A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4311/

Хоолны дуршлаа өөрчлөн, эрүүл амьдралын хэв маягийг хэвшүүлээрэй

Хоолны дуршлаа өөрчлөн, эрүүл амьдралын хэв маягийг хэвшүүлээрэй
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/4311/

Хэт чихэрлэг эсвэл тостой хоолонд дуртай хүн цөөнгүй. Түүнчлэн халуун ногоотой, давс ихтэй хүнс хэрэглэх сонирхолтой ч хүмүүс бий. Махан хоолны дараа амттай хүнс хэрэглэж, хоолоо чихэрлэг шингэнээр даруулж уух тохиолдол ч элбэг. Мөн эдгээр дуршил зарим үед нэмэгдэж, заримдаа буурдаг. Тэгвэл энэ хүсэл нь физиологийн эсвэл сэтгэл санааны байдлаас үүдэлтэй аж. Тухайлбал, стресст өртөх, хоолны чанга дэглэм барих, нойр дутуу байх, дотор эрхтний өөрчлөл бий болох зэрэг үүнд нөлөөлдөг байна. Мөн хүний биед хэрэгцээтэй шим тэжээл ихдэх эсвэл багадах үед идэх дуршил өөрчлөгддөг аж. Тэгвэл энэ удаагийн дугаартаа хэрхэн идэх дуршлаа зөв зохицуулж, эрүүл амьдрах талаар Natural Diet төслийн мэргэжилтнүүдийн зөвлөгөөг хүргэж байна.

Уураг ихтэй бүтээгдэхүүн их идэх нь амттаны хүсэлд автуулдаг

Мах, махан бүтээгдэхүүн эсвэл уураг ихтэй хүнс хэрэглэдэг хүмүүс амттанд дуртай байх нь олонтоо. Мөн ихэнх хүнд махан хоол идсэний дараа чихэрлэг зүйл амтлах хүсэл төрдөг. Учир нь уургийн хэмжээ хэтэрснээр хоол боловсруулах системд ачаалал ирж шингээхийн тулд ходоодонд их хэмжээний хүчил ялгардаг байна. Улмаар чихэрлэг зүйл идэх хүсэлд автдаг. Ийнхүү уургийн хэмжээгээ хэтрүүлж, чихрийн хэрэглээг идэвхжүүлэх нь бие физиологид сөрөг нөлөөтэй. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд махнаас бүрэн татгалзах хэрэггүй бөгөөд ердөө л хэмжээг нь тохируулахад хангалттай юм.

 Ус бага ууснаар давстай хүнс хэрэглэх хүсэл төрнө

Давстай хоол идэх хүсэл нь бие организм дахь ус болон давсны тэнцвэр алдагдсаныг илтгэдэг аж. Энэ тохиолдолд та усны хэрэглээндээ дүгнэлт хийх хэрэгтэй. Гэхдээ зөвхөн бага ус уусны улмаас давсны хэрэглээ нэмэгддэг бус хэт их ус уух нь ч биед хортой. Тиймээс өөрийн биеийн хэмжээнд тохирсон усыг хэрэглэж хэвшээрэй.

Шим тэжээлээ буруу хувиарилах нь түргэн хоол идэх хүсэл төрүүлдэг

Хоолны тэжээллэг чанарыг буруу хуваарилснаас үүдэн эрүүл мэндэд төдийлөн тустай биш хоол хүнс идэх хүсэл төрдөг. Тухайлбал, өглөөний цайгаа уухгүй гарч, өдөр, орой хэт хүнд хоол иддэг бол таны хоолны дэглэм буруу гэсэн үг. Ийнхүү шим тэжээлийн хуваарилалтаа зөв хийгээгүйн улмаас түргэн хоол идэх хүсэл бий төрдөг байна. Үүнийг шийдвэрлэх маш энгийн арга бий. Тухайн өдрийн гол хоолоо өдрийн цагаар идэх хамгийн чухал аж. Энэ үеэр хоол боловсруулах үйл ажиллагаа идэвхтэй байдаг тул идсэн хоолыг хурдан шингээдэг. Ингэснээр түргэн хоол, амттан идэх дуршил буурна. Харин өглөөний цайнд хэт их өөх тостой, их хэмжээний хоол идэх нь зохимжгүй. Учир нь био хэмнэлийн дагуу энэ үеэр хүний бие организм сэргэж, бүх систем идэвхжиж байдаг. Тиймээс бие организмоо хэт ачаалуулахгүй байх нь чухал юм.

Исгэлэн амт дулаацуулж, тайвшруулдаг

Амт бидэнд дутагдаж буй мэдрэмжийг нөхдөг шидтэй. Йогийн багш, амьдрах ухааны зөвлөх, Happy, Healthy, Sexy номын зохиолч Кейти Силкокс чихэрлэг амт нь зөөлөн, дулаан тэврэлтийг санагдуулдаг учир тухайн мэдрэмж дутагдах үед бид зүсэм бялуу болон бусад ижил төрлийн чихэрлэг амт руу тэмүүлдэг болохыг тогтоожээ. Харин исгэлэн амт дулаацуулж, тайвшруулдаг байна. Мөн анхаарлаа илүү сайн төвлөрүүлэхэд тусалдаг учир амьдралд юу хийхээ мэдэхгүй, будилсан үедээ давслаг зүйл идэхийг хүсдэг гэнэ. Харин амьдралд тань адал явдал, шинэ мэдрэмж үгүйлэгдэх үед халуун ногоотой зүйл идэх хүсэл төрдөг бол гашуун амт нь бид өөрсдийгөө хязгаарладаг болохыг илтгэнэ. Ийнхүү амт бидний мэдрэхийг хүссэн мэдрэмжийг орлуулах шидтэй ч хэтрүүлэн хэрэглэх нь сөрөг нөлөөтэй. Тухайлбал, зөвхөн амтнаас таашаал авдаг хүн цөөнгүй. Улмаар хоол нь таатай харилцаа, сонирхолтой ажил, шинэ мэдрэмжийг орлож, таашаал авах байнгын эх үүсвэр болдог бөгөөд донтолт үүсдэг байна. Улмаар тархинд хуурамч өлсгөлөн бий болж бялуу, пицца, мөхөөлдөс нэхэж эхэлдэг. Энэ мэдээж эрүүл мэнд, сэтгэл санаанд асар их хор хөнөөлтэй учир үүнээс хэрхэн гарах аргыг хүргэж байна.

 Үнэхээр өлссөн үедээ хоолло

“Жинхэнэ өлсгөлөн бие организмд буюу ходоодонд эхлээд мэдрэгддэг. Үүний дараа тархи өлссөн гэсэн дохио хүлээж авна. Мөн биеийн байдалд өөрчлөлт орж, ходоод хоржигнож, гэдэс хоосон оргиж, толгой эргэн, хүч чадалгүй болох зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Харин хоол идсэний дараа дээрх мэдрэмж арилдаг. Мөн хуурамч өлсгөлөнгийн үед амтгүй, үзэмж муутай хоолонд дуршил хөдөлдөггүй бол жинхэнэ өлсөж байгаа үед ямар ч хоолыг идэхээс буцахгүй" гэж эрүүл хоолны зөвлөх Екатерина Ермакова хэлжээ. Тиймээс хоолноос таашаал авахгүйн тулд өөрийнхөө үнэхээр өлсөж буй эсэхийг шинжээрэй. 

Хоолноос авч буй мэдрэмжийг өөр зүйлээр орлуулах

Сэтгэл санааны байдлаас болж идэх хүсэл төрж байгаа эсэхээ анзаарч, бодол санаагаа цэгцлэх нь хамгийн чухал юм. Ямар мэдрэмж дутагдаж байгаагаа олж илрүүлэн, хоолноос өөр зүйлээр орлуулахыг хичээгээрэй. 

Завгүй байх нь идэх дуршил бууруулах  нэг арга юм

Ямар ч хүн ажил ихтэй үед хоолны тухай боддоггүй. Тиймээс өөрийгөө завгүй байлгаж, чөлөөт цагаараа сонирхдог зүйлээ хийгээрэй. Ингэснээр хоолноос мэдрэх таашаалыг өөр зүйлээр орлуулах боломжтой. Гэхдээ шим тэжээлтэй хоол хүнсийг тохируулан хэрэглээрэй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Н.Болормаа: Улаан загалмай нийгэмлэг коронавирусийн шинж тэмдэггүй тээгчдийг илрүүлэхэд тусална

 0 сэтгэгдэл
  • Тав, зургадугаар сард санамсаргүй түүврийн аргаар иргэдээс COVID-19-ийн тест авах ажлыг зохион байгуулахаар бэлтгэл ажилдаа оржээ
  • 2015 оноос хойш өвөлжилт, хаваржилт хүндэрсэн малчид, үерт өртсөн иргэдэд нийтдээ найман тэрбум төгрөгтэй тэнцэх хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлсэн байна
  • Манай улсад нүдний болор солих мэс засал 1.2 саяас 1.6 саяын хооронд өртөгтэй байдаг. Тэгэхээр дунджаар нэг хүнд сая гаруй төгрөгийн үнэтэй мэс заслыг үнэ төлбөргүй хийж өгч байна гэсэн үг юм

Монголын Улаан загалмай нийгэмлэгийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Болормаатай ярилцлаа. Олон улсын хүмүүнлэгийн тусламжийг иргэдэд үзүүлэхдээ ямар ч “арын хаалга”-гүй, бодит дэмжлэг хэрэгтэй бүлэгт хүргэж чаддаг уг байгууллагын үйл ажиллагааг олон нийтэд хүргэх нь зүй ёсны хэрэг билээ. Коронавирусийн халдвар, тархалтын үед ч эдний хувь нэмэр онцгой үүрэгтэй. 

-COVID-19 цар тахлаас олон нийтийг урьдчилан сэргийлэхэд Улаан загалмай нийгэмлэг ямар үүрэгтэй ажиллаж байна вэ?

-Коронавирустэй тэмцэхэд Улаан загалмай нийгмийн эрүүл мэндийг дэмжих хүрээнд олон нийтийг ухуулан сурталчилгаа хийх, гарын авлага тараах, сайн дурынхныг бэлтгэх түлхүү анхаарч ажиллаж байна. Шаардлагатай нөхцөлд ажиллах сайн дурын 410 ажилтныг бэлтгэсэн. Тэд гэрээр өөрийгөө тусгаарласан хүмүүст хяналт тавьж байна. Коронавирусийн нийгэм, эдийн засагт үзүүлэх сөрөг үр нөлөө нь их. Өдрийн орлогоороо амьжиргаагаа залгуулдаг айл өрхүүд хүнсний хомсдолд орох, ядуурах, гэр бүлээ хүчирхийлэх явдал зөвхөн монгол биш дэлхийн олон оронд нэмэгдэж байна. Урлаг соёлынхон бидэнтэй нэгдээд айлуудад хүнсний бүтээгдэхүүн түгээж байгаа. Мөн Чехийн хүмүүнлэгийн байгууллагын дэмжлэгээр 24 цагийн цэцэрлэгт явдаг байсан 750 хүүхдийн ар гэрт эрүүл мэндийн болон хүнсний багц хүргэлээ. Улаан загалмайн дунд шатны хороодод байдаг оёдлын цехүүдэд амны хаалт оёж, тээврийн товчоодод өдөр, шөнөгүй ажиллаж байгаа хүмүүст тарааж, халуун цай, хоол өгдөг. Цаашдаа Хятадын Улаан загалмай, Олон улсын Улаан загалмайтай хамтраад COVID-19-ийн тест авахаар төлөвлөж байна. Бидний хэн нь ч өнөөдрийн байдлаар коронавирусийн тест өгөөгүй л явна. БНХАУ-д хоёрдугаар сард нөхцөл байдал хүнд байсан бол дөрөвдүгээр сард хэвийн горимдоо шилжиж байна. Гэвч шинж тэмдэггүй COVID-19 вирус тээгчид гарч ирж байгаа. Тиймээс бид ирэх тав, зургадугаар сард “Нарантуул” зах дээр эсвэл Баянхошуунд очоод санамсаргүй түүврийн аргаар тест явуулах юм. ӨМӨЗО-ны Улаан загалмай нийгэмлэгээс манайд сөрөг даралттай түргэний машин бэлэглэж байгаа. Энэ нь халдвартай хүн суухад ариутгалаа хийчихдэг, дараагийн хүнээ халдваргүй орчинд авах ухаалаг горимтой. Энэ машинд сайн дураараа коронавирусийн тест өгөх хүмүүсээ суулгаад шинжилгээ авах юм. Ингэснээр шинж тэмдэггүй коронавирус тээгчид байгаа эсэхийг илрүүлэхэд нэн тустай.

-Олон улсын хүмүүнлэгийн байгууллагын хувьд харилцаа холбоо тогтоож, COVID-19-тэй тэмцэх ажилд хувь нэмрээ оруулахад тустай байх?

-Коронавирустэй тэмцэх чиглэлээр бидэнд хийх ажил маш их байна. Үйл ажиллагаагаа төлөвлөж, хүмүүсээ бэлтгэсэн. Япон улс Олон улсын улаан загалмай холбоогоор дамжуулаад урьдчилан сэргийлэх чиглэлийн ажилд дэмжлэг үзүүлнэ гэдгээ илэрхийлсэн. Хараахан санхүүжилт нь орж ирээгүй ч ойрын хугацаанд шийднэ гэж найдаж байна. Цаашид бид коронавирусээс урьдчилан сэргийлэх, хоёрт дэгдэлтийг бууруулах чиглэлээр ажиллахаар Олон улсын улаан загалмайн холбооноос өдөр тутам зөвлөгөө авч бусад үндэстнүүдээс суралцаж байна. 

-Хаваржилт эрс хүндэрч байгаа аймгуудад хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхээр болсон байна. Энэ талаар мэдээлэл өгөөч?

-Монголын Улаан Загалмай нийгэмлэгийн үндсэн үүрэг байгалийн гамшгаас урьдчилан сэргийлэхэд бэлэн байдлыг хангах, хариу арга хэмжээ авахад туслах явдал юм. Улаан загалмай нийгэмлэг энэ чиглэлээр Монгол Улсын Засгийн газар, Онцгой байдлын ерөнхий газартай хамтран ажиллаж ирсэн туршлагатай. Зуданд малаа алдаж байгаа малчдын амьжиргаа муудаж, эдийн засагт сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Тийм учраас зудын эрсдэлийг хэрхэн даван туулах, малчдад хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхэд Улаан загалмай гамшгийн хөтөлбөрийн хүрээнд гол анхаарлаа хандуулдаг. Олон жилийн туршлагаас харахад зуд болсны дараа малчдад тусламж үзүүлэхэд зарим талаар оройтсон байдаг. Тэгэхээр цаг уурын урьдчилсан мэдээнд суурилан зудын эрсдэлийг бууруулах, багасгах хөтөлбөрийг Олон Улсын Улаан Загалмайн холбоотой хамтран сүүлийн хоёр жил хэрэгжүүлж байна. Ус, цаг уур, орчны шинжилгээний газраас жил болгон зудын эрсдэлийн зураг гардаг. Хамгийн эхний зудын эрсдэлийн зургаар найман аймгийн 61 сумын 1000 малчин өрх зудад өртөх өндөр эрсдэлтэй байсан. Тиймээс урьдчилж дэмжлэг үзүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд 1000 өрх тус бүрт  240 мянган төгрөг, малын эрдэс тэжээлийн багц өглөө. Гэтэл үүний дараа эрсдэлийн үнэлгээгээ өөрчлөгдөж, зудтай болон зудархуу гэж үнэлэгдсэн. Ингээд Олон улсын Улаан Загалмай, Улаан хавирган сар нийгэмлэгүүдийн холбооны “Гамшгийн яаралтай тусламжийн сан”-гийн дэмжлэгтэй 1750 өрхөд мөнгөн дэмжлэг болон малын эрдэс тэжээлийн багц тусламжийг үзүүлэхээр ажиллаж байна. Энэ жил Завхан, Увс аймагт өвөлжилт хамгийн их хүндэрсэн. Зудын зураглалаар нийт 2750 өрхөд хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхээр шийдээд ажил хэрэг болж байна.

-Мөнгөн дүнгээр эдгээр дэмжлэг, туслалцааг тооцвол хэдий хэмжээний хөрөнгө болж байгаа вэ. Дэмжлэг, туслалцаа авах малчныг яаж тодорхойлдог вэ?

-Нэг тэрбум гаруй төгрөгийн хүмүүнлэгийн тусламжийг зудад өртсөн, эмзэг бүлгийн 2750 малчинд хүргүүлж байна. НҮБ-ын суурин төлөөлөгч болон ОБЕГ-ын дарга, хошууч генерал Т.Бадрал нарын удирддаг улс орны хүмүүнлэгийн баг бий. Энэ баг өвөлжилт хүндэрсэн, гамшиг тохиолдож байгаа үед хэнд, хэрхэн туслах, ямар олон улсын байгууллага аль суманд хүрч ажиллах, үзүүлж буй тусламж дэмжлэг давхардахгүй байх зэрэг ажлыг зохион байгуулдаг зарчимтай. Малчдын нэрийг тухайн аймгийн Онцгой байдлын газар, Улаан загалмай нийгэмлэг шалгуурынхаа дагуу сонгодог. Тухайлбал, 200 хүрэхгүй толгой малтай, дөрвөөс олон хүүхэдтэй, өрх толгойлсон эрэгтэй, эмэгтэй, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдтэй гээд тодорхой шалгуурууд бий.

-Малын гаралтай бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдэх хэрээр малчдын амьжиргаа сүүлийн жилүүдэд эрс сайжирсан. Тиймээс заавал малчдад туслах шаардлагатай юу гэсэн асуулт гарч байна?

-Улаан загалмай малчдад туслах үйл ажиллагаанд илүү анхаарал тавьдагийн учир нь малчид амьжиргаагаа алдсанаар ядуурал нэмэгдэнэ. Улмаар хөдөө орон нутгаас хот руу чиглэсэн нүүдэл ихсэж, нийгэм, эдийн засагт сөрөг нөлөө ихтэй. Тийм учраас малчдыг дэмжиж, амьдрал ахуйд нь хувь нэмэр оруулж, зудын гамшгийг даван туулахад нь туслах бидний хамгийн гол анхаарах стратеги байдаг. 2009-2010 оныг хамарсан их хэмжээний зуд болоход Монгол Улс нэг сая малаа алдаж, олон малчин өрх амьжиргаагаа алдсанаас хойш хот руу шилжих хөдөлгөөн, ажилгүйдэл, ядуурал ихэссэн шүү дээ. НҮБ-ын улс орны хүмүүнлэгийн баг олон улсын ямар байгууллага хэдэн аймгийн хичнээн малчинд тусламж үзүүлсэн талаар дэлгэрэнгүй судалгаа гаргаж өгдөг учраас мэдээлэл давхацдаггүй. Тухайлбал, Завхан аймагт НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас тусламж үзүүлсэн бол бид үүнийг давхцуулахгүй байх аргачлалд анхаардаг. Улс орны хүмүүнлэгийн багт манай Онцгой байдлын газраас тогтмол мэдээлэл хийдэг. Тухайлбал, “Засгийн газрын зүгээс 12 аймгийн 87 суманд өвөлжилт хүндэрч, 2000 малчин өрх отроор нүүж байна. Тэдэнд 2.5 тэрбум төгрөгтэй тэнцэх хэмжээний өвс тэжээл үнэгүй олголоо” гэсэн мэдээлэл авсан бол тухайн айлд хүмүүнлэгийн тусламж давхардуулж олгохгүй байх зарчимтай ажилладаг. Улаан загалмай төвийг сахих, биеэ даах, шударга энэрэнгүй байх зарчимтай учраас тусламж хүлээн авах малчин өрхийг сонгоход аймаг, сумын засаг дарга, тамгын газраас санал авдаггүй. Бид Онцгой байдлын газар хэлтэс, Улаан загалмай сайн дурынхны баг, үндэсний гамшигтай тэмцэх баг, аймагт байгаа дунд шатны хорооны гамшигтай тэмцэх баг гээд бэлтгэгдсэн хүмүүстэй. Тэднээр дамжуулж эмзэг байдлын судалгаа авдаг. Тийм учраас хүмүүнлэгийн үйл ажиллагааг эзнийг нь олж хүргэх ёстой гэдэг ёс зүйн хатуу дүрэмтэй ажиллаж байгаа.

-Нийслэлийн захын гэр хорооллын иргэдийн амьжиргаа бас л хүнд байна. Тэр тусмаа шар усны үерийн аман дээр буусан, өрх толгойлсон, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй хүмүүс их бий. Эдгээрт чиглэсэн ямар ажил зохион байгуулж байна вэ?

-Бид зуны улиралд үерт гэр орон нь урсчихсан айл өрхүүдэд туслах, үерийн дараах хохирлыг барагдуулах чиглэлээр амьжиргаагаа алдсан иргэдэд бэлэн мөнгөний тусламж үзүүлэх ажлыг хийж байсан. Өвөлдөө голдуу малчдад туслах чиглэлээр ажилладаг. Энэ жил хаваржилт хүндхэн байна. Тийм учраас үер, түймрээс сэргийлэх чиглэлээр Улаан загалмай сайн дурынхнаар дамжуулсан сургалт, сурталчилгааны ажлыг хийж байна. Мөн COVID-19 вирус дэгдсэнээс хойш үйл ажиллагаагаа онлайнд чиглүүлж байгаа. Шуурхай бүх зүйлийг зайнаас амжуулах аргад суралцаж байна. Онцгой нөхцөл байдал, халдвартай бүсэд ажиллах сайн дурынхныг бэлтгэж байгаа. 2015 оноос хойш өвөлжилт, хавар жилт хүндэрсэн малчид, үерт өртсөн иргэдэд нийтдээ найман тэрбум төгрөгтэй тэнцэх хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлсэн байна. 

-Нийгмийн эрүүл мэндийг дэмжих тал дээр хэд хэдэн төсөл эхлүүлсэн байсан. “Бяцхан зүрх” төсөл цаашид үргэлжлэх үү. Энэхүү төсөлд хэчнээн хүүхэд хамрагдсан бэ?

-2019 онд зудын эрсдэл харьцангуй бага байсан учраас бид нийгмийн эрүүл мэндийг дэмжих тал дээр түлхүү анхаарсан. 2017, 2018 онд Хятадын Улаан загалмайн нийгэмлэгтэй хамтраад зүрхний төрөлхийн гажигтай төрсөн хүүхдүүдэд мэс засал хийх ажлыг Бээжин хотын эмнэлгүүдэд, мөн Хөх хотын ардын эмнэлгүүдийн зүрхний тасагт эмчлүүлэх ажлуудыг хийсэн. Түүнчлэн 2019 онд “Энержи Ресурс” компани “Бяцхан зүрх” төслийг үргэлжлүүлэн санхүүжүүлсэн. COVID-19 вирус дэгдэхээс өмнө 24 хүүхэд зүрхний хагалгаа хийлгэж, эрүүл болоод эх орондоо амжиж ирсэн. Коронавирусийн дэгдэлт намжиж, хөл хорио тавигдсаны дараа зүрхний төрөлхийн гажигтай, эцэг эх нь төлбөрийн чадваргүй, боломж тааруу хүүхдүүдийг сонгож, зүрхний үнэ төлбөргүй мэс засал хийлгэх ажлаа үргэлжлүүлнэ. Мэс заслын зардлыг 2017, 2018 онд Хятадын тал хариуцсан бол 2019 онд “Энержи ресурс” компани санхүүжүүлж байна.

-2017 оноос хойш гэхээр хэчнээн хүүхэд энэ төслийн үр шимийг хүртсэн бэ?

-БНХАУ-ын Улаан загалмай нийгэмлэг, Улаан загалмайн сангийн санхүүжилтээр 98 хүүхэд эрүүл, саруул болсон. “Энержи ресурс” компанитай хамтраад 60 хүүхдэд зүрхний мэс заслыг хийхээр зорьж байгаа. Хятадын тал эмчилгээний зардлыг 50 хувь хөнгөлж байгаа. Тийм учраас эхний ээлжинд 40 хүүхдийн мэс заслыг “Энержи ресурс”-ийн зардлаар хийхээр төлөвлөсөн. Үүнээс 24 хүүхэд бүрэн эмчлэгдлээ. Одоо 16 хүүхэд хүлээж байна. Коронавирус намжсаны дараа үлдсэн хүүхдийг ӨМӨЗО-нд зүрхний хагалгаанд оруулахаар зэхэж байгаа. Эцэг эх нь манайхтай байнга холбоотой байдаг. Мөн БНХАУ, ӨМӨЗО-ны Улаан загалмайтай бид сүүлийн хоёр жил хамтарч бас нэг эрүүл мэндийн төслийг хэрэгжүүлсэн. Монгол орон жилийн турш агаарын хуурайшилттай учраас нүдний болор цайх өвчний тоо өндөр бүсэд ордог. Ялангуяа манай 50-55 нас болон түүнээс дээш настай ахмадуудын дунд, тэр дундаа хөдөө орон нутагт мал маллаж байгаа хүн амын дунд нүдний болор цайх өвчин элбэг тохиолдож байна. БНХАУ-ын Улаан загалмайн нийгэмлэгтэй хамтран нүдний болор цайх өвчинтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх ажлыг эхлүүлсэн. Ахмад настай хүн ертөнцийг харах чадвараа алдвал асаргаа сувилгаа, гэр бүлийн нэг гишүүн байнга тусалж, дэмжих шаардлагатай болдог. Тийм учраас хүмүүнлэгийн салбарт нүдний болор цайх өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, үнэ төлбөргүй мэс ажилбар хийхэд Улаан загалмай хамтарч байгаа.

-Нүдний болор цайх өвчтэй хүнийг ямар байдлаар сонгодог вэ?

-Бид өнгөрсөн жилээс энэ ажлыг эхлүүлэхдээ Дорнод, Хэнтий, Сүхбаатарын ахмадуудыг ӨМӨЗО-ы Алтан эмээл гэдэг газарт Хөх хотоос ирсэн нүдний мэс заслын баг хийсэн. Дараа нь Өмнөговийнхон Бугат гэдэг газарт хийлгэсэн. Энэ мэтчилэн чиглэл чиглэлээр зохион байгуулсан. Нийт 851 хүнийг үзлэгт хамруулснаас 310 хүн Алтан-Эмээл, Халиут зэрэг газар болон Улаанбаатар хотод нүдний болор солих мэс засалд орсон. Цаашид Улаан загалмай нийгэмлэг жил болгон нүдний болор цайх өвчтэй ахмадуудад болор солих мэс заслыг хийлгэх ажлаа зохион байгуулна. Мэс заслын санхүүжилт одоогоор БНХАУ-ын талаас 100 хувь гарч байгаа. Гэхдээ манайд мэдээж хүлээн авах, эмнэлгээ бэлдэх бусад олон зардал гардаг. Манай улсад нүдний болор солих мэс засал 1.2 саяас 1.6 саяын өртөгтэй байдаг. Тэгэхээр дунджаар нэг хүнд сая гаруй төгрөгийн үнэтэй мэс заслыг төлбөргүй хийж өгч байна гэсэн үг.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Дутуу төрөлтийн дараах түгшүүр

 0 сэтгэгдэл
  • Дутуу төрсөн нярай хүчилтөрөгчийн дутагдлаас болж тархинд цус харвадаг. Мөн харааны сохрол үүсдэг гээд хөгжлийн бэрхшээлтэй болох эрсдэл олон
  • Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвөөс гаргасан статистикаас харахад манай улсын хэмжээнд 2019 онд нийт 4883 нярай дутуу төржээ. Тэдгээрийн 2955 нь Улаанбаатарт, 1928 нь орон нутагт бүртгэгдсэн байна
  • Дутуу төрсөн тохиолдолд ээжүүд хамгийн багадаа 14 хоног эмчлүүлж, даралтаа тогтворжуулах шаардлагатай. Үүний хажуугаар килограмм хүрэхгүй жинтэй төрсөн нярайг хүн болгох гэж эмч нар өдөр, шөнөгүй зүтгэнэ

Жирэмсэн ээжүүдийн хамгийн том айдас нь дутуу төрчих вий гэсэн болгоомжлол. Өрх, дүүргийн хяналтын эмч ч зүрхний ямар нэг эмгэгтэй, хожуу насандаа төрж буй эмэгтэйчүүдийг аль болох сайн хянахыг хичээдэг. Гэвч эмч нарын санаснаар тэр бүр болохгүй зөвхөн ЭХЭМҮТ-д бүртгэлээр жилд 1000 гаруй дутуу төрөлт бүртгэгдэж байна. Дутуу төрсөн нярайн эндэгдэл гарах эрсдэл хамгийн өндөр байдаг. Энэ утгаараа нярайн эндэгдлийн ихэнх хувийг дутуу нярай эзэлдэг юм байна. "Нярай бүрийн эсэн мэнд амьдруулах зорилго тээж ажилладаг ч яаж ийгээд эндэгдэл гарчих гээд байх юм" хэмээн тус эмнэлгийн эмч шүүрс алдаж билээ. Дутуу төрөлт хамгийн хүнд бас эмзэг сэдэв учраас тэр бүр хүмүүс өнгийж харахыг хүсдэггүй. Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвөөс гаргасан статистикаас харахад манай улсын хэмжээнд 2019 онд нийт 4883 нярай дутуу төржээ. Тэдгээрийн 2955 нь Улаанбаатарт, 1928 нь орон нутагт бүртгэгдсэн байна. Мөн улсын хэмжээнд нийт 272 амьгүй төрөлт бүртгэгдсэний 175 нь Улаанбаатарт, 97 нь орон нутагт бүртгэгджээ. ЭХЭМҮТ-ийн Дутуу тээлт судлалын тасаг бол ээжүүдийн сэтгэлийн хатыг шалгасан газар. Байсхийгээд л хэн нэг ээжийн дуугаа хураан, нулимсаа арчих үзэгдэл зүрх шимшрүүлнэ. Нярайн эрчимт эмчилгээний тасаг руу орох бүрт хүүхдийн ор хоосон харагдвал сэтгэл эмзэглэнэ. Ийм зовлон тохиох бүрт эмч нар аргадаж тайтгаруулаад байх цаг зав хомс. Асрагч нар нь өдөр бүр хүүхэд эсэн мэнд байгаасай гэж сэтгэлдээ залбирч суудгаа нуудаггүй. Дутуу төрсөн тохиолдолд ээжүүд хамгийн багадаа 14 хоног эмчлүүлж, даралтаа тогтворжуулах шаардлагатай. Үүний хажуугаар килограмм хүрэхгүй жинтэй төрсөн нярайг хүн болгох гэж эмч нар өдөр, шөнөгүй зүтгэнэ. Бага жинтэй төрсөн нярай хамгийн удаан эмчлүүлдэг хүүхдийн тоонд ордог. Тэд багадаа гурван сарын турш эмчилгээ хийлгэнэ. Үргэлж зүүгээр шивүүлсэн нярайн хувьд судас бол шүүрэн шанага боллоо л гэсэн үг. Зөвхөн судас гэмтээд зогсохгүй хүчилтөрөгчийн дутагдлаас болж тархинд цус харвадаг. Мөн харааны сохрол үүсдэг гээд хөгжлийн бэрхшээлтэй болох олон эрсдэл байдаг учраас удаан хугацааны эмчилгээ шаарддаг байна. Нөгөөтэйгүүр эдийн засгийн хувьд хамгийн их хохирол дагуулдаг аж. Дутуу төрсөн ээж, нярайг эмчлэхэд их мөнгө зарцуулдаг тухай ЭХЭМҮТ-ийн эмч нар хэлж байгаа юм. Иймээс эмэгтэйчүүд аль болох дутуу төрөхгүй байх шаардлагатай гэж ярьж байлаа. Дутуу төрөлтийн шалтгаан олон янз байдаг ч үүнээс сэргийлэх боломж бий. Манай улсад нэг үе эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэлт алдагдсан, гэр бүлээ зөв төлөвлөж чаддаггүй зэрэг нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлдөг аж. Иймээс дунд сургуулийн эрүүл мэндийн боловсролын чанарыг сайжруулж, хүүхэд бүрт ойлгомжтой, үр дүнтэй мэдлэг олгох цаашлаад оюутан залууст ч гэсэн эцэг, эх болоход бэлтгэх эрүүл мэндийн мэдлэг, мэдээллийг шат дараатай өгч байх шаардлагатай эмч нар онцолж байгаа юм. Манай улсын хувьд сүүлийн хоёр жилд дутуу төрөлт харьцангуй буурчээ. Гэхдээ буурлаа гээд баярлах болоогүй. Цаашид бүрэн таслан зогсоох эрүүл мэндийн байгууллагын зорилго. Монгол Улсад 2010 оноос жирэмсний хугацааг 22 долоо хоног, ургийн жин 500 граммаас дээш байхыг дутуу төрөлтөд тооцож, ДЭМБ-ын удирдамжийн дагуу бүртгэж эхэлсэн байна. Тухайлбал, жирэмсний 22-37 долоо хоног хүртэлх хугацааг дутуу төрөлт гэнэ. Тэр дундаа хаврын улиралд дутуу төрөх үзэгдэл нэмэгддэг аж. Учир хуурайшилтаас үүдэн агаар дахь тоосонцрын хэмжээ эрс нэмэгддэг учраас дутуу төрөх эрсдэлтэй байдаг байна. Судалгаа сөхвөл Баянгол дүүргийн эхчүүдэд 1000 амьд төрөлтөд дутуу төрөлтийн эзлэх хувь 15.5 байжээ. Хаврын улиралд хүхрийн давхар исэл ба том ширхэгт тоосонцрын бохирдол нөлөөлснөөр ураг хэвийн хугацаанаас 12.1 долоо хоног ба 8.89 долоо хоногийн өмнө дутуу төрөх магадлалтай байдаг аж. Түүнчлэн амьгүй төрөлтөд ч агаарын тоосонцор нөлөөлж байна гэж судлаачид үзэж байгаа юм. Амьгүй төрөлтийг судлахад Сонгинохайрхан 24, Баянзүрх 23 тохиолдол бүртгэгдсэн байв. Хүхрийн давхар ислийн агууламж тээлтийн эхний, дунд, сүүлийн гурван сард 10 нэгжээр ихсэхэд ураг амьгүй болох эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байна. Дутуу болон амьгүй төрөлтөд агаарын тоосонцор, хуурайшилт, ээжүүдийн архаг хууч эмгэг, гэр бүл төлөвлөлт, залуусын эрүүл мэндийн мэдлэг гээд олон хүчин зүйл нөлөөлж буй юм байна. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бамбай булчирхайн дурангийн мэс засал УНТЭ-т анх удаа хийжээ

 0 сэтгэгдэл
  • Дурангийн мэс засал хийлгэхэд ил харагдах шарх сорви үүсэхгүй аж

Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн мэс заслын эмч С.Отгонбаяр ахлагчтай баг Монголд анх удаа хөх болон суганы бамбай булчирхайн зангилааг дурангийн аргаар авах мэс заслыг хармоник ашиглан хийжээ. Үйлчлүүлэгч 37 настай эмэгтэйн бамбай булчирхайн баруун талын уйланхайт зангилаатай гэж онош ногдоход нь шингэнийг соруулж, склероз эмчилгээ хийхэд үр дүн өгөөгүй тул дурангийн мэс заслыг сонгосноо тус багийнхан ярилаа. Уламжлалт нээлттэй мэс засал хийхэд хүзүүний өмнөд хэсэгт 5-10 см урт хөндлөн зүслэг хийж, бамбай булчирхайг авдаг аж. Тэгвэл дурангийн мэс засалд хүзүүний ил харагдах хэсэгт шарх сорви үүсэхгүй, харин хоёр хөхний дээр таван мм, суганы урд хэсэгт таван мм зүсэж авдагаараа гоо сайхан алдагдуулахгүй давуу талтай юм байна. Аюул багатай энэхүү шинэ технологи нэвтэрснээр үйлчлүүлэгчид орчин үеийн бамбай булчирхайн мэс заслын тусламж үйлчилгээг өөрийн орондоо авах боломжтой болсныг эмч нар онцоллоо.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

COVID-19-ийг 48 цагийн дотор устгадаг эм нээлээ

 0 сэтгэгдэл

Монаш их сургуулийн Био анагаах ухааны хүрээлэн, Петер Дохертигийн нэрэмжит Халдвар, дархлаа судлалын хүрээлэн, Мельбурнийн их сургууль болон Рояал Мельбурн эмнэлгийн хамтарсан багийн судалгаагаар паразитын эсрэг үйлчилгээтэй ивермектин эм нь эсийн шинжилгээ хийх үед COVID-19 вирусийг 48 цагийн дотор устгадаг болох нь тогтоогдлоо. Энэ талаар pharmafield.co.uk сайтад анхлан мэдээлсэн юм. Тус эм нь Америкийн Засгийн газрын харьяа Хүнс, эмийн хяналтын удирдлагын агентлаг FDA-ээр баталгаажсан бөгөөд судлаачид эсийг коронавирусээр халдварлуулснаас хоёр цагийн дараа ивермектин эмийн тунг туршжээ. Үүнээс хойш 48 цагийн дотор лабораторийн эс дэх РНХ 5000 дахин буурсан байна. Гэхдээ судалгааны багийнхан уг эмийн хүнд хэрэгтэй өөр эерэг нөлөөллүүдийг илүү сайн судлах шаардлагатай гэж үзсэн байна. Судалгаагаар ивермектин нь цөмийн хүлээн авагч болон вирус үүсгэгчийн урвалыг удааршруулдаг болох нь тогтоогджээ. Энэ нь RNA вирусээр халдварладаг өвчин болох DENV 1-4, баруун Нил вирус, Венесуэлийн энцефалит вирус (VEEV), томуу зэрэг халдварыг зогсоодог талаар өмнө нь мөн судлагдаж байжээ. Хамгийн сүүлд хийсэн судалгааны үр дүнгээс харахад ивермектин эмийн нэг тун нь 24-48 цагийн дотор коронавирусийн тархалтыг хянах чадвартай байжээ. Судалгааны багийнхан “Коронавирусийн эсрэг үр дүнтэй эмийг хэрэглээнд нэвтрүүлж, шинж тэмдэг илэрсэн өвчтөнүүдэд өгснөөр вирусийн идэвхжлийг бууруулж, хүндэрсэн өвчний үйл явц болон халдварын хүнээс хүнд дамжих боломжийг хязгаарлаж чадна” хэмээн мэдэгджээ.