A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1147/

Хөгжиж буй орнуудын ханшийн хамгаалалт бидэнд ч хамаатай

​Энэ сарын 20-нд Монголбанк хуралдаж төгрөгийн хувь заяаг шийднэ​

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1147/

Хөгжиж буй зах зээлийн томоохон төлөөлөл болох Аргентин улс өнгөрсөн сард бодлогын хүүгээ 60 хувьд хүргэлээ. Уг нь хөгжин, дэвжихээр зорьж буй орнууд мөнгөний бодлогоо аль болох суллаж, эдийн засаг дахь цусны эргэлтээ эрчимжүүлэн, бизнесээ тэтгэхээр зорьдог. Гэтэл Өмнөд Америкийн энэ улс сүүлийн арав гаруй жил 10-15 хувьд хэлбэлзсэн бодлогын хүүгээ 60 хувь хүртэл цочир өсгөж, мөнгөний хатуу, хашир бодлогоор дэлхий нийтийг гайхашруулав. Өнгөрсөн сараас эхлээд хөгжиж буй орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн ханш шил шилээ даран суларсан. Олон улсын анхаарлыг байсхийгээд татдаг Туркийн мөнгөн тэмдэгт болох лирийн ханш өнгөрсөн сарын дунд үеэс бас огцом уруудлаа. Ам.доллартай харьцах лирийн ханш нэг долоо хоногийн хугацаанд бараг 20 хувиар суларч, ханшийн уналтаараа валютын зах зээлийг хошуучлав. Гэхдээ лир ганцаараа чөлөөтэй унасангүй. Энэтхэг, Индонез, Өмнөд Африк зэрэг хөгжиж буй орнуудын мөнгөн тэмдэгтүүдийг хөлдөө чирсэн. Өмнөд Африкийн рандын ханш нэг өдөрт 10 хувиар буурсан нь сүүлийн арван жилийн хугацаанд тохиолдсон ганц өдрийн хамгийн огцом чөлөөт уналт болсон юм.

Индонезийн рупиа 1998 оноос хойших доод цэгтээ хүрсэн бол Аргентиний песо өнгөрсөн сард 29 хувиар унажээ. Хөгжиж буй орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн ханшийг нэгтгэн тооцдог жишиг индекс гэхэд өнгөрсөн сард 2015 оноос хойш хамгийн олон хоногоор үргэлжлэн уналаа. Ханшийн ийм огцом уналтад цочроо авсан хөгжиж буй орнуудын мөнгөний бодлого тодорхойлогчид ханшаа хамгаалахаар ханцуй шамлаад байна. Нийтлэлийн эхэнд дурдсан Аргентин улс үүний нэг жишээ бөгөөд тус улсын мөнгөний бодлого тодорхойлогчид өнгөрсөн сард хэд хэдэн удаа ээлжит бусаар хуралдаж, бодлогын хүүгээ өсгөжээ. Бас азийн Филиппин, Индонез, Малайз, Тайланд зэрэг хөгжиж буй орнууд ч өнгөрсөн улирлаас хэдийнэ ханшаа хамгаалж эхэлсэн. Туркийн лирийн ханш наймдугаар сарын дунд үеэс унаснаас улбаалан хөгжиж буй орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн ханш суларсан нь үнэн. Гэхдээ эдгээр орны валютын ханш унах үндсэн нөхцөл үүнээс өмнө буюу энэ оны эхний хагаст бүрдчихээд байсан юм.

• Туркийн лирийн ханш наймдугаар сарын дунд үеэс унаснаас улбаалан хөгжиж буй орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн ханш суларсан.

• Гэхдээ эдгээр орны валютын ханш унах үндсэн нөхцөл үүнээс өмнө бүрдчихээд байсан юм.

• Валют болон суур түүхий эдийн ханшийн өөрчлөлт, худалдааны дайн зэрэг хавсарсан шалтгаан хөгжиж буй орнуудад хүчтэй нөлөөлж мэдэхээр байна.

Ам.долларын жолоо атгадаг АНУ мөнгөний бодлогоо эргэлт буцалтгүй чангалж, “ногоон”-ы ханш өсөх дохио бүр өнгөрсөн оноос хадаж эхэлсэн. Улмаар америкийн мөнгөний бодлого тодорхойлогчид энэ оноос бодлогын хүүгээ бодитоор чангалж эхэлсэн нь хөгжиж буй орнуудын валютад ханшийн эрсдэл дагуулав. Ам.долларын ханшийн өсөлт яагаад хөгжиж буй орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн ханшийг хөндөж байна вэ. Сүүлийн жилүүдэд хөгжиж буй орнуудын өр зээл эрчтэй тэлсэн. Ялангуяа, Зүүн ази, Номхон далайн орнуудын өр үлэмж хэмжээгээр өссөнийг дэлхийн банк анхааруулсан юм. Тиймээс ам.долларын ханш чангарснаас тус валютаар их хэмжээний зээл авсан Азийн орнууд валютын хямрал, цаашлаад өрийн хүндрэлд орж магадгүй болоод байна. Бас АНУ гэлтгүй Англи, Япон, Европын төв банк сүүлийн 10 жил замнасан мөнгөний зөөлөн бодлогоосоо хазайж эхэлсэн нь евро, иен зэрэг голлох мөнгөн тэмдэгтүүдийн ханш өсөх суурь нөхцөл болов. Өөрөөр хэлбэл, хөгжингүй орнуудын төв банкууд мөнгөний бодлогоо чангатгаж эхэлсэн нь хөгжиж буй орнууд ханшаа хамгаалах хариу арга хэмжээ авахад хүргээд байна.


Ийнхүү томоохон орнуудын мөнгөний бодлогын салхи эргэж буйтай зэрэгцээд үйлдвэрлэлийн үнээс өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний ханшийг хөнддөг газрын тосны ханш чангарсан нь мөнгөн тэмдэгтийн ханшид давхар дарамт болов. 2014-2017 онд тасралтгүй уруудаж, ёроолдоо хүрсэн газрын тосны ханш сүүлийн дөрвөн жилийн доод цэгээсээ даруй гурав дахин өсөөд байна. Валютын ханшийн зах зээл ийм эмзэг байхад дэлхийн хамгийн том хоёр ч эдийн засгийн худалдааны нөхцөл байдал хүндэрлээ. Он гарснаас хойш америк, БНХАУ-ын худалдааны үл ойлголцол гүнзгийрсэн нь гал дээр тос нэмсэн. Тиймээс хөгжиж буй орнууд тун болгоомжтой хөдөлж байна. Ялангуяа, Азийн орнууд тун анхааралтай ажиглаж байгаа юм. 20 гаруй жилийн өмнө буюу 1997 онд Азийг сөхрүүлж байсан эдийн засгийн хямралын сүүдэр эргэн тусах вий хэмээн энэ бүс нутгийн орнууд сэрэмжтэй хандаж, хаширлаж байна. Уг нь Азид 1997 оноос хойш санхүүгийн хямралын эсрэг хамгаалалт сайжирсан. гэхдээ валют болон суурь түүхий эдийн ханшийн өөрчлөлт, худалдааны дайн зэрэг хавсарсан шалтгаанууд хөгжиж буй орнуудад хүчтэй нөлөөлж мэдэхээр байгаа аж.

Тиймээс одоо байгаа хамгаалалт нь хангалтгүй хэмээн олон улсын бодлогын байгууллагууд сэрэмжлүүлж байна. Сүүлийн хэдэн жил эдийн засгаа тэтгэж, бизнесийн идэвхжилийг дэмжихийн тулд мөнгөний зөөлөн бодлого баримталж ирсэн Зүүн Өмнөд Азийн орнууд, хөгжиж буй улсууд валютын ханшаа хамгаалахаар эргэлт буцалтгүй зорьж байна. Өөрөөр хэлбэл, Монголтой нэг бүс нутагт оршдог, эдийн засаг, зах зээлийн бүтцийн хувьд бидэнтэй төстэй орнууд ханшаа хамгаалах арга зам эрэлхийлсээр. Валютын ханшийн уналтаараа байнга л толгой цохидог, төлбөрийн тэнцэл муутай орны зовлон амссаар ирсэн Монгол улсад хөгжиж буй орнуудын хариу арга хэмжээ хамаатай ч байж мэднэ. Бас анзааралгүй өнгөрч үл болох хамгаалалт байхыг үгүйсгэхгүй. Хэдийгээр сүүлийн хэдэн жил ам.долларт дарлуулсан төгрөгийн ханш тогтворжиж эхэлсэн ч олсон хэдэн “ногоон”-ыг буцаагаад урсгачихдаг импорт он гарсаар огцом өсөөд байна. Өнөөдрөөс яг долоо хоногийн дараа буюу энэ сарын 20-нд Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хороо хуралдах товтой. Энэ хурлаар төгрөгийн хувь заяаг хэлэлцэнэ. Хамгаалах уу, харзнах уу гэдгийг харах л үлдэж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Б.Зангад: Хийх бүтээх урам өгсөнд баярлалаа

 0 сэтгэгдэл


Нийслэлийн хөгжилд онцгой хувь нэмэр оруулсан, салбартаа олон жил үр бүтээлтэй ажилласан Монголын Урлагийн ажилтны холбооны нарийн бичгийн дарга, МУАЖ Б.Зангад, СТӨ-ний дэргэдэх Эртний сайхан чуулгын гоцлол дуучин, МУАЖ А.Долгор, Монголын DJ, аялагч, олон улс судлаач Ж.Золбаяр нарыг өнөөдөр нийслэлийн дээд шагнал “Хангарди” одонгоор шагнав.

Шагналыг НИТХ-ын дарга С.Амарсайхан, нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Ж.Батбаясгалан, нийслэлийн Засаг даргын орлогч Ш.Анхмаа, НЗДТГ-ын дарга М.Отгонбаяр нар гардуулан өглөө.

Монголын Урлагийн ажилтны холбооны нарийн бичгийн дарга Б.Зангад “Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас нийслэлийн дээд шагнал Хангарди одонгоор шагнасанд нийт уран бүтээлчдийнхээ өмнөөс болон хувиасаа талархал илэрхийлье. СТӨ-ний 30 жилийн ойн арга хэмжээ саяхан болсон. Энэ ойгоор нийслэлийн удирдлагууд СТӨ-г сэргээн засварлах, үйл ажиллагааг өргөжүүлэн тэлэхэд зориулж 1.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж байгаад Монголын нийт уран бүтээлчид асар их баярлаж байгаа. Бидэнд хийж бүтээх онгод хийморь, урам хайрласанд баярлалаа” хэмээв.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Онцгойгийнхны зэрэг дэв ахиж, урамшуулал авна

 0 сэтгэгдэл


Засгийн газрын 2018 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдрийн хуралдаанаар “Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид мэргэшлийн зэрэг, зэргийн нэмэгдэл олгох журам” батлагдлаа.

Журамд алба хаагчдаас жил бүр ерөнхий мэдлэг, бие бялдрын бэлтгэлжилтийн түвшин, сэтгэл зүй, тусгай бэлтгэлийн шалгалт авч, зэрэг олгож байхаар тусгажээ. Мэргэшлийн зэргийг офицер, ахлагчийн гэж ангилах бөгөөд мэргэшлийн III зэргийн шалгалтад Онцгой байдлын байгууллагад таваас доошгүй жил ажилласан, II зэргийн шалгалтад III зэргийг аваад хоёроос доошгүй жил эсвэл Онцгой байдлын байгууллагад наймаас доошгүй жил ажилласан, I зэргийн шалгалтад II зэргийг аваад гурваас доошгүй жил, эсвэл Онцгой байдлын байгууллагад 10-аас доошгүй жил ажилласан алба хаагч орох эрхтэй хэмээн заасан байна.

Мэргэшлийн зэрэг нь дөрвөн жилийн хугацаатай байх бөгөөд зэргийн нэмэгдлийг тухайн албан тушаалын сарын үндсэн цалингийн 5-15 хувиар тооцож олгох юм. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Сургуулиудад “Хүүхдийн автобус”-ны шинэ чиглэл туршихаар судалж байна

 0 сэтгэгдэл


Нийслэлийн нийгмийн хөгжлийн асуудал хариуцсан төслүүдийн удирдагч, засаг даргын орлогч Ш.Анхмаагийн санаачилгаар өчигдөр Нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиудыг хоёр ээлжинд бүрэн шилжүүлэх, ерөнхий боловсролын зарим сургуулиудад “хүүхдийн автобус”-ны шинэ чиглэл турших талаар хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа. 

Авто замын хөдөлгөөнд гол ачаалал үүсгэдэг ерөнхий боловсролын зарим сургуулийн сурагчдыг гэр сургуулийн хооронд аюулгүй, ая тухтай зорчих боломжийг судлах зорилгоор “Хүүхдийн автобус”-ны шинэ чиглэлийг турших санал боловсруулах талаар хөндлөө. Мөн ЕБС-уудыг хоёр ээлжинд бүрэн шилжүүлэх зорилгоор барилгыг өргөтгөх буюу шинээр барих ажлыг эрчимжүүлэх талаар судлах юм байна. Уг хэлэлцүүлгээс зөвлөмж гаргаж, холбогдох газруудад хүргүүлэхээр боллоо.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Чингис, Жамухын сүүлчийн уулзалтын зургийг 10 жилийн турш бодсон

“Би хөгжим ойлгодоггүй, сонсдоггүй” гэж байгаа зураачаас олигтой бүтээл гарахгүй

 0 сэтгэгдэл


Урчуудын эвлэлийн шагналт зураач Н.Орхоныг хөрөг зургийн ур чадвараараа Монголдоо шилдэг нь гэж үнэлэх хүн олон. Төрийн ордонд байрлах Ерөнхий сайдуудын хөргөөс авахуулаад олон алдартай хүний төрхийг тэрбээр амилуулсан. Түүнийг сониныхоо зочноор урьж ярилцсанаа хүргэе.


-Та одоо ямар уран бүтээл дээр ажиллаж байна вэ?

-Нэлээд олон ажил зэрэг амжуулах гээд л явж байна. Гол нь монголчуудын амьдрал, үйл явдал, монгол эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн дүр он цагийн уртад хэрхэн өөрчлөгдөж байсныг харуулах үүднээс уран бүтээлээ хийдэг. Жишээ нь, “Цогт тайж” кинонд жинхэнэ монгол хүний дүр төрх түгээмэл гардаг даа. Харин одоо яг тийм царайтай хүн бараг алга. Цаг үе, амьдралын уртад хүний дүр төрх ингэж өөрчлөгддөг юм байна. Ах нь зургаа ярихгүй, өөр юм яриад явчихав уу?

-Зүгээр ээ, таны яриа харин ч сонирхолтой санагдлаа

-Зураг, урлаг, хөгжим гэдэг хоорондоо холбоотой, нэг цогц юм шүү дээ. 100 жилийн өмнөх Монголын язгууртнууд ямар царай төрхтэй, юу эдэлж хэрэглэдэг байсан юм. Энэ бүхнийг судалж харуулахын тулд түүхтэй холбогдохоос аргагүй. Гэтэл өнөөдөр бид түүхээ мартах хэмжээнд хүрчихэж. Миний түүхэн уран бүтээл хийдэг нэг шалтгаан нь энэ юм.

-Монгол хүний үндсэн дүр төрхийг илтгэсэн хүнтэй таарвал зурах юмсан гэсэн хүсэл шууд төрдөг үү? 

-Намайг бага залуу байхад тийм хүн харагддаг байсан юм.  Одоо бол байхгүй дээ. Хятад мотоцикль уначихаад адуугаа хурааж байгаа дүр зураг л харагдах болж. Монгол адууны соёлыг энэ хэдэн уяачид муухай болгоод хаячихсан. Өвөл зунгүй, жилийн дөрвөн улиралд морь уралдуулж, үндсэн язгуур утгыг нь алдагдуулж байна шүү дээ.  Уулын мухарт, гэрийнхээ хойморт дүнхийтэл сууж байгаа өвгөчүүд бараг байхгүй болсон. Тэр өвгөчүүдийг байх үед залуучууд нь дэг журамтай, үгийг нь сонсож, хүндэлдэг байж. Монголчууд яагаад устаж алга болоогүй юм бэ. Яагаад гэвэл нүүдлийн соёл иргэншил биднийг өдий хүртэл авч ирсэн юм. Гэвч энэ соёл маань алдагдахад хүрээд байгаа нь харамсалтай.


-Та яагаад хөрөг зургаар дагнахаар шийдсэн юм бэ?

-Ерөөсөө зураач хүн хөрөг л зурах ёстой байхгүй юу. Дэлхийн ямар ч урлаг дандаа хүний тухай байдаг биз дээ. Хэрэв зураач бүр хүн зурж чаддаг бол бүгдээрээ л зурна. Гэтэл хөрөг зурна гэдэг чинь сургуулиар олддог зүйл биш. Ийм авьяас цаанаасаа заяадаг юм. Жишээ нь, “Уяхан замбуу тивийн наран” гэдэг дуу Монголд төрж. Тэгвэл үүнийг жинхэнэ утгаар нь дуулж чаддаг хүнийг Монгол Улс төрүүлсэн л байхгүй юу. Н.Норовбанзад гэдэг энэ агуу дуучин гадаадад хөгжмийн сургууль төгсөөгүй. Гэтэл бид гадаадад сургууль дүүргэж, диплом авсан хүнийг л уран бүтээлч гэж үзээд байдаг. Энэ хүн цаанаасаа төрмөл авьяастай юм байна гэдгийг хүлээн зөвшөөрөхдөө яагаад хойрго байдаг юм бэ.  Үүнтэй адилхан зурах авьяас цаанаасаа заяадаг юм. Харин үүнийгээ хөгжүүлж чадсан уу гэвэл өөр асуудал. Миний хувьд авьяасаа хөгжүүлж яваа л зураач. Түүнээс туйлдаа хүрчихсэн мундаг хүн биш. угаасаа туйл гэж байхгүй, цаашаа улам явна. Хөрөг зураг бол урлагт байр сууриа тод томруун эзэлсэн нэг төрөл. Дэлхийн урлагт бол хөрөг зургийг дүрслэх урлагийн хамгийн хүнд төрөл гэж үздэг. Хөрөг зургаар нь зураач хүний чадварыг дэнсэлдэг байх нь. Хөрөг зургийг зурахдаа хүний сэтгэл рүү нь орно гэдэг их чухал. Тэгээд хөдөлгөөн, зан төрх, амьд чанарыг харуулна гэдэг амар зүйл биш. дэлхийн шилдэг зураачид бүгдээрээ л хүн зурдаг биз дээ.

-Хөрөг зурагт монгол маягийн школ гэж байдаг уу?

-Бид мэдээж гаднын соёлтой танилцана. үнэхээр сайн бүтээлийг хүндэтгэн хайрлаж, гоё сайхныг нь биширдэг. Тухайн бүтээлд надад байхгүй давуу тал шингэсэн байвал өөрийн зурагтаа тусгана. Гэхдээ шууд хуулах биш, өөрийн болгож, нутагшуулж авах ёстой. Монголд олон угсаатан бий. Угсаатан бүр өөрийн хөгжмийн хэмнэл, дүрслэх урлагийн соёлтой, бусдын юмыг дуурайдаггүй. Оюун санаа болон бусад талаараа хэний ч хараат байхыг хүсдэггүй тэр угсаатнуудын бие даасан чанарууд Монголын нэг бахархал юм. Энэ бүгд уран зурагт ч тусгалаа олсон байдаг. Бид Орос болон Европын орнуудад хөгжмийн боловсрол эзэмшиж, уран зургийн арга барилд суралцдаг. Гэхдээ хийсэн бүтээлүүдэд монгол ахуй нэвт шингэсэн байдаг. Жишээ нь, Л.Мөрдорж гуай Орост их сургууль төгссөн хүн. Гэхдээ тэр хүний хөгжим, аялгуу жинхэнэ монгол. Хүн төрөлхтний сонсоогүй хөгжмийг “Алтан өргөө” кинонд хийсэн байдаг. Хөгжим, зураг, бүжиг гээд урлагийн төрөл бүр хоорондоо хамаатай, цогц ойлголт учраас л би энэ бүгдийг яриад байгаа юм шүү. “Би хөгжим ойлгодоггүй, сонсдоггүй” гэж байгаа зураачаас олигтой бүтээл гарахгүй.

Толстой, Чайковский, Достоевский үгүй бол Орос орон юу ч биш болно

Улс гүрнийг бий болгодог зүйл бол улстөрчдөөс гадна соёл нь байгаа юм. Толстой, Чайковский, Достоевский үгүй бол орос орон юу юм бэ. Юу ч биш болох л байхгүй юу.

-Нас явах тусам хүний бодол санаа, ертөнцийг үзэх үзэл өөрчлөгддөг. Энэ хэрээр таны уран бүтээлд өөрчлөлт ордог уу. Магадгүй 20 жилийн өмнөх зургийг одоогийнхтой харьцуулбал хэр их ялгаа харагдах бол?

-Би залуудаа одоогийнхоос өөр техникээр зурдаг байлаа. Анх 22 настайдаа “Ээж ээ, хар даа” гэдэг зургаараа Монголын дүрслэх урлагийн бүх зураачдын хэмжээнд гарч ирж чадсан. Энэ зургаараа нэлээд шуугиан тарьж, олон улсын наадмаас ч шагнал авах шахсан удаатай. Энэ үеэс хойш ороо бусгаа явлаа. Гадаадад сургууль төгсөөгүй, дээд сургуулийн дипломгүй гэдгээрээ гадуурхагдах үе байсан. Тэр үетэй харьцуулахад танин мэдэхүйн цар хүрээ улам өссөн нь мэдээж. тэр хэрээр хийж буй уран бүтээлд өөрчлөлт гарна л даа.

-Таныг хамгийн их зовоосон уран бүтээл юу байв?

-Би “Ээж ээ, хар даа” зургийг гурван сар зурсан. дотор бодогдсон юм цаасан дээр бууж өгөхгүй зовоогоод байсан юм. Ер нь зовоосон зураг олон бий. Болохгүй бол цааш нь тавьчихаад өөр юм оролдоно. Тэгээд дараа нь дахиж оролдсоор байгаад заавал дуусгаж байж санаа амардаг. Жишээлбэл, Чингис хаан, Жамух хоёрын хамгийн сүүлчийн уулзалтын зургийг би 10 жилийн турш бодсон. Хар зураг нь бэлэн болчихсон. Одоо өнгөөр ялгах гэж байгаа. Жамух “Намайг цаазал” гээд бүсээ өгч байгаа юм. Чингис хааны дүр ямар байх нь сайн тодроогүй байна. Гэхдээ Жамухаас арай бүдэг харагдах ёстой. Иймэрхүү маягаар удаан бодож байж зурах тохиолдол цөөнгүй. Ер нь би яаравчлаад, хурдхан шиг дуусгасан болж чаддаггүй хүн. өөрийнхөө хувьд “боллоо” гэж үзсэн үедээ л зургаа дуусгана даа. Би нэг удаа яруу найрагч Б.Лхагвасүрэнг зурсан юм. Өөрт нь үзүүлсэн чинь “Гар нь сонин болчихож” гээд голох маягтай байна. Тэгэхээр нь өгөлгүй буцаагаад аваад явчихсан. Сүүлд нөгөө зургаа авмаар байна гэхээр нь “Би Лхагвасүрэнд шүлэг бичихийг заана гэдэг утгагүй. Үүнтэй адилхан Лхагвасүрэн надад зураг зурахыг заах ёсгүй” гээд хэлчихсэн.

-Таньд ойр дотны, гэр бүлийнхээ хүмүүсийг зуруулах захиалга хэр ирдэг вэ?

-Ирэлгүй яахав. Иймэрхүү захиалгаар л амьдарна шүү дээ.

-Энгийн нэг хөрөг зурахад үнэ өртөг ямар байдаг бол?

-Янз янз даа. Зарим хүн мөнгөндөө их харам байдаг бол зарим нь мөнгөний хэмжээг огт тоохгүй. Ер нь үнэ хөлсний яриа ханцуйн дотор л явагддаг юм.

-Гаднын баячууд сайн уран зурагт үнэ хайрлахгүй төлдөг. Харин Монголд урлагийн бүтээлийг ойлгож, үнэлж чаддаг хүн хэр олон бол?

-Урлагийн бүтээлийг ойлгож, үнэлнэ гэдэг хүмүүжил байхгүй юу. Бид сүүлийн 30 жил юм бүгдийг ашгийн нүдээр харж ирсэн. Яавал үүнийг хямдхан авах вэ гэсэн бодол давамгайлна. Нөгөөтэйгүүр сайн уран бүтээлчийг үнэлж, дүгнэж чадахгүй байна. Жишээ нь, Г.Ариунбаатар гэж дуучныг бид өөрсдөө тодруулсан юм уу. Гадаадын том тэмцээнээс шагнал авангуут нь “Энэ чинь манай хүн шүү дээ” гээд л хошуурсан биз дээ. Чингиз Айтматовыг Оросууд өөрсдөө тодруулсан юм уу. “Гульсары минь баяртай” гэдэг номыг Францын утга зохиол судлаач санамсаргүй байдлаар авч л дээ. Тэгээд буудалдаа очиж уншиж байгаад огло харайгаад босоод ирсэн гэдэг. Ингээд Айтматовын талаар Францын хэвлэлээр шуугиж эхэлсэн. Гэтэл Оросууд “Энэ чинь манай нутгийн хүн” гээд мань хүнийг мандуулчихсан. Бид ч иймэрхүү л байдалтай байна. Урлагийн авьяастнуудаа өөрсдөө тодорхойлж чаддаггүй. Харин “Цогт тайж” киног хийж байх үед урлагийг үнэлж чаддаг байж. Тухайн үед төрийн шагнал авсан хүн санаанд багтамгүй мөнгөн шагнал авч байсан гэдэг. Урлагийг ингэж үнэлдэг хүн өнөөдөр байхгүй.

-Та одоо ямар уран бүтээл туурвихыг хүсч байна вэ?

-Би хэнийг ч зурахыг хүсддэггүй. Харин хэнийг зурахыг дотроос хэлж өгдөг юм. Хүнд чинь зөн совин гэж байна шүү дээ. Явж байхад гэнэт нэг бодол орж ирнэ. Түүнийгээ л зурагт буулгадаг юм. Гэхдээ зурахыг хүсдэг дүр мэдээж бий. Монголын сайхан хатан, язгууртан эмэгтэйн төрх гаргахыг хүсдэг. Гэхдээ Чингис хааныг зуръя гэсэн бодол надад ерөөсөө орж ирдэггүй юм.

-Сүүлийн үеийн уран бүтээлээсээ аль зурганд нь сэтгэл хангалуун байна вэ?

-Ц.Элбэгдоржийн ээжийн хөрөг байна даа. Энэ зургаа овоо дориун болчихсон гэж тоогоод байгаа.

-Та ээж, аавыгаа зурж байв уу?

-Аавыгаа зурж байсан. Ээжийгээ зурах гээд дотроо бодоод л явна. Гэхдээ өөртэйгөө хамт байгаагаар зурах юм. “Ногоон торгон дээлээрээ хэчнээн жил гоёлоо доо” гэсэн дуу байдаг даа. Энэ бол монгол ахуй, монгол амьдрал. Ээжид маань үүн шиг үйтэн хуар дээл байсан юм. Ээж маань тэр дээлээ өмсчихсөн, дөрөв, таван настай намайг хөтөлчихсөн явж байгаа дүр зураг санаанд буугаад байгаа юм. Одоогоор эхэлж амжаагүй л байна. Уран бүтээлч бид чинь хүнээс захиалга авч амьдардаг хүмүүс. Захиалгын зурагныхаа хажуугаар уран бүтээлээ хийдэг учраас олон жил болчихоод байдаг юм.