A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3564/

Угаар мэдрэгч нь утаа болон замхрав уу

Угаар мэдрэгч нь утаа болон замхрав уу
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3564/
  • Угаар мэдрэгчийг суурилуулахад бэлэн гэж нийслэл мэдэгдсэн бол “Манай захиалгыг үйлдвэрлэж ч эхлээгүй” гэж ОББХ-ны дарга нотлов 

Олон хүний амийг авч одсон угаарын хийнээс иргэдээ хамгаалахын тулд айл бүрт угаарын хий мэдрэгч үнэгүй суурилуулах шийдвэрийг Засгийн газраас аравдугаар сард гаргасан. Улмаар арваннэгдүгээр сард багтаан өрх бүрийг угаар мэдрэгчтэй болгох үүргийг хотын дарга С.Амарсайханд өгсөн билээ. Гэвч өнөөдрийн байдлаар Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг биелээгүй, өрх айлуудад очих угаар мэдрэгчийн сураг ч алга. Сургийг нь гаргахаар ажил хариуцсан хүмүүстэй холбогдоход зөрүүтэй мэдээлэл өгсөн нь бүр ч сэжигтэй санагдаж орхив. Нийслэлийн агаарын бохирдолтой тэмцэх газар угаар мэдрэгчийг Монголд авчирсан, удахгүй суурилуулна гэсэн бол Орчны бохирдлыг бууруулах хороо “Манай улсын захиалсан угаар мэдрэгчийг үйлдвэрлэж ч эхлээгүй байгаа” гэв. Нийслэлийн Агаарын бохирдолтой тэмцэх газрын дарга Б.Цацрал “Ирэх даваа гарагаас гэр хорооллын иргэдэд 200 мянган ширхэг угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг суурилуулж эхэлнэ. PA-002W маркийн угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг БНХАУ-ын Гуандун мужийн Шэньжэнь хотоос өнөөдөр авчирч байгаа” хэмээв. Харин суурилуулсан угаар мэдрэгчийг хэрхэн ашиглах талаар тодруулахад “Тухайн төхөөрөмжийг суурилуулах үедээ хэрхэн хэрэглэх зөвлөгөөг тодорхой зааж өгнө” хэмээн дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхөөс татгалзсан юм.Тэгвэл Орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооны дарга Ч.Гантулга “Манай улсын захиалсан 200 мянган угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг БНХАУ-ын захиалга авсан тал үйлдвэрлэж эхлээгүй гэсэн мэдээлэл манайд ирсэн. Үйлдвэрлэх үйл явц эхлээгүй байхад ирэх долоо хоногт суурилуулна гэдэг юу л бол. Энэ ондоо амжих эсэх нь эргэлзээгүй. Санхүүжилтийг нь шийдэж өгчихөөд байхад нийслэл ажлаа хийхгүй байна” гэв. Ийнхүү албаны хүмүүсийн байр суурь хоорондоо зөрж, хэнийх нь үг үнэн болох нь тодорхойгүй үлдэв. Энэхүү төхөөрөмжийг суурилуулах ажилд хамгийн багадаа зургаан тэрбум төгрөг төсөвлөсөн байна. Санхүүжилтийг Орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооноос гаргажээ. Сайжруулсан шахмал түлш хэрэглэсэн иргэд угаартах байдал одоо ч тасрахгүй байгаа үед Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгавар дунд шатандаа хэрхэн замхарч, завхарч байгааг дээрх байдал харуулж байна. Эндээс харахад угаар мэдрэгч нь өөрөө утаа болон замхарсан бололтой. 








A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Ресторанд хоолныхоо зургийг дарах нь тааламжтай үйлдэл биш

 0 сэтгэгдэл
  • Ресторанд хооллож дууссаны дараа сэрээ, хутгаа тавган дээрээ бус, тавагныхаа хажууд амны цаасан дээр эгнүүлэн тавих хэрэгтэй

Тансаг зэрэглэлийн үнэтэй ресторанд зоог барихдаа чанга инээж, амандаа хоолтой ярьж болохгүй, инээх, ханиахдаа үргэлж амаа таглаж бай гэх мэт бичигдээгүй дүрмүүд үйлчилдэг. Гэвч бид заримдаа тэдгээр үйлдлийг өөрийн мэдэлгүй хийчихдэг, эсвэл бүр мэдлэггүйгээсээ болж бусдын өмнө эвгүй байдалд орох гээд байдаг шүү дээ. Тиймээс ресторанд хэрхэн биеэ зөв авч явах, юу хийх хориотой байдаг тухай сонирхуулъя. 

Цэвэрхэн хувцаслах

Дээд зэрэглэлийн тансаг ресторанд үйлчлүүлэхдээ аль болох албаны, цэмцгэр хувцаслах хэрэгтэй. Ямар ч тохиолдолд бүсгүйчүүд илүү дутуу ээмэг зүүлт, этгээд хувцаслах нь зохимжгүй. Харин түүний оронд энгийн хэрнээ цэмцгэр даашинз өмсөх, эсвэл өөрт тохирсон банзал, цамцыг сонгох нь зохимжтой байдаг. Эрчүүдийн хувьд чөлөөт хувцсаас илүү сонгодог хэв маягийн хослол тохиромжтой.

Гар утас, түлхүүрээ ширээн дээр тавихгүй байх 

Ресторанд орохдоо аль болох саглайсан эд зүйлс авч орохгүй байсан нь дээр. Учир нь үүдэнд таны гар ачаа, хувцас зэргийг өлгүүрт үлдээдэг тул зөвхөн гар утас, мөнгө гэх мэт зүйлсээ биедээ авч явах нь тохиромжтой. Мөн тэдгээр зүйлсийг ширээн дээр ил тавих нь зохимжгүй харагдуулдаг.

Эхлээд урьсан зочноосоо хоолны захиалгыг авах

Ялангуяа эрчүүдийн хувьд бүсгүй хүнийг хоолонд урихаар зэхэж байгаа, эсвэл нэгэнт урьсан бол эхлээд түүнээс хоолны захиалгыг асуух нь боловсон зан юм. Түүнчлэн бүсгүйдээ сандлыг нь татаж өгөх, гарахад нь хаалгыг нь нээж өгөх гэх мэт наад захын соёлыг баримтлах нь болзоог гайхалтай болгож, тухайн хүндээ өндөр сэтгэгдэл төрүүлдэг.

Урьсан хүн нь тооцоогоо төлнө

Ресторанд хэн түүнийг хоолонд урина, тэр тооцоог төлдөг ёс хаана ч үйлчилнэ. Мэдээж хэрвээ та хоёр биенээ сайн таньдаг бол тооцоогоо хувааж төлж болно. Гэвч эрчүүдийн хувьд болзоонд урьсан бүсгүйгээ тооцоонд даах нь боловсон зан юм. Хэдийгээр бүсгүй хүн өөрөө эхэлж эр хүнийг хоолонд урьсан тохиолдолд ч хуваалцан төлөх нь боловсон зангийн нэг хэлбэр юм.

Хундаганд дүүртэл нь дарс хийдэггүй

Та анзаарсан бол рестораны зөөгчид дарсыг хундаганы гуравны нэгт хийж үйлчилдэг. Дарсыг шимж уух нь зохистой бөгөөд ингэснээр амтыг илүү мэдэрч, тааламжтай мэдрэмж төрүүлдэг учир ундаа ууж байгаа мэт ихээр залгилан уух нь зохимжгүй байдаг.

Нэгэнт захиалсан дарсаа буцааж болохгүй 

Хэрвээ та ресторанд дарс захиалаад тэр нь сэтгэлд тань нийцэхгүй байсан ч түүнийгээ буцаах боломжгүй юм. Учир нь үйлчлэгч таны захиалгыг авчирсан даруйдаа задлан хундагалж өгдөг тул задлахаас нь өмнө хэлэх хэрэгтэй.

Хоолныхоо зургийг авах хориотой 

Инстаграм, фэйсбүүк зэрэг олон нийтийн сүлжээ эрчээ авснаас хойш байгаа газартаа өөрийнхөө зургийг дарах, хувцас, хоолныхоо зургийг авах гэх мэт “моод” түгээмэл дэлгэрсэн. Гэвч ямар нэгэн ресторанд ороод, идэх хоолныхоо зургийг дарах нь тийм ч тааламжтай үйлдэл биш шүү. Учир нь энэ нь тухайн рестораны хувийн нууцлал, зохион байгуулалттай холбоотой байдаг төдийгүй таныг бүдүүлэг нэгэн мэт харагдуулна.

Өөр хүний тавагнаас хоол зөөхгүй байх 

Бид заримдаа хажууд хооллож байгаа сайн таньдаг хүнтэйгээ хоолоо хуваалцаж, сольж иддэг. Тэгвэл ресторанд ингэх нь зохимжгүй, бүдүүлэг үйлдлийн тоонд ордог. Мэдээж бид гэртээ, энгийн нэгэн цайны газарт энэ олон дүрмийг баримтлахгүй ч, дээд зэрэглэлийн ресторанд ингэх нь бүдүүлэг үйлдэлд яах аргагүй тооцогдоно.

Аяга таваг харшуулж дуугаргах, дуугаа өндөрсгөхийг хориглоно 

Усыг нь уувал ёсыг нь дагана гэдэг дээ. Хэрэв та дундаж болон дунджаас дээгүүр ресторанаар үйлчлүүлж байгаа бол тэндхийн ёс дүрмээр үйлчлүүлэх ёстой. Мэдээж ямар ч газраар үйлчлүүлж байсан аяга тавгаа тачигнуулах, чанга дуу чимээ гаргах нь бусад хүний тав тухыг алдагдуулах учраас энэ тал дээр анхаарах нь зүйтэй.

Хооллож дуусаад сэрээ, тавгаа нэг дор тавьж болохгүй 

Эмээ, өвөө маань тогоо шанага угсруулж тавьж болохгүй гэдэг байсан. Түүнтэй адил ресторанд хооллож дууссаны дараа сэрээ, хутгаа тавган дээрээ бус, тавагныхаа хажууд, амны цаасан дээр эгнүүлэн тавих хэрэгтэй. Хэрвээ хооллож дууссан бол хутганыхаа ирийг дотогш нь харуулж, цагийн зүү 17:00 цагийг зааж байгаа мэт тавиарай.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Ч.Батжаргал: Би хоббигоороо мөнгө олдог

 0 сэтгэгдэл
  • Би хөгжлийн бэрхшээлтэй, олон хүүхэдтэй гэж шалтаглаад, хорооны үүд сахин, халамж горьдоод сууж болох л байсан. Надад тийм хүсэл алга, хүмүүжил ч байхгүй
  • Тэрбээр сийлбэр хийгээд 18 жил болж байгаа төдийгүй энэ хугацаанд 20 мянга орчим морь сийлжээ. Зөвхөн морь гэлтгүй, тавилга, тоглоом, гал тогооны хэрэгсэл гэх мэт урлаж болох бүхнийг захиалагчийн сэтгэлд нийцүүлэн үйлдвэрлэдэг байна. Тэрбээр сийлбэр хийж эхлэхээсээ өмнө барилгын салбарт ажиллаж байсан бөгөөд нийслэлд түүний барьсан 20 гаруй зуслангийн байшин бий гэнэ


Авьяас билэг хүн бүхэнд харилцан адилгүй заяадаг. Зарим нь онцгой сайхан дуу, хоолойтой байхад нөгөө хэсэг нь урлах, эсгэхэд гарамгай байх жишээтэй. Гэхдээ өөрт заяасан чадамжаа олж, хөгжүүлсэн хүн л амжилт олж, бусдын хүндлэлийг хүлээнэ. Ховор заяах, хосгүй авьяасаа хөгжүүлэн, тууштай хөдөлмөрлөж буй хүний нэг бол сийлбэрч Ч.Батжаргал. “Би энгийн нэгэн сийлбэрч” хэмээх энэ даруухан эрхэм энгийн гэх үгэнд эгэлгүй бүхэн оршдогийг үлгэрлэж буй мэт. Түүнтэй уулзах цаг тохирохоор утас руу нь залгатал дуудлагыг минь авсангүй. Удалгүй “Уучлаарай, би утсаар ярих боломжгүй. Ямар хэргээр залгасан бэ. Морины захиалга өгөх гэсэн үү. Манай эхнэртэй холбогдоорой” гэсэн зурвас ирсэн юм. Ийнхүү эхнэрээр нь дамжуулан гэрийн хаягийг нь заалгаад, зорьсон газраа хүрлээ. Гэрт нь ороход Ч.Батжаргал ах байсангүй. Лавлаж асуувал “Хойд байшинд сийлбэрээ хийж суугаа. Захиалагчийнхаа бүтээлийг цагт нь өгөх гээд өглөө, оройг ялгахгүй л ажилладаг юм. Сая дуудсан. Одоо ороод ирэх байх” гэв. Сийлбэрч ахыг гэртээ орж ирэхэд нь “утсаар ярих боломжгүй” гэснийх нь учрыг ойлгов. Тэрбээр төрөлхийн хэл ярианы бэрхшээлтэй тул эхнэр нь захиалга авах, хүргэлт хийх зэрэг ажлыг нь амжуулдаг аж. Энэ талаар Ч.Батжаргал “Миний ээж эмч мэргэжилтэй хүн байсан юм билээ. Намайг олсноо мэдэлгүй хортой нөхцөлд ажилласны улмаас миний тагнай цоорхой, уруул сэтэрхий төрсөн. Жаахан байхад их хэцүү санагдаж, ээждээ гомдож, өөртөө гутардаг л байлаа. Харин одоо бурханы зурсан зураг, заяа төөрөг минь л энэ байж гэж боддог. Хэрэв би хөгжлийн бэрхшээлгүй байсан бол сийлбэр хийх авьяасаа олохгүй ч байж мэднэ. Ажлаа хийхэд уруул, тагнай минь огт саад болдоггүй. Утсаар ярьж, хүмүүстэй ойлголцоход л хэцүү. Хааяа утас авахаар хүмүүс яриаг минь ойлгохгүй “согтуу, солиотой” гэж загнана. Тиймээс би сийлбэрээ л хийдэг. Хань минь захилга авч, хүргэлт хийж, хүмүүстэй харилцдаг. Ер нь миний менежер дээ”хэмээн ярилаа. Хоббигоо бизнес болгосон тэрбээр модоор сийлбэр хийгээд 18 жил болж байгаа төдийгүй энэ хугацаанд 20 мянга орчим морь сийлжээ. Түүнчлэн зөвхөн морь гэлтгүй тавилга, тоглоом, гал тогооны хэрэглэл гэх мэт урлаж болох бүхнийг захиалагчийн сэтгэлд нийцүүлэн үйлдвэрлэдэг байна. Тэрбээр сийлбэр хийж эхлэхээсээ өмнө барилгын салбарт ажиллаж байсан бөгөөд нийслэлд түүний барьсан 20 гаруй зуслангийн байшин бий гэнэ. Гэрийнх нь ард буй жижигхэн, саарал байшин бол түүний бүтээлээ урладаг ажлын байр аж. Гаднаасаа онцлох зүйлгүй тус байранд ормогц будаг, цавууны үнэр ханхалж, модны үртэс хөлд хөглөрнө. Мөн таазныхаа өнцөг бүхэнд гэрэл дүүжилсэн байх бөгөөд модон сандал, төмөр зуухнаас өөр тавилга харагдсангүй. Харин өрөм, хутга, лакаа төрөлжүүлэн өрсөн байлаа. Ч.Батжаргал “Сийлбэр хийхэд уран сэтгэмж, зурах авьяас, зураглах мэдрэмж зэрэг маш олон зүйл шаарддаг. Сэтгэл санааны байдал ч нөлөөлөх нь бий. Тиймээс гэртээ бүтээл гаргах нөхцөлгүй. Хүүхдүүд шуугиад, анхаарал ер төвлөрдөггүй юм. Өөртөө ажлын байр бий болгоод хашаандаа энэ байшинг барьсан. Том биш ч надад болоод байдаг юм. Ер нь сийлбэр хийхэд тохь, тух нэг их хамаагүй дээ. Нэг жижиг сандал, мод, хутга байхад болно. Хамгийн гол нь ур дүй, хичээл зүтгэл хэрэгтэй. Би олон хүнд сийлбэр хэрхэн хийх талаар зааж байсан. Цөөнгүй шавьтай. Гэхдээ залуус их шантрамтгай. Гараа эсгэж, өргөс оруулаад л дахиж ирэхээ больдог. Ямар ч зүйлд золиос гардаг шүү дээ. Би ажлаа хийж байхдаа олон ч удаа хуруу, гараа хугалж, гэмтээж байлаа. Үүнээс болоод миний чигчий хуруунууд нугалардаггүй болсон байгаа биз” хэмээн лак, цавуунд будагдсан гараа сарвайв. Түүнчлэн залуусын биеэ оторлож, асуудлаа бусдад нялзаадаг занд хамгийн дургүй тухайгаа хэлэхдээ “Би хөгжлийн бэрхшээлтэй, олон хүүхэдтэй гэж шалтаглаад, хорооны үүд сахин, халамж горьдоод сууж болох л байсан. Надад үнэндээ тийм хүсэл алга, хүмүүжил ч байхгүй. Хүний өмнөөс хүүхэд төрүүлж, амьдралаа залгуулж байгаа биш, өөрийнхөө гараар бүхнийг бий болгоно гэсэн бодолтой хөдөлмөрлөж ирсэн” хэмээв. Ч.Батжаргалын гэргийг Д.Одонтуяа гэдэг. Сэлэнгэ аймгийн уугуул тэрбээр 18 настайдаа ханьтайгаа танилцаж, удалгүй анхны хүүгээ өлгийдөн авчээ. Гэр бүл зохиогоод 20 гаруй жил болж буй тэднийх гурван охин, дөрвөн хүүтэй бөгөөд “ач зээ, үр хүүхдүүд минь цөм цугларвал жижигхэн гэрт минь багтахгүй шахам л байдаг болжээ” хэмээнэ. Тэрбээр тогооч мэргэжилтэй ч нөхөртөө дэм болж, харилцагч олохын сацуу хоол цайг нь таслахгүй байхыг хичээдэг аж. Түүнчлэн урласан бүтээлийг нь зүлгэж, лакдах зэрэг ажилд нь тусалдаг байна. Тэрбээр “Би ханиараа бахархдаг. Тэр минь ажлаас хойш суудаггүй, хөдөлмөрч зан, чанартай. Нэг харахад л мод, төмөр, даавуу, торго барьчихсан сууж байдаг. Манай хүн зөвхөн сийлбэр хийгээд зогсохгүй оёх, хатгах ажилд ч гарамгай. Бидний цагаан сар, наадмын гоёлыг хүртэл урладаг юм. Нөхөр бид хоёр хүнд, хэцүү зүйл багагүй үзсэн. Орон гэр минь шатаад бичиг, баримт ч үгүй халаас хоосон нийслэлд анх хөл тавьж байлаа. Тухайн үед нааш гэх ах, дүү байгаагүй. Аль аль нь аав, ээжээсээ хагацаадудаагүй байсан үе. Хоёр хүүтэйгээ айлын хажуу өрөө түрээслээд, ундааны савны ёроол тайрч, ус уугаад л явдаг байлаа. Тэглээ гээд би энэ хүнтэй суусан минь буруудлаа гэж бодож байсан удаагүй. Хичээнэ, амьдралаа босгоно гээд хоёргүй сэтгэлээр хамтдаа зүтгэсэн. Ногооны талбайд хоёул ажиллаж, олсон мөнгөөрөө дөрвөн ханатай гэр аваад, баярлаж явсан минь саяхан мэт л санагдаж байна. Амьдралд хүнд хэцүү үе тохиодог ч даваад гарсан байхад том сургамж, дурсамж болдог” хэмээн нулимс унаган хуучлав. Ч.Батжаргал сийлбэр хийх авьяасаа ааваасаа өвлөжээ. Түүний аав “Энх улирал”, “Отрын адуучин” зэрэг монгол түмний одоо ч сонсох дуртай уран бүтээлийн аяыг зохиосон, хөгжмийн зохиолч Г.Чойжилжав гуай юм. Тэрбээр хөгжим бичээд зогсохгүй хөгжмийн зэмсэг урлаж, сийлбэр хийдэг байжээ. Түүний энэ ховор авьяас, торгон мэдрэмжийг гурван үеэрээ өвлөн авсан байна. Учир нь Ч.Батжаргалын хөвгүүд ч мөн сийлбэр хийж, бүтээл урладаг аж.Урландаа болон гэртээ уран сийлбэртэй, модон морь эгнүүлсэн тэрбээр хоббигоороо шаггүй мөнгө олдог юм байна. Мөн үйлчлүүлэгч, захиалагч ч тасардаггүй болохыг гар утасны дуудлагаас нь анзаарав. Завсар чөлөөгүй дуугарах гар утсаа эхнэр нь аваад “орон нутаг руу унаанд тавиад явуулна, ямар хэмжээтэй хийлгэхээс үнэ, хөлс нь хамаарна, таалагдсан бол баяртай байна, дараа дахин үйлчлүүлээрэй” гэх үгсийг давтана. Мөн захиалга алдахгүйн тулд ямар ч үед утсаа унтрааж, дууг нь хаадаггүйгээ хэлж байлаа. Харин Ч.Батжаргал мөнгөнд биш бүтээгдэхүүнийхээ чанарт их анхаардаг бөгөөд үйлчлүүлэгчийн сэтгэл ханамж хамгийн том бэлэг байдгаа онцолж байв. Чанартай, гоёмсог бүтээгдэхүүн гаргасан байхад түүнийг харсан хүмүүс авахаар холбогддог гэнэ.Тэрбээр “Ах дүү, найз нөхөд минь намайг “та боломжийн мөнгө олдог хэрнээ гэр хороололд, хуучин машинтайгаа л байх юм. Үүнийгээ сольж, шинэчлээд, амьдрал ахуйгаа дээшлүүлээч” гэдэг. Би байгаа бүхэндээ сэтгэл хангалуун хүн. Надад үймүүлэх үр, үнсэх хань, халуун хоол, дулаан гэр байна. Өөр юу хэрэгтэй гэж. Том машинтай боллоо гэхэд хүмүүс “Батжаргал баян болж” гэж л ярина биз. Тэр надад хэрэггүй ээ, бусдад сайхан харагдаж, үнэлэгдэх огт чухал биш. Олсон хэдийгээ үр хүүхдийнхээ ирээдүйд зориулахыг л хичээдэг. Эд минь эрүүл саруул байж, зөв сайхан хүмүүжих юм бол болох нь тэр” хэмээнэ. Түүний ойрын зорилго нь сийлбэрийн олон улсын фестивальд амжилт үзүүлэх аж. Урлангийнхаа зүүн буланд байрлах цаасан хайрцгаас тэмцээнд сойж буй бүтээлүүдээ гаргаж ирэн “Монгол наадам сэдэвтэй цогц бүтээл хийх санаатай ажиллаж байна. Одоогоор хар зургаа гаргасан байгаа нь энэ. Захиалгаасаа хөндийрч чадахгүй байгаа учир энийгээ түр хойш тавьчихаад л байна. Тэмцээн нь хавар болдог гэсэн. Эхлээд хүнд үзүүлэх бүтээлээ хийчихээд нарийн, ширийнийг нь судална даа. Ахынх нь мөрөөдөл олон улсын тавцанд Монгол Улсын сийлбэрч Ч.Батжаргал гэж нэрээ дуудуулах” хэмээн зорилгоосоо хуваалцав.



























A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Гоц”-ын голомт хажууд тул Монгол Улс өндөр эрсдэлтэйд оров

 0 сэтгэгдэл
  • Удаан хугацааны амралтын хохирогч нь төгсөх ангийн сурагчид байдгийг мартаж болохгүй
  • Хичээлээ гүйцэд судалж амжаагүй төгсөгчид элсэлтийн ерөнхий шалгалтад тааруу дүн авдгийн жишээ нь өнгөрсөн жилийн багш нарын ажил хаялтаар илэрсэн
  • 2019 онд улсын хэмжээнд математикийн шалгалт өгсөн төгсөгчдөөс ердөө таван хүүхэд 800 оноо авч байсан 


Улсын онцгой комисс баасан гарагт хуралдаж, ерөнхий боловсролын бүх сургууль, цэцэрлэгүүдийг өмчийн хэлбэр харгалзахгүйгээр карантилах шийдвэрийг гаргасан. Тэгвэл өчигдөр буюу ням гарагт Засгийн газар ээлжит бусаар хуралдан их дээд сургууль, МСҮТ-үүдийг мөн гуравдугаар сарын 02-н хүртэл хичээллэхгүй байхаар болсныг Шадар сайд Ө.Энхтүвшин мэдээллээ. Манай өмнөд хөршөөс дэгдсэн коронавирусийн халдвараар 1956 хүн /өчигдөр 12:00 цагийн байдлаар/ өвчилсөн байгаагаас 56 хүн нас баржээ. БНХАУ-аас гадна Макао, Хонконг, Япон, БНСУ, Сингапур, Австрали, Вьетнам, Тайланд, Австрали, Тайвань, Непал, Францад энэ өвчний вирус илэрсэн. Агаар дуслын болон ахуйн замаар халдварладаг шинэ төрлийн өвчнийг тархалт маш хурдтай байгаа төдийгүй Монгол Улс өндөр эрсдэлтэй улсын нэгд тооцогдож буй. Хэдийгээр манайд энэ өвчний тохиолдол илрээгүй ч Манжуур, Жилинь, Хөх хот, Эрээн зэрэг Монголын хил орчимд ойр газруудад илэрсэн нь халдвар тархах магадлал өндөр гэж үзэхэд хүргэж байгаа аж. Мөн Засгийн газраас Хятадын хил орчмоор явган болон авто тээврээр зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлах асуудлыг энэ сарын 31-ний дотор шийдэх аж. Харин галт тэрэг болон агаарын тээврийн зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлахгүй гэдгийг Ө.Энхтүвшин хэлэв. Түүнээс гадна олон нийтийг хамарсан арга хэмжээ зохион байгуулахгүй байхыг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт даалгажээ. Үүнд хурал, цуглаан, урлаг спортын үйл ажиллагаа, уралдаант тэмцээн, компьютер тоглоомын газар, тоглоомын төвүүд хамрах аж. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас энэхүү вирусийн тархалтыг БНХАУ-ын дотоодын онц байдлын асуудал гэж үзэж буй бөгөөд одоохондоо олон улс дахь тархалтад үргэлжлүүлэн хяналт тавьж ажиллахаар болсон. Харин манай улсын хувьд бараг л онц байдал зарлаж, хөл хорио тогтоосон нь түргэдсэн алхам болчихлоо гэсэн байр суурь гарч байна. Тэр тусмаа гуравдугаар улирлын хичээл эхлээд ердөө долоо хонож байхад бүх шатны сургууль, цэцэрлэг, коллеж, МСҮТ-ийг бүтэн сар гаруйн хугацаанд хааж байгаа нь сурагчдад хичээлийн хоцрогдол үүсэх нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Хэдийгээр Засгийн газраас цахим болон теле хичээл заах үүргийг БСШУСЯ-нд өгсөн ч одоохондоо бэлтгэл ажил хангагдах төдий байна. Өөрөөр хэлбэл, цахим болон теле хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгыг гаргах, видео хичээлээ бэлтгэх, сурагчдад ямар хуваариар заах зэрэг нь тодорхой бус байна. Хотын дарга С.Амарсайхан “Карантинд өмчийн хэлбэр харгалзахгүй бүх сургуулийг хамруулна” гэж мэдэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, өмнө нь томуугийн тархалтын улмаас сурагчдын хоёрдугаар улирлын амралтыг долоо хоногоор сунгахад зарим хувийн сургууль “Хичээлийн хөтөлбөр, агуулга нь Монголынхоос өөр” гэдэг шалтгаанаар хичээлээ эхлүүлж байсан юм. Харин энэ удаа дээрх шиг үйлдэл гаргасан хэнбугайг ч “Монгол төрийн бодлогыг сөрсөн” гэж үзэн хатуу хандахаа мэдэгдсэн билээ. Гэвч аливаа зүйл хоёр талтай. Удаан хугацааны амралтын хохирогч нь төгсөх ангийн сурагчид байдгийг мартаж болохгүй. Хичээлээ гүйцэд судалж амжаагүй төгсөгчид элсэлтийн ерөнхий шалгалтад тааруу дүн авдгийн жишээ нь өнгөрсөн жилийн багш нарын ажил хаялтаар илэрсэн. Тухайн жилд улсын хэмжээнд математикийн шалгалт өгсөн төгсөгчдөөс ердөө таван хүүхэд 800 оноо авч байсныг энд дурдъя. Мөн Боловсролын үнэлгээний төвөөс чанарын үнэлгээг тодорхойлох зорилгоор авдаг шалгалтын оноо ч анхаарахгүй орхиж болохгүй харагдаж байна. Тус төвөөс сурлагын чанар ямар байгааг жил бүр сурагчдаас түүвэрлэн судалдаг байна. Тухайлбал, 2017 онд энэ судалгаанд 100 сургууль хамрагдаж байсан бол 2018 онд 121 сургуулийн 5, 9, 12-р ангийн 46,286 сурагчийг хамруулжээ. Энэхүү чанарын үнэлгээний шалгалтаар 12-р ангийнхан гэхэд сүүлийн гурван жил ямар үзүүлэлттэй байгааг хүснэгтэд харуулав. Эндээс харвал 2018 оны байдлаар сурагчид хамгийн багадаа физикийн хичээл дээр 100 хувиас 23.1 оноотой байна. Хамгийн өндөр оноотой нь Монгол хэлний хичээл 53.2 буюу аль ч хичээл дээр сурагчдын дундаж оноо 60 оноонд хүрч чадаагүй байгаа юм.2016 онд мөн чанарын судалгаа хийж байсан Боловсролын үнэлгээний төв сурагчдын сурлагын чанарын үзүүлэлт тун хангалтгүй байна гэсэн дүгнэлтийг өгч байж. Гэтэл 2018 онд гэхэд 2016 оны дунджаас гурван хичээл буюу Монгол хэл, нийгэм, физик гэсэн хичээлийн оноо буурсан үзүүлэлттэй байна. Сурлагын үзүүлэлт ийм тааруу байгаа нь боловсролын хүртээмж, багшийн чадвар, боловсролын хөтөлбөрийн тогтвортой бус байдал нөлөөлдөг гэж багш, сурагч, эцэг эхчүүд бүгд хэлдэг. Үүн дээр багш нарын ажил хаялт, урт хугацааны карантин зэрэг гэнэтийн шийдвэрүүд ч нөлөөлж байгааг санах хэрэгтэй. Түүнээс гадна сургууль, цэцэрлэгийг карантилснаар хүүхэд өдрийн цагаар эзгүйдэж, эцэг эх, асран хамгаалагчийн хувьд хүүхдээ ажил албандаа дагуулж явах, гэрт нь цоожлох, хүүхдийг харах хүнгүй үлдээх, ажлын цагт хоцрох, бүтээмж буурах, цалин хөлсний маргаанд орох зэрэг асуудал гардаг. Ядаж л хүүхэд түлэгдэх, угаартах, тогонд цохиулах....зэрэг эрсдэлүүдэд өртөхгүй байх баталгааг эцэг эхчүүд өгч чаддаггүй. Тиймээс хүүхдийг аль болох гэрт нь эзэнгүй байлгахгүй, хамгаалагдах, сурч хөгжих нөхцөлийг хангахын тулд Засгийн газар дорвитой арга хэмжээ авах ёстой. 









A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Дэрэн”-гийн багачуудыг шинжилгээнд хамруулж эхэлжээ

 0 сэтгэгдэл
  • Тэмцээнийг зохион байгуулагчид аюулгүй байдлыг нь хангана хэмээн амлажээ
  • “Эрүүл мэндийн яам болон холбогдох албаныхан ярьж хүүхдүүдийг шинжилгээнд хамруулахыг сануулсан. Шинжлэх тест нь ирсэн учраас хүүхдүүд ХӨСҮТ-д шинжилгээнд хамрагдаж эхэлсэн”гэв


Хятадын Ухань хотод энэ сарын 15-нд өсвөрийн олон улсын тэмцээн болж, манай улсаас “Дэрэн” клубийн U11насныхан оролцон мөнгөн медальтай эх орондоо иржээ. Тав хоног үргэлжилсэн тэмцээнд оролцсон тамирчдыг залуу дасгалжуулагч Э.Өнөр-Эрдэнэ удирдсан бөгөөд дөрвөн хожил, нэг тэнцээ, хоёр хожигдол амссан байна. Гэхдээ тэд коронавирусийн голомт болсон хотыг зорьж тэмцээнд оролцсон нь нийгэмд багагүй шүүмжлэл дагууллаа. Тус багийн хүүхдүүд Ухань хотод хөл хорио тогтоохоос гурван цагийн өмнө амжиж эх орондоо ирсэн байна. Коронавирусийн далд үе 7-14 хоног үргэлжилдэг бөгөөд одоогоор Эрүүл мэндийн яамнаас манай улсад уг вирусийн тохиолдол бүртгэгдээгүй байгаа гэж мэдээлээд байгаа билээ. Тэгвэл “Дэрэн” багтай холбогдон энэ талаар тодруулахад“Ухань хот руу тэмцээнд оролцсон нь үнэн. Энэ бол маш том тэмцээн. Бид тэмцээнийг зохион байгуулагчидтай холбогдоход “асуудалгүй, аюулгүй байдлыг сайтар хангана” гэсэн учраас очиж тоглоод ирсэн. Ирсний дараа Эрүүл мэндийн яам болон холбогдох албаны хүмүүс бидэнтэй ярьж хүүхдүүдээ шинжилгээнд хамруулахыг сануулсан. Шинжлэх тест нь ирсэн учраас манай хүүхдүүд ХӨСҮТ-д шинжилгээнд хамрагдаж эхэлсэн. Хариу албан ёсоор гараагүй. Гэхдээ Монголд ирсэн даруйдаа зарим хүүхэд “Интермед” эмнэлэгт шинжилгээнд хамрагдсан ч ямар нэгэн сэжигтэй тохиолдол гараагүй. Бид өнөөдөр албан ёсоор мэдэгдэл хийнэ”гэв. Ухань хотыг зорьсон багийн бүрэлдэхүүнд 10 гаруй хүн багтсан байжээ.