A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/764/

Ухаалаг автомашины эрэлт нэмэгдэх нь Монголд ашигтай

​Цахилгаан автомашины үйлдвэрлэл зэсийн эрэлтийг нэмэгдүүлнэ​

Ухаалаг автомашины эрэлт нэмэгдэх нь Монголд ашигтай
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/764/

Цахилгаан автомашины одоогийн нөхцөл байдал, ирээдүйн хандлага, боломжийн талаар цувралаар хүргэж буй. Өмнө нь дурдсанчлан цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлийн дийлэнх зардлыг батерейд зарцуулдаг. Сүүлийн үеийн ухаалаг утас, цахилгаан автомашины батерейн хамгийн гол түүхий эд нь литийн давс, кобальт, бал чулуу, никель, манган, хөнгөн цагаан юм. Үүнээс кобальт хамгийн шилдэг нь. Энэ түүхий эдээр хийсэн батерей нягтрал ихтэй, цэнэгээ удаан барьдаг. Одоо зах зээлд борлуулалт сайтай байдаг Nissan Leaf-ийн батерейн гол орц манган. Гэвч кобальтын батерейтэй нь чанараараа үүнтэй харьцуулашгүй сайн эд. Харамсалтай нь дэлхий дээр кобальтын нөөц харьцангуй бага. гэвч эрэлт их, тиймээс бусад түүхий эдээс өндөр үнэтэй. Иймд батерей үйлдвэрлэгчид зардлаа танах үүднээс кобальтыг орлох арга замыг эрэлхийлж байна. Харин Монгол орны хувьд одоогоор тогтоогдсон кобальтын нөөц байхгүй ч, батерей үйлдвэрлэлийн хоёр дахь чухал түүхий эд болох литийн нөөц бүхий гурван орд Дундговь, Дорноговь, Сүхбаатар аймагт тогтоогджээ.


• Хөх дэлийн ордын баттай зэрэглэлээр тогтоогдсон литийн нөөц нь 0.145 хувийн дундаж агуулгатай 37.7 мянган тонн. Уг ордын эзэмшигч нь “Алкалли металл монголиа” ХХК.

• Мөнхтийн Цагаан дөрвөлжингийн орд нь 0.65 хувийн дундаж агуулгатай 14575 тонн нөөцтэй. Эзэмшигч компани нь “Литиум майнинг” ХХК.

• Сүхбаатар аймагт илэрсэн литийн үндсэн чулуу ордыг “Оюуны ундраа” групп ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байна. Уг орд хангалттай хэмжээний литий карбонатын нөөцтэй болохыг тус компани өмнө нь мэдээлж байжээ. Дэлхийн литийн хэрэглээний 39 хувийг батерей, 30 хувийг керамик болон шилний үйлдвэрлэл эзэлдэг. Литийг ялгах технологи нь газрын ховор бусад элемент шиг ярвигтай биш. Түүнчлэн манай орны хувьд хэт суурилаг чулуулагтай холбоотойгоор цаашид ордууд нээгдэх ихээхэн боломжтой талаар мэргэжилтнүүд онцолжээ.

Литийн эрсдэл

Сүүлийн жилүүдэд литийн нийлүүлэлт сул байснаас үнэ хөөсрөлтэй байгаа. Өндөр үнэ болон цахилгаан автомашины зах зээлийн тэлэлтээс шалтгаалж шинэ, хуучин уурхайнууд үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлж буйг Bloomberg-ийн шинжээчид онцолжээ. Гэвч литийн үнэ одоогийн түвшнээс уруудвал шинээр уурхайнууд төдийлэн ашигтай ажиллаж чадахгүй. Энэ нь цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлд ч нөлөөлж тун магадгүй.

Монголд литийн нөөц бүхий гурван орд тогтоогдсон

Цахилгаан автомашины 2030 оны зорилтот үйлдвэрлэлд хүрэхийн тулд литийн эрэлтийг хангах шинэ хөрөнгө оруулалтууд шаардлагатай болно. Шинжээчдийн харж буйгаар цахилгаан автомашин үйлдвэрлэл ойрын хугацаанд төлөвлөсөн хүчин чадлынхаа хагаст хүрлээ гэхэд ирэх таван жилд литийн эрэлтийг хангаад байх боломжтой. Гэхдээ цаашдаа зах зээлд хомсдол үүснэ гэх болгоомжлол бий. Харин үүнтэй зэрэгцэн кобальтыг орлох технологи хурдацтай хөгжвөл 2030 он хүртэл литийн эрэлт буурах хандлага бас ажиглагдаж байна. Bloomberg New Energy Finance судалгаанаас харахад эрсдэлийг тооцохгүйгээр 2022 он гэхэд дэлхийн кобальтын нийт нийлүүлэлт 154 мянган тоннд хүрэх аж. Гэхдээ одоогийн тогтоогдсон нццу нэмэгдвэл шүү дээ. Хэрэв байдал сайнгүй болвол цахилгаан автомашин үйлдвэрлэгчид кобальтын хэрэгцээг бууруулах шийдэл эрэлхийлэх болно. Мөн дахин боловсруулах бас нэг хувилбар ч байж болох юм. Судалгаанаас харахад жилд 100 мянган тонн кобальтыг дахин боловсруулбал 2030 он хүртэл нийлүүлэлтийн муруй тогтвортой байх найдвар бий. Гэсэн хэдий ч одоогийн байдлаар дахин боловсруулсан литий-ион батерейн чанар хэрэглээнд хангалттай сайн байж чадахгүй байна.

Бусад түүхий эдийн эрэлт ба монголд үзүүлэх нөлөө

Литий, кобальтаас гадна цахилгаан автомашины эрэлтэд нийцүүлэхийн тулд бусад түүхий эдийн нийлүүлэлтийг дэмжихэд ихээхэн хөрөнгө оруулалт шаардагдах төлөвтэй. Жишээ нь, 2030 он хүртэл уг салбарт дунджаар хоёр сая тонн зэс шаардлагатай талаар Bloomberg-ийн шинжээчид онцолж байна. Зэсийн экспортоос хараат Монгол улсын хувьд энэ нь маш сайн дохио. Манай өмнөд хөрш дэлхийн цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлийн талаас илүүг нь дангаараа нийлүүлдэг. БНХАУ-ын зэсийн хэрэглээ энэ онд дунджаар 23 сая тонн байх төлөвтэй байна. Үүгээр ч зогсохгүй литийн ханш Хятадад харьцангуй өндөр. Энэ нь хэдийгээр Монголын литийн ордуудын нөөц төдийлэн өндөр биш ч гэсэн дэлхийн маш хязгаарлагдмал нөөцтэй харьцуулахад бидний хувьд чамлахааргүй боломж юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Их Британид интернэт хурдны хязгаарлалтыг түр цуцлав

 0 сэтгэгдэл

Их Британийн интернэт үйлчилгээ эрхлэгч гол компаниуд COVID-19 цар тахлын онцгой цаг үед нийцүүлэн өргөн зурвасын холболтоор өгөгдөл дамжуулахад тогтоодог хязгаарлалтаа түр авч хаяхаар боллоо. Уг шийдвэр нь нэгдсэн вант улсын засгийн газар, харилцаа холбооны компаниудтай хэлэлцэн тохиролцсоны үндсэн дээр хэрэгжүүлэх багц арга хэмжээний бүрдэлд багтаж байгаа. Интернэт үйлчилгээний төлбөрөө төлөхөд хүндрэлтэй байгаа үйлчлүүлэгчдийг хамгаалж, дэмжих үүрэг багц арга хэмжээнд багтсан. Провайдерууд мөн үйлчлэгчдэдээ мобайл болон утсан холболттой интернэт үйлчилгээний “өгөөмөр” багц нийлүүлэхээр тохиролцлоо. BT (Openrach, EE), Virgin Media, Sky, TalkTalk, Vodafone, 02 зэрэг нэгдсэн вант улсын тэргүүлэх арав гаруй интер нэт провайдерыг хамарсан санал санаачилга нь урьд өмнө компаниуд тус тусдаа авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээний үргэлжлэл болж байна. Энэ удаа иргэдийн эмзэг хэсэгт зориулсан хямд үнэтэй багц үйлчилгээнээс бусад өргөн зурвасын бүх интернэт үйлчилгээний багц ямарваа хязгаарлалтгүй болно. Цар тахлаас өмнө сурталчилдаг байсан “хязгаарлалтгүй” багц үйлчилгээнүүд хэрэг дээрээ провайдерууд жижиг үсгээр бичсэн нэмэлт тайлбар бүхий далд хязгаарлалттай явж иржээ. Харин тус улсад саяхнаас хүчин төгөлдөр болсон шинэ зохицуулалтаар ийм тайлбартай үйлчилгээг “хязгаарлалтгүй” гэж сурталчлахыг хориглосон юм. Цар тахалтай тэмцэх улс орны хүчин чармайлтад хувь нэмэр оруулахын тулд интернэт провайдерууд нэгдэж байгааг харах “сайхан байна” хэмээн нэгдсэн вант улсын дижитал технологи хариуцсан сайд Оливер Дауден үнэллээ. Багц арга хэмжээ нь өндөр настнуудыг оролцуулаад үйлчлүүлэгчдийн эмзэг хэсгийг дэмжихэд чиглэж байгааг засгийн газар, зохицуулах агентлаг, компаниудын хамтарсан мэдэгдлийн үеэр тайлбарлав.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Короновирусийн шинжилгээг роботоор хийлгэнэ

 0 сэтгэгдэл

Испани улс коронавирусийн шуурхай шинжилгээ авах процессыг автоматжуулахын тулд робот парктай болохоор төлөвлөж байна. Цар тахлын халдварыг хязгаарлан тогтоох тэмцэлд шуурхай шинжилгээ чухал үүрэгтэй ч эмнэлгийн ажилтнууд вирусээр халдварлах эрсдэл өндөр. Тус улсад халдварын улмаас эмч, эмнэлгийн ажилтны хомсдол хэдийн нүүрлэж эхэллээ. Испанид коронавирусийн халдвартай гэж оношлогдсон 35,000 хүнээс 12 орчим хувь нь эрүүлийг хамгаалах салбарын ажилтнууд байгаа юм. Шинжилгээ авах ажлыг роботод даатгаснаар вирус халдах эрсдэл эрс буурна. Мөн Испанид нэг өдөрт авах шинжилгээний тоо одоогийнхоос дөрөв дахин нэмэгдэж 15,000-20,000 орчим болно. Вирусийн шинжилгээг автоматжуулах төлөвлөгөө хэдийн бэлэн болсныг Мадрид дахь Карлос III-ийн эрүүл мэндийн хүрээлэнгийн захирал Рейчел Йотти бямба гарагт болсон эрүүл мэндийн яамны хэвлэлийн хурал дээр мэдэгдсэн юм. Тус улс өдөртөө 80,000 хүртэл шинжилгээ гүйцэтгэх боломж бүрдүүлэх дөрвөн ширхэг роботыг тун ойрын хугацаанд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Diamond Princess-т байгаа хүмүүст 2000 ширхэг iPhone тараажээ

 0 сэтгэгдэл

Коронавирус тархсаны улмаас Японы Йокохамагийн боомтод хориотой зогсож буй Diamond Princess круиз онгоцон доторх зорчигч болон хөлгийн багийнханд шаардлагатай шуурхай холбоо үүсгэх үүднээс iPhone ухаалаг утас тараасныг Macotakara сайт мэдээлэв. Круиз онгоцны зорчигчийн тасалгаа, багийнхны өрөөний тоогоор тооцож, Японы үүрэн холбооны Softbank компанийн холболттой 2000 ширхэг iPhone ухаалаг утсыг хуваарилжээ. Шаардлагатай үед яаралтай холбоо барихад тус болох үүднээс тус утсанд нь эмчтэй шууд холбогдох мобайл аппликэйшн суулгажээ. “Эм тариа зэрэг шаардлагатай зүйлсийн талаар чатаар лавлах, хүсэлт гаргах, эмчээс зөвлөгөө авах гэвэл Японы Эрүүлийг Хамгаалах, Хөдөлмөр, Нийгмийн Хамгааллын Яамны тусгай программ ашиглана уу” гэсэн тайлбарыг уг программын ашиглалтын зааварт бичжээ. Уг хөлөг дээр байгаа иргэдээ АНУ ням гарагт шилжүүлж авахаар болсныг Токио дахь Элчин сайдын яамнаас мэдэгдсэн байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Европ тив мобайл төхөөрөмж цэнэглэх нэг төрлийн залгуур ашиглана

 0 сэтгэгдэл

Европын зах зээлд борлуулах цахим төхөөрөмжийн цэнэглэх залгуур ердөө ганц стандарттай байх шийдвэрийг Европын парламент дэмжлээ. Зах зээл дээр төрөл бүрийн цахим төхөөрөмж цэнэглэх олон янзын коннектор ашиглаж байгаа нь хэд хэдэн бэрхшээл учруулдаг. Тус тивийн хэрэглэгч ухаалаг утас, таблетын зориулалттай олон арван тонн хэрэгцээгүй холбогч кабель хаядаг нь байгаль орчин, эдийн засагт асар их хохиролтой. Асуудлыг шийдвэрлэх үүднээс цаашид Европ тивд борлуулах бүх ухаалаг утас, таблет төхөөрөмжийг USB Type-C тэгш хэмт порттой байхаар зааж өглөө. Зөвхөн нэг төрлийн порт ашигласнаар худалдаанд гаргаж буй цахим төхөөрөмжид заавал холбогч кабель дагалдуулах шаардлага арилж, хэрэглэгч хуучнаа ашигладаг болох юм. Нэгдсэн стандарт ашиглах саналыг Европын парламентын 582 гишүүн дэмжиж, 40 гишүүн эсэргүүцсэн байна. Уг саналын дагуу Европын комисс долдугаар сард шинэ зохицуулалт боловсруулах ёстой. Европ тивийн санаачилгыг бүх цахим төхөөрөмж нь Lightning залгууртай Apple компани ширүүн шүүмжиллээ. Уг санаачилга нь инновацид саадтай төдийгүй хэрэглэгчдийг хохироосон арга хэмжээ хэмээн “Алиман” эзэнт гүрэн үзэж байна.