө бид эсрэг багаа маш сайн судалдаг. Энэ тэмцээнд ч бас бэлтгэлээ яг тийм байдлаар хангасан. Аваргын тоглолтын үеэр гал гарсан өрсөлдөөн өрнөсөн гэж хэлж болно. Гурван үе тоглосны дараа хоёр баг тэнцэж, цаг сунгасан. Эхний нэмэлт цаг дээр дахин тэнцсэн учир, хоёр дахь удаагаа цаг сунгаж тэр тоглолтод ялалт байгуулсан.

-Та өмнө нь 2016 оны Азийн аварга Mongolz багт тоглодог байсан. Яагаад Mongolz багаас гарсан юм бэ? 

-Би Mongolz багт жил гаруй тоглосон. Тухайн үед ивээн тэтгэгч байхгүй, дэмжлэг муу байсан учраас Монголынхоо өөр нэг тоглогчтой хамт Хятадыг зорьсон. Хятадад цахим спорт хурдацтай хөгжиж байгаагаас гадна тамирчдыг маш өндрөөр үнэлдэг. Манай баг гурван хятад, хоёр монгол тамирчны бүрэлдэхүүнтэй байсан. Багаар тоглодог учраас хоорондоо маш сайн ярилцаж, хурдан хугацаанд мэдээлэл солилцох шаардлагатай. Гэтэл хэлний бэрхшээлээс шалтгаалаад бүрэн ойлголцож чадахгүй байсан. Эхний жил дохио зангаагаар ойлголцож, хоёр дахь жилээсээ амжилт үзүүлж эхэлсэн ч нэг хэлээр ярьдаггүй, нэг үндэстнүүд биш учраас энэ нь сул тал болж, том тэмцээнүүдэд ялагдал хүлээх болсон. Ингээд Хятад дахь багаасаа гарч Монголдоо ирээд шинэ баг бүрдүүлсэн.

-Азийн аваргад бэлтгэж байгаа гэсэн. Цахим спортын тамирчид бэлтгэлээ хэрхэн хийдэг нь сонирхолтой байна?

-Манай багийн тоглодог төрөл биднээс сэтгэхүйн болон харааны хурд, анхаарал төвлөрөх чадвар, богино хугацаанд шийдвэр гаргаж, стратеги боловсруулахыг шаарддаг. Тиймээс төвлөрөх чадвараа сайжруулах үүднээс өдөр бүр таван км алхдаг. Мөн эрүүл хооллож, түргэн хоол, газтай ундаа зэрэг чихэрлэг хүнс хэрэглэхээс татгалзаж хоолны дэглэм баримталдаг /инээв/. Яагаад гэвэл тэмцээний үед олон цагаар сууж, тоглоод ирэхээр энергиэ алдаж, “унтарч”, эхэлдэг. Харин сэтгэл санаагаа тогтвортой байлгах үүднээс бясалгал хийж, сэтгэл зүйгээ бэлддэг. 

-Ихэнх хүмүүс цахим спортыг PC тоглоомын газруудаар хязгаарлаж ойлгодог. Манай улсад цахим спортын хөгжил ямар түвшинд байна вэ?

-Сүүлийн хэдэн жил маш эрчтэй хөгжиж байна. Өмнө нь цөөхөн хэдхэн тэмцээн болдог байсан бол одоо лигийн аварга, халз тоглолтууд гэх мэтээр олон төрлийн тэмцээн тогтмол зохиож байна. Тоглогчид байнгын бэлтгэлтэй байгаа учраас ур чадвар нь ч эрс сайжирч байна. Сая болсон Азийн аваргад гурван монгол баг оролцох жишээний. Мөн маш олон монгол тамирчид дэлхийн хэмжээний томоохон багуудтай гэрээ байгуулж байна.

-Өсвөр үеийн хүүхдүүд донтох, олон цагаар тоглох хандлагатай байдаг. Компьютер тоглоом сонирхогч, мэргэжлийн тамирчин хоёрын хооронд ямар ялгаа байдаг вэ?

-Тоглоомд хэт их донтож байгаа нь цагаа буруу хуваарилж, сөрөг сэтгэл зүйгээр тоглож байгаатай холбоотой болов уу. Бид өдөрт хамгийн ихдээ 6-7 цагийг бэлтгэлдээ зарцуулдаг. Энэ хугацаанд зөвхөн тоглохоос гадна өрсөлдөгч багаа судална, стратеги боловсруулна, хувийн бэлтгэлээ хийнэ гэх мэт олон зүйлийг амжуулдаг. Утга учиргүй тоглох бус үр дүнтэй тоглох хэрэгтэй. Донтох эсэх нь хувь хүний ухамсраас шалтгаалах байх.

-Энэ спортын ач холбогдлын талаар хуваалцахгүй юу? 

-Хамгийн түрүүнд багаар ажиллах чадвар сайжирдаг. Би анх тоглож эхлэхдээ маш дуугүй, бүрэг хүүхэд байсан. Өөр өөр хүмүүстэй баг болж тоглоод ирэхээр нээлттэй болж, харилцааны чадвар маань сайжирсан. Мөн хурдан хугацаанд шийдвэр гаргаж, стратеги боловсруулж сурдаг. Ер нь асуудлаас амархан гарч чаддаг гэж хэлж болно. 

-Танай багийг Хятадын Weibo группийн охин компани ивээн тэтгэдэг юм билээ. Ивээн тэтгэгчээ хэрхэн олж байв. Монголоос ивээн тэтгэгч олоход хүндрэлтэй юу?

-Манай багийн гишүүн Dobu бид хоёр Хятадад хоёр жил гаруй тоглосон. Энэ хугацаанд цахим спортын салбарын маш олон хүмүүстэй танилцаж, холбоо тогтоосон учраас ивээн тэтгэгчтэй болох боломж олдсон. Мөн Хятадад цахим спортыг маш сайн дэмждэг бөгөөд тамирчид нь Азидаа хамгийн өндөр цалин авдаг. Хятадад хамгийн багадаа хоёр сая төгрөгийн цалин олгодог. Намайг анх очиж байх үед Эстонийн тамирчин 25 мянган юанийн цалинтай тоглодог байсан. 

-Цахим спортын тамирчдыг ивээн тэтгэх нь ямар давуу талтай вэ. Харилцан ашигтай байх зарчим нь юун дээр суурилдаг юм бол?

-Цахим спортын том хэмжээний тэмцээнүүдийг хэдэн зуун мянгаас тэрбум хүн үздэг. Саяхан болсон дэлхийн аваргын тоглолтыг зөвхөн онлайнаар 600 гаруй мянган хүн үзсэн. Шилдэг багуудын хэрэглэж байгаа keyboard, mouse ямар брэндийнх байх вэ, өмсгөл дээр нь ямар компанийн лого байгаа вэ гэдгээс эхлээд ивээн тэтгэгчдэд олон талын үр ашигтай. Зөвхөн Youtube хуудсанд байршсан бичлэг, үзэгчийн тоо хүртэл орлогын эх үүсвэр болдог.

-Цахим спорт 2022 оны Азийн наадамд багтсан. Танай баг энэ уралдаанд оролцох уу? 

-Хоёр жилийн хугацаа байгаа учраас сайн хэлж мэдэхгүй байна. Тухайн үед яаж шалгаруулахаас хамаарна. Хэрвээ CSgo төрөл багтсан бол манай баг уригдах болов уу гэж бодож байна.

-Багийн тоглолт ганцаарчилсан тоглолтоос эрс өөр. Гишүүн бүрд тоглолтын үед гүйцэтгэх үүрэг гэж байдаг байх? 

-Тийм ээ, гишүүн бүр өөр өөрийн үүрэгтэй. Жишээ нь нэг нь багаа удирдана, нөгөө нь дэмжиж тоглоно, нэг нь снаппер буюу холоос дурандаж буудна, хоёр нь шууд буудалцах үүрэг гүйцэтгэнэ гэх мэт. CSgo төрөл олимпод бүртгүүлэхэд ойрхон байсан ч террорист гэсэн үг орсон, мөн буудалцааны үед цус гардаг учраас хасагдсан байгаа. Гэхдээ энэ алдаануудаа засчихвал боломж бий. Бусад төрлүүдийн хувьд олимп од бүртгүүлэх нь цаг хугацааны асуудал болсон. 

-Ирээдүйн зорилго, хүсэл мөрөөдөл тань юу вэ? 

-Азийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүдэд, амжилттай оролцож, ДАШТ-д хүч сорихыг хүсэж байна. Мөн дэлхийн аваргад оролцсон тоглогчдод стикер гэж өгдөг. Энэ наалтан дээр тухайн тоглогч өөрийн гарын үсгээ үлдээж, тоглоомд нэрээ мөнхөлдөг. Тиймээс гарын үсэгтэй болж, дуртай спортдоо нэрээ мөнхлөхийг хүсэж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Цар тахлын үед бэлэн гоймонгийн аварга компанийн орлого өслөө

 0 сэтгэгдэл
  • Дэлхий даяар 6.27 сая хүнд халдварлаж, 375,600 хүний аминд хүрээд буй цар тахал хүмүүсийн худалдаа, хэрэглээний хэв маягийг өөрчилсөн шинэ нөхцөлд компаниуд дасан зохицож байна

Коронавирусийн цар тахал дэгдсэнээс хойш Ази тивийн хэрэглэгчид гэртээ хооллох нь эрс ихэссэн тул Nissin Foods Co шинэ бүтээгдэхүүн нийлүүлэх ажлаа эрчимжүүлж, шинэхэн савласан ногоо нэмж борлуулахаар төлөвлөж байна. Японы Nissin Foods Holdings Co-гийн Хонконгод бүртгэлтэй салбар компани Nissin Foods Co бүтээгдэхүүний эрэлт ихэссэнтэй нийцүүлж хавч, карригаар амталсан дөхөм (бэлэн) гоймон, халуун ногоотой соус бүхий шарсан төмс шинээр гаргаад байна. Nissin Foods-ийг үндэслэгч нь дэлхийн II дайны дараах хүнд цаг үед өлөн зэлмүүн хүмүүс хүнсний дэлгүүрийн урт дараалалд зогсохыг хараад анх дөхөм гоймонг бодож олжээ. Хүмүүсийн дунд хөл хориотой уялдан үүссэн шинэ дадал заншил цар тахлаасаа ч удаан үргэлжилнэ хэмээн Nissin Foods-ийн гүйцэтгэх захирал Киотака Андо үзэж байна. “Коронавирусийн цар тахал дэгдсэнээр хүмүүс гэртээ байхаас аргагүй болсон нь хэрэглэгчийн эрэлтийг эрс ихэсгэхэд хүргэлээ” хэмээн захирал мягмар гарагт ярилцлага өгөхдөө тайлбарласан юм. “Хүмүүс гадаа гарах нь багасаж, гэртээ байх нь ихсэх хэрээр хүнсний бэлэн бүтээгдэхүүний хэрэглээ нэмэгдэж амьдралын хэв маяг хүртэл өөрчлөгдөж байна. ”Эхний таван сард тус компанийн борлуулалтын өсөлтийн хувь тогтмол хоёр оронтой тоогоор хэмжигдэж ирсэн нь цаашид он дуустал хэвээр үргэлжлэхээр байгаагийн зэрэгцээ өрсөлдөөн ч ширүүссэнийг Андо дурдлаа. Дэлхий даяар 6.27 сая хүнд халдварлаж, 375,600 хүний аминд хүрээд буй цар тахал хүмүүсийн худалдаа, хэрэглээний хэв маягийг өөрчилсөн шинэ нөхцөлд компаниуд дасан зохицож байна. БНХАУ-ын Yum China Holdings Inc гэртээ яаж хоол болгохыг нэг бүрчлэн тодорхой зааж өгсөн заавар бүхий үхрийн зүссэн мах нийлүүлж эхэллээ. Халуун тогооны Haidilao International Holding Ltd хэрэглэгч тавхан минутад багтаан гэртээ хоол бэлтгэх боломжтой кунпао сам хорхой, жигнэсэн тахиа, ногоо, соусын бүрдэл борлуулж байна. Nissin Foods энэ оны эхний таван сард 12 төрлийн шинэ дөхөм гоймон зах зээлд гаргалаа. Тус компани 2019 оны мөн үед ердөө наймыг гаргаж байжээ. Энэ жил илчлэг бага, шим тэжээл ихтэй дээд зэрэглэлийн бүтээгдэхүүн давамгайлав. Тус компани Хонконгийн зах зээлд шинэ ургацын хүнсний ногоо хэрчин савлаж нийлүүлэхээр төлөвлөж байна. Nissin Foods Holdings Co дэлхийн анхны дөхөм гоймон болох Chicken Ramen-ыг 1958 онд гаргасан түүхтэй. Өдгөө дэлхийн 80 гаруй улсад бизнес эрхэлдэг тус компани Cup Noodles зэрэг хэд хэдэн олон улсын брэндтэй. Тус компани дөхөм гоймонгийн үйлдвэрлэлээр дэлхийд тэргүүлэх хэдэн үйлдвэрлэгчийн нэг ч бизнес нь сүүлийн жилүүдэд суларч ирснийг цар тахал гэнэт өөрчиллөө.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хөлбөмбөгтэй зургадугаар сар

 0 сэтгэгдэл

Коронавирусийн улмаас хоёр сар гаруй завсарласан Европын топ лигүүд дахин үргэлжлэх болсон сайхан мэдээгээр зургадугаар сар эхэлж байна. Германы Бундеслиг эхлээд багууд 3-4 тоглолт хийсэн бол Итали, Испани, Английн лиг 14 хоногийн дараа эхлэх юм. Харин Европын хөлбөмбөгийн томоохон тэмцээн болох Аваргуудын лиг болон Евролигийн тоглолтууд ирэх наймдугаар сарын 6-8-ны хооронд үргэлжлэх төлөвтэй байна. Харин коронавирусийн халдварын цар тахал өндөр байгаа оросууд лигээ энэ сарын 21-нээс үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл өгчээ. Хоёр хоногийн өмнө дөрвөн тоглогчоос коронавирус илэрсэн ч тэд лигээ үзэгчтэйгээр зохион байгуулахаар төлөвлөсөн юм. Энэ талаар Оросын хөлбөмбөгийн холбооноос “Бид үзэгчтэй тоглолт явуулах боломжийн талаар Хяналтын газартай зөвлөлдсөн. Багууд ч үзэгчтэй тоглохыг хүсэж байгаа. Эхний үед цэнгэлдэх хүрээлэнгийн 10 хувьд л үзэгч оруулна. Зайгаа барих тул ямар ч эрсдэлгүй” гэж мэдэгджээ. Ингээд топ лигүүдийг тойрсон мэдээллээс тоймлон хүргэе. 



Хамгийн өрсөлдөөнтэй, бас хамгийн олон үзэгчтэй Английн Премьер лигийг энэ сарын 17-нд эхлүүлэхээр албан ёсны тов гарсан. Багууд контакттай бэлтгэл хийж эхэлсэн бөгөөд бэлтгэл, тэмцээний үеэр аюулгүй байдлыг дээд зэргээр хангаах ёстойг албаныхан онцоллоо. Хэрвээ аюулгүй байдал алдагдвал тоглолтыг шууд цуцлах тухай хүртэл ярьж байгаа аж. Английн Премьр лигт зохион байгуулагдах ёстой 9-10 тойрог бүхий 92 тоглолт үлдсэн. Хэрэв “Манчестер Сити” ирэх тоглолтуудад оноо алдвал “Ливерпүүл” 30 жилийн дараа Английн хөлбөмбөгийн дээд лигт дахин түрүүлэх нь тодорхой болно. “Ливерпүүл” 29 тойргийн дараа 82 оноотой, “Манчестер Сити”-гээс 25 оноогоор илүү яваа. Коронавирусийн цар тахлын улмаас тэмцээнийг үзэгчгүй явуулах бөгөөд тоглолтын өмнө бүх тоглогч, албаныхныг тогтмол шинжилгээнд хамруулна. Өнгөрсөн хугацаанд Премьер лигт коронавирусийн 2752 шинжилгээ хийхэд 10 гаруй тохиолдол илэрсэн бөгөөд сүүлд л гэхэд дөрвөн тоглогчийн хариу эерэг гарчээ. Гэсэн ч аюулгүй байдлыг дээд зэргээр хангаж улирлаа үргэлжлүүлэхээр болсон юм.

Бундеслиг

Германы дээд лиг эхэлснээс хойш багууд 3-4 тоглолт хийжээ. 29 дүгээр тойргийн дараа “Бавари Мюнхен” 67 оноогоор тэргүүлж байгаа бол тэдний араас “Боруссия Дортмунд” долоон оноо дутуу нэхэж яваа. 29 дүгээр тойргийн хүрээнд “Борусси Дортмунд”-ын залуус “Падерборн”-ы талбайд зочлохдоо 6:1-ээр өрсөлдөгчөө буулган авсан. Уг тоглолтод “Дортмунд”-ын Жейдон Санчо анхны хет-трикээ толилуулсан бөгөөд эхний гоолоо хийсний дараа цагдаагийн гарт амиа алдсан Жорж Флойдод хүндэтгэл үзүүлсэн юм. Санчо дотор цамц дээрээ Justice for George Floyd хэмээн бичсэн байжээ. Лигийг тэргүүлэгч хоёр багийн араас “Лейпциг” 58, “Боруссия М.Гладбах”, “Байер Леверкуен” клуб тус бүр 56 оноотой эхний таван байрт бичигдэж байна. Эдгээр таван багийн хооронд гол өрсөлдөөн өрнөж байгаа бол “Вольфсбург”, “Хоффенхайм”, “Фрайбург”, “Херта”, “Шальке” Евролигийн нэг эрхийн төлөө тэмцэл өрнүүлж байна. Харин “Падер борн”, “Бремен”, “Дюссель дорф”, “Майнц” клуб доод лигт унахгүйн төлөө тэмцсээр. Бундеслигийн сүүлчийн тойргийн тоглолт энэ сарын 27-нд болсноор лигийн 2019-2020 оны улирал өндөрлөх юм.

Ла лиг

Испанийн хөлбөмбөгийн Ла лигийн ерөнхийлөгч Хавьер Тебас Movistar-д ярилцлага өгөхдөө коронавирусийн улмаас зогссон лигийн тэмцээнээ үргэлжлүүлэхээр болсон тухай ярьжээ. Тебас “Зургаадугаар сарын 11-нд “Севилья”, “Бетис” багийн дерби тоглолтоор эхлүүлэх төлөвлөгөөтэй байна. Энэ тоглолт дээр бид цар тахлаар амиа алдсан бүх хүний дурсгалыг хүндэтгэх болно. Одоо хамгийн их санаа зовоож байгаа асуудал бол багуудын бэлтгэл байна. Бэлтгэлдээ бүгд орвол энэ долоо хоногт ойрын дөрвөн тойргийн хуваарийг танилцуулах болно” гэж хэлсэн байна. Өчигдрийн байдлаар Ла лигийн 13 баг бэлтгэлээ эхлүүлээд байгаа аж.