A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1133/

Хүүхдүүдийн амийг нэхэх эзэн холбогдогч замхрах вий

​Хариуцлагагүйн зуд гэмт хэргийн эзэн холбогдогчийг “залгиж” болзошгүй байна​

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1133/


Эмийн сангийн цахилгааны гүйдэлтэй хаалганаас барьж амиа алдсан хүүгийн ар гэрийнхэн, өмгөөлөгчид уг хэргийн эзэн холбогдогчоор “Дэлгэр” төвөөс гадна “Эко шинэс” эмийн сан, түргэний эмчийг шалгуулах хүсэлтэй байна. Хүүгийн ээж Ж.Мөнхсайхан “Тэр өдөр цагдаад байцаалт өгч уймарч, цаг алдаж зогсохын оронд би хүүгээ элсэнд булахгүй яав даа. Намайг очиход хүүгийн минь судас нь цохилж, нүд нь хараатай байсан. Гэвч түргэний эмч “Нас барсан байна. Хүрч болохгүй” гээд анхны тусламж үзүүлээгүй. Гэтэл шүүх эмнэлгийн дүгнэлтээр хэрэв анхны тусламж үзүүлсэн бол амьд гарах боломжтой гэсэн” хэмээгээд хоолой нь зангирч, харууслын нулимсаа барьж дийлсэнгүй. Хүүгийн ар гэрийнхэн, өмгөөлөгч нь анхны тусламж үзүүлээгүй эмчийг шалгуулах хүсэлтэй байгаа аж. Энэ тухайгаа хэлсэн боловч байцаагч нь шинжээчийг мэргэжлийн алдаа гаргасан хэмээн үзэж, “дэлгэр” төв барилгын эзнийг Эрүүгийн хуулийн 10.5 дугаар зүйлийн дагуу эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татахаар өнгөрсөн долоо хоногт хэргийг прокурорт шилжүүлсэн байна. тиймээс хохирогчийн тал прокурорт энэ талаар хүсэлт гаргахаар болжээ.

ЭМИЙН САНГ ХОЛБОГДОГЧООР ТАТАХ ХҮСЭЛТЭЙ

Уг нь өмгөөлөгчийн хэлж буйгаар “Эко шинэс” эмийн сан тус хэргийн эзэн холбогдогчдын нэг. Харамсалтай нь, уг хэрэгт хамааралгүй хэмээн өнгөрсөн сарын сүүлээр нүүлгэжээ. Биднийг очиход эмийн сангийн хаяг байхгүй, хаалга нь түгжээтэй байв. Хүүгийн ээжийн хэлж буйгаар байцаагч нь солигдсоноос долоо хоногийн дараа нүүлгэжээ. Ж.Мөнхсайхан “Нөхөр бид хоёрыг гачуурт руу явж байхад байрны хүмүүс араас залгаад эмийн санг нүүлгэж байгааг хэлсэн. Бид буцаад ирэхэд шинээр солигдсон мөрдөн байцаагч, “дэлгэр” төв, “Эко шинэс” эмийн сангийнхан гээд гурван талаасаа цуглаад нүүлгэж байсан” гэв. Харин өмгөөлөгчийн хэлж буйгаар эм тариа, бэлдмэлүүдийн хугацаа дуусах гээд байсан тул зөөх шаардлагатай гэдэг үндэслэлийг байцаагч нь хэлсэн байна. Хэрэгт тэдгээр бэлдмэл, эм тариа холбогдолгүй учраас татгалзах шалтгаан байгаагүй боловч эмийн сан нүүсэн талаар огт мэдээгүй аж. Шинжээчийн дүгнэлтээр уг осол нь тухайн байгууллага аюулгүй байдлаа хангаж ажиллаагүйтэй холбоотой гэж гарчээ.

Тиймээс дүгнэлтэд эзэмшигч буруутай гэж заасан болохоос биш “дэлгэр” төв, “Эко шинэс” эмийн санг нэр цохоогүй байна. Иргэний болон бусад холбогдох хууль тогтоомжоор эзэмшигч гэдэг нь түрээсээр тухайн барилга байгууламжийг эзэмшиж байгаа этгээдийг заасан байдаг тул хоёр байгууллагын аль аль нь буруутай хэмээн хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч үзэж байгаа юм. Эмийн санг холбогдогчоор татаагүй байгаа нь хууль зөрчиж буй үйлдэл. Тиймээс үүнийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэдгээ хохирогчийн тал хэлж байна. Өмнө нь хүн тогонд цохиулж байсныг эмийн сан үл хайхарсан. Өөрөөр хэлбэл, олон хүний хариуцлагагүй байдлаас үүдэн осол гарч, хүүгийн амь эрсэдсэн гэж дүгнэж болохоор байна. Нөгөөтэйгүүр, хүү зургадугаар сарын 25-нд цахилгааны гүйдэлд цохиулж, амиа алдсан. Дараа өдөр нь хүүгийн ар гэрийнхэн СБД-ийн цагдаагийн I хэлтсийн даргатай уулзахад эмийн сангийнхан мэдүүлэгтээ “хаалга цахилгааны гүйдэлтэй байсныг мэдэж байсан. Тиймээс хөлөөрөө онгойлгож, хаадаг байсан” гэж мэдүүлж байсныг хэлсэн байна. Уг мэдүүлэг хавтаст хэргийн материалд байх ёстой бөгөөд байгаа эсэхийг хохирогчид мэдэх хүсэлтэй байгаа аж.

ТӨМӨРТ ДАРУУЛСАН ХҮҮ ТАРХИНДАА БИТҮҮ ГЭМТЭЛ АВСНААС НАС БАРСАН ГЭВ

Энэ зуны бас нэгэн эмгэнэлт хэрэг болох 79 дүгээр сургуулийн хөлбөмбөгийн талбайд төмөрт даруулж амь эрсэдсэн 11 настай хүүгийн буруутныг тогтоох ажил ямар шатанд үргэлжилж байгааг бид асууж тодрууллаа. Хүү тархиндаа битүү гэмтэл авсан учраас нас барсан гэдэг дүгнэлт шүүх эмнэлэг гаргасан байна. Хариуцсан байцаагч нь долдугаар сард ээлжийн амралтаа авсан учраас хэрэг нь өөр байцаагчид шилжиж удааширсан тухай хүүгийн авга эгч Т.Алтантуяа ярилаа. Тэрбээр “Шүүх эмнэлгийн дүгнэлт гарсан. Биднийг дуудаж, албан ёсоор танилцуулна гэсэн боловч одоо болтол дуудаагүй байна. Тийм ч амархан шийдэгдэхгүй гэсэн. Зарим хүн энэ хэргийн эзэн, холбогдогчгүй болж өнгөрөх вий гэж болгоомжлуулж байгаа. Үнэндээ бид яах ёстойгоо мэдэхгүй юм. Өмгөөлөгч ч аваагүй байгаа” гэсэн юм. Өнгөрөгч зургадугаар сарын 18-нд болсон уг хэргээс гурав хоногийн дараа сургуулийн захирал Ш.Болор-Эрдэнийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлсөн. Тус хэргийн яллагдагчаар сургуулийн захирлыг татаж шалгуулахаар прокурорт шилжүүлэх гэж буйгаа БЗД-ийн цагдаагийн II хэлтсийн хариуцсан байцаагч нь хэллээ. Харин хүүхдийн байгууллагын зарим төлөөлөгчийн хэлж буйгаар сургуулийн захирлаас гадна хөлбөмбөгийн талбайн аюулгүй байдлыг хариуцах үүрэг хүлээсэн ажилтан, хичээл амарсан үед хүүхдүүдийг сургуулийн хашаанд орохыг зөвшөөрсөн манаачид ч хариуцлага тооцох хэрэгтэй гэж үзэж байна. Шат шатандаа хариуцлага алдаж, хүүхэд хамгаалах ажил хаа хаанаа цалгардсан учраас хариуцлагагүйн зуд олон хүүхдийн амийг авч, олон хүн гэмтнүүдийн эгнээнд шилжих эрсдэлтэй болж байна. Ослын дараа сурагч хүүхдүүдийн аюулгүй байдлыг хангах ямар арга хэмжээ авсан талаар сургуулийн удирдлагаас тодрууллаа.

ЗГМ ТОДРУУЛГА

У.Дугармаа: Хүүхдийн аюулгүй байдлыг бүх талаар хангасан

-Тухайн өдрөөс хойш хичээлийн гурван байранд аюулгүй байдлыг хангаж, гадаад болон дотоод орчинд хүүхэд эрсдэлд орж болзошгүй бүхнийг засаж янзлан, аюулгүй болгож, анхааруулга, санамжууд байрлуулсан. Онцгой байдал, мэргэжлийн хяналт, дүүргийн боловсролын хэлтсээс зөвлөгөө, үүрэг даалгавар авч, биелүүлээд байна. Мөн манай сургууль эрчим хүчээ хоёр дэд станцаар авдаг. Нэг нь манай сургуулийн өмчлөлийнх биш. Харин нөгөөг нь дүүргийн эрчим хүчний хэлтэст шилжүүлж, аюулгүй байдлыг хангахаар бэлтгэж байгаа. Үүнээс гадна Монголын хөлбөмбөгийн холбооноос манай сургуулийн хөлбөмбөгийн талбайг талийгаач хүүгийн нэрэмжит болгож, стандартын дагуу тохижуулах санал тавьсан. Энэ ажил одоогоор хоёр тал харилцан санал солилцох шатанд байна.

БАЙР СУУРЬ

Эзэн холбогдогчгүй болох вий гэхээс эмээж байна

Хүүгийн ээж Ж.Мөнхсайхан

-Одоогийн байдлаар “Дэлгэр” төв, эмийн сангаас хэнийг байцааж байгаа ямар ч мэдээлэл алга. Байцаагч нь наймдугаар сарын 23-нд ээлжийн амралтаа авч, хэрэг өөр байцаагчид шилжсэн. Шинэ байцаагч хэргийг хүлээж авснаас хойш долоо хоногийн дараа эмийн санг нүүлгэсэн. Тэр өдөр нөхөр бид хоёр гачууртад ажилтай явж байхад хүмүүс утасдаж, нүүлгэж буйг дуулгасан. Бид тэр даруй ирээд лац хөндсөн учрыг лавлахад байцаагч нь “хэрэгт холбогдолгүй” гэх хариулт өгсөн. Лацыг нь эмийн сан, “Дэлгэр” төвийг хариуцдаг хүмүүс байцаагчтай хамт авсан гэсэн. Гэхдээ лацыг нэлээд олон хоногийн өмнө авсан байсан. Бид хоног хураахдаа өдөр бүхэн эмийн сангийн хаалганы бариулаас хадаг зүүдэг байсан. Зүүгээд л явангуут тэд авчихдаг байсан. Бас мэргэжлийн хяналтаас цахилгааны утас нь шалбархайгүй, үзүүрийг нь лентээр боогоогүй гэх зэрэг эргэлзээтэй олон дүгнэлт гарсан. Шүүх эмнэлгээс цахилгааны гүйдэлд цохиулсан гэдэг дүгнэлт гарчихаад байхад цахилгааны утас шалбархайгүй гэж үзэж байгаа нь ойлгомжгүй байна. Манай хүн прокурорт энэ бүхнийг дахин нягтлах хүсэлт тавьсан. өмгөөлөгч маань дахин шалгуулахаар өргөдөл бичиж өгөхөөр болсон. Тэгэхгүй бол эзэн холбогдогчгүй болгож, хэргийг хаах вий гэж эмээж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Б.Зангад: Хийх бүтээх урам өгсөнд баярлалаа

 0 сэтгэгдэл


Нийслэлийн хөгжилд онцгой хувь нэмэр оруулсан, салбартаа олон жил үр бүтээлтэй ажилласан Монголын Урлагийн ажилтны холбооны нарийн бичгийн дарга, МУАЖ Б.Зангад, СТӨ-ний дэргэдэх Эртний сайхан чуулгын гоцлол дуучин, МУАЖ А.Долгор, Монголын DJ, аялагч, олон улс судлаач Ж.Золбаяр нарыг өнөөдөр нийслэлийн дээд шагнал “Хангарди” одонгоор шагнав.

Шагналыг НИТХ-ын дарга С.Амарсайхан, нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Ж.Батбаясгалан, нийслэлийн Засаг даргын орлогч Ш.Анхмаа, НЗДТГ-ын дарга М.Отгонбаяр нар гардуулан өглөө.

Монголын Урлагийн ажилтны холбооны нарийн бичгийн дарга Б.Зангад “Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас нийслэлийн дээд шагнал Хангарди одонгоор шагнасанд нийт уран бүтээлчдийнхээ өмнөөс болон хувиасаа талархал илэрхийлье. СТӨ-ний 30 жилийн ойн арга хэмжээ саяхан болсон. Энэ ойгоор нийслэлийн удирдлагууд СТӨ-г сэргээн засварлах, үйл ажиллагааг өргөжүүлэн тэлэхэд зориулж 1.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж байгаад Монголын нийт уран бүтээлчид асар их баярлаж байгаа. Бидэнд хийж бүтээх онгод хийморь, урам хайрласанд баярлалаа” хэмээв.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Онцгойгийнхны зэрэг дэв ахиж, урамшуулал авна

 0 сэтгэгдэл


Засгийн газрын 2018 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдрийн хуралдаанаар “Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид мэргэшлийн зэрэг, зэргийн нэмэгдэл олгох журам” батлагдлаа.

Журамд алба хаагчдаас жил бүр ерөнхий мэдлэг, бие бялдрын бэлтгэлжилтийн түвшин, сэтгэл зүй, тусгай бэлтгэлийн шалгалт авч, зэрэг олгож байхаар тусгажээ. Мэргэшлийн зэргийг офицер, ахлагчийн гэж ангилах бөгөөд мэргэшлийн III зэргийн шалгалтад Онцгой байдлын байгууллагад таваас доошгүй жил ажилласан, II зэргийн шалгалтад III зэргийг аваад хоёроос доошгүй жил эсвэл Онцгой байдлын байгууллагад наймаас доошгүй жил ажилласан, I зэргийн шалгалтад II зэргийг аваад гурваас доошгүй жил, эсвэл Онцгой байдлын байгууллагад 10-аас доошгүй жил ажилласан алба хаагч орох эрхтэй хэмээн заасан байна.

Мэргэшлийн зэрэг нь дөрвөн жилийн хугацаатай байх бөгөөд зэргийн нэмэгдлийг тухайн албан тушаалын сарын үндсэн цалингийн 5-15 хувиар тооцож олгох юм. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сургуулиудад “Хүүхдийн автобус”-ны шинэ чиглэл туршихаар судалж байна

 0 сэтгэгдэл


Нийслэлийн нийгмийн хөгжлийн асуудал хариуцсан төслүүдийн удирдагч, засаг даргын орлогч Ш.Анхмаагийн санаачилгаар өчигдөр Нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиудыг хоёр ээлжинд бүрэн шилжүүлэх, ерөнхий боловсролын зарим сургуулиудад “хүүхдийн автобус”-ны шинэ чиглэл турших талаар хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа. 

Авто замын хөдөлгөөнд гол ачаалал үүсгэдэг ерөнхий боловсролын зарим сургуулийн сурагчдыг гэр сургуулийн хооронд аюулгүй, ая тухтай зорчих боломжийг судлах зорилгоор “Хүүхдийн автобус”-ны шинэ чиглэлийг турших санал боловсруулах талаар хөндлөө. Мөн ЕБС-уудыг хоёр ээлжинд бүрэн шилжүүлэх зорилгоор барилгыг өргөтгөх буюу шинээр барих ажлыг эрчимжүүлэх талаар судлах юм байна. Уг хэлэлцүүлгээс зөвлөмж гаргаж, холбогдох газруудад хүргүүлэхээр боллоо.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Чингис, Жамухын сүүлчийн уулзалтын зургийг 10 жилийн турш бодсон

“Би хөгжим ойлгодоггүй, сонсдоггүй” гэж байгаа зураачаас олигтой бүтээл гарахгүй

 0 сэтгэгдэл


Урчуудын эвлэлийн шагналт зураач Н.Орхоныг хөрөг зургийн ур чадвараараа Монголдоо шилдэг нь гэж үнэлэх хүн олон. Төрийн ордонд байрлах Ерөнхий сайдуудын хөргөөс авахуулаад олон алдартай хүний төрхийг тэрбээр амилуулсан. Түүнийг сониныхоо зочноор урьж ярилцсанаа хүргэе.


-Та одоо ямар уран бүтээл дээр ажиллаж байна вэ?

-Нэлээд олон ажил зэрэг амжуулах гээд л явж байна. Гол нь монголчуудын амьдрал, үйл явдал, монгол эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн дүр он цагийн уртад хэрхэн өөрчлөгдөж байсныг харуулах үүднээс уран бүтээлээ хийдэг. Жишээ нь, “Цогт тайж” кинонд жинхэнэ монгол хүний дүр төрх түгээмэл гардаг даа. Харин одоо яг тийм царайтай хүн бараг алга. Цаг үе, амьдралын уртад хүний дүр төрх ингэж өөрчлөгддөг юм байна. Ах нь зургаа ярихгүй, өөр юм яриад явчихав уу?

-Зүгээр ээ, таны яриа харин ч сонирхолтой санагдлаа

-Зураг, урлаг, хөгжим гэдэг хоорондоо холбоотой, нэг цогц юм шүү дээ. 100 жилийн өмнөх Монголын язгууртнууд ямар царай төрхтэй, юу эдэлж хэрэглэдэг байсан юм. Энэ бүхнийг судалж харуулахын тулд түүхтэй холбогдохоос аргагүй. Гэтэл өнөөдөр бид түүхээ мартах хэмжээнд хүрчихэж. Миний түүхэн уран бүтээл хийдэг нэг шалтгаан нь энэ юм.

-Монгол хүний үндсэн дүр төрхийг илтгэсэн хүнтэй таарвал зурах юмсан гэсэн хүсэл шууд төрдөг үү? 

-Намайг бага залуу байхад тийм хүн харагддаг байсан юм.  Одоо бол байхгүй дээ. Хятад мотоцикль уначихаад адуугаа хурааж байгаа дүр зураг л харагдах болж. Монгол адууны соёлыг энэ хэдэн уяачид муухай болгоод хаячихсан. Өвөл зунгүй, жилийн дөрвөн улиралд морь уралдуулж, үндсэн язгуур утгыг нь алдагдуулж байна шүү дээ.  Уулын мухарт, гэрийнхээ хойморт дүнхийтэл сууж байгаа өвгөчүүд бараг байхгүй болсон. Тэр өвгөчүүдийг байх үед залуучууд нь дэг журамтай, үгийг нь сонсож, хүндэлдэг байж. Монголчууд яагаад устаж алга болоогүй юм бэ. Яагаад гэвэл нүүдлийн соёл иргэншил биднийг өдий хүртэл авч ирсэн юм. Гэвч энэ соёл маань алдагдахад хүрээд байгаа нь харамсалтай.


-Та яагаад хөрөг зургаар дагнахаар шийдсэн юм бэ?

-Ерөөсөө зураач хүн хөрөг л зурах ёстой байхгүй юу. Дэлхийн ямар ч урлаг дандаа хүний тухай байдаг биз дээ. Хэрэв зураач бүр хүн зурж чаддаг бол бүгдээрээ л зурна. Гэтэл хөрөг зурна гэдэг чинь сургуулиар олддог зүйл биш. Ийм авьяас цаанаасаа заяадаг юм. Жишээ нь, “Уяхан замбуу тивийн наран” гэдэг дуу Монголд төрж. Тэгвэл үүнийг жинхэнэ утгаар нь дуулж чаддаг хүнийг Монгол Улс төрүүлсэн л байхгүй юу. Н.Норовбанзад гэдэг энэ агуу дуучин гадаадад хөгжмийн сургууль төгсөөгүй. Гэтэл бид гадаадад сургууль дүүргэж, диплом авсан хүнийг л уран бүтээлч гэж үзээд байдаг. Энэ хүн цаанаасаа төрмөл авьяастай юм байна гэдгийг хүлээн зөвшөөрөхдөө яагаад хойрго байдаг юм бэ.  Үүнтэй адилхан зурах авьяас цаанаасаа заяадаг юм. Харин үүнийгээ хөгжүүлж чадсан уу гэвэл өөр асуудал. Миний хувьд авьяасаа хөгжүүлж яваа л зураач. Түүнээс туйлдаа хүрчихсэн мундаг хүн биш. угаасаа туйл гэж байхгүй, цаашаа улам явна. Хөрөг зураг бол урлагт байр сууриа тод томруун эзэлсэн нэг төрөл. Дэлхийн урлагт бол хөрөг зургийг дүрслэх урлагийн хамгийн хүнд төрөл гэж үздэг. Хөрөг зургаар нь зураач хүний чадварыг дэнсэлдэг байх нь. Хөрөг зургийг зурахдаа хүний сэтгэл рүү нь орно гэдэг их чухал. Тэгээд хөдөлгөөн, зан төрх, амьд чанарыг харуулна гэдэг амар зүйл биш. дэлхийн шилдэг зураачид бүгдээрээ л хүн зурдаг биз дээ.

-Хөрөг зурагт монгол маягийн школ гэж байдаг уу?

-Бид мэдээж гаднын соёлтой танилцана. үнэхээр сайн бүтээлийг хүндэтгэн хайрлаж, гоё сайхныг нь биширдэг. Тухайн бүтээлд надад байхгүй давуу тал шингэсэн байвал өөрийн зурагтаа тусгана. Гэхдээ шууд хуулах биш, өөрийн болгож, нутагшуулж авах ёстой. Монголд олон угсаатан бий. Угсаатан бүр өөрийн хөгжмийн хэмнэл, дүрслэх урлагийн соёлтой, бусдын юмыг дуурайдаггүй. Оюун санаа болон бусад талаараа хэний ч хараат байхыг хүсдэггүй тэр угсаатнуудын бие даасан чанарууд Монголын нэг бахархал юм. Энэ бүгд уран зурагт ч тусгалаа олсон байдаг. Бид Орос болон Европын орнуудад хөгжмийн боловсрол эзэмшиж, уран зургийн арга барилд суралцдаг. Гэхдээ хийсэн бүтээлүүдэд монгол ахуй нэвт шингэсэн байдаг. Жишээ нь, Л.Мөрдорж гуай Орост их сургууль төгссөн хүн. Гэхдээ тэр хүний хөгжим, аялгуу жинхэнэ монгол. Хүн төрөлхтний сонсоогүй хөгжмийг “Алтан өргөө” кинонд хийсэн байдаг. Хөгжим, зураг, бүжиг гээд урлагийн төрөл бүр хоорондоо хамаатай, цогц ойлголт учраас л би энэ бүгдийг яриад байгаа юм шүү. “Би хөгжим ойлгодоггүй, сонсдоггүй” гэж байгаа зураачаас олигтой бүтээл гарахгүй.

Толстой, Чайковский, Достоевский үгүй бол Орос орон юу ч биш болно

Улс гүрнийг бий болгодог зүйл бол улстөрчдөөс гадна соёл нь байгаа юм. Толстой, Чайковский, Достоевский үгүй бол орос орон юу юм бэ. Юу ч биш болох л байхгүй юу.

-Нас явах тусам хүний бодол санаа, ертөнцийг үзэх үзэл өөрчлөгддөг. Энэ хэрээр таны уран бүтээлд өөрчлөлт ордог уу. Магадгүй 20 жилийн өмнөх зургийг одоогийнхтой харьцуулбал хэр их ялгаа харагдах бол?

-Би залуудаа одоогийнхоос өөр техникээр зурдаг байлаа. Анх 22 настайдаа “Ээж ээ, хар даа” гэдэг зургаараа Монголын дүрслэх урлагийн бүх зураачдын хэмжээнд гарч ирж чадсан. Энэ зургаараа нэлээд шуугиан тарьж, олон улсын наадмаас ч шагнал авах шахсан удаатай. Энэ үеэс хойш ороо бусгаа явлаа. Гадаадад сургууль төгсөөгүй, дээд сургуулийн дипломгүй гэдгээрээ гадуурхагдах үе байсан. Тэр үетэй харьцуулахад танин мэдэхүйн цар хүрээ улам өссөн нь мэдээж. тэр хэрээр хийж буй уран бүтээлд өөрчлөлт гарна л даа.

-Таныг хамгийн их зовоосон уран бүтээл юу байв?

-Би “Ээж ээ, хар даа” зургийг гурван сар зурсан. дотор бодогдсон юм цаасан дээр бууж өгөхгүй зовоогоод байсан юм. Ер нь зовоосон зураг олон бий. Болохгүй бол цааш нь тавьчихаад өөр юм оролдоно. Тэгээд дараа нь дахиж оролдсоор байгаад заавал дуусгаж байж санаа амардаг. Жишээлбэл, Чингис хаан, Жамух хоёрын хамгийн сүүлчийн уулзалтын зургийг би 10 жилийн турш бодсон. Хар зураг нь бэлэн болчихсон. Одоо өнгөөр ялгах гэж байгаа. Жамух “Намайг цаазал” гээд бүсээ өгч байгаа юм. Чингис хааны дүр ямар байх нь сайн тодроогүй байна. Гэхдээ Жамухаас арай бүдэг харагдах ёстой. Иймэрхүү маягаар удаан бодож байж зурах тохиолдол цөөнгүй. Ер нь би яаравчлаад, хурдхан шиг дуусгасан болж чаддаггүй хүн. өөрийнхөө хувьд “боллоо” гэж үзсэн үедээ л зургаа дуусгана даа. Би нэг удаа яруу найрагч Б.Лхагвасүрэнг зурсан юм. Өөрт нь үзүүлсэн чинь “Гар нь сонин болчихож” гээд голох маягтай байна. Тэгэхээр нь өгөлгүй буцаагаад аваад явчихсан. Сүүлд нөгөө зургаа авмаар байна гэхээр нь “Би Лхагвасүрэнд шүлэг бичихийг заана гэдэг утгагүй. Үүнтэй адилхан Лхагвасүрэн надад зураг зурахыг заах ёсгүй” гээд хэлчихсэн.

-Таньд ойр дотны, гэр бүлийнхээ хүмүүсийг зуруулах захиалга хэр ирдэг вэ?

-Ирэлгүй яахав. Иймэрхүү захиалгаар л амьдарна шүү дээ.

-Энгийн нэг хөрөг зурахад үнэ өртөг ямар байдаг бол?

-Янз янз даа. Зарим хүн мөнгөндөө их харам байдаг бол зарим нь мөнгөний хэмжээг огт тоохгүй. Ер нь үнэ хөлсний яриа ханцуйн дотор л явагддаг юм.

-Гаднын баячууд сайн уран зурагт үнэ хайрлахгүй төлдөг. Харин Монголд урлагийн бүтээлийг ойлгож, үнэлж чаддаг хүн хэр олон бол?

-Урлагийн бүтээлийг ойлгож, үнэлнэ гэдэг хүмүүжил байхгүй юу. Бид сүүлийн 30 жил юм бүгдийг ашгийн нүдээр харж ирсэн. Яавал үүнийг хямдхан авах вэ гэсэн бодол давамгайлна. Нөгөөтэйгүүр сайн уран бүтээлчийг үнэлж, дүгнэж чадахгүй байна. Жишээ нь, Г.Ариунбаатар гэж дуучныг бид өөрсдөө тодруулсан юм уу. Гадаадын том тэмцээнээс шагнал авангуут нь “Энэ чинь манай хүн шүү дээ” гээд л хошуурсан биз дээ. Чингиз Айтматовыг Оросууд өөрсдөө тодруулсан юм уу. “Гульсары минь баяртай” гэдэг номыг Францын утга зохиол судлаач санамсаргүй байдлаар авч л дээ. Тэгээд буудалдаа очиж уншиж байгаад огло харайгаад босоод ирсэн гэдэг. Ингээд Айтматовын талаар Францын хэвлэлээр шуугиж эхэлсэн. Гэтэл Оросууд “Энэ чинь манай нутгийн хүн” гээд мань хүнийг мандуулчихсан. Бид ч иймэрхүү л байдалтай байна. Урлагийн авьяастнуудаа өөрсдөө тодорхойлж чаддаггүй. Харин “Цогт тайж” киног хийж байх үед урлагийг үнэлж чаддаг байж. Тухайн үед төрийн шагнал авсан хүн санаанд багтамгүй мөнгөн шагнал авч байсан гэдэг. Урлагийг ингэж үнэлдэг хүн өнөөдөр байхгүй.

-Та одоо ямар уран бүтээл туурвихыг хүсч байна вэ?

-Би хэнийг ч зурахыг хүсддэггүй. Харин хэнийг зурахыг дотроос хэлж өгдөг юм. Хүнд чинь зөн совин гэж байна шүү дээ. Явж байхад гэнэт нэг бодол орж ирнэ. Түүнийгээ л зурагт буулгадаг юм. Гэхдээ зурахыг хүсдэг дүр мэдээж бий. Монголын сайхан хатан, язгууртан эмэгтэйн төрх гаргахыг хүсдэг. Гэхдээ Чингис хааныг зуръя гэсэн бодол надад ерөөсөө орж ирдэггүй юм.

-Сүүлийн үеийн уран бүтээлээсээ аль зурганд нь сэтгэл хангалуун байна вэ?

-Ц.Элбэгдоржийн ээжийн хөрөг байна даа. Энэ зургаа овоо дориун болчихсон гэж тоогоод байгаа.

-Та ээж, аавыгаа зурж байв уу?

-Аавыгаа зурж байсан. Ээжийгээ зурах гээд дотроо бодоод л явна. Гэхдээ өөртэйгөө хамт байгаагаар зурах юм. “Ногоон торгон дээлээрээ хэчнээн жил гоёлоо доо” гэсэн дуу байдаг даа. Энэ бол монгол ахуй, монгол амьдрал. Ээжид маань үүн шиг үйтэн хуар дээл байсан юм. Ээж маань тэр дээлээ өмсчихсөн, дөрөв, таван настай намайг хөтөлчихсөн явж байгаа дүр зураг санаанд буугаад байгаа юм. Одоогоор эхэлж амжаагүй л байна. Уран бүтээлч бид чинь хүнээс захиалга авч амьдардаг хүмүүс. Захиалгын зурагныхаа хажуугаар уран бүтээлээ хийдэг учраас олон жил болчихоод байдаг юм.