A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1599/

Санхүүжилт нэмэгдэх эсэх нь эргэлзээтэй байна

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1599/


Ипотекийн санхүүжилтийг ирэх оноос нэмэгдүүлэх шинэ эх үүсвэрийн сураг гараад хагас сарын хугацаа өнгөрч байна. Хэдий тийм боловч энэ хугацаанд үүнтэй холбоотой ямар нэгэн эцсийн шийдэлд холбогдох байгууллагууд хүрсэнгүй. Монголбанк, арилжааны банкууд ч амаа  жимийсээр. Албан ёсны шийдвэр гараагүй тул тэд энэ талаар илүү дэлгэрэнгүй ярихаас цааргалж байна. Банкууд ч хүлээлтийн байдалд шилжжээ. Судалгаа, тооцооллын ажил төв банкны хэмжээнд явна. УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны хурлын тогтоолыг эс тооцвол арилжааны банкуудад Сангийн яам болон Монголбанкнаас өгч байгаа санхүүжилтийн дөрвөн хувийн хүүг нэг хувь болгон бууруулах тухай яриаг албажуулах хэмжээний эрх зүйн акт одоогоор алга. Тогтоолыг хэрхэн хэрэгжүүлэх нарийвчилсан төлөвлөгөө ч сүүлийн хувилбараар бэлэн болоогүй байна. 

Өөрөөр хэлбэл, эх үүсвэрийн хүүг бууруулах санаачилга энэ хүрээд гацаанд орчихоод байна. Уг асуудлаар тодорхой нэгдсэн байр суурь талууд огтхон ч илэрхийлэхгүй байгаа юм. Гэрээний төсөл дээр ч сууж эхлээгүй, цөөн удаагийн уулзалт банкуудтай хийсэн бөгөөд эндээс эцсийн санал, санаачилга гараагүй аж. Товчхондоо, төв банкны түвшинд тогтоолыг ажил хэрэг болгох шат шатны бэлтгэл ажил өрнөж байна. Нөгөө талд зах зээлийн хүүнээс хоёр дахин бага хүүтэй ипотекийн зээл хүсэмжлэх нийгмийн эрэлт өндөр хэвээр байна. Хэрэгцээ, шаардлага ч их байгааг зарим судалгаа харуулна.

Иргэд, олон нийтийн дунд ипотекийн зээлийн хүү гурван хувиар буурах нь гэсэн ташаа ойлголт гараад байгаа. Гэтэл ипотекийн найман хувь буурах бус уг зээлийг олго гэж банкуудад өгч буй Монголбанкны санхүүжилтийн хүү гурван хувиар хямдарч, нэг хувь болгох санал тогтоол болоод явж байна. Монголбанкны дэд ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн санхүүжилтийг нэмэгдүүлсний дараа зээлийн  хүүг багасгах алхмыг хийж болох юм гэж ам алдсан удаатай. Үүнээс өөрөөр найман хувийн зээлийн хүүг бууруулах талаар төв банк нэмж дуугарсангүй. Энэ талаар дахин тодруулсан боловч албан ёсны нэгдсэн байр суурь илэрхийлэх боломжгүй байгаа гэж хариулсан юм. Ипотекийн хүү инфляц болон төв банкны мөнгөний бодлогын хүүтэй уялддаг. Тэгвэл улсын хэмжээнд инфляц энэ оны аравдугаар сарын байдлаар 6.3 хувьтай тэнцэж байна. 

Банкуудад өгч байгаа төв банкны ипотекийн санхүүжилтийн хүү дөрөв гэж эхэнд дурдсан. Үүн дээр банкууд өөрсдийн зардлаа шингээж, иргэдэд найман хувийн хүүтэйгээр зээл хүрч байгаа. Монголбанкнаас өгч буй санхүүжилтийн хүүг гурван нэгж хувиар бууруулсан ч энэ нь найман хувийн зээлийн хүүг өөрчлөх буюу бууруулах үндэслэл болохгүй гэж байна. Харин арилжааны банкуудын ипотекийн зээлд хуваарилах санхүүжилтийн хүүгийн зардал буурснаар өөрсдөө эх үүсвэрээ нэмэгдүүлэх боломжтойг төв банк мэдэгдсэн юм. 

Өөрөөр хэлбэл, ипотекийн зээлд гүйцэтгэх арилжааны банкуудын оролцоо тэр хэрээр нэмэгдэх гэсэн үг. Ипотекийн зээл улсын төсөв, Монголбанк, арилжааны банк гэсэн гурван эх үүсвэрээс санхүүжиж байгаа. Энэ санхүүжилтийн өртөг болох дөрвөн хувийн хүүг нэг болгон чөлөөлж, гурван хувиар хүүгийн зардал багасах хэрээр банкны зардал буурч, улмаар өөрийн хөрөнгөнөөс найман хувийн зээлд санхүүжилт олгох гарц бий болно гэж Монголбанк зураглажээ. Ингэж хүү бууруулж байгаа нь банкууд өөрсдөө ипотекийн зээлд мөнгө гарах боломжтой эсэхийг эрэлхийлжээ. Өөрөөр хэлбэл, төв банк зээлийн санхүүжилтээ хямдруулж, банкууд хэдий хэмжээний эх үүсвэр гаргах боломжтойг дээрх тогтоолын төслийн хүрээнд санал болгоод байна. Үүний зорилго нь зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлж, жилд илүү олон иргэн зээлд хамрагдах боломжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэж байгаа юм. Ипотекийн зээлийн үлдэгдэл 4.3 их наяд төгрөгтэй тэнцэж байна. Энэ оны аравдугаар сарын байдлаар тус зээлд нийт 90 гаруй мянган иргэн хамрагджээ. 2013 оноос найман хувийн хүүтэй зээл олгогдож эхэлсэн бөгөөд энэ хугацаад 60 гаруй мянган өрх орон сууцны нөхцөлөө сайжруулсан байна.

Ипотекийн найман хувийн хүү багасах боломжгүй

Иргэдээ орон сууцжуулах энэхүү хөтөлбөрийг Монголбанк 2019 онд ч үргэлжлүүлэн авч явахаар болсон. ОУВС-гийн шахалтаар энэ онд Засгийн газарт шилжүүлэх байсан ч төсвийн алдагдал, өрийн дарамт өндөр байгаа гэх үндэслэлээр төв банк цаашид залахаар байна. Нийслэлийн агаар болон хөрсний бохирдлыг бууруулахад хамгийн үр дүнтэй шийдэл нь ипотек болж байгаа. Тиймээс Засгийн газар 2019 оны төсөвт 120 орчим тэрбум төсөвлөсөн. Харин Монголбанкны зээлийн эргэн төлөлтөөс 200 орчим тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгох тооцоо бий. Ингэснээр ирэх онд 2018 онтой мөн адил 5000 орчим өрх ипотекийн зээлд хамрагдахаар байна. Эдийн засгийн байнгын хорооны хурлаар орж, 57.1 хувийн дэмжлэг авсан тогтоол бодит ажил болоход багагүй хугацаа орох бөгөөд 2019 онтой золгож мэдэх нь.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Galaxy S10 VS iPhone XS Max

 0 сэтгэгдэл


Samsung шинэ загварын гар утсаа өрсөлдөгч Apple-ийн шинэ бүтээгдэхүүнээс хэдхэн сарын дараа зах зээлд танилцуулав. Аль нь илүү вэ?

Samsung Galaxy S10 нь дотроо S10e (esseniial), S10, S10+, S10 5G гэсэн дөрвөн өөр загвартай. гуравдугаар сараас худалдаанд гарах эхний гурав дотроо S10+ нь шилдэг

Гурван өөр дивайсаас бүрддэг нэг бүл тренд болсон өнөө цагт S10e, S10, S10+ нь Apple-ын iPhone XR, XS, XS Max-д барьж буй Samsung-ын хариу юм. Galaxy “S ten”, iPhone “ten S” гэх мэт нэршил ижил төстэй ч хоёр үйлдвэрлэгчээс хэрэглэгчийн хэтэвчний араас хөөцөлдөх өрсөлдөөнд ноцтой зарим ялгаа бий.

Хийц дизайн, зургийн чанар

Дээд ангиллын утсанд гэрэл зургийн чанар чухал ач холбогдолтой. Samsung компани S10+ загвараа ар талын гурван камертай хийжээ. Нэг нь ойрын зайн стандарт зураг авах зориулалттай бол нөгөөх нь арай том өргөн өнцгийн зураг дарахад тохиромжтой. Харин iPhone хоёрхон арын камертай нь дутагдал юм шиг санагдаж болох. Хэрэг дээрээ камерын линз зургийн чанарыг тэр бүр тодорхойлж чаддаггүй. Тэгээд ч Apple техник үзүүлэлтэд “тооноос чанарыг эрхэмлэдэг”. Юутай ч гурван линз нь креатив нэгэнд хоёроос илүү боломж.  S10+ лут 6.4 инчийн дэлгэцтэй бол iPhone XS Max-ынх үл ялиг том 6.5 инч. Нүүрэн талын камерыг дэлгэцнээ хэрчлээс гаргаж байрлуулсан, сүүлийн үед стандарт болоод буй iPhone шийдлийг Samsung ашигласангүй. S10+ загварын нүүрэн талын камер урьд нь тохиолдож байгаагүй, “нүхлэсэн” байрлалтай. Ийм шийдэл дэлгэцийг тэгш хэмгүй болгосон ч ашигтай талбайг нь ихэсгэж өгчээ.

Apple утасныхаа дэлгэцэнд том хэрчлээс гаргасны учир нь дивайсын аюулгүй байдал, нууцлалын төлөө дотор талд царай таних дэвшилтэт төхөөрөмж суурилуулсных. Хэвийн ажиллахын тулд хэд хэдэн сенсор шаарддаг FaceID технологи нь дэлгэцийн зарим хэсгийг золигт гаргахаас аргагүй болгож байгаа юм.

Samsung аюулгүй байдлыг орхиогүй. Гэхдээ тус компанийн хурууны хээ уншигч дэлгэцийнхээ шууд ард байрладаг. Хэрэглэгчийн хурууг танихдаа хэт авиа ашигладаг ийм уншигч уламжлалт сенсороос илүү найдвартай хэмээн Samsung тайлбарлаж байна.

Учир ойлгомжтой: Хурууны хээ уншигч ашиглаж дэлгэцийн ашигтай талбайг ахиу үлдээх үү, царайгаа таниулахын төлөө хэсэг пикселийг үгүй хийх үү гэдгээ сонго.

Чадвар, хурд хүч

Galaxy S10+, iPhone XS Max аль аль нь утасгүй цэнэглэх чадвартай. Гэвч Samsung-ынх өөр бусад дивайсыг алсаас цэнэглэдэг бонустай. Онолын хувьд хэрэглэгч S10+ утсаа дээр нь байрлуулж байгаад найзынхаа iPhone-ыг цэнэглэж өгч болно гэсэн үг. Гэхдээ Samsung компани уг функцийг чихэвч, ухаалаг утас гэх мэт аксессуар цэнэглэхэд ашиглахыг зөвлөж байна.

Samsung-ын загвар дижитал контент хадгалах багтаамжаараа аваргын титмийг авлаа. S10+ загварын дотоод багтаамж нэг терабайт буюу iPhone XS Max-ын их багтаамжтай хувилбараас хоёр дахин их. Дээр нь S10+ загвар 512 гб хүртэл багтаамжтай SD карт дэмждэг тул нийт багтаамжийг нь Apple-ын манлай загварынхаас гурав дахин ихэсгэх бололцоотой.
Дөнгөж зарлаад буй Samsung-ын шинэ загварын ажиллагааны хурдыг одоогоор iPhone-той харьцуулах аргагүй. Apple-ын загвар өөрийнх нь бүтээл болох зургаан тооцоолох цөм бүхий А12 Bionic чиптэй бол Samsung-ынх найман тооцоолох цөмтэй. Гэхдээ iOS үйлдлийн системтэй нягт интеграцчилагдсан. Apple-ын тусгай хийц бүхий цахиур чип ихэнхдээ цаасан дээр сүртэй харагддаг өрсөлдөгчдийнхөө процессороос давуу ч байж болно.

Дүгнэлт

Юутай ч өрсөлдөгчдийн манлай загвар аль аль нь хэрэглэгчээс даалгах ямар ч ажлыг нугалж чадна. Алийг нь ч худалдаж авсан манай гарагийн хамгийн хүчирхэг утасны нэгийг авч буй хэрэг.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бодлого тодорхойлогчид хүү өсгөх асуудлыг бүрхэг үлдээв

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

2019 оны эдийн засгийн гол эрсдэл: валютын ханш

Алтны тушаалт хумигдахаар байгаа нь валютын ханшид эрсдэл дагуулж мэдэхээр байна

 0 сэтгэгдэл


Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниуд ногдол ашиг тараах болсноо дор бүрнээ энэ долоо хоногт мэдэгдэж, урьд өмнө байгаагүй хамгийн олон компани 2018 оны цэвэр ашгаасаа хувьцаа эзэмшигчээ баярлуулахаар шийджээ. 2017 онтой харьцуулахад компаниуд өнгөрсөн онд багагүй ашигтай ажиллаж, бизнесийн үйл ажиллагаа нь эргэн сэргэсэн гэдгийг энэхүү үйл явдал нэг талаар гэрчилнэ. Хэдий тийм боловч макро эдийн засгийн орчин бүхэлдээ сайжирсан юм алга. Төлбөрийн тэнцэл алдагдалтай хэвээр байна. Бизнесийн орчныг авч үзвэл, нөхцөл байдал дээрдсэн гэхээр зүйл ядмагхан. Дэлхийн банкны судалгаанаас харахад, манай улсын бизнесийн орчин өнгөрсөн онд 12 байраар ухарчээ.

Үндэсний статистикийн хорооноос сар тутам гаргадаг нийгэм, эдийн засгийн ээлжит тайлангаас 2018 оны дүр зураг тодхон харагдах аж. Өнгөрсөн онд манай улсын ДНБ 6.8 хувиар өсөж, Азийн хөгжлийн банк болон дэлхийн банкны таамгаас дээгүүр үзүүлэлттэй гарсан. Өсөлтийн суурь нь уул уурхайн салбар болсон. Тухайлбал, нүүрсний экспорт болон үнэ нэмэгдсэн нь эдийн засагт эерэг өсөлт авчирсан байна. Тэгвэл энэ оны эдийн засгийн төлөв байдлыг Засгийн газар мөн л нааштай төсөөлж, найман хувиар зурагласан билээ. Харин олон улсын санхүүгийн донор байгууллагууд манай улсын эдийн засгийн өсөлтийг үүнээс доогуур буюу 6-7 хувиар таамаглав. Дэлхийн банк, азийн хөгжлийн банкны зүгээс ОУВС-гийн хөтөлбөр үргэлжлэн хэрэгжиж байгаа тул өсөлтийг нэлээд өндөр таамагласнаа дурдсан юм.

2019 оны төсөв, мөнгөний бодлогын эрсдэлийг валютын ханш хэмээн эдийн засагч Ж.Дэлгэрсайхан тодорхойлсон. Гурван эдийн засагч тутмын хоёр нь валютын ханшийн өсөлтийг эрсдэлд тооцож байна. Монголбанкны зарласан албан ханшаар ам.доллар пүрэв гарагийн байдлаар 2635 төгрөгтэй тэнцлээ. Уг нь төгрөгтэй харьцах ам.долларын ханш энэ он гарснаас хойш ялимгүй суларч эхэлсэн ч манай улсын гадаад өрийн хэмжээ 23.5 тэрбум ам.доллараар хэмжигдэж байгаа нь өөдрөг төсөөллийг үгүйсгэх ээлжит тайлбар болж буй.

Валютын ханшийн өсөлтийг тогтворжуулахад валютын албан нөөцийн үүрэг, оролцоо хамгийн их байдаг. Хүлээлтийг валютын нөөцөөр удирдах нь бий. Гэхдээ манайх шиг гадаад өрийн дарамт ийм өндөр улсад дан ганц валютын нөөцөөр ханшийг тогтоон барих гэж оролдох өөрөө эрсдэл гэдгийг эдийн засагч Ц.Батсүх хэлж байсан удаатай. Ийм хүнд нөхцөлд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, хүлээгдэж буй мега төслүүдээ эдийн засгийн эргэлтэд оруулснаар ханшийн эрсдэлийг хаах боломжтойг тэрбээр тайлбарласан юм.

Монгол Улсад шууд орох валютын урсгалд “Оюутолгой” төслийн хоёр дахь шатны хөрөнгө оруулалтыг эс тооцвол хязгаарлагдмал байна. Эдийн засаг сэргэж буйтай холбоотойгоор өнгөрсөн онд зээл олголт 24 хувиар өссөн. Импортын хэмжээ 5.9 тэрбум ам.долларт хүрч, 2017 онтой харьцуулахад 36 хувиар нэмэгджээ. Эдийн засаг тэлэхтэй зэрэгцээд валютын эрэлт өссөн байна. Эдгээр нь валютын ханш чангарахад нөлөөлсөөр.

Бизнесийн орчин өнгөрсөн онд 12 байраар ухарчээ

ОУВС-гийн хөтөлбөр эдийн засаг эерэг байх нэг хөшүүрэг боловч уг хөтөлбөрийн хүрээнд олгохоор шийдвэрлэсэн санхүүжилтийн гүйцэтгэл 400 сая ам.доллараар дутжээ. Төв банкны зүгээс өнгөрсөн оны турш гадаад валютын дуудлага худалдаагаар нийт 1.2 тэрбум ам.долларын валютын захад нийлүүлсэн байдаг.

Төгрөгийн ханшид үзүүлэх валютын ханшийн өсөлтөөс гадна төсвийн тэлэлт мөнгөний бодлогын орон зайг энэ онд хумиж мэдэхээр байгаа. Төсвийн зарлагыг 2020 оны сонгуулийн өмнө гэдэг утгаар түүхэнд байгаагүй өндөр дүнтэй баталсан. Үүнээс болж орлогын тасалдал үүссэн нөхцөлд төсвийн алдагдал үлэмж нэмэгдэх эрсдэл байгааг эдийн засагчид сануулсаар. Алт тушаалтыг өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад энэ онд бас л буурах эрсдэл хүлээж байна. Өнгөрсөн онд 22 тонн алт худалдан авсан төв банк энэ онд хэчнээн тонныг авах нь эргэлзээ үүсгэжээ. Улсын гадаад валютын албан нөөцийг 2014 оноос зузаатгаж эхэлсэн ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг 2.5 хувь бус хуучнаар нь буюу таван хувиар энэ оноос мөрдөхөөр болсон. Үүнийг төв банкны алт тушаалт эрс буурахад нөлөөлнө гэж эдийн засагч Ч.отгочулуу үзэж байна.

“Эрдэнэс Тавантолгой” компани 800 гаруй тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллаж, үүнийхээ 10 орчим хувийг ногдол ашиг болгон иргэдэд тараахаа урьдчилсан байдлаар зарласан. Монгол Улсын экспортын 40 хувийг дангаар бүрдүүлж буй нүүрс өмнөд хөршийн зах зээлд эрэлттэй, үнэ өндөр хэвээр байна. Эдийн засагт 2018 онтой харьцуулахад илүү өсөлт гарах боломж, нөхцөл бүрдэж байгааг нүүрсний экспорт болон Хятадын зах зээлтэй холбон эдийн засагч Л.Наранбаатар тэмдэглэсэн юм. Хэрэв төсөвт төсөөлснөөр нүүрсний экспортыг 42 сая тоннд хүргэж чадвал эдийн засаг 2018 оны амжилтаа хадгалах боломж байна. Гэхдээ тоон үзүүлэлтээс гадна “Эрдэнэс Тавантолгой” компани нэг тонн нүүрсээ 70 бус 100 ам.доллараар  экспортолж чадвал энэ нь эдийн засаг тогтвортой нэг хөшүүрэг аж.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

АНУ юанийн ханшид шахалт үзүүллээ

 0 сэтгэгдэл