A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1590/

Ханшаар наадах боломжийг хариуцлагагүй засаглал олгов

Цөөнгүй компанийн үнэт цаасны ханш мянгаар хэмжигдсэн хувиар өсчээ

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1590/


Монголын хөрөнгийн зах зээлд аварга атлаа анир чимээгүй ханшийн өсөлт өрнөөд удлаа. Өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд гэхэд манай хувьцааны зах зээлд нэг биш компанийн үнэт цаасны ханш мянгаар хэмжигдсэн хувиар өсчээ. Оны эхнээс өнгөрсөн сар хүртэл “Алтайн зам” компанийн хувьцааны ханш 3666 хувиар өсөж, үнэт цаасны үнэ цэн нь нүд ирмэхийн зуур өсөн өндийв. Ингэснээр сүүлийн таван жил 600-800 төгрөгт хэлбэлзэж байсан тус компанийн нэгж хувьцааны ханш хэдхэн сарын дотор 60 мянган төгрөг давлаа. Энэ оны арваннэгдүгээр сарын 26-ны арилжаагаар компанийн нэгж хувьцааны ханш 60.2 мянган төгрөгтэй тэнцжээ. “Алтайн зам” компанийн хувьцааны ханш ийн “ялгуусан” өсөлт үзүүлсээр байх зуур үнэт цаасных нь идэвх, эрэлт нь төдий л ахисангүй. Тухайлбал, өнгөрсөн долоо хоногт буюу арваннэгдүгээр сарын 26-ны арилжаагаар “Алтайн зам” компанийн ердөө нэг ширхэг хувьцааг борлуулжээ. Харин өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд гэхэд компанийн хувьцааны арилжаа ердөө 26-хан удаа болсон байна. Гэтэл энэ хугацаанд хувьцааны ханш нь тэнгэр өөд тэмүүлж асар олон хувиар өссөн байна. 

Уг нь хөрөнгийн зах зээлийн хуулиар хувьцааны эрэлт, арилжааны идэвх нэмэгдэхийн хэрээр ханш нь өсдөг. Гэтэл зах зээлийн энэ зүй тогтол манайд гажаад байгаа нь энэ. Зөвхөн “Алтайн зам” компаниар зогсохгүй “Хүннү менежмент”, “Евроазиа капитал холдинг”, “Е-моние” зэрэг компанийн үнэт цаасны ханш огцом өссөн. “Хүннү менежмент” компанийн нэгж хувьцааны ханш нэг жилийн дотор 2334 хувиар өссөн бол сүүлийн таван жил үйл ажиллагаа явуулаагүй, 6.9 сая төгрөгийн хөрөнгөтэй “Е-моние” компанийн хувьцааны ханш 314.7 хувиар өссөн нь эрхгүй анхаарал татаж, эргэлзэхэд хүргээд буй юм. 

Ханшийн энэ өөрчлөлт бодит өсөлт үү, зохиомол хөөс үү гэдэг одоо хэр асуултын тэмдэг хэвээр байна. Одоогоос хэдэн сарын өмнө буюу зургадугаар сард “Алтайн зам”-ын хувьцааны ханш 2-3 дахин өсөх үеэр Санхүүгийн зохицуулах хороо тус компанийн үнэт цаасны өөрчлөлтийг шалгасан. Улмаар хоёр сарын хугацаанд компанийн хувьцааны арилжааг зогсоосон юм. Гэвч шалгалтаар хянан  шийдвэрлэсэн тул арилжааг нь өнгөрсөн есдүгээр сард нээснээ Санхүүгийн зохицуулах хороо мэдээлсэн билээ. Гэтэл үүнээс хойш компанийн хувьцааны ханш бараг зургаа дахин өсчихөөд байгаа юм. 

Тиймээс холбогдох албаныхан дахин анхаарч эхэлжээ. “Монголын хөрөнгийн биржийн гуравдугаар ангиллын компаниудын үйл ажиллагаа идэвхжих үед компаниудын баланст байгаа үнэ болон зах зээлийн үнэлгээ хэт зөрүүтэй байдаг болон бусад шалтгааны улмаас ханш хөдөлсөн. Үүнийг үндэслэн шалгаж, холбогдох дүгнэлтийг ч танилцуулсан. Гэхдээ дахиад лавшруулж шалгах шаардлагатай гэж үзсэн. Тиймээс дахин шалгалт хийхээр төлөвлөж байна” гэж Санхүүгийн зохицуулах хорооны үнэт цаасны газрын дарга Б.Лхагвасүрэн мэдээллээ. 

Ер нь ханшийн үсэрсэн өсөлт хөрөнгийн биржийн гуравдугаар ангиллын компаниудад ажиглагдаж байгаа. Сүүлийн жилүүдэд үүдээ барихад ойрхон байсан эдгээр компанийн үйл ажиллагаа сүүлийн нэг жилд гэнэт сэргэсэн нь ханш хөдлөх шалтгаан болсон гэж шинжээчид тайлбарлаж байна. Тухайлбал, барилга угсралтын “Алтайн зам” компанийн борлуулалтын орлого энэ оны эхний хагаст өмнөх оны мөн үеэс дөрөв дахин, цэвэр ашиг нь зургаа дахин өсчээ. Энэ нь ханшийг нэг талаас түлхсэн. Нөгөө талд, ханшийн зохиомол өсөлт байгааг ч үгүйсгэхгүй байна. Тухайлбал, хөрөнгийн зах зээлийн цогц судалгаа хийдэг “Маркетинфо”-гийн шинжээчид зохиомол өсөлт ажиглагдсаар байгааг дурджээ.

Богино хугацааны өсөлтийг ирээдүйтэй хөрөнгө оруулалт гэж хэлэхэд хэцүү


Тэгвэл хөрөнгийн зах зээлийн шинжээч Д.Ангар “Ийм өсөлт хувьцаа хэт төвлөрсөн 1-2 хүний эзэмшилд байдаг компанийн ханшид нийтлэг ажиглагддаг. Гэхдээ энэ бол зах зээлийн бус өсөлт. өөрөөр хэлбэл, хувьцаа нь идэвхтэй арилжигддаггүй компанийн үнэт цаасыг зах зээлийн лангуун дээр нэг, хоёр ширхэг арилжихаар ингэж өсдөг. Хэдийгээр эдгээр үнэт цаас өдгөө өндөр хувиар өсөж буй ч цаашид ирээдүйтэй, ухаалаг хөрөнгө оруулалт болно гэж хэлэхэд хэцүү” хэмээсэн юм. 

Ер нь үнэт цаасны үнэ цэнэ нь үлэмж өссөн компаниудын хувьцааны төвлөрөл өндөр байна. Тодруулбал, “Е-моние” компанийн нийт хувьцааны 90 хувь нь гурван хувьцаа эзэмшигчийн гарт байдаг бол “Алтайн зам” компанийн үнэт цаасны 92.4 хувь ердөө нэг иргэний мэдэлд байна. 

Түүнчлэн зарим компани ханшаа өсгөхийн тулд брокеруудад захиалга өгч, зохиомлоор ханшийн хөөс үүсгэх тохиолдол байдаг аж. Санхүүгийн зохицуулах хорооноос ч үүнийг үгүйсгээгүй бөгөөд сүүлийн жилүүдэд ийм үзэгдэл буурч буй гэж мэдэгдлээ. 2016 онд гэхэд “Дархан хөвөн” компанийн үнэт цаасыг брокерийн пүүсүүд санаатай өсгөж байсныг Санхүүгийн зохицуулах хорооны шалгалтаар тогтоожээ. Гэтэл тухайн үед тус компани өр төлбөрт унаж, үйл ажиллагаа нь зогсонги байдалд шилжээд байсан аж. 

Энэ мэт хувьцааны ханшаар тоглож, хөөс үүсгэх нь хөрөнгийн зах зээлд олон сөрөг нөлөө авчирдаг. Ялангуяа, зах зээлийн мэдлэг, мэдээлэл дутмаг хөрөнгө оруулагчид ханшийн хуурамч хөөсний золиос болж, хөрөнгөөрөө хохирдгийг албаныхан анхааруулж байна. Цаашлаад зохиомол шинжтэй, ханшийн уналт, өсөлт нь энэ зах зээлд итгэх хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг бууруулж, идэвхийг нь хойш татдаг байна. 

Иймд хөрөнгийн зах зээлд оролцогчдын мэдлэг мэдээллийг дээшлүүлэхийн зэрэгцээ хувьцаат компаниудын засаглалыг сайжруулах шаардлагатай. Ялангуяа, хөрөнгийн зах зээлийн хөгжлийн нэг түгжээ болдог үнэт цаасны төвлөрлийг задалж, компанийн засаглалын зарчмаар нь ажиллах боломжийг олгох нь чухал байгааг хөндлөнгийн шинжээчид хэлж байна. Цаашлаад компаниуд энэ чиглэл рүү алхахад хөрөнгийн зах зээлийн зохицуулах байгууллагууд ч бодлогоор шахаж, зах зээлийн мэдлэг, мэдээлэлгүйг далимдуулан ханшаар нааддаг оролцогчдод хараа хяналт тавих хэрэгтэй гэж үзэж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Galaxy S10 VS iPhone XS Max

 0 сэтгэгдэл


Samsung шинэ загварын гар утсаа өрсөлдөгч Apple-ийн шинэ бүтээгдэхүүнээс хэдхэн сарын дараа зах зээлд танилцуулав. Аль нь илүү вэ?

Samsung Galaxy S10 нь дотроо S10e (esseniial), S10, S10+, S10 5G гэсэн дөрвөн өөр загвартай. гуравдугаар сараас худалдаанд гарах эхний гурав дотроо S10+ нь шилдэг

Гурван өөр дивайсаас бүрддэг нэг бүл тренд болсон өнөө цагт S10e, S10, S10+ нь Apple-ын iPhone XR, XS, XS Max-д барьж буй Samsung-ын хариу юм. Galaxy “S ten”, iPhone “ten S” гэх мэт нэршил ижил төстэй ч хоёр үйлдвэрлэгчээс хэрэглэгчийн хэтэвчний араас хөөцөлдөх өрсөлдөөнд ноцтой зарим ялгаа бий.

Хийц дизайн, зургийн чанар

Дээд ангиллын утсанд гэрэл зургийн чанар чухал ач холбогдолтой. Samsung компани S10+ загвараа ар талын гурван камертай хийжээ. Нэг нь ойрын зайн стандарт зураг авах зориулалттай бол нөгөөх нь арай том өргөн өнцгийн зураг дарахад тохиромжтой. Харин iPhone хоёрхон арын камертай нь дутагдал юм шиг санагдаж болох. Хэрэг дээрээ камерын линз зургийн чанарыг тэр бүр тодорхойлж чаддаггүй. Тэгээд ч Apple техник үзүүлэлтэд “тооноос чанарыг эрхэмлэдэг”. Юутай ч гурван линз нь креатив нэгэнд хоёроос илүү боломж.  S10+ лут 6.4 инчийн дэлгэцтэй бол iPhone XS Max-ынх үл ялиг том 6.5 инч. Нүүрэн талын камерыг дэлгэцнээ хэрчлээс гаргаж байрлуулсан, сүүлийн үед стандарт болоод буй iPhone шийдлийг Samsung ашигласангүй. S10+ загварын нүүрэн талын камер урьд нь тохиолдож байгаагүй, “нүхлэсэн” байрлалтай. Ийм шийдэл дэлгэцийг тэгш хэмгүй болгосон ч ашигтай талбайг нь ихэсгэж өгчээ.

Apple утасныхаа дэлгэцэнд том хэрчлээс гаргасны учир нь дивайсын аюулгүй байдал, нууцлалын төлөө дотор талд царай таних дэвшилтэт төхөөрөмж суурилуулсных. Хэвийн ажиллахын тулд хэд хэдэн сенсор шаарддаг FaceID технологи нь дэлгэцийн зарим хэсгийг золигт гаргахаас аргагүй болгож байгаа юм.

Samsung аюулгүй байдлыг орхиогүй. Гэхдээ тус компанийн хурууны хээ уншигч дэлгэцийнхээ шууд ард байрладаг. Хэрэглэгчийн хурууг танихдаа хэт авиа ашигладаг ийм уншигч уламжлалт сенсороос илүү найдвартай хэмээн Samsung тайлбарлаж байна.

Учир ойлгомжтой: Хурууны хээ уншигч ашиглаж дэлгэцийн ашигтай талбайг ахиу үлдээх үү, царайгаа таниулахын төлөө хэсэг пикселийг үгүй хийх үү гэдгээ сонго.

Чадвар, хурд хүч

Galaxy S10+, iPhone XS Max аль аль нь утасгүй цэнэглэх чадвартай. Гэвч Samsung-ынх өөр бусад дивайсыг алсаас цэнэглэдэг бонустай. Онолын хувьд хэрэглэгч S10+ утсаа дээр нь байрлуулж байгаад найзынхаа iPhone-ыг цэнэглэж өгч болно гэсэн үг. Гэхдээ Samsung компани уг функцийг чихэвч, ухаалаг утас гэх мэт аксессуар цэнэглэхэд ашиглахыг зөвлөж байна.

Samsung-ын загвар дижитал контент хадгалах багтаамжаараа аваргын титмийг авлаа. S10+ загварын дотоод багтаамж нэг терабайт буюу iPhone XS Max-ын их багтаамжтай хувилбараас хоёр дахин их. Дээр нь S10+ загвар 512 гб хүртэл багтаамжтай SD карт дэмждэг тул нийт багтаамжийг нь Apple-ын манлай загварынхаас гурав дахин ихэсгэх бололцоотой.
Дөнгөж зарлаад буй Samsung-ын шинэ загварын ажиллагааны хурдыг одоогоор iPhone-той харьцуулах аргагүй. Apple-ын загвар өөрийнх нь бүтээл болох зургаан тооцоолох цөм бүхий А12 Bionic чиптэй бол Samsung-ынх найман тооцоолох цөмтэй. Гэхдээ iOS үйлдлийн системтэй нягт интеграцчилагдсан. Apple-ын тусгай хийц бүхий цахиур чип ихэнхдээ цаасан дээр сүртэй харагддаг өрсөлдөгчдийнхөө процессороос давуу ч байж болно.

Дүгнэлт

Юутай ч өрсөлдөгчдийн манлай загвар аль аль нь хэрэглэгчээс даалгах ямар ч ажлыг нугалж чадна. Алийг нь ч худалдаж авсан манай гарагийн хамгийн хүчирхэг утасны нэгийг авч буй хэрэг.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бодлого тодорхойлогчид хүү өсгөх асуудлыг бүрхэг үлдээв

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

2019 оны эдийн засгийн гол эрсдэл: валютын ханш

Алтны тушаалт хумигдахаар байгаа нь валютын ханшид эрсдэл дагуулж мэдэхээр байна

 0 сэтгэгдэл


Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниуд ногдол ашиг тараах болсноо дор бүрнээ энэ долоо хоногт мэдэгдэж, урьд өмнө байгаагүй хамгийн олон компани 2018 оны цэвэр ашгаасаа хувьцаа эзэмшигчээ баярлуулахаар шийджээ. 2017 онтой харьцуулахад компаниуд өнгөрсөн онд багагүй ашигтай ажиллаж, бизнесийн үйл ажиллагаа нь эргэн сэргэсэн гэдгийг энэхүү үйл явдал нэг талаар гэрчилнэ. Хэдий тийм боловч макро эдийн засгийн орчин бүхэлдээ сайжирсан юм алга. Төлбөрийн тэнцэл алдагдалтай хэвээр байна. Бизнесийн орчныг авч үзвэл, нөхцөл байдал дээрдсэн гэхээр зүйл ядмагхан. Дэлхийн банкны судалгаанаас харахад, манай улсын бизнесийн орчин өнгөрсөн онд 12 байраар ухарчээ.

Үндэсний статистикийн хорооноос сар тутам гаргадаг нийгэм, эдийн засгийн ээлжит тайлангаас 2018 оны дүр зураг тодхон харагдах аж. Өнгөрсөн онд манай улсын ДНБ 6.8 хувиар өсөж, Азийн хөгжлийн банк болон дэлхийн банкны таамгаас дээгүүр үзүүлэлттэй гарсан. Өсөлтийн суурь нь уул уурхайн салбар болсон. Тухайлбал, нүүрсний экспорт болон үнэ нэмэгдсэн нь эдийн засагт эерэг өсөлт авчирсан байна. Тэгвэл энэ оны эдийн засгийн төлөв байдлыг Засгийн газар мөн л нааштай төсөөлж, найман хувиар зурагласан билээ. Харин олон улсын санхүүгийн донор байгууллагууд манай улсын эдийн засгийн өсөлтийг үүнээс доогуур буюу 6-7 хувиар таамаглав. Дэлхийн банк, азийн хөгжлийн банкны зүгээс ОУВС-гийн хөтөлбөр үргэлжлэн хэрэгжиж байгаа тул өсөлтийг нэлээд өндөр таамагласнаа дурдсан юм.

2019 оны төсөв, мөнгөний бодлогын эрсдэлийг валютын ханш хэмээн эдийн засагч Ж.Дэлгэрсайхан тодорхойлсон. Гурван эдийн засагч тутмын хоёр нь валютын ханшийн өсөлтийг эрсдэлд тооцож байна. Монголбанкны зарласан албан ханшаар ам.доллар пүрэв гарагийн байдлаар 2635 төгрөгтэй тэнцлээ. Уг нь төгрөгтэй харьцах ам.долларын ханш энэ он гарснаас хойш ялимгүй суларч эхэлсэн ч манай улсын гадаад өрийн хэмжээ 23.5 тэрбум ам.доллараар хэмжигдэж байгаа нь өөдрөг төсөөллийг үгүйсгэх ээлжит тайлбар болж буй.

Валютын ханшийн өсөлтийг тогтворжуулахад валютын албан нөөцийн үүрэг, оролцоо хамгийн их байдаг. Хүлээлтийг валютын нөөцөөр удирдах нь бий. Гэхдээ манайх шиг гадаад өрийн дарамт ийм өндөр улсад дан ганц валютын нөөцөөр ханшийг тогтоон барих гэж оролдох өөрөө эрсдэл гэдгийг эдийн засагч Ц.Батсүх хэлж байсан удаатай. Ийм хүнд нөхцөлд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, хүлээгдэж буй мега төслүүдээ эдийн засгийн эргэлтэд оруулснаар ханшийн эрсдэлийг хаах боломжтойг тэрбээр тайлбарласан юм.

Монгол Улсад шууд орох валютын урсгалд “Оюутолгой” төслийн хоёр дахь шатны хөрөнгө оруулалтыг эс тооцвол хязгаарлагдмал байна. Эдийн засаг сэргэж буйтай холбоотойгоор өнгөрсөн онд зээл олголт 24 хувиар өссөн. Импортын хэмжээ 5.9 тэрбум ам.долларт хүрч, 2017 онтой харьцуулахад 36 хувиар нэмэгджээ. Эдийн засаг тэлэхтэй зэрэгцээд валютын эрэлт өссөн байна. Эдгээр нь валютын ханш чангарахад нөлөөлсөөр.

Бизнесийн орчин өнгөрсөн онд 12 байраар ухарчээ

ОУВС-гийн хөтөлбөр эдийн засаг эерэг байх нэг хөшүүрэг боловч уг хөтөлбөрийн хүрээнд олгохоор шийдвэрлэсэн санхүүжилтийн гүйцэтгэл 400 сая ам.доллараар дутжээ. Төв банкны зүгээс өнгөрсөн оны турш гадаад валютын дуудлага худалдаагаар нийт 1.2 тэрбум ам.долларын валютын захад нийлүүлсэн байдаг.

Төгрөгийн ханшид үзүүлэх валютын ханшийн өсөлтөөс гадна төсвийн тэлэлт мөнгөний бодлогын орон зайг энэ онд хумиж мэдэхээр байгаа. Төсвийн зарлагыг 2020 оны сонгуулийн өмнө гэдэг утгаар түүхэнд байгаагүй өндөр дүнтэй баталсан. Үүнээс болж орлогын тасалдал үүссэн нөхцөлд төсвийн алдагдал үлэмж нэмэгдэх эрсдэл байгааг эдийн засагчид сануулсаар. Алт тушаалтыг өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад энэ онд бас л буурах эрсдэл хүлээж байна. Өнгөрсөн онд 22 тонн алт худалдан авсан төв банк энэ онд хэчнээн тонныг авах нь эргэлзээ үүсгэжээ. Улсын гадаад валютын албан нөөцийг 2014 оноос зузаатгаж эхэлсэн ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг 2.5 хувь бус хуучнаар нь буюу таван хувиар энэ оноос мөрдөхөөр болсон. Үүнийг төв банкны алт тушаалт эрс буурахад нөлөөлнө гэж эдийн засагч Ч.отгочулуу үзэж байна.

“Эрдэнэс Тавантолгой” компани 800 гаруй тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллаж, үүнийхээ 10 орчим хувийг ногдол ашиг болгон иргэдэд тараахаа урьдчилсан байдлаар зарласан. Монгол Улсын экспортын 40 хувийг дангаар бүрдүүлж буй нүүрс өмнөд хөршийн зах зээлд эрэлттэй, үнэ өндөр хэвээр байна. Эдийн засагт 2018 онтой харьцуулахад илүү өсөлт гарах боломж, нөхцөл бүрдэж байгааг нүүрсний экспорт болон Хятадын зах зээлтэй холбон эдийн засагч Л.Наранбаатар тэмдэглэсэн юм. Хэрэв төсөвт төсөөлснөөр нүүрсний экспортыг 42 сая тоннд хүргэж чадвал эдийн засаг 2018 оны амжилтаа хадгалах боломж байна. Гэхдээ тоон үзүүлэлтээс гадна “Эрдэнэс Тавантолгой” компани нэг тонн нүүрсээ 70 бус 100 ам.доллараар  экспортолж чадвал энэ нь эдийн засаг тогтвортой нэг хөшүүрэг аж.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

АНУ юанийн ханшид шахалт үзүүллээ

 0 сэтгэгдэл