A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1601/

Төлбөр тооцооны хэрэгсэл дуу танигчаар баяжна

Финтекийн хөгжил дуу таних технологиор төлбөр хийх боломж олгоно

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1601/


Хоёр жилийн өмнө Монголд QR кодоор гүйлгээ хийх талаар ойлголттой хүн тун ховор байсан. Харин одоо ухаалаг гар утастай л бол захын дэлгүүрт ороод QR код ашиглан төлбөрөө төлөх боломжтой болсон. Мөн банкны интернэт үйлчилгээ, сошиал сүлжээ, утасны сим карт зэргийг ашигласан маш олон төрлийн үйлчилгээ нэвтрээд буй. Үүний нэг тод жишээ бол автобусны U money карт. 2016 онд “Юнител” компани NFC технологид суурилсан, candy сим карт худалдаанд гаргасан бол энэ онд “Мобиком” компани мөн ийм төрлийн карттай боллоо. Тус картаар утсаа цэнэглэх болгонд хуримтлагддаг candy, GG цахим мөнгөөр автобусны төлбөрөө хийх бүрэн боломжтой юм. Түүнчлэн “Номин”, “И-март” дэлгүүрийн бонус картыг ч нийтийн тээврийн үйлчилгээнд ашиглаж буй. Манай улсад дөрвөн сая карт хэрэглээнд байдаг гэх бөгөөд 1.4 саяыг нь идэвхтэй ашигладаг юм байна. Гэхдээ идэвхтэй ашиглаж буй картын хэрэглээ аажим буурч буй дүр зургийг статистик үзүүлэлтээс харж болно.

Өмнөх онд идэвхтэй ашиглаж буй картын тоо бараг 1.6 сая байсан бол энэ онд 7.6 хувиар буурчээ. Энэ нь цахим төлбөрийн хэрэгслийн төрөл баяжиж, улам сонирхолтой, хялбар болж буйтай холбоотой аж. Хамгийн сүүлд гэхэд “ЛэндМН” компани цахим хэтэвчээ танилцуулсан. Зээлийн үйлчилгээг төлбөрийн хэрэгсэлтэй холбосон уг үйлчилгээний гол давуу тал нь хэрэглэхэд хялбар атлаа банкны шимтгэл төлөхгүй гэдгээрээ давуу. Мөн сар бүрийн хэрэглээний төлбөрүүдээ төлж, зарим байгууллагын хөнгөлөлт эдлэх боломжтой бөгөөд гүйлгээ хийхдээ утасны дугаар, QR код ашиглаж болох сонголттой. Монголд хамгийн анх Most money үйлчилгээ 2012 онд хэрэглээнд нэвтэрсэн нь анхны цахим хэтэвч байсан. Одоогоор тус үйлчилгээг 200 орчим мянган хүн өдөр тутам хэрэглэж буй. Тус аппликэйшнийг Facebook-ийн мессенжер ашиглан төлбөр, тооцоо хийдэг болсон. Түүнчлэн “Ард” санхүүгийн нэгдэл гар утсанд зориулсан крипто хэтэвч, мөн банкны төлбөр тооцооны “Ард Пэй” аппликэйшнтэй.

Ийнхүү санхүүгийн болон технологийн компаниуд хэрэглэгчээ татахын тулд бүтээгдэхүүнийхээ төрлийг баяжуулж, шинэ технологиудыг уралдан нэвтрүүлж буй нь цахим төлбөр, тооцооны салбарыг улам баяжуулж байна. “Мост Финтек” компанийн захирал С.Оргил “Цахим төлбөр, тооцооны технологи манайд олон улсын түвшинд хүрээгүй. Гэхдээ олон нийт суурь ойлголттой болсон учраас маш идэвхтэй, хурдтай хөгжиж байна” хэмээн онцолсон. Олон улсад төлбөрийн цахим хэрэгслийг хамгийн сайн хөгжүүлж буй салбар бол онлайн худалдаа. Онлайн дэлгүүрүүд үүлэн тооцооллын систем ашиглан төлбөрийн аппликэйшнтэй шууд холбогддог болсон. Тухайлбал, та төлбөр төлөх аппликэйшнтэй байлаа гэхэд цэсэнд нь байнга үйлчлүүлдэг дэлгүүрийн данс холбоотой байх жишээтэй. Ийм үйлчилгээг ирэх оноос “Ард шоп” болон Shoppy.mn онлайн дэлгүүр нэвтрүүлэх аж.

• Ирэх жилүүдэд төлбөр, тооцоог Apple-ийн Siri зэрэг дуу танигч төхөөрөмжтэй хослуулан хэрэглэх шинэ хандлага ажиглагдаж буй. 

• Цахим төлбөр, тооцооны технологи манайд олон улсын түвшинд хүрээгүй. Гэхдээ олон нийт суурь ойлголттой болсон учраас маш идэвхтэй, хурдтай хөгжиж байна. 

• Энэ онд иргэд интернэтээр дамжсан 13 удаагийн гүйлгээгээр 4.3 сая  төгрөг залилуулсан.

Ер нь цахим төлбөр тооцоонд ухаалаг гар утсанд суурилсан төлбөрийн хэрэгслийн хөгжил хурдтай өрнөж буй. БНХАУ-д гэхэд Wechat хэтэвч, Alipay аппликэйшн болон QR кодыг өргөн хэрэглэдэг болсон. Тус улсын гар утсаар дамжиж буй гүйлгээнд Wechat-ын эзлэх хувь 2013 онд гуравхан хувь байсан нь өдгөө 40 гаруй хувь болж өссөн. Түүнчлэн дэлхий нийт онлайн дэлгүүрээс бараа худалдан авахдаа өнгөрсөн онд 700 тэрбум төгрөгийн мобайл гүйлгээ хийсэн байна. Энэ нь дөрвөн жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 300 хувь давсан үзүүлэлт гэдгийг Disruptive Advertising компани судалгаандаа дурджээ. Гэхдээ аль ч улс оронд төлбөрийн олон төрлийн хэрэгслийг зэрэгцүүлэн ашиглаж байгаа юм. Тухайлбал, БНХАУ-д төлбөрийн 35 хувийг кредит, 25 хувийг Alipay, 10 хувийг Unionpay болон бэлэн мөнгө эзэлж буй бол интернэт банк, мобайл хэрэгсэл тус бүр таван хувьтай байгаа юм. Харин Японд кредит карт 70, бэлэн мөнгө болон 11, интернэт банк 10, цахим хэтэвч тав, мобайл банк гурван хувийг эзэлж буй.

Идэвхтэй ашиглаж буй картын тоо 7.6 хувиар буурчээ

Финтек бусад санхүүгийн технологийн хөгжил хэр хурдан байна, түүнийг дагаад төлбөрийн арга, хэрэгслүүд цаашид ч хувьсан өөрчлөгдөнө. Ирэх жилүүдэд төлбөр, тооцоог Apple-ийн Siri зэрэг дуу танигч төхөөрөмжтэй хослуулан хэрэглэх шинэ хандлага ажиглагдаж байгааг технологийн салбарын шинжээчид онцолж байна. Энэ нь онлайн дэлгүүрүүдийн технологийн хөгжилтэй холбоотой. Учир нь дэлхийн алдартай брэндүүд онлайн дэлгүүрээ дуу танигч программтай холбож эхэлсэн. Худалдан авагч эд, бараа сонгохдоо дуу хоолой ашиглах боломж нь онлайн дэлгүүрүүдийн ашгийг 30 хувиар нэмнэ гэсэн тооцоо гарчээ. 

Өөрөөр хэлбэл, ирээдүйд та онлайн дэлгүүрээс бараа авахдаа ямар нэг товч дарах шаардлагагүй, бараа сонгох болон төлбөр төлөхдөө зөвхөн дуу таних төхөөрөмжид заавар өгснөөр захиалах боломж ч бий болж мэднэ. Хэдийгээр энэ нь хэрэглэгчдэд хол сонсогдож буй ч дуу хоолой ашигладаг төлбөрийн шинэ хэрэгсэл нэг л өдөр QR код шиг нийтийн хэрэглээ болсон байхыг үгүйсгэх аргагүй. Гэхдээ төлбөрийн хэрэгсэл ямар ч хэлбэртэй байлаа гэсэн аюулгүй байдал тун чухал. Ямар ч цахим төлбөрийн хэрэгслийг ашигласан нууц үг болон бусад хувийн мэдээллээ хамгаалахгүй бол эрсдэл хүлээнэ. Энэ онд гэхэд иргэд интернэтээр дамжсан 13 удаагийн гүйлгээгээр 4.3 сая төгрөг залилуулсан гэдгийг Монголбанкнаас сэрэмжлүүлсэн юм. Тиймээс финтек салбарын хөгжлөөс олон нийтийн санхүүгийн болон технологийн мэдлэг хоцроохгүй байх нь чухал. Шинэ технологи нэвтэрлээ ч түүнийг хэрэглэж чадахгүй бол нутагшихгүй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Samsung 10 жилийн дараах 6G системийг төлөвлөж байна

 0 сэтгэгдэл


Samsung Electronics компанийн зөвлөлийн дэд дарга Жэй Ли зургадугаар үеийн мобайл сүлжээ, хагас дамжуулагчийг тооцож, ирээдүйн хөрөнгө оруулалтыг хийнэ хэмээн мэдэгдэв. Дэлхийн бизнесийн орчин хавчигдаж, орлого буурч байгаа үед Өмнөд Солонгосын технологийн компанийг залгамжлагч Ли захирлуудын хурал хийж, 6G систем, блокчэйн технологи, хиймэл оюун ухаан зэрэг ирээдүйг тодорхойлох асуудлыг авч үзсэн байна.

Дөрөвдүгээр сард Өмнөд Солонгост нэвтрүүлж эхэлсэн 5G сүлжээнд Хятадын Huawei, Америкийн Apple зэрэг компаниуд өрсөлдөж байгаа үед Samsung 6G-ийн талаар түрүүлж нээлттэй ярьж эхэллээ. Ноён Лигийн мэдэгдэлд “Бид хөгжлийн шинэ суурийг тавих сорилтыг шийдвэртэйгээр эхлүүлж, өнгөрсөн амжилтаа хамгаалах хүрээнээс гарч ажиллах ёстой”-г онцолжээ. Системийн хагас дамжуулалтын судалгаа, хөгжүүлэлтэд хөрөнгө оруулах удирдамжаас гадна захирлууд Samsung-ийн чипний бизнест учирч болох эрсдэлийг хариулах арга хэмжээг хэлэлцэв.

Түүнчлэн энд дурдсанаар технологийн салбарт хийгдэж буй бүтцийн өөрчлөлтийн бэрхшээлийг даван туулах талаар санал бодлоо солилцжээ. Тус компанийн мэдэгдэлд Хятад, Америкийн худалдааны сөргөлдөөн, Huawei-д тавьсан хоригийн талаар тухайлан дурдаагүй байна. Гэхдээ энэ хоёр асуудал дэлхийн эдийн засгийн төлөв хийгээд технологи үйлдвэрлэгчдийн хангалтын сүлжээнд сөрөг нөлөө үзүүлж байгаа. Энэ нь олон улсын компаниудыг стратегиа эргэн харахад хүргэсэн байж болзошгүй юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бид утааг 70-80 хувь бууруулах шинэ технологийг боловсруулсан

Цэвэр нүүрсний нэг шугамтай үйлдвэр барихад 4.5 сая ам.доллар шаардлагатай

 0 сэтгэгдэл


Эрдэм шинжилгээ туршил­ шилжинэ тын “МонХимо” төвийн захирал Д.Дэмбэрэлнямбатай ярилцлаа. Түүнийг монголчууд ясны сийрэгжилтээс сэргийлэх болон үе мөчийг нөхөн төлжүүлэх үйлчилгээтэй “Адууны яснаас гаргаж авсан кальцийн бэлдмэл” бүтээлүүдээр нь мэднэ. Харин энэ удаад Улаанбаатар хот болон бусад суурин газрын утааг 70-80 хувь бууруулах шинэ технологи боловсруулсан талаар нь онцлон ярилцав.

-Ургамлын гаралтай шатамхай шингэнийг нүүрсэнд цацсанаар хүхэр, азот зэрэг химийн хортой элементүүдийг үнсэнд нь шингээх боломжтой утаагүй нүүрсний технологи боловсруулсан гэсэн. Энэ талаар ярилцлагаа эхэлье.

-Нүүрсийг хялбар аргаар утаагүй болгох аргыг олон жилийн өмнөөс судалсан. Утаагүй нүүрс боловсруулах олон арга байдаг ч бүгд өртөг өндөртэй. Жишээлбэл, утаагүй нүүрсийг гарган авахын тулд битүү саванд 1000-аас дээш хэмд халааж коксжуулдаг.

Дээрээс нь нүүрсийг коксжуулахад жингийн хорогдол 50 хүртэл хувиар гардаг. Коксжуулсан нүүрсээ барьцалдуулагч хэрэглэж, өндөр даралтаар халаан, шахаж хэвлэнэ. Коксжих явцдаа 50 хувиа алдахаас гадна барьцалдуулж шахмал болгох хүртэл олон шат дамжлагатай учир нүүрсний үнэ нэмэгдэж хэрэглэгчдэд очдог.

Харин бид дэвшилтэт технологиор цэвэр нүүрс боловсруулах судалгааг 2015 онд БНСУ-ын Ёмин технологийн институттэй хамтран эхлүүлсэн. Технологийн хувьд байгалийн композит нано бодисыг өөрийн хүрэн нүүрстэй урвалд оруулж, цэвэр нүүрс гаргаж авах юм. Ямар ч нүүрсийг хоёр төрлийн байгалийн гаралтай цайны ханд шиг нано композит материалаар шүршин бүтцийг нь өөрчилж, шатах үед агаарт дэгддэг хорт хий, утааг үнсэнд нь барьж үлдээдэг түлш гаргаж авсан. Цацлага хэрэглэсэн нүүрсний илчлэг 1000-1500 калороор нэмэгддэг. Багануурын нүүрс 3000 калор илчлэгтэй бол энэ технологийг ашигласнаар гаргах утаа нь буурахаас гадна илчлэг нь 4000-4500 калор болох юм. Нэг айл өвөл таван тонн нүүрс түлдэг байсан бол 3.5 тонн нүүрс түлнэ. Ингэснээр нүүрсний утаа 70-80 хувиар, тоосонцор 10 дахин буурахыг тогтоосон. Одоо нийлүүлэх гэж байгаа “Тавантолгой”-н шахмал нүүрс утааг 50 хувиар бууруулна гэсэн тооцоололтой. Нүүрс түлдэг айл тутамд түлш зарцуулалт 30 хувь багасаж, 150-250 мянган төгрөгийн бодит хэмнэлт гарна гэж тооцоолсон.

-Цэвэр нүүрсний үйлдвэрлэлд хэдий хэмжээний хөрөнгө оруулалт шаардлагатай вэ?

-Хоногт 100 болон 1000 тонн нүүрсийг шүршиж цэвэр болгох хоёр шугамтай үйлдвэр барихад 4.5 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай. Манай улсын хэмжээнд гурван шугам байхад эрэлтээ хангах боломжтой.

-Цэвэр нүүрсийг зах зээлд нэвтрүүлэх талаар хэрхэн ажиллаж байгаа вэ?

-Туршилт судалгаагаа хийж, холбогдох байгууллагуудад танилцуулсан. Шүршиж, хатааж, шатааж үр дүн нь ямар байгааг үзүүлсэн. “Өө сайхан юм байна” гээд тийм байгууллагад хандаарай гэж хэдэн тийшээ хэсэг гүйлгэдэг юм. Судалгаа шинжилгээний ажил ихтэй бидэн шиг хүмүүст өдөр шөнөгүй гүйгээд байх зав байхгүй. Гэхдээ л сэтгэл зовоод хөөцөлдөж үздэг. Хурал цуглаан, уулзалт бүр дээр хэдэн эрдэмтэн, судлаачид нь үгээ хэлдэг. Тоож сонсдог хүн ховор. Нэг л өдөр Монгол Улс хүний оюуны өмчийг тоодог болох цаг нь ирэх байх.

-Нийслэлд түүхий нүүрсний хэрэглээг хориглосон энэ үед та бүхний бүтэц хэргээ гаргах боломжтой санагдаж байна?

-Монгол Улсын Засгийн газар энэ оны тавдугаар сарын 15-наас эхлэн Улаанбаатар хотод түүхий нүүрс хэрэглэхийг хориглох шийдвэр гаргасан. Төр өөрөө шахмал түлш боловсруулахад оролцож, хэрэглэгчдэд түүхий нүүрсний үнээр зарна. Нүүрсийг тээвэрлэнэ, сайжруулна гэх мэтээр нэмүү өртөг шингээж байгаа учраас түүхий нүүрсний үнээр зарвал алдагдалтай. Үүнээс гадна нийслэлээс 500 гаруй км зайтай “Ухаа худаг”, “Тавантолгой”-гоос түүхий эдээ тээвэрлэнэ. Сайхан юм бэ, эрдэмтэн, судлаачдаа ямар сайн дэмждэг юм гэж атаархам улс зөндөө байна.

Шахмал түлшний үнэ ямар байхыг зах зээл биш төр тодорхойлж, нэг байгууллагад хэтэрхий их давуу тал олгож, монополь үүсгэж байгаад бид шүүмжлэлтэй хандаж байгаа. Монопол үүсгэлгүйгээр олон талын санал санаачилгыг хэрэгжүүлж, өрсөлдөөнийг чөлөөтэй хангах ёстой. Энэ өвөл үр дүн нь харагдах байх. Нарийн мэргэжлийн мэдлэг туршлага гэдэг хэн нэгэн дарга болонгуутаа эзэмшчихдэг зүйл биш. Тиймээс эрдэмтэн судлаачдынхаа үгийг сонсож, судалгаа шинжилгээтэй ажиллавал сайн. Төрөл бүрийн мэргэжлийн, янз бүрийн салбарын хүмүүс үзэл бодлоо уралдуулж байж зөв гарцыг олно. Өчнөөн газраар явж, олон жилийг зарцуулан суралцаж ирсэн эрдэмтэн, судлаачид өвөртөлж ирсэн.

-Та Ломоносовын нэрэмжит их сургуульд суралцаад Москвагийн Технологийн их сургуульд зэрэг хамгаалсан. 2000 оноос хойш арван жил БНСУ-ын их, дээд сургуулиудад эрдэм шинжилгээний ажилтан, багш хийсэн төдийгүй дундуур нь бас хэдэн жил Япон, БНХАУ-д суралцаж, ажилласан юм билээ. Өөрийн улсын нөхцөл байдлыг ажиллаж байсан улс орнуудтайгаа харьцуулж үзвэл манай улс шинжлэх ухааныг хэр дэмждэг гэж бодож байна?

-Монгол Улс эрдэмтэн судлаачдаа ашиглаж чаддаггүй. Дэмжээд ашиглавал үйлдвэрлэгч болох боломжтой шинийг санаачлагч, шинжлэх ухааны салбарын олон эрдэмтэн судлаачид бий. Бидэнд бүтээх зүйл их байна. Банкнаас хүүтэй мөнгө зээлээд бага багаар урагшилж байгаа. Гэхдээ энэ янзаараа бол их удаан хөгжинө. Төрөөс дэмжлэг үзүүлдэг ч энэ нь хангалттай биш. Зөв бодлоготой, зөв чиглэлтэй байх хэрэгтэй.

Ямар сайхан юм бэ, эрдэмтэн, судлаачдаа ямар сайн дэмждэг юм гэж атаархам улс зөндөө байна. Миний бодлоор Япон, Солонгос бол эрдэмтдийнхээ судалгааг бүтээл болгож чаддаг улс. Сүүлийн үед хятадууд “Мөнгө нь энэ байна. Алив санаа чинь хаана байна” гэдэг болсон. Харин манайх “Санаа нь энэ байна. Мөнгө нь хаана байна” гэдэг. Судалгаанд суурилсан бизнесийн санаа, хөрөнгө оруулалт хоёр хосолж байж инновацад суурилсан эдийн засаг хөгжинө.

Бид Багануурын шинжлэх ухаан технологийн парк гэж өчнөөн жил ярьж, зөндөө бичиг баримт боловсруулсан. Одоо хүртэл шийдэгдэхгүй, бодитоор ажил хэрэг болоогүй л байна. Өнөөдөр бид юу үйлдвэрлэж байгаа юм бэ. Социализмын үед томоохон үйлдвэрүүд байсан. Одоо бол түүхий эдээ л зарж амьдардаг улс болсон.

-Та тамедин нэрийн 20 гаруй бүтээгдэхүүн, санитол ариутгал халдваргүйжүүлэлтийн бэлдмэл зэрэг өргөн хэрэглээний олон бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, нэвтрүүлсэн. Мөн адууны кальци болон бусад нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг олон улсын зах зээлд амжилттай гаргаж байна. Бизнесийн санаагаа хэрхэн олж, хэрхэн амжилттай хэрэгжүүлсэн бэ?

-Би Японд суралцаж байхдаа хагалгаанд орсон юм. Хүний газар байгаа хүн удаан өвдөж болохгүй гэж бодтол олгойн хагалгааны дараа чанартай ариутгалын бодис хэрэглэж байсан учир хурдан эдгэсэн. Үүнийг хэрхэн хийгээд байна вэ гэж судалсаар мэдэж ирээд Монголдоо “Тамедин” цувралаа анх удаа бүтээсэн. 1993 онд санаагаа боловсруулаад ирсэн боловч таван жил хөөцөлдсөний эцэст 1998 онд “МонХимо” компанми үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж байлаа. Бүхэл бүтэн таван жилийн хугацаа алдсан гэж бодохоор харамсалтай байдаг. Санаагаа орхих бодол ч төрж байсан боловч, тууштай явсаар бүтээл болгосон.

Үүний дараа Солонгос улсын нано кальцийг бүтээсэн багт ажилласан. Манай баг далайн амьтны яснаас кальци гаргах ажлыг эрхэлдэг байсан. Гэхдээ манай улсад далайн амьтан байхгүй учраас хамгийн сайн чанарын ястай адууны яснаас кальци гаргах ажлыг эхлүүлсэн. Далайн амьтнаас илүү үр дүнтэй гэдгийг тогтоосон учраас судалгаагаа хийсэн.

Ер нь санаа гэдэг амьдралаас урган гардаг. Бизнесийн санаа энгийн жижиг зүйлээс л төрдөг юм. Тиймээс залуучууддаа хүсэл мөрөөдөлдөө тууштай байгаарай гэж захимаар байна. Ажигч гярхай, дээрээс нь мэдрэмжтэй байхад жижигхэн зүйлээс л том бүтээл гаргана. Үүнийг яаж хийдэг юм бол, энэ яагаад ийм байгаа юм бол гэсэн асуултаас санаа төрнө. Хүнд хэчнээн ч санаа төрж болно. Үүнийгээ сайн тэмдэглэж авах хэрэгтэй. Тэмдэглэхгүй бол мартагддаг.

-Та “МонХимо” үйлдвэрээ яг л “тэг”-ээс эхлүүлсэн үү?

-Нэгдүгээр эмнэлгийн жижигхэн өрөөнд нэг литрийн савтай 10-20 бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг байсан “МонХимо” үйлдвэр өнөөдөр хэд хэдэн лаборторитой, өнөр өтгөн хамт олон болж өргөжсөн байна. Өдөрт хэдэн мянган бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг болсон. Шинжлэх ухаанд суурилсан компанийн давуу тал нь тогтвортой, аажим аажимдаа хөгжиж, улам боловсронгуй болдог юм. Аливаа улсын хөгжлийн тулгуур нь шинжлэх ухаан, технологийн хөгжил байдаг. Судалгаанд суурилсан бүтээл, бүтээгдэхүүн нь өрсөлдөх чадвар өндөртэй, ямагт хөгжин дэвшиж байдаг. Хэрэгжүүлье гэвэл маш олон санаа бий.

Хэдэн мянгаараа хаягдаж байгаа түүхий эдүүдийг хараад харамсдаг. Манай улс жилд доод тал нь 200 мянган адуу идшиндээ хэрэглэдэг. Нэг адуунаас дор хаяж 20 кг яс гарна. 4000 тонн ясны нөөцөөс бид 100 тонн хүрэхгүйг л хэрэглэж байна. Цаана нь ямар их нөөц боломж байгаа гэж санана. Казахстан, ОХУ зэрэг таван оронд адууны ясны кальциа экспортлох зөвшөөрлөө авчихаад буй. Түүхий эдээ боловсруулаад, гадаадын зах зээлд гаргавал манай эдийн засагт ч хэрэгтэй.

-Ярилцсанд баярлалаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хамгийн шилдэг дулаан тусгаарлагч нь цагаан баавгайн арьс үс

 0 сэтгэгдэл


БНХАУ-ын Шинжлэх Ухаан, Технологийн Их Сургуулийн эрдэмтдийн эрхэлж буй маш онцгой шинж чанар бүхий дулаан тусгаарлагч материалын судалгааны талаар Chem сэтгүүл мэдээлэв. Шинэ төрлийн дулаан тусгаарлах материалын үндсэн санааг эрдэмтэд цагаан баавгайн арьс үснээс олж авчээ. Тус их сургуулийн эрдэмтэд цагаан баавгайн арьс нь маш бага температурт үнэмлэхүй дулаан тусгаарлах чадвартай байгалийн дулаан тусгаарлагч материал хэмээн тайлбарлаж байгаа юм. Байгалиас авсан бэлэн санаанд тулгуурлан хөнгөн, уян хатан, бат бэх дулаан тусгаарлагч материал бүтээж, барилга угсралт, сансрын технологид ашиглах боломжтой.

Цагаан баавгайн үсийг микроскопоор томруулж харвал дотроо цилиндрт хөндий бүхий урт нарийн утас мэт харагддаг. Энэхүү өвөрмөц бүтэцтэй үсийг дуурайлган орчин үеийн нэн шинэ материал болох нүүрстөрөгчийн нано гуурсан “үс” бүхий арьс бүтээх юм. Гуурсны дотор талын диаметр 35 нанометр. Гуурсанд шахсан агаар нь дулааныг гадагш алдагдахаас сэргийлэх найдвартай тусгаарлагч болж өгнө.

Эрдэмтэд нийтлэг аргаар гаргаж авсан хиймэл арьс үсийг туршилтаар шалгахад 30 хувь сунах чадвартайн зэрэгцээ сая удаа татаж, агшаах үйлчлэлд тэсвэрлэжээ.

Ийм дулаан тусгаарлагч материалын нэг шоо метр нь орчин үеийн ижил шинж чанар бүхий дулаан тусгаарлагчаас хавьгүй хөнгөн буюу найман килограмм жинтэй.

Одоогоор эрдэмтдийн бүтээсэн шинэ төрлийн нийлэг арьс үсийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхэд өртөг өндөр байгаа нь гол бэрхшээл болж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Материалын өнгө, тунгалаг байдлыг супер компьютероор өөрчилж болно

 0 сэтгэгдэл


Boeing-787 агаарын хөлгөөр зорчигсод цонхны шил тунгалаг, бүдэг болж өөрчлөгддөг тохиргоотой болсныг анзаарсан байж таарна. Цахилгаан хром шил гэгддэг ийм шилэнд үл ялиг цахилгаан хүчдэл дамжуулахад химийн урвалын үр дүнд тунгалаг байдал нь өөрчлөгддөг. Ийм шинж чанарыг бусад төрлийн материалд мөн адил үүсгэж болох эсэх нь эрдэмтдийн хувьд сонирхолтой асуулт байсаар ирсэн юм.

Тэгвэл АНУ-ын Жоржи муж улсын технологийн их сургуулийн эрдэмтэд Далласт байрладаг Cornet супер компьютерын тусламжтайгаар материалын өнгийг өөрчлөх, бүрэн тунгалаг болгох загварчлалыг амжилттай үүсгээд байн. Эрдэмтэд огт өнгөгүй тунгалаг байдлаас хурц өнгөтэй нөхцөлд шилжих чадвартай молекулын дөрвөн өөр бүтэц үүсгэж чаджээ. Бүрэлдэхүүн бүтцийн хувьд бие биеэсээ огт ялгаагүй эдгээр молекулын нэг атомын байрлалыг өөрчлөхөд л шинж чанар нь илт хувирч байгаа юм.

Орчин үеийн цахилгаан хром шил хангалттай тунгалаг бус, үндсэн цэнхэр өнгө өчүүхэн хэмжээгээр үлдэж хоцордог, өнгөний өөрчлөлт явцуу, хязгаартай зэрэг дутагдалтай учраас тодорхой цөөн салбарт хэрэглэж иржээ. Харин Cornet дээр ийм дутагдалгүй загварчлал үүсгэсэн нь өргөн хэрэглээний цахим бүтээгдэхүүн, барилгын нүүрэн фасад, цэргийн салбарын өнгөлөн далдлалт зэрэгт ашиглах боломж бүрдүүлж өглөө.