A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1092/

Хенри Киссинжер: Бид маш.., маш эгзэгтэй цаг үед ороод байна

Хенри Киссинжер: Бид маш.., маш эгзэгтэй цаг үед ороод байна
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1092/


Ноён Хенри Киссинжерийг зоогт урих амаргүй байлаа. 95 настай, маш алгуур хөдөлгөөнтэй хэдий ч Америкийн дипломат ухааны зөвлөх тэрбээр хурц үгтэй хэвээр. Владимир Путин, Ши Жиньпин тэргүүтнүүдтэй уулзахаар бууж мордохыг нь харваас ричард Никсоны дипломатын их мастерын үүрэг гүйцэтгэж, дэлхийн хөлөг дээр адармаатай шатар нүүж байсан үеийг нь санагдуулна. Тэрбээр асуудлын гүнд орох дуртай. Харин чухам юу гэж бодож байгааг нь хэлүүлнэ гэдэг өөр асуудал. Киссинжерийн геополитикийн ухаарал, Алан Гринспаны мөнгөний бодлоготой адил тов тодорхой. Түүний нэвтэрхий харааг зөвхөн өөрийнх нь тайлахад бэрх бодролтой жишиж болно. Ийм хүнийг тайван бүсээс нь гаргах үүрэг надад ирсэн юм. Юуны өмнө Дональд Трампын талаар юу боддогийг нь мэдэхийг хүсэв. Цаг хугацаа ч төгс таарав. Бид Трамп, Путин нар Хельсинкид уулзсаны маргааш уулзахаар товлосон. Энэхүү дээд уулзалтыг Америкийн гадаад бодлогынхон АНУ-ын дипломатын түүхийн доод цэг гэж үзэж байв. Путин Америкийн тагнуулын албадын сонгуулийн талаарх дүгнэлтийг эсэргүүцсэнийг Трамп дэмжсэн нь байж болшгүй хэрэг гэж шүүмжлэгсэд олон. Маргааш орой нь Трамп Хельсинкид хэлсэн түүний үг ташаарсан мэтээр тайлбарлахыг оролдсон нь үнэмшил багатай сонсогдсон. Гэвч нэгэнт оройтжээ. New York Daily News сонины гол мэдээнд “Илт урвалт” гэсэн хурц гарчиг өгч, Трамп Путины гарыг атгаад Сэм өвөөгийн толгой руу буудаж байгаа шог зургаар тодруулсан байв.

Оросын бараг далдын хүч гэмээр зовлон даах чадварын тухай дэлгэрэнгүй ярилаа

Ноён Киссинжерийг зөнчийн суудлаас нь ховхлох илүү сайн мөч олдохгүй биз. Би нэг, хоёр минутын өмнө ирлээ. Киссинжер гуай хэдийн ирээд байраа эзэлжээ. Тэрбээр хоосон шахуу зоогийн танхимын булангийн ширээнд бөгцийн суусан харагдана. Хажуугийн хананд таягаа түшүүлжээ. (Тэр хэдэн жилийн өмнө өвдгөө гэмтээсэн). Киссинжер тодхон Герман аялгаар “Босоогүйг уучилна биз” хэмээв. Бид түүний Манхаттэн дэх байрнаас булан тойроод орох Jubilee хэмээх тохилог Франц зоогийн газарт уулзсан юм. Энэ газар геополитикийн зөвлөгөө өгдөг Kissinger Associates төвийн оффисоос хэдхэн байшингийн зайтай. Гоёл чимэггүй үнэн мэт санагддаг түүний үгийг тэндхийн үйлчлүүлэгчид овоо мөнгө өгч байж сонсдог. Харин миний ганц урхи бол сайхан зоог байлаа. Захиалга өгөхөд Киссинжер гуай зочин мөн эсэхээ асуув. Намайг тийм хэмээн нотлоход “За тийм байж. Өөрөөр бол авлига болно шүү” гэж хариуллаа. Энд байнга хооллодог бололтой. Тэрбээр “Өчигдөр орой энд охинтойгоо ирсэн” гэв. Хоёр, гурван ч хүн ирж түүнтэй гар барих аж. Нэг нь “Би НҮБ дахь Украйны төлөөлөгч байна” гэхэд Киссинжер гуай “Хэн гэнээ” хэмээн лавлав. Дипломатч “Украйн” хэмээн дахин хэлэхэд түүний царай гэрэлтэж, “Би та нарыг их дэмждэг. Та нарыг өндөр үнэлдэг” гэж байна.


Геополитик Киссинжерийн нурууг бөхийлгөжээ. Хүйтэн дайны үед Хятадтай харилцааг сайжруулах, Зөвлөлтийг тогтоон барих үзэл санааг сэдэгч нэг хүний хувьд тэрбээр одоо Хятад, Орос хоёр АНУ-ын тогтоосон дэлхийн дэг журмыг сөрж, заримдаа хамтарч буй байдлыг ажигладаг. Гэхдээ хүйтэн дайны дипломатын их мастер урьд нь сонирхож байсан шигээ ирээдүйг анхаарсан хэвээр. Ноён Киссинжер Atlantic Monthly сэтгүүлийн энэ оны дугаарт хиймэл оюун ухааны тухай аймшигтай өгүүлэл нийтлүүлсэн. Тэрбээр өнөөгийн хүн төрөлхтнийг испаничууд орж ирэхийн өмнөх Инк индианчуудтай харьцуулж, AI-ийн асуудлаар Ерөнхийлөгчийн комисс байгуулахыг уриалжээ. Улмаар “Хэрэв ийм хүчин чармайлтыг нэн даруй эхлүүлэхгүй бол тун удахгүй оройтсон байх болно” гэж дүгнэсэн байна. Киссинжер гуай энэ жил гэртээ агуу төрийн зүтгэлтэй эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн тухайн ном бичиж байгаа гэсэн. Тэрбээр өөрөө төрийн нарийн бичгийн дарга хийгээд үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөхөөр нь ажиллаж байсан Никсоны тухай бүлгээ саяхан дуусгажээ. 25000 үгээс бүтсэн уг бүлгийг тусад нь ном болгон хэвлэх талаар бодож байгаа аж. Гэвч шүүмжлэлтэй тулгарах байх гэж болгоомжилж буй. Учир нь “Бүх өрсөлдөгчийг нүхнээс нь гаргаж болзошгүй” гэнэ. Би түүнээс Уотергейтын хэргийг Трампыг Оростой холбосон байцаалттай харьцуулахад хүргэх болов уу гэж асуухад “үүнээс л айж байна” хэмээв. Дараагийн асуулт тавихаас өмнө Киссинжер яриагаа Британийн Ерөнхий сайд асан Тетчер рүү шилжүүлэв.


“Тэр гайхалтай хамтрагч байсан. Америкт сэтгэл зүйн тэнцвэр хэрэгтэй гэж боддог учир би тусгай харилцаанд итгэдэг. Британитай харилцаа хувь нэмэр төдийгүй түүхэнд суурилсан зүй ёсных юм” хэмээн тайлбарласан. Эхний хоол ирлээ. Түүнд дийз дүүрэн тахианы элгэн нухаш ирснийг амтархан идлээ. Тэрбээр амны алчуураа цамцан дээр тогтоожээ. Би Трампын тухай үг өдөх санаатай байсан ч Киссинжер Британийн тухай үргэлжлүүлнэ. Түүнээс Британийн Гадаад хэргийн сайд асан лорд Каррингтоны тухай асуув. Энэ хүн 1982 онд Аргентины цэргүүд Фолклендын арлыг довтлохоос сэргийлж чадаагүйн хариуцлагыг хүлээж огцорсон агаад энэ долдугаар сард 99 насандаа таалал төгссөн. Каррингтоныг нас нөгчдөг өдөр Британийн Гадаад хэргийн сайд Борис Жонсон маш өөр шалтгаанаар албаа өгсөн. Эхнийх нь нэр төртэйгөөр огцорсон, хоёр дахь нь нэр сүрээ алдсан ч гэж хэлж болно. Ноён Киссинжер “Би лорд Каррингтоныг хайрладаг. Би Англид очихдоо түүнтэй заавал уулздаг байсан” хэмээн сэтгэл хөдөлсөн янзтай өгүүлэв. Олон жилийн нөхөрлөлийн туршид Каррингтон огцроход хүрсэн тухайгаа түүнд нэг ч гомдоллож байгаагүй гэнэ. “Тэр надад, дараа нь найз нартаа би ч үнэндээ хариуцлага хүлээх ёсгүй байсан гэж шивнэх юм бол хариуцлагыг авахын хэрэг юу байсан юм гэж ярьсан. Бидэнд одоо ийм чанар байхгүй болсон. Учир нь үүнийг байх ёстой зүйл гэж үздэг уламжлал байх шаардлагатай. Тэр нь одоо үгүй болсон” хэмээн хүүрнэв. Жонсон л лав тийм биш гэж бодсоноо хэлтэл Киссинжер гуай “Миний бодлоор Каррингтон Жонсоны талаар бодоогүй байх” хэмээв.

Киссинжер Хельсинкийн уулзалтын талаар юу бодож байгаа юм бол. Хариулт жаахан гацав. “Ийм уулзалт болох ёстой байсан. Би үүнийг хэдэн жил дэмжсэн боловч Америкийн дотоод асуудалд дарагдаад байв. Гэвч ямар нэг зүйлд хүрэх ёстой. Сири, Украйныг хар. Орос бол дэлхийн аль ч хэсэгт үймээн дэгдлээ гэхэд нөлөөг нь амсдаг онцгой чанартай улс. Ийм үймээн үргэлжилнэ. Улам хурцдах байх гэж айж байна” гэсэн юм. Тэрбээр Оросын бараг далдын хүч гэмээр зовлон даах чадварын тухай дэлгэрэнгүй ярилаа. Киссинжерийн гол санаа нь Путин Крымийг авахаас бүр өмнө өрнөдийнхөн Орос улс барууны дүрэмд суурилсан дэг журмыг хүлээн авна гэж буруугаар тооцсон явдал гэнэ. НАТО Оросын гүн бат суурьтай хүндэтгэл эдлэх хүслийг нь буруу ойлгожээ. “НАТО-гийн алдаа бол ямар нэг түүхэн хувьсал ЕвроАзид түрэн урагшилна гэж бодсон явдал. Бас ийнхүү урагшлахдаа өрнөдийн Вестфалийн хэмээх төр улсын тухай үзэл санаанаас шал өөр зүйлтэй тулгарна гэдгийг ойлгоогүй. Оросын хувьд ийм үзэл бол өөрөөсөө татгалзсан хэрэг болно”. Та Путиныг бид өдөөсөн гэж бодож байна уу гэж асуухад Киссинжер “Би Путиныг Гитлертэй адил этгээд гэж бодохгүй байна. Тэр Достоевскийгээс гарч ирсэн хүн” гэв. үндсэн хоол ирлээ. Киссинжер шинэ ногооны хачиртай зөөлөн цагаан загас захисан байв. Тэр тавагтаа бараг гар хүрсэнгүй. Дараа нь зөөгч савлаж өгөхийг санал болгоход “Хэрэггүй, гэхдээ амттай байсан” гэсэн юм. Харин би ул загас, Брюссель байцаагаа баргийг нь идчихлээ. Бид Киссинжерийн тусгайлан захиалсан Badoit хийжүүлсэн уснаас балгаж эхлэв. Түүнийг Трамп руу хөтлөх миний тэмцэл амжилтгүй болж, нууцлаг санааг нь илрүүлж чадахгүй нь дээ гэж бодогдов. Тэр бид Трампыг ойлгож байгаа гэж хэлсэн юм болов уу. Тийм бол Трамп Оросын баавгайг номхруулах далд явуулга хийж, бидэнд тусалж байгаа хэрэг үү?.

Үргэлжлэл бий.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сар шинийн өдрүүдэд гэртээ байж, айлаар зочлохгүй байхыг ОНЦГОЙЛОН ХҮСЛЭЭ

 0 сэтгэгдэл

  • БНХАУ-ын 31 муж вирусийн халдварыг хяналтандаа авахыг хичээж байгаа ч бусад оронд тархалт өндөр байна

Шинэ коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд эрүүл мэндийн байгууллага төдийгүй холбогдох байгууллагууд 24 цагийн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа бөгөөд ирэх долоо хоногт тохиох сар шинийн баярын өдрүүдэд иргэдийг гэртээ байж, айлаар зочлохгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа. Хэдийгээр манай улсад шинэ коронавирусийн халдварын тохиолдол бүртгэгдээгүй хэдий ч нийгмийн эрүүл мэндийн байдлын үнэлгээг таван удаа хийсний эцэст коронавирус манай улсад зөөвөрлөгдөн ирэх эрсдэл өндөр байна гэж гараад буй. ЭМЯ-ны Шуурхай удирдлагын газрын дарга Д.Нарангэрэл “Сар шинийн баярын өдрүүдэд эрсдэл өндөр нөхцөл байдалд байна. Монголчуудын ихэвчлэн зорчдог, олон хүн оршин суудаг Япон, БНСУ зэрэг азийн орнуудад халдвар эрчтэй тархаж, 24 цагийн дотор зуу, зуугаараа нэмэгдэж байна. БНСУ-ын дөрвөн муж, зургаан хотод халдварын тохиолдол бүртгэгдээд байгаа бөгөөд Дэгү хотын иргэн сүмд залбирал үйлдэж, эмнэлэгт хандсанаас болж ийнхүү халдварын тохиолдол нэмэгдээд байгаа юм. Нэг хүнээс маш олон хүнд халдвар тархаж болдог гэдгийг энэ үйл явдал харуулж байгаа бөгөөд манай эрдэмтэн, судлаачдын тооцооллоор нэг хүн халдвар авахад цаашид таван хүнд нэг дор тарааж, тэр таван хүн нь таван мөчлөгийн хугацаа буюу таван үе дамжихад 384 хүнд халдвар тарааж болох юм гэсэн судалгааг хийсэн. Олон улсад өгч байгаа зөвлөмжид хүн амын бөөгнөрлийг үүсгэхгүй байх, өвчлөлийн сэжигтэй хүн олон нийтийн газар, эмнэлгээр явахгүй, гэр гэртээ байхыг зөвлөж байна. Тиймээс иргэд онцгой анхааралтай байж, гэр гэртээ байж, айлаар зочлохгүй байхыг онцгойлон хүсэж байна” гэсэн юм. БНХАУ-ын 31 муж вирусийн халдварыг хяналтандаа авахыг хичээж байгаа ч бусад оронд тархалт өндөр байна гэдгийг ДЭМБ, эрдэмтэн судлаачид анхааруулж байна.

Эх сурвалж: www.gogo.mn

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Нийтийн тээврийн үйлчилгээг 2-р сарын 23-наас 27-ныг хүртэл бүрэн зогсооно

 0 сэтгэгдэл

Нийслэлийн Онцгой комиссын хуралдаанаар хоёрдугаар сарын 23-наас 27-ныг хүртэл нийслэлийн нийтийн тээврийн үйлчилгээг бүрэн зогсоох шийдвэр гаргалаа. Коронавирусийн халдварын эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор энэ шийдвэрийг гаргасан бөгөөд бусад асуудлаар хуралдаан үргэлжилж байна. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Охинтой аавууд урт насалж, стресс бухимдалд бага өртдөг

 0 сэтгэгдэл

Охидууд эцэг, эхдээ аз жаргал дагуулан авчирдаг төдийгүй аавдаа урт удаан амьдрал бэлэглэдэг гэдэг. Нэг охин төрөхөд аавын амьдрах хоног 74 долоо хоногоор уртасдаг аж. Судалгаанаас үзэхэд охинтой аавууд бусад аавтай харьцуулахад илүү удаан амьдарч, төрөл бүрийн өвчнөөс хол байдаг. Хүүхэдтэй болох нь эцгийн эрүүл мэнд, бие махбодод хэрхэн нөлөөлдөг талаар төдийлөн сайн мэддэггүй тул гүн гүнзгий ухах зорилгоор Ягеллонский их сургуулийн судлаачдын хийсэн судалгааг Ховд аймгийн Бүсийн оношилгоо эмчилгээний төвийн сувилагч М.Буянхишиг танилцуулж байна. Эрэгтэй, эмэгтэй хүүхэдтэй аавуудыг хоёр бүлэгт хувааж, тэдний биеийн болон сэтгэхүйн эрүүл мэндийг шинжилж үзсэн аж. Судалгаагаар охинтой аавууд илүү удаан амьдарч, стресс бухимдлаас хол байдаг төдийгүй эрүүл саруул, амар тайван амьдардаг болох нь тогтоогджээ. Охидтой аавууд илүү урт наслах хандлагатай байдаг бөгөөд охидын тоо олон байх тусам аавуудын амьдрах хугацаа уртасдаг байна. Мөн өөр нэгэн судалгаанаас үзэхэд хүйс хамаарахгүй хүүхэдтэй болох нь эцэг, эхчүүдийн амьдрах хугацааг илүү уртасгадаг хэмээжээ. Тэд аав ээждээ аз жаргал бэлэглэж, ажлын стресс бухимдлыг нь тайлж, олон төрлийн өвчнөөс ангид байх боломжийг “бэлгэлдэг” аж.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сарьсан багваахай хүн төрөлхтний дайсан болжээ

 0 сэтгэгдэл
  • 2003 оны SARS-ын вирусийг сарьсан багваахайнаас үүсэлтэй гэж үздэг 
  • Британийн Sun сонинд “Нисдэг зандалчин. Ийм учраас сарьсан багваахай хүн төрөлхтний гол дайсан, түүхэнд хамгийн муу өвчнөөр хэдэн сая хүнийг хөнөөсөн буруутан” хэмээн бичсэн байна

Нисдэг хулгана хэмээх энэ амьтныг Эбола, халуун ханиад, Ойрх Дорнодын амьсгалын замын синдром гэх мэт зүсэн зүйлийн халдварт буруутгаж байсан бол одоо шинэ коронавирусийн буруутан боллоо. Сүүн тэжээлтний төрөлд багтдаг сарьсан багваахай үхлийн аюултай олон вирусийг тараадаг тул “хүн төрөлхтний гол дайсан” хэмээх нь бий. Үнэхээр тийм гэж үү. Сарьсан багваахай судлаач, Шведийн эрдэмтэн Юхан Эклеф Уханийн халдвар тарж эхлэхэд “Одоо ийм яриа эхэлнэ дээ” гэж бодож байжээ. Үүнээс ердөө хоёр хоногийн дараа шинэ коронавируст сарьсан багваахайг буруутгасан өгүүллүүд шил дараалан гарч иржээ. Генетикийн шинжилгээнээс үзэхэд коронавирус үнэхээр уг амьтнаас хүнд дамжсан болохыг илрүүлсэн. Эхэндээ могойг сэжиглэж байсан ч хуучин буруутны нэр шинээр дурдагдаж эхлэв. Британийн Sun сонинд “Нисдэг зандалчин. Ийм учраас сарьсан багваахай хүн төрөлхтний гол дайсан, түүхэнд хамгийн муу өвчнөөр хэдэн сая хүнийг хөнөөсөн буруутан” хэмээн бичсэн байна. Энэ сүүн тэжээлтэн аюултай вирус дамжуулдаг хэд хэдэн шалтгаан бий. Хувьслын үүднээс авч үзвэл энэ амьтан маш эртнийх. Сарьсан багваахай 65 сая жилийн өмнө төгссөн үлэг гүрвэлийн эринд ч амьдарч байжээ. Ийм урт түүхийн явцад олон тооны вирус хуримтлуулсан нь гарцаагүй. Дэлхий дээр олон төрлийн вирус хүн, амьтан, ургамал болон бусад организм дотор оршин байдаг. Гэхдээ сарьсан багваахай шиг вирустэй зохицож чаддаг амьтан ховор. Орчин үед түүнээс хүнд халдсан вирус үхлийн аюул тарьдаг ч өөрт нь хөнөөлгүй юм. Упсалийн их сургуулийн вирусолог Аке Лундквист шинэ вирусийг сарьсан багваахайд удаан хадгалагдсан байж магадгүй хэмээн таамаглажээ. Тэрээр “Вирус өөр организмд шилжихийн өмнө хэдэн мянга, сая жилээр ч байгалийн эзэндээ оршиж болно. Шилжилт гол төлөв хүний үйлдлээр хийгддэг” гэсэн юм. Сарьсан багваахай халдварыг яагаад ийм түргэн тараадаг өөр шалтгаан бас бий. Энэ амьтан сүүн тэжээлтнээс ганцаараа нисдэг учир өргөн уудам нутагт хурдан тархан оршдог. Үүнээс гадна хүнтэй маш ойр амьдардаг. Африкт болон Хятад, Вьетнам зэрэг оронд сарьсан багваахайг хүнсэнд хэрэглэдэг учир халдвар дамжуулж болзошгүй. 2003 онд дэгдсэн SARS-ын вирус сарьсан багваахайнаас үүсэлтэй гэж үздэг. Энэ амьтныг эрт дээр үеэс цус сорогч, муу шид агуулагч, харанхуйн үүсгэл мэтээр цоллож ирсэн. Саяхан Хятадын блогчин Ван Мэньюн сарьсан багваахайн шөл ууж буй бичлэгээ онлайнд тавьсан боловч эрс эсэргүүцэлтэй тулгарч, арилгахад хүрчээ. “Энэ амьтан нэг орой 3000 орчим шавжаар хооллодог тул хүний биед тустай байж болох юм” хэмээн доктор Эклеф бичжээ. Sun сонины өгүүлэлд “Сарьсан багваахай тоймгүй олон хүний амийг авч байгаа атал бид яагаад энэ амьтныг тэвчих ёстой гэж” хэмээн асуужээ. Гэвч үнэндээ шинэ коронавирус болон бусад аюулт өвчнийг тараадаг гол буруутан нь хүн өөрөө юм. Хэрэв энэ амьтныг Уханьд хаалттай орчинд хашаагүй бол, зарим газар түүхийгээр нь идээгүй бол, судалгааны зорилгоор бариагүй бол олон вирусийн халдвараас зайлсхийх байлаа. Шведийн Мал эмнэлгийн хүрээлэнгийн дэд захирал Лийз Берндтсон “Зүүн Азиас ханиадны бараг бүх нян тархдаг нь тохиолдлын хэрэг бус. Тэнд вирус амьтнаас хүнд онцгүй нөхцөл байдалд халдварладаг” хэмээн тайлбарлажээ. Сүүлийн коронавирусийн халдвараас авах гол сургамж нь хэрэв амьтнаас хүнд вирус дамжиж байгаа бол хүн өөрөө олонх тохиолдолд буруутай. Ирээдүйд сарьсан багваахайг амар тайван орхих хэрэгтэй гэжээ.