A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/219/

Сайн засаглал хямд санхүүжилт "даллана"

Дотоодын 15 орчим компани 32 тэрбум төгрөгийн бонд босгожээ

Сайн засаглал хямд санхүүжилт "даллана"

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/219/


Хөрөнгийн зах зээлд үгүйлэгдэж байсан компанийн бонд эргэн ирлээ. 2000 оны эхээр эрчимжиж байсан компанийн бонд сүүлийн хэдэн жил татарсан. Харин өнгөрсөн оноос үндэсний хэд хэдэн компани дотоодод өрийн бичиг гаргаж, санхүүжилт татлаа. Зөвхөн 2017 онд дотоодын аж ахуйн нэгжүүд Монголын хөрөнгийн зах зээлээс нийт 8.8 тэрбум төгрөгийн бонд босгожээ. Харин энэ он гарсаар Монголын хөрөнгийн биржид компанийн бондын хүсэлт ирээгүй байна. “Гэхдээ компаниуд бонд гаргахаар зэхэж байгааг үгүйсгэхгүй” гэж Монголын хөрөнгийн биржийн гүйцэтгэх захирал Х.Алтай хэллээ. Харин гадаад зах зээлээс Монголын хувийн хэвшлийн төлөөлөл Худалдаа хөгжлийн банк 2015 оны тавдугаар сард 500 сая ам.долларын санхүүжилт татсан. Бондын эргэн төлөлтөө хугацаанд нь амжилттай хийж байгаа билээ. Үүнээс гадна Монголын тэргүүлэх компанийн нэг “Монголын алт компани” (МАК) энэ оны эхээр бондын танилцуулгаа олон улсад хийж эхэлсэн юм. Гэвч МАК-ийн шинэ бонд тодорхой шалтгааны улмаас хойшилсон гэдгийг холбогдох эх сурвалж мэдээлж байв.


Тэгвэл өнгөрсөн долоо хоногт олон улсын үнэлгээний “Fitch” агентлаг МАК-ийн зээлжих зэрэглэлийг “ССС+” түвшинд баталгаажуулсан байна. Тус агентлаг МАК-ийн зээлжих зэрэглэлийн урт хугацааны төлөвийг эерэгээр үнэлсэн бөгөөд үйлдвэрлэл, хөрөнгө оруулалтын зардлаа танажчадна гэж дүгнэжээ. Ингэснээр тус компанийн үнэт цаас гаргах үйл явц хурдсах төлөвтэй байна. МАК ойролцоогоор 200 сая ам.доллараар хэмжигдэх бондын хөрөнгөөрөө банкуудаас авсан зээлээ эргэн төлөхөөр төлөвлөж буйгаа өмнө нь мэдээлж байсан. Эх сурвалжийн мэдээлж буй тус компанийн ам.доллараар нэрлэсэн шинэ бонд таван жилийн хугацаатай байх аж. Компанийн бонд нь бага зардлаар санхүүжилт татах, хөрөнгө оруулагчид найдвартай өгөөж хүртээхээс гадна санхүүгийн болон үйл ажиллагааны ил тод байдлыг бий болгодог. Компанийн бонд нь хувьцаатай харьцуулахад өгөөж доогуур ч эрсдэл багатай. Одоогоор аж ахуйн нэгжүүд хөрөнгө оруулалт, эргэлтийн хөрөнгийн санхүүжилтийг дунджаар 19-25 хувийн хүүтэй татаж байгаа. Харин хөрөнгийн зах зээлд компанийн бонд гаргаснаар бусад санхүүжилтийн өртгөөс 2-6 хувийн хүү хэмнэх боломжтой.

Тухайлбал, өнгөрсөн онд “Сүү” хувьцаат компанийн босгосон зургаан тэрбум төгрөгийн бонд 12 сарын хугацаатай, жилийн 17.5 хувийн хүүтэй байв. Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниуд дунджаар жилийн 17-19 хувийн хүүтэй компанийн бонд гаргах боломжтой гэсэн тооцоог шинжээчид гаргажээ. Тиймээс аж ахуйн нэгжүүд санхүүжилтийн өртөг, барьцаа хөрөнгө зэрэг зээлийн шалгуураас зугтан дотоод болон гадаад зах зээлээс санхүүжилт татах хандлагатай байна. Гэхдээ ийн хямд санхүүжилт татахад компанийн засаглал чухал болохыг Санхүүгийн зохицуулах хорооноос сануулж байна. Үйл ажиллагааны цар хүрээ, санхүүгийн хүчин чадлаараа дотоод төдийгүй гадаад зах зээлд хүлээн зөвшөөрөгдсөн компаниуд өнгөрсөн 30 орчим жилд Монголд бий болсон. Гэсэн ч орчин цагийн бизнесийн тулах цэг болох компанийн засаглалыг нь сайжруулах шаардлага тулгарсаар байгааг салбарынхан хэлж байна. Учир нь 2011 онд шинэчилсэн Компанийн тухай хуулиар Хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани хөрөнгийн зах зээлд нээлттэй бонд гарган олон нийтээс хөрөнгө оруулалт татахыг хориглосон. Тиймээс компанийн засаглал, санхүү, үйл ажиллагааны ил байдал нь Монголын хөрөнгийн биржийн шаардлагад нийцсэн компаниудад бонд босгох боломж нээлттэй байгаа юм. Үүний нэг жишээ нь “Сүү” компани.

• Он гарсаар Монголын хөрөнгийн биржид компанийн бондын хүсэлт ирээгүй байна.
• Компанийн бонд нь хувьцаатай харьцуулахад өгөөж доогуур ч эрсдэл багатай.
• Компанийн бонд гаргаснаар бусад санхүүжилтийн өртгөөс 2-6 хувийн хүү хэмнэх боломжтой.

Монголын хөрөнгийн биржийн ТОП-20 индекст багтдаг тус компани 2017 оны зургадугаар сард 10 хүрэхгүй хоногийн дотор зургаан тэрбум төгрөгийн компанийн бонд босгож байв. Тус бондын андеррайтераар ажилласан “Голомт капитал” үнэт цаасны компанийн мэдээлснээр “Сүү” бонд эрэлт өндөр байсан бөгөөд саналыг нь 13 хувиар давсан захиалга хөрөнгө оруулагчдаас иржээ. 2001 оноос эхлэн дотоодын компаниуд Монголын хөрөнгийн зах зээлд бонд гарган хөрөнгө оруулалт татаж эхэлсэн байдаг. Компанийн анхны бондыг “Барилга корпораци” хувьцаат компани гаргаж байжээ. Үүнээс хойш дотоодын 15 орчим компани 32 тэрбум төгрөгөөр хэмжигдэх бонд босгосон байна. Нөгөө талд, дотоодын бондыг шингээх орон зай хөрөнгийн зах зээлд үүсээд буй. Учир нь бондын зах зээлийн гол тоглогч болох Засгийн газар сүүлийн хэдэн сар дотоодод бонд гаргахгүй байгаа.

Тэгвэл энэ орон зайг нөхөх боломж байсаар байгаа аж. Өнгөрсөн онд гэхэд дотоодын хөрөнгийн зах зээлийн нийт арилжааны 91 хувийг Засгийн газрын болон компанийн бонд бүрдүүлсэн бөгөөд үнийн дүн нь 782 тэрбум гаруй төгрөгөөр хэмжигдсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, компанийн засаглалаа сайжруулж, бизнесийн зарчмыг дээшлүүлж чадвал хөрөнгийн зах зээлээс хямд өртгөөр санхүүжилт татах боломж байсаар байгаа аж. Түүнчлэн дотоодод босгосон бондын өгөөжийг монголчууд хүртдэг. 2015 онд гэхэд “Эрчим инженеринг” компани 500 сая төгрөгийн “Эрчим” бонд босгосон. 18.5 хувийн хүүтэй бондын эргэн төлөлтийг тус компани зургаан сарын дараа хийсэн бөгөөд өгөөжийг нь 100 гаруй монгол хүн хүртэж байсан юм.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Саарал жагсаалтад орсон гол шалтгаан нь оффшор, зэвсгийн наймаа байжээ

  • Монгол Улс хоёр дахь удаагаа олон улсын санхүүгийн хоригт орлоо
  • Улс орнуудтай санхүүгийн "хэл"-ээр шууд харьцахад хүндрэл үүслээ 
  • ФАТФ дүгнэлтээ өнөөдөр албан ёсоор зарлана

Монгол улс саарал жаг­саалта­д орсон талаарх мэдээл­лийг албан бус эх сурвалжаас хүлээн авлаа. Францын нийслэл Парис хотноо болж буй Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх олон улсын байгууллага /ФАТФ/­ын ээлжит хурал гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна. Маргааш буюу баасан гарагт албан ёсоор хурлын шийдвэрээ танилцуулах бөгөөд манай улстай холбоотой асуудал аль хэдийн тодорхой болжээ. ингэснээр Монгол улс хоёр дахь удаагаа олон улсын санхүүгийн хориг арга хэмжээнд өртөж байна. Өмнө нь буюу 2013 онд саарал жагсаалтад орж, үүнээс нэг жилийн дараа буюу 2014 онд зарим хууль, тогтоомжид нэмэлт өөрчлөлт оруулснаар мултарч байсан удаатай. тэгвэл энэ удаа дахин хоригийн хаалга татлаа. учир шалтгааныг тодруулбал, хар жагсаалтад орсон Сойд Солонгос буюу БНАСАУ-­тай зэвсэг техникийн наймаа хийж, дэлхий нийтийн өмнө терроризмын үйл ажил­ лагааг дэмжсэн, Монголын улстөрчидтэй холбоотой гаднын улсад илэрсэн оффшор данснууд саарал жагсаалт руу улсаараа гулсан орох гол шалтгаан болсон гэв. Үүнээс гадна Монгол улсыг төлөөлөн гадаадын оронд суугаа Элчин сайдын яамны ажилчид хар тамхины шил шилээ дарсан гэмт хэргүүдэд холбогдож, алт тэргүүтэй хориотой бараа, бүтээгдэхүүн нэвтрүүлэх дотоодын хил гаалиас болж саарал жагсаалтад Монгол улс данслагдсан аж. 

Мөн Эдийн засгийн ил тодын хуулиар илэрсэн 35 их наяд төгрөг зэрэг нь дэлхийн улс орнуудтай санхүүгийн “хэл”-­ээр бид шууд харьцахад ихээхэн хүндрэл дагуулах нь. УИХ-­ын гишүүн С.Эрдэнэ сэтгүүлчдэд Монгол улс саарал жагсаалта­д орсон тухай хэвлэлийн хурал хийж, олон нийтэд лхагва гарагт мэдэгдсэн. тэгвэл түүний мэдэгдлийг Монголбанк үгүйсгэж, уг жагсаалтад орохооргүй байгаа төдийгүй зөвлөмжийн дийлэнх хэсгийг хангасан гэдгээ хариу хэвлэлийн хурлаар зарласан юм. Гэхдээ олон улсын санхүүгийн байгууллагын шийдвэр Монгол улсын эсрэг нэгэнт гарчээ. 

Эрх баригчид уг мэдээллийг нуун дарагдуулж байсан шүүмжлэл өчигдөр мөн цахим орчинд гарсан юм. Саарал жагсаалта­д орсноор дэлхийн улс орнууд руу иргэд мөнгөн гуйвуулга хийх, Европын оронд ажиллах виз хүсэх, олон улсын картаа гадаадад ашиглах, аялах, гаднаас мөнгө хүлээн авах, шилжүүлэх, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт татах, бизнесийн харилцаа холбоогоо бэхжүүлэхэд багагүй саад бэрхшээл гарахаар байна. Саарал жагсаалта­д орсон улсын зээлжих зэрэглэл хөндөгдөхөөс гадна олон улсын зах зээлд гаргасан бондын үнэлгээ хүртэл яригддаг. тэрчлэн хөрөнгө оруулалт татах, томоохон төсөл хөтөлбөр хэрэгжих боломж тэр хэрээр хумигддаг байна. Манай улс 2021 оноос томоохон дүнтэй бондын өр төлбөр барагдуулахаар байгаа. ФАТФ нь 1989 онд үүсгэн байгуулагдсан билээ. Харин тер­роризмыг санхүүжүүлэх тухай ойлголт 2000 оны эхээр нэмэгд­жээ. тус байгууллагыг Засгийн газар хоорондын байг уул лага гэж үздэг бөгөөд 40 зөвлөмжийг улс орнуудад мөрдүүлж ирсэн. Монгол улс 2004 онд тус байгууллагын гишүүн улс болсноор дээр дурд­ сан зөвлөмжийг өнөө хангалтг үй биелүүлсэн орны тоонд эрэмбэ­лэгдэж буй. Саарал жагсаалт­аас үүдэн олон улсын төсөл хөтөлбөр саатах эрсдэл үүсэж болзош­ гүй байна. ФАТФ­-ын гишүүн орнуудад дээрх хориг үйлчилдэг юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Төрийн хуудууг түмний халааснаас төлөх ёсгүй

Төрийн хуудууг түмний халааснаас төлөх ёсгүй


2017 онд УИХ-аас Нийгмийн даатгалын тухай хуулийг өөрчлөхдөө 2020 он гэхэд нийгмийн даатгал төлөгчөөс авах албан журмын шимтгэлийг таван хувиар өсгөхөөр баталжээ. Ингэснээр нэг ажилтнаас 2.5, ажил олгогчоос нь 2.5 хувийн нэмэгдэл шимтгэл авдаг болно. Өөрөөр хэлбэл, ҮСХ-ноос тогтоосон дундаж цалинтай ажилтан нийгмийн даатгалын шимтгэлд 25 мянган төгрөг нэмж төлнө гэсэн үг. Үүний цаана данс нь улайчихсан Нийгмийн даатгалын сан (НДС)-г дүүргэж гольдролд нь оруулах зорилго байгаа нь ойлгогдож байна. Гэхдээ замналаараа хөгжиж, жамаараа хуримтлагдаж байсан санг улс төрийн увайгүй уралдаанд зарцуулж хоосолсноо нөхөхийн тулд ингэж иргэдийнхээ халаасыг тэмтэрч байгааг хүлээн зөвшөөрч, “хонь” царайлах сонирхол алга. Харин ч хулгайч төрийн, хуудуутай бодлого гэдгийг шууд хэлчихье. Хөгшдийн тэтгэвэр, хүүхдийн тэтгэмжид зориулсан хуримтлалын мөнгийг төрийн нэрээр, намын ашгийн төлөө цацаж, Эх орны хишиг, Эрдэнийн хувь зэрэг “хайр зарласан” амлалтдаа АН, МАН хоёр ана, мана уралдаад зарцуулсан нь яалт ч үгүй үнэн. Тэдний алдаа, завхарлын өртгийг иргэд төлнө гэдэг шударга ёсонд байтугай жудагт харшилж байгаа хэрэг биш гэж үү.

Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгчдийн мөнгө, хуримтлагдсан орлогыг улстөрчид хулгайлаагүй бол тэтгэвэр, тэтгэмжийг улсын төсвөөс “зулгаалгүй” олгочих боломжтойг тоо, баримт тодорхой харуулж байгаа. Засгийн газар анх 2001 онд Нийгмийн даатгалын сангийн хөрөнгийг Сангийн яамны дэргэдэх төрийн санд байршуулж эхэлсэн байдаг. 2010 оны байдлаар сангийн нийт хөрөнгө 2.1 их наядаар хэмжигдэж байжээ. Тухайн үед НДС-ийн жилийн зарлага 500 тэрбум, шимтгэл хураамжийн орлого 404 тэрбум төгрөг байсныг тооцвол хуримтлал дундрахгүй, албан журмын даатгалын шимтгэлийг дээрх байдлаар нэмэхгүй байсныг төвөггүй ойлгочихно. Харамсалтай нь хуульчилсан хулгай хуримтлалыг дуусгаж, сангийн дутагдлыг нөхөхийн тулд татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс төлсөөр ирсэн юм.

2015 онд татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс 292 тэрбум төгрөгийг НДС-д олгож байсан бол энэ онд 609 тэрбумыг нөхөөсөнд өгч байна. Цаашид тус санд олгох төсвийн татаас их наядаар хэмжигдэж, ноцтой байдалд хүрэхийг Сангийн сайд ний нуугүй хэлсэн. Тийм ч учраас алдагдал нөхөх мөнгийг иргэд, ажил олгогчоос гаргуулахаар албан журмын шимтгэлийг нэмсэн гэж ойлгоход буруудсан болохгүй. Харин үүнийг хийхдээ УИХ-ын тогтоолыг зөрчсөн гэдгийг иргэддээ ховлочиход илүүдэхгүй. 2016 онд УИХ-аас “Монгол улсын тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлал 2030” тогтоол баталсан. Түүгээр 2021-2025 онд нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг үе шаттай, зах зээлийн нөхцөлтэй уялдуулан тогтоох төлөвлөгөөг баталсан. Гэтэл энэ УИХ өмнөх тогтоолоо зөрчиж, яаран сандран иргэдийнхээ хэтэвч рүү өнгийх шалтгаан юунд байв. Хариулт ч бэлэн байна. 2016 онд МАН-ын эрх баригчид ОУВС-гийн санхүүжилтийн хөтөлбөрийг хүлээн зөвшөөрч дөрвөн тэрбум ам.доллар авахаар болсон. Түүний хажуугаар төсвийн алдагдлаа багасгах үүрэг хүлээсэн байгаа. Харин үүрэг биелүүлэхийн тулд чаддагаараа ард түмнээ чардайлгах замыг сонгосон нь энэ байж. Авахаа урьтал болгож, өгөхөө хойш тавьдаг хуншгүй занг монголчууд хэзээнээс үзэн яддагийг олон улсын санхүүчид мэдэхгүй хойно болж, бүтэж байгаа гэж ойлгодог биз. Тэгж ойлгуулахын тулд ч нийгмийн сэтгэлзүйг хуурах аргыг хэрэглэсэн байна. Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нэмэхдээ 2018 онд нэг хувиар, 2019 онд 0.5, 2020 онд дахин нэг хувиар нэмэхээр журамласан. Шууд 2.5 хувиар нэмбэл нийгмийн эсэргүүцэлтэй тулах учраас ийн зорилтдоо гэтэж хүрэх зөөлөн заль хэрэгжүүлжээ хэмээн хардах үндэслэл бас байна. 2020 он гэхэд ажил олгогч, ажилтнаас нэмж төлөгдөх шимтгэлийг тооцож үзвэл байдал илүү тодорхой болно.

2018 оны байдлаар нийгмийн даатгалын албан журмын шимтгэлийг 869.5 мянган иргэн төлж байна. Нийгмийн даатгалын сангийн тухай хуулийг шинэчлэхдээ НДШ-ийг 2018 онд нэг хувиар нэмсэн. ҮСХ-ноос улсын дундаж цалингийн хэмжээг 2018 оны байдлаар нэг сая төгрөг гэж тооцоод байгаа. Үүгээр бол сард хүн нэг бүр 10 мянган төгрөгийн шимтгэл илүү төлж НДС-д 8.6 тэрбум төгрөгийн нэмэгдэл орлого оруулна. Мөн ажил олгогчийн зүгээс адил хэмжээний шимтгэл тус санд төлдөг учир мөн л 8.6 тэрбумын орлого тус санд сар бүр тушаах нь ойлгомжтой. Ингэснээр жилд 208.6 тэрбум төгрөг нэмж төвлөрнө. Харин 2019 онд Ндшийг 0.5 хувиар нэмэгдүүлж авахаар тооцсон. Түүний үр дүнд 313 тэрбум төгрөгийг нэмэрлэнэ. Мөн 2020 оны нэмэгдлийг нэг хувиар тогтоосноор 520.5 тэрбум төгрөг төвлөрүүлэхээр болж байна. Эцэст нь, 2020 он гэхэд нэг их наяд төгрөгийг шимтгэл төлөгч иргэн, ажил олгогчоос илүү төлсөн байх нь. Үүн дээр 185.6 мянган сайн дурын даатгуулагчийн 2.5 хувийн илүү төлөлтийг нэмбэл энэ мөнгө бүр өснө. НДШ төлөгчдөөс гурван жилд илүү мөнгө “саасан”-аар НДС-д улсын төсвөөс татаас өгөх шаардлагагүй болж байна. Ийм л нарийн тооцооллоор хоосруулсан сангаа дүүргэж, үйл ажиллагааг жигдрүүлэхээр төрөөс төлөвлөж дээ. Бас болоогүй 2021 оноос энэ төрлийн бусад шимтгэлийн хувь хэмжээ нэмэгдэхгүй гэсэн баталгаа байхгүй. “Номхон тэмээ ноолоход амар” гэгчээр юм л бол иргэдийнхээ талхны мөнгөнөөс хумслах санаа дахин хэнээс гарахыг таашгүй. Улс төрчдийн популист хийрхлийн хохирлыг иргэдийн орлогоор төлдөг энэ мэт гажуудал хэзээ цэгцлэгдэхийг хэн ч хэлж мэдэхгүй нь. Ямар ч байсан хуулийн халхавчаар хэтэвч рүү гар дүрж буй эл үйлдлийг ариун явдал гэж үзэх эсэхээ шимтгэл төлөгч та тунгаана биз ээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Цахим валютын ханшийн уналт график картыг “хөлдөө чирэв”

​Ethereum оны эхнээс огцом хямдарснаас GPU- ийн үнэд нөлөөлөх магадлалтай байна​

Өнгөрсөн жилээс эхлээд Graphics Processing Unit (GPU) буюу компьютерын график картын үнэ хөөрөгдөж, үйлдвэрлэгчдийн санал болгосон үнээс 50 гаруй хувиар даваад буй. GPU үйлдвэрлэлээр зах зээлд тэргүүлэгч хоёр компани нь Nvidia болон Advanced Micro Devices (AMD). Энэ оны эхний улиралд AMD компанийн борлуулалтын орлого 1.65 тэрбум ам.долларт хүрсэн. Энэ нь өнгөрсөн жилийн мөн үетэй харьцуулахад 1.4 дахин өссөн бол Nvidia компанийн орлого 2017 оноос 66 хувиар нэмэгдэж 3.21 тэрбум ам.доллар хүрсэн аж. Nvidia-ийн цэвэр ашиг л гэхэд 145 хувиар өсч 1.24 тэрбум ам.доллар болоод буй. Өнгөрсөн гуравдугаар сард зохион байгуулагдсан GPU технологийн бага хуралд Nvidia компанийн гүйцэтгэх захирал Женсен хуан энэхүү өсөлтийг “Криптовалют олборлогчид их хэмжээгээр GPU худалдан авсантай холбоотой” хэмээн тайлбарласан аж. Сүүлийн жилүүдэд GPU-ийн тооцоолон бодох өндөр чадварыг ашиглан криптовалют олборлох болсон ба Крипто дундаа эхний гуравт орох Ethereum олборлоход түлхүү хэрэглэдэг аж. Өнөөгийн байдлаар хамгийн өндөр хүчин чадалтай GPU-г нэрлэвэл Nvidia-ийн GTX 10 цуврал болон AMD-ийн Radeon RX цувралууд байгаа юм. Бараг дуртай бүхэн нь олборлож эхэлсэн криптовалютын үнэ өдгөө шалдаа бууж, олборлолт руу шуурсан олон нийтийн хандлагаар зах зээлд их хэмжээний GPU хэрэгцээгүй үлдсэн гэж хэлж болно. Криптовалют олборлогчид ихсэх тусам өгөөж нь буурдаг. Тэгвэл Jon Peddie Research компанийн судалгаанаас харвал өнгөрсөн жил гурван сая гаруй GPU борлуулагдсан аж.


Түүнчлэн зөвхөн Крипто олборлох зориулалттай төхөөрөмж ихээр бий болсноос GPU олборлолт буурч, ашиг олохоос илүү алдагдал хүлээх нь ихэссэн аж. Иймээс ч алдагдлаа нөхөх зорилгоор их хэмжээгээр зарагдах боллоо. Гэтэл өндөр хүчин чадалтай GPU-ийн гол худалдан авагч болох видео тоглоомчид зогсолтгүй Криптовалют олборлоход ашигласан GPU худалдан авахаас зайлсхийдэг аж. Крипто олборлоход ашигласан GPU-г өндөр үнээр худалдан авах тэнэг хүн ховор. харин нөгөө талд сануулсаар байтал эрсдэл үүрэн Криптовалют олборлосон хүмүүс хамраараа газар хатгаж байх шиг байна. Иймээс ч тансаг хэрэглээ болтлоо хөөрөгдсөн GPU-ийн үнэ эргээд ердийн хэрэглээнд буух хандлага ажиглагдаад байгаа. Мөн GPU үйлдвэрлэгч хоёр ч компани цаашид борлуулалтаа тэлж, нийлүүлэлтээ ихэсгэх хүсэлгүй байгаагаа мэдэгдсэн аж. Томоохон Крипто олборлогч компаниуд ч мөн GPU худалдан авах захиалгаа саяхан цуцлаад буй. Үүний үр дүнд Nvidia, AMD загварын график картуудын үнэ өдөр ирэх тусам 2018 оны ёроолын цэгээсээ дахин буурсаар байна. Өнгөрсөн жилийг эргээд санахад, хувь хүн сүүлийн үеийн компьютер угсарснаас бүтнээр нь худалдаж авсан нь хямд тусах болсон. Учир нь GPU дангаараа бараг л нийт зардлын 50 хувийг эзэлдэг байлаа. Тэгвэл өнөөдрийн байдлаар хамгийн хүчирхэг гэгдэх GTX 1080 Ti загварын интернет дэх хамгийн хямд үнэ 850 ам.доллар байгаа. Гэхдээ энэ оны эхэнд 1200 ам.доллар байсан аж. Ерөнхийд нь харвал сүүлийн үеийн график картуудын үнэ нэгдүгээр сартай харьцуулахад дунджаар 35-45 хувиар буураад байгаа юм. 2017 оны байдлаар монгол улс 920.8 сая ам.долларын машин, тоног төхөөрөмж, цахилгаан хэрэгсэл, эд анги импортолсон байна. 2016 онтой харьцуулахад уг төрлийн барааны импорт 240 сая ам.доллараар буюу 35.3 хувиар нэмэгдсэн аж. Компьютер борлуулагчдаас тодруулахад GPU-ийн үнэ оны эхэн үетэй харьцуулахад дунджаар 200-400 мянган төгрөгөөр буюу 10-30 хувиар буурсан талаар мэдээллээ. Компютерын жижиглэнгийн худалдааны нэг жишээнээс харвал өнгөрсөн жил дунджаар 950ш GPU борлуулсан ба 2016 онтой харьцуулахад 25 хувиар нэмэгдсэн аж.


Тэгвэл энэ оны эхнээс 290 ширхэг борлуулагдсан байгаа нь өнгөрсөн жилийн мөн үеэс гурав дахин бага байгаа юм. Гэхдээ шинээр график карт худалдан авахаар зэхэж буй хүмүүсийн хувьд хараахан эрт байна. Хэдийгээр маш хурдан унаж буй боловч үйлдвэрлэгчийн санал болгосон жижиглэнгийн үнээс өндөр хэвээр байгаа. Жишээ нь, GTX 1080 гэхэд 2016 оны тавдугаар сард худалдаанд гарснаас хойш хоёр жил өнгөрсөн ч анхны үнээсээ 10 хувиар өндөр байгаа. Шинжээчдийн харж буйгаар GPU-ийн үнийн уналт энэ эрчээрээ үргэлжилбэл дараачийн 2-4 долоо хоногийн дотор үйлдвэрлэгчийн санал болгосон жижиглэнгийн үнэ буюу 700 ам.долларт хүрэх аж. Түүнчлэн Nvidia компани энэ зундаа багтаад шинэ загварын график карт худалдаанд гаргахаа төлөвлөжээ. Tom’s Hardware-ийн мэдээлснээр Nvidia компани дараагийн загвар болох GTX 1180 график картаа долдугаар сард танилцуулахаар зэхэж байгаа аж. Хэрэв үнэн бол дэлгэрэнгүй мэдээлэл маргаашнаас эхлээд ирэх бямба гараг хүртэл болох Computex 2018-ийн үеэр баттай танилцуулна. Өөр эх сурвалжийн мэдээлж буйгаар уг загвар есдүгээр сар гэхэд жижиглэнгийн худалдаанд гарах төлөвтэй байна. Хэдийгээр үнэ нь тодорхойгүй байгаа ч хөндлөнгийн шинжээчийн урьдчилсан тооцоогоор 800-1000 ам.долларын үнэтэй байх магадлалтай аж. Нөгөөтэйгүүр шинэ үеийн график картуудын нийлүүлэлт хэт их байснаас шинээр гарах GTX 1180-ийн үнэ өндөр байх эсэх нь эргэлзээтэй. Үүнийг дагаад одоо байгаа GTX 1080 Ti-ийн үнэ огцом унах боломж байгаа юм. Харин Nvidia-ийн өрсөлдөгч AMD-ийн хувьд энэ жил шинэ зүйл дуулгасангүй. AMD картуудын үнэ огцом буурч байгаа ч ижил үзүүлэлттэй Nivdia-ийн бүтээгдэхүүнтэй харьцуулахад үнэтэй хэвээр байгаа аж. Илүү чадалтай загвар зах зээлд бий болсноор өмнөх загваруудын олборлолт саарч, үнэд хүчтэй нөлөөлөх нь гарцаагүй. Түүнчлэн Ethereum оны эхнээс огцом буюу дунджаар 63 хувь хямдарсан нь GPU-ийн үнэд цаашид ч хүчтэй нөлөөлөх магадлалтай байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Amazon Prime-ын төлбөртэй гишүүний тоо 100 сая давжээ



Amazon компанийн Prime хэмээх төлбөртэй үйлчилгээнийх нь гишүүдийн тоо 100 сая давсан байна. Лхагва гарагт тараасан хувьцаа эзэмшигчдэд илгээх жил бүрийн захидалд ерөнхий захирал Жефф Безос “тэнгэрлэг дургүйцэл” илэрхийлсэн хэрэглэгчидтэй харилцах дээд зэргийн стандартыг сахина гэж бичсэн нь яруу найраг мэт сонсогдож байв. Тэрбээр хөгжим, загвараас эхлээд хүнс, үүлэн тооцоолол гэх мэт компанийн үйл ажиллагааны 16 гол зүйлийг ялган тодорхойлсон байна. Эдний Prime үйлчилгээ хэрэглэгчдээс төлбөр авч, хоёр өдрийн илгээмж, видео ба стриминг, хязгааргүй хадгалах эрх олгодог нь тус компанийг онлайн худалдан авагчдын гол хэрэглүүр болгосон гэж шинжээчид үздэг. Шинжээчид өмнө нь Prime 90 сая орчим гишүүнтэй гэж таамагладаг байхад Amazon нарийн тоогоо хэлдэггүй байв. Тус компани түүнчлэн өнгөрсөн онд Prime-аар таван зүйл илгээсэн гэж мэдээлжээ. Эдний хувьцаа өчигдөр 1.5 хувиар дээшилсэн байна.