A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/764/

Ухаалаг автомашины эрэлт нэмэгдэх нь Монголд ашигтай

​Цахилгаан автомашины үйлдвэрлэл зэсийн эрэлтийг нэмэгдүүлнэ​

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/764/

Цахилгаан автомашины одоогийн нөхцөл байдал, ирээдүйн хандлага, боломжийн талаар цувралаар хүргэж буй. Өмнө нь дурдсанчлан цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлийн дийлэнх зардлыг батерейд зарцуулдаг. Сүүлийн үеийн ухаалаг утас, цахилгаан автомашины батерейн хамгийн гол түүхий эд нь литийн давс, кобальт, бал чулуу, никель, манган, хөнгөн цагаан юм. Үүнээс кобальт хамгийн шилдэг нь. Энэ түүхий эдээр хийсэн батерей нягтрал ихтэй, цэнэгээ удаан барьдаг. Одоо зах зээлд борлуулалт сайтай байдаг Nissan Leaf-ийн батерейн гол орц манган. Гэвч кобальтын батерейтэй нь чанараараа үүнтэй харьцуулашгүй сайн эд. Харамсалтай нь дэлхий дээр кобальтын нөөц харьцангуй бага. гэвч эрэлт их, тиймээс бусад түүхий эдээс өндөр үнэтэй. Иймд батерей үйлдвэрлэгчид зардлаа танах үүднээс кобальтыг орлох арга замыг эрэлхийлж байна. Харин Монгол орны хувьд одоогоор тогтоогдсон кобальтын нөөц байхгүй ч, батерей үйлдвэрлэлийн хоёр дахь чухал түүхий эд болох литийн нөөц бүхий гурван орд Дундговь, Дорноговь, Сүхбаатар аймагт тогтоогджээ.


• Хөх дэлийн ордын баттай зэрэглэлээр тогтоогдсон литийн нөөц нь 0.145 хувийн дундаж агуулгатай 37.7 мянган тонн. Уг ордын эзэмшигч нь “Алкалли металл монголиа” ХХК.

• Мөнхтийн Цагаан дөрвөлжингийн орд нь 0.65 хувийн дундаж агуулгатай 14575 тонн нөөцтэй. Эзэмшигч компани нь “Литиум майнинг” ХХК.

• Сүхбаатар аймагт илэрсэн литийн үндсэн чулуу ордыг “Оюуны ундраа” групп ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байна. Уг орд хангалттай хэмжээний литий карбонатын нөөцтэй болохыг тус компани өмнө нь мэдээлж байжээ. Дэлхийн литийн хэрэглээний 39 хувийг батерей, 30 хувийг керамик болон шилний үйлдвэрлэл эзэлдэг. Литийг ялгах технологи нь газрын ховор бусад элемент шиг ярвигтай биш. Түүнчлэн манай орны хувьд хэт суурилаг чулуулагтай холбоотойгоор цаашид ордууд нээгдэх ихээхэн боломжтой талаар мэргэжилтнүүд онцолжээ.

Литийн эрсдэл

Сүүлийн жилүүдэд литийн нийлүүлэлт сул байснаас үнэ хөөсрөлтэй байгаа. Өндөр үнэ болон цахилгаан автомашины зах зээлийн тэлэлтээс шалтгаалж шинэ, хуучин уурхайнууд үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлж буйг Bloomberg-ийн шинжээчид онцолжээ. Гэвч литийн үнэ одоогийн түвшнээс уруудвал шинээр уурхайнууд төдийлэн ашигтай ажиллаж чадахгүй. Энэ нь цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлд ч нөлөөлж тун магадгүй.

Монголд литийн нөөц бүхий гурван орд тогтоогдсон

Цахилгаан автомашины 2030 оны зорилтот үйлдвэрлэлд хүрэхийн тулд литийн эрэлтийг хангах шинэ хөрөнгө оруулалтууд шаардлагатай болно. Шинжээчдийн харж буйгаар цахилгаан автомашин үйлдвэрлэл ойрын хугацаанд төлөвлөсөн хүчин чадлынхаа хагаст хүрлээ гэхэд ирэх таван жилд литийн эрэлтийг хангаад байх боломжтой. Гэхдээ цаашдаа зах зээлд хомсдол үүснэ гэх болгоомжлол бий. Харин үүнтэй зэрэгцэн кобальтыг орлох технологи хурдацтай хөгжвөл 2030 он хүртэл литийн эрэлт буурах хандлага бас ажиглагдаж байна. Bloomberg New Energy Finance судалгаанаас харахад эрсдэлийг тооцохгүйгээр 2022 он гэхэд дэлхийн кобальтын нийт нийлүүлэлт 154 мянган тоннд хүрэх аж. Гэхдээ одоогийн тогтоогдсон нццу нэмэгдвэл шүү дээ. Хэрэв байдал сайнгүй болвол цахилгаан автомашин үйлдвэрлэгчид кобальтын хэрэгцээг бууруулах шийдэл эрэлхийлэх болно. Мөн дахин боловсруулах бас нэг хувилбар ч байж болох юм. Судалгаанаас харахад жилд 100 мянган тонн кобальтыг дахин боловсруулбал 2030 он хүртэл нийлүүлэлтийн муруй тогтвортой байх найдвар бий. Гэсэн хэдий ч одоогийн байдлаар дахин боловсруулсан литий-ион батерейн чанар хэрэглээнд хангалттай сайн байж чадахгүй байна.

Бусад түүхий эдийн эрэлт ба монголд үзүүлэх нөлөө

Литий, кобальтаас гадна цахилгаан автомашины эрэлтэд нийцүүлэхийн тулд бусад түүхий эдийн нийлүүлэлтийг дэмжихэд ихээхэн хөрөнгө оруулалт шаардагдах төлөвтэй. Жишээ нь, 2030 он хүртэл уг салбарт дунджаар хоёр сая тонн зэс шаардлагатай талаар Bloomberg-ийн шинжээчид онцолж байна. Зэсийн экспортоос хараат Монгол улсын хувьд энэ нь маш сайн дохио. Манай өмнөд хөрш дэлхийн цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлийн талаас илүүг нь дангаараа нийлүүлдэг. БНХАУ-ын зэсийн хэрэглээ энэ онд дунджаар 23 сая тонн байх төлөвтэй байна. Үүгээр ч зогсохгүй литийн ханш Хятадад харьцангуй өндөр. Энэ нь хэдийгээр Монголын литийн ордуудын нөөц төдийлэн өндөр биш ч гэсэн дэлхийн маш хязгаарлагдмал нөөцтэй харьцуулахад бидний хувьд чамлахааргүй боломж юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Төлбөр тооцооны хэрэгсэл дуу танигчаар баяжна

Финтекийн хөгжил дуу таних технологиор төлбөр хийх боломж олгоно

 0 сэтгэгдэл


Хоёр жилийн өмнө Монголд QR кодоор гүйлгээ хийх талаар ойлголттой хүн тун ховор байсан. Харин одоо ухаалаг гар утастай л бол захын дэлгүүрт ороод QR код ашиглан төлбөрөө төлөх боломжтой болсон. Мөн банкны интернэт үйлчилгээ, сошиал сүлжээ, утасны сим карт зэргийг ашигласан маш олон төрлийн үйлчилгээ нэвтрээд буй. Үүний нэг тод жишээ бол автобусны U money карт. 2016 онд “Юнител” компани NFC технологид суурилсан, candy сим карт худалдаанд гаргасан бол энэ онд “Мобиком” компани мөн ийм төрлийн карттай боллоо. Тус картаар утсаа цэнэглэх болгонд хуримтлагддаг candy, GG цахим мөнгөөр автобусны төлбөрөө хийх бүрэн боломжтой юм. Түүнчлэн “Номин”, “И-март” дэлгүүрийн бонус картыг ч нийтийн тээврийн үйлчилгээнд ашиглаж буй. Манай улсад дөрвөн сая карт хэрэглээнд байдаг гэх бөгөөд 1.4 саяыг нь идэвхтэй ашигладаг юм байна. Гэхдээ идэвхтэй ашиглаж буй картын хэрэглээ аажим буурч буй дүр зургийг статистик үзүүлэлтээс харж болно.

Өмнөх онд идэвхтэй ашиглаж буй картын тоо бараг 1.6 сая байсан бол энэ онд 7.6 хувиар буурчээ. Энэ нь цахим төлбөрийн хэрэгслийн төрөл баяжиж, улам сонирхолтой, хялбар болж буйтай холбоотой аж. Хамгийн сүүлд гэхэд “ЛэндМН” компани цахим хэтэвчээ танилцуулсан. Зээлийн үйлчилгээг төлбөрийн хэрэгсэлтэй холбосон уг үйлчилгээний гол давуу тал нь хэрэглэхэд хялбар атлаа банкны шимтгэл төлөхгүй гэдгээрээ давуу. Мөн сар бүрийн хэрэглээний төлбөрүүдээ төлж, зарим байгууллагын хөнгөлөлт эдлэх боломжтой бөгөөд гүйлгээ хийхдээ утасны дугаар, QR код ашиглаж болох сонголттой. Монголд хамгийн анх Most money үйлчилгээ 2012 онд хэрэглээнд нэвтэрсэн нь анхны цахим хэтэвч байсан. Одоогоор тус үйлчилгээг 200 орчим мянган хүн өдөр тутам хэрэглэж буй. Тус аппликэйшнийг Facebook-ийн мессенжер ашиглан төлбөр, тооцоо хийдэг болсон. Түүнчлэн “Ард” санхүүгийн нэгдэл гар утсанд зориулсан крипто хэтэвч, мөн банкны төлбөр тооцооны “Ард Пэй” аппликэйшнтэй.

Ийнхүү санхүүгийн болон технологийн компаниуд хэрэглэгчээ татахын тулд бүтээгдэхүүнийхээ төрлийг баяжуулж, шинэ технологиудыг уралдан нэвтрүүлж буй нь цахим төлбөр, тооцооны салбарыг улам баяжуулж байна. “Мост Финтек” компанийн захирал С.Оргил “Цахим төлбөр, тооцооны технологи манайд олон улсын түвшинд хүрээгүй. Гэхдээ олон нийт суурь ойлголттой болсон учраас маш идэвхтэй, хурдтай хөгжиж байна” хэмээн онцолсон. Олон улсад төлбөрийн цахим хэрэгслийг хамгийн сайн хөгжүүлж буй салбар бол онлайн худалдаа. Онлайн дэлгүүрүүд үүлэн тооцооллын систем ашиглан төлбөрийн аппликэйшнтэй шууд холбогддог болсон. Тухайлбал, та төлбөр төлөх аппликэйшнтэй байлаа гэхэд цэсэнд нь байнга үйлчлүүлдэг дэлгүүрийн данс холбоотой байх жишээтэй. Ийм үйлчилгээг ирэх оноос “Ард шоп” болон Shoppy.mn онлайн дэлгүүр нэвтрүүлэх аж.

• Ирэх жилүүдэд төлбөр, тооцоог Apple-ийн Siri зэрэг дуу танигч төхөөрөмжтэй хослуулан хэрэглэх шинэ хандлага ажиглагдаж буй. 

• Цахим төлбөр, тооцооны технологи манайд олон улсын түвшинд хүрээгүй. Гэхдээ олон нийт суурь ойлголттой болсон учраас маш идэвхтэй, хурдтай хөгжиж байна. 

• Энэ онд иргэд интернэтээр дамжсан 13 удаагийн гүйлгээгээр 4.3 сая  төгрөг залилуулсан.

Ер нь цахим төлбөр тооцоонд ухаалаг гар утсанд суурилсан төлбөрийн хэрэгслийн хөгжил хурдтай өрнөж буй. БНХАУ-д гэхэд Wechat хэтэвч, Alipay аппликэйшн болон QR кодыг өргөн хэрэглэдэг болсон. Тус улсын гар утсаар дамжиж буй гүйлгээнд Wechat-ын эзлэх хувь 2013 онд гуравхан хувь байсан нь өдгөө 40 гаруй хувь болж өссөн. Түүнчлэн дэлхий нийт онлайн дэлгүүрээс бараа худалдан авахдаа өнгөрсөн онд 700 тэрбум төгрөгийн мобайл гүйлгээ хийсэн байна. Энэ нь дөрвөн жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 300 хувь давсан үзүүлэлт гэдгийг Disruptive Advertising компани судалгаандаа дурджээ. Гэхдээ аль ч улс оронд төлбөрийн олон төрлийн хэрэгслийг зэрэгцүүлэн ашиглаж байгаа юм. Тухайлбал, БНХАУ-д төлбөрийн 35 хувийг кредит, 25 хувийг Alipay, 10 хувийг Unionpay болон бэлэн мөнгө эзэлж буй бол интернэт банк, мобайл хэрэгсэл тус бүр таван хувьтай байгаа юм. Харин Японд кредит карт 70, бэлэн мөнгө болон 11, интернэт банк 10, цахим хэтэвч тав, мобайл банк гурван хувийг эзэлж буй.

Идэвхтэй ашиглаж буй картын тоо 7.6 хувиар буурчээ

Финтек бусад санхүүгийн технологийн хөгжил хэр хурдан байна, түүнийг дагаад төлбөрийн арга, хэрэгслүүд цаашид ч хувьсан өөрчлөгдөнө. Ирэх жилүүдэд төлбөр, тооцоог Apple-ийн Siri зэрэг дуу танигч төхөөрөмжтэй хослуулан хэрэглэх шинэ хандлага ажиглагдаж байгааг технологийн салбарын шинжээчид онцолж байна. Энэ нь онлайн дэлгүүрүүдийн технологийн хөгжилтэй холбоотой. Учир нь дэлхийн алдартай брэндүүд онлайн дэлгүүрээ дуу танигч программтай холбож эхэлсэн. Худалдан авагч эд, бараа сонгохдоо дуу хоолой ашиглах боломж нь онлайн дэлгүүрүүдийн ашгийг 30 хувиар нэмнэ гэсэн тооцоо гарчээ. 

Өөрөөр хэлбэл, ирээдүйд та онлайн дэлгүүрээс бараа авахдаа ямар нэг товч дарах шаардлагагүй, бараа сонгох болон төлбөр төлөхдөө зөвхөн дуу таних төхөөрөмжид заавар өгснөөр захиалах боломж ч бий болж мэднэ. Хэдийгээр энэ нь хэрэглэгчдэд хол сонсогдож буй ч дуу хоолой ашигладаг төлбөрийн шинэ хэрэгсэл нэг л өдөр QR код шиг нийтийн хэрэглээ болсон байхыг үгүйсгэх аргагүй. Гэхдээ төлбөрийн хэрэгсэл ямар ч хэлбэртэй байлаа гэсэн аюулгүй байдал тун чухал. Ямар ч цахим төлбөрийн хэрэгслийг ашигласан нууц үг болон бусад хувийн мэдээллээ хамгаалахгүй бол эрсдэл хүлээнэ. Энэ онд гэхэд иргэд интернэтээр дамжсан 13 удаагийн гүйлгээгээр 4.3 сая төгрөг залилуулсан гэдгийг Монголбанкнаас сэрэмжлүүлсэн юм. Тиймээс финтек салбарын хөгжлөөс олон нийтийн санхүүгийн болон технологийн мэдлэг хоцроохгүй байх нь чухал. Шинэ технологи нэвтэрлээ ч түүнийг хэрэглэж чадахгүй бол нутагшихгүй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Үйлдвэрлэлийн салхи эргэлээ

Зүүн Өмнөд Ази үйлдвэрлэлийн төв цэг байхаа больж эхэллээ

 0 сэтгэгдэл


Үйлдвэрлэлийн салхи эргэж байна. Ингэхдээ зүүнээс баруун тийш чиглэсэн энэ салхи нүд ирмэхийн зуур эрчлэн хуйларч, зүгээ өөрчилсөнгүй. Харин алгуур аажмаар тэнхлэгээ эргүүлэн, төв цэгээ сольж байна. Өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд эх газрын Хятадад үндэслэж, Зүүн өмнөд Ази даяар түгсэн үйлдвэрлэлийн төвлөрөл задарч, цэнхэр дэлхийгээр нэг сарьниж эхлэв. Ингэснээр Зүүн өмнөд Ази үйлдвэрлэлийн төв цэг байхаа больж хөгшин Европ эргэн моодонд орж эхэллээ. 

Өнгөрсөн хэдэн жилийн хугацаанд дэлхийн үйлдвэрлэлийн эзэд хөдөлмөрийн хямд хүч, үйлдвэрлэлийн бага өртөгт нь амтшин Зүүн өмнөд Азийн орнуудад үүрээ засаж, үйлдвэрээ эхлүүлсэн. Ингэснээр БНХАУ, Бангладеш, Вьетнам зэрэг орон “дэлхийн үйлдвэр” хэмээх нэр зүүх хүртлээ, өсөн дэвжээд байсан юм. 

Гэвч улс орнуудын худалдааны өрсөлдөөн улам ширүүссэнээр нэмүү өртгийн гинжин хэлхээ үр ашиггүй болж, дэлхийгээр нэг тархсан үйлдвэрлэлийг мухардалд хөтөлж эхэллээ. Бас хүний хүчийг роботууд орлож эхэлсэн нь хямд ажиллах хүчинд дулдуйдан, харь орныг зорьж байсан үйлдвэрлэгчдийг эх нутгаа эргэн зориход хүргээд байна. Тиймээс тэд сүүлийн хэдэн жил ээнэгшин, дасаад байсан азийг орхин, ирсэн замаараа төрсөн нутгаа зорьж эхэллээ. 

Ийнхүү АНУ, Европын компаниуд гэр лүүгээ эргэж эхлэхэд уугуул нутаг нь ч тэднийг элгэсгээр хүлээн авч байна. Тухайлбал, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп энэ нүүдлийг угтан, бизнесийн орчноо улам таатай болгож эхэлсэн. Тэрбээр америкийг дахин бизнесийг дэмжсэн улс болгохоо тунхаглан, татварын хуулиа шинэчилж, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын хувь хэмжээг 14 хувиар бууруулсан юм. Бизнесүүдийг далласан Дональд Трампын бодлого үр дүнгээ үзүүлж, эх нутгаа зорьсон бизнесийн нүүдлийг америкийн аварга компаниуд түүчээллээ. Тухайлбал, дэлхийн хамгийн үнэ цэнтэй компаниудын нэг Apple ирэх таван жилд америкт 30 тэрбум ам.долларын хөрөнгө  оруулалт хийхээ энэ оны эхэнд мэдэгдлээ. Аpple-ийн араас автомашин үйлдвэрлэгчид залгав. 

Тодруулбал, тус улсын автомашины Ford компани Мексикт байгуулах гэж байсан үйлдвэрийн төслөө цуцалж, харин Мичиган дахь үйлдвэрлэлээ 700 сая ам.доллараар өргөжүүлэхээр болов. Тэгвэл General Motors Мексик болон Ази дахь үйлдвэрлэлээ хумьж, Техас болон Мичиганд дахь салбараа тэлэхээр төлөвлөж байна. Эдгээрээс гадна General Electric, Amgen, Merck & Co, Harley-Davidson, Element Electronics зэрэг АНУ-ын томоохон үйлдвэрлэгчийн хараа эрх чөлөөний орныг чиглэж эхлэв. Тэгвэл энэ хөдөлгөөн германд ч өрнөөд байна. Тус улсын био технологийн AMSilk түүчээлээд нисэх онгоц, бэлэн хувцасны компаниуд эргэн ирж байгаа аж. Дэлхийн бизнес, эдийн засгийн хамгийн нөлөө бүхий зөвлөх компани болох McKinsey-гийн тооцоогоор дорноос өрнийг чиглэсэн энэ нүүдэл сүүлийн 10 жил үргэлжилнэ. Зөвхөн бэлэн хувцасны салбарт гэхэд энэ зах зээлийн нийт үйлдвэрлэгчдийн талаас илүү нь 2025 он гэхэд борлуулалтын зорилтот зах зээл рүүгээ илүү ойр байрлана гэж тус компани таамаглаж байна. Ингэснээр үйлдвэрлэгчид нь гол хэрэглэгчид болон аНу болон Европын орнууд руу илүү дөхнө.

Бизнесүүдийг далласан Дональд Трампын бодлого үр дүнгээ үзүүлж эхэлжээ


Энэ нь учиртай. Нэгдүгээрт, Зүүн өмнөд Азийн хөгжиж буй орнуудын эдийн засаг тэлж, иргэдийн амьжиргаа нь дээшилснээр эдгээр улсад хөдөлмөрийн хөлс сүүлийн 10 жилд мэдэгдэхүйц дээшилсэн. 2005 онд тус бүс нутгийн хөдөлмөрийн дундаж хөлс АНУ-ын үзүүлэлтийн арав хуваасны нэгтэй тэнцсэн бол өдгөө гурав хуваасны нэг болтлоо өсчээ. 

Ингэснээр нэгэн цагт Зүүн өмнөд Азийн хямд ажиллах хүчийг түшиглэн уг бүс нутгийг зорьж байсан үйлдвэрлэгчид өдгөө цалингийн өсөлттэй нүүр тулгараад байна. Үүнээс гадна үйлдвэрлэлийн үндсэн хөшүүрэг болдог хөдөлмөрлөх хүч хэмээх ойлголт өдгөө хувьсан өөрчлөгдөж, хүнээс техник рүү шилжиж эхэлсэн. Хүний хүчийг роботууд орлож эхэлсэн тул үйлдвэрлэгчдийн хувьд ажиллах хүч, хөдөлмөрийн хөлс, цалин зэрэг нь цаашид толгойн өвчин байхаа болиход ойрхон байна. McKinsey-гийн судалгаанд оролцсон бэлэн хувцасны үйлдвэрлэгчдийн 80 хувь нь 2025 он гэхэд бүрэн автомат хэлбэрт шилжинэ хэмээн дүгнэжээ. 

Сүүлийн 20 жил дэлхийн үйлдвэрлэл хаана л хямд өртөг байна, тэнд үйл ажиллагаа явуулж, тив, дэлхийгээр нэг тархацгаасан. Гэтэл нэмүү өртгийн гинжин хэлхээнд тулгуурласан энэ зүй тогтол нь эргээд үйлдвэрлэлийн зардлыг өсгөж эхэлжээ. Шинжээчид байршил, тээврийн зардал, цаг хугацаа яагаад чухал болохыг хос жинсний жишээгээр тайлбарласан. 

Германы шинжээчид хос жинсэн өмд үйлдвэрлэж, борлуулах нийт өртгийг үйлдвэрлэлийн байршлаар нь тооцоход тус бүтээгдэхүүнийг Хятадад үйлдвэрлээд Германд экспортлох нь Туркт бүтээж, Германд борлуулснаас гурван хувиар өндөр өртөгтэй байжээ. 

Мөн нэг жинсэн өмдийг Хятадад үйлдвэрлэж, АНУ-д борлуулахад 11.4 ам.доллар. Харин бүрэн автомат төхөөрөмж ашиглан Мексикт үйлдвэрлээд АНУ-д борлуулах нь 10 ам.долларын өртөгтэй аж. Азиас барууны орнууд рүү экспорт хийхэд далайгаар 30 хоног зарцуулдаг байна. Өөрөөр хэлбэл, өмд үйлдвэрлээд түүнийгээ хил дамнан, далай гатлах борлуулах нь тээвэрлэлтээс гадна асар үнэтэй цаг хугацаа, түүнийг дагасан зардал үүсгэдэг. Тун энгийнээр тайлбарлавал, цаг хугацааг товчилсноор мөнгө хэмнэнэ гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн байна. 

Энэ мэт дэлхийн үйлдвэрлэлийн салбарт бий болж буй хувьсал өөрчлөлтийн улмаас үйлдвэрлэгчид байршлаа солин, нүүдэллэж эхлээд байгаа нь энэ. Хамгийн гол нь үүнийг даган дэлхийн мөнгөний урсгал ч зүгээ өөрчлөөд байна. Ийнхүү дэлхийн үйлдвэрлэлд өөрчлөлт хөдөлгөөн өрнөхийн хэрээр улс орнууд ч энэ хөдөлгөөнөөс давуу тал олж, бизнес эрхлэгчдийг даллан дуудахаар аль байдгаараа хичээж байна. Агуу Америк хүртэл орлогоо татвараа бууруулан, үйлдвэрлэгчдэд хошуугаа дэвсэж буйгаас харахад энэ өрсөлдөөн хэр ширүүн өрнөж буйг харж болохоор байна. 

Дэлхийн бизнесийн орчны нэгээхэн хэсэг болсон Монгол Улс ч энэ өөрчлөлтөөс хоцрох ёсгүй. Тэр тусмаа роботуудаар хүч сэлбэсэн үйлдвэрлэлийн шинэ эрин бидний сул талыг нөхөж буй. Учир нь хүн ам, хөдөлмөрийн хүчээр Монгол Улс Зүүн өмнөд Азийн орнуудаас харьцангуй доогуурт тооцогддог нь манай улсад үйлдвэрлэл хөгжүүлж, зах зээлээ тэлэх нэг сорилт болдог. Тиймээс дэлхийн үйлдвэрлэгчид биднийг төдий л тоодоггүй байсан нь энэ. Тэгвэл дэлхийн үйлдвэрлэлээр роботуудаар хүч сэлбээд эхэлбэл хүн цөөнтэй гэх бидний сул талыг амархан нөхчихөөр байна. Энэ хэрээр задарч буй дэлхийн үйлдвэрлэлийг өөртөө татах боломж нээгдэх юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Ухаалаг утас хэрэглэгчдийн өгөгдлийг Google-д дамжуулдаг

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Мини хиймэл дагуулаар шуурга, хуй салхийг бүртгэнэ

 0 сэтгэгдэл

RainCube (Radar in a CubeSat) бяцхан хиймэл дагуулд суурилуулсан бороо, цас тодорхойлох үүрэгтэй цомхон төхөөрөмж ашиглан хуй салхины мэдээлэл цуглуулж болох эсэхийг АНУ-ын NASA-агаарын нислэг, сансрын уудмыг шинжлэн судлах үндэсний агентлаг туршиж байна. NASA-гийн JPL тийрэлтэт хөдөлгөөний лабораториос хэрэгжүүлж буй RainCube-ийн туршилтын зорилго нь жижиг хиймэл дагуул ашиглан цаг агаарын үзэгдлийг бага өртөг зардлаар нарийн тодорхойлоход оршино. Судлаачид нүүдлийн шувуутай төстэй зарчмаар нисдэг хэд хэдэн хиймэл дагуул ашиглан хуй салхины төв доторх нөхцөлийг шуурхай дамжуулахаар зорьж буй. Хүлээж авсан мэдээлэлдээ үндэслэн бороо, цас, мөндөр орох магадлал, хэмжээ зэргийг оновчтой тодорхойлохыг хичээж байна. Ийм өгөгдлийн ачаар цаг уурын мэдээлэл илүү нарийвчлалтай болох юм.

RainCube хиймэл дагуул 12 килограмм жинтэй. Борооны шүхэртэй төстэй, 50 сантиметр орчим диаметртэй антенн нь хуй салхины төв рүү тусгай радио дохио цацна. Төв дэх борооны дуслаас ойсон дохио нь хуй салхины эрч, үүсэх тунадасны талаар мэдээлэл болж хувирна. Эдүгээ хүртэл ашиглаж ирсэн радар системүүд овор ихтэй, нүсэр байлаа. JPL-ийн инженерүүд анх удаа ийм системийн оворыг багасгаж CubeSat хэмээх жижиг хиймэл дагуулд багтахаар цомхон болгож дөнгөжээ. Овор багассаны ачаар радиолокацын системийн цахилгаан хэрэглээ ч багассан байна. NASA энэ оны долдугаар сард CubeSat хиймэл дагуулын туршилтын загварыг дэлхий орчмын тойрог замд анх туршсан юм. Туршилтын явцад энэ оны наймдугаар сард Мексикийн дээр үүсэж буй догшин салхины дүрсийг анх удаа амжилттай буулгасан. Мөн дөнгөж үүсэж буй Флоренс хар салхины анхны зургийг ч RainCube дагуулаас авчээ. NASA цаашид хүчтэй хуй салхи, хар салхийг урьдчилан тодорхойлох, цаг уурын үзэгдэл, дэлхий дулаарлын нөлөөг хэмжих зориулалттай RainCube хиймэл дагуулын томоохон флот үүсгэхээр төлөвлөж байна.