A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2614/

Хөршүүдийн түншлэл Монголоос тээврийн шинэчлэл “нэхнэ”

“Улаанбаатар төмөр зам”-ыг шинэчлэхэд 240 сая ам.доллар шаардлагатай

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2614/


Дэлхийн топ их гүрнүүд хоорондоо хөлөө жийлцэх зуур манай хоёр хөршийн харилцаа гүн гүнзгий ойртон дотносож байна. Америкт мөчөөгөө өгөхгүй гэдгээ хатуухан мэдэгдсэн өмнөд  хөршийн төрийн тэргүүн Ши Жиньпин өнгөрсөн долоо хоногт ОХУ-д айлчилж, хоёр улсын харилцааны шинэ эрин эхэлснийг зарлан тунхаглалаа. АНУ-тай худалдааны тарифаар гал гарсан тулаан өрнүүлж буй өмнөд хөршийн төрийн тэргүүн ОХУ-д айлчлахдаа “Большой” театрт тоглолт үзэн, Москвагийн амьтны хүрээлэнгээр зугаалсан нь Хятад, Оросын түншлэл, харилцан ойлголцлол хэр түвшинд буйг тодхон харуулав.

Сүүлийн жилүүдэд илт сэргэж, илүү ойртсон манай хоёр хөршийн харилцаа ирэх жилүүдэд ч улам батжиж, худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагаа нь итгэмээргүй өсөх төлөв тодорч эхэллээ. Хоёр орны худалдаа 2018 онд 25 хувиар нэмэгдэж, 108 тэрбум ам.долларт хүрчээ. 2020 он гэхэд Хятад, Оросын худалдааг 200 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилт хэдхэн жилийн бүтэшгүй санаа мэт сонсогдож байсан ч мөдхөн биелэх нь. Гэтэл их гүрнүүд одоогийн энэ түншлэлээ ирээдүйд илүү өргөжүүлж, зүү орох зайгүй мэт байгаа улс төрийн харилцаагаар эдийн засгийн түншлэлээ илүү тэтгэж, усална гэдгээ өнгөрсөн өдрүүдэд сүр дуулиантай зарлачихав. Тэгвэл Хятад, Оросын худалдаа, эдийн засгийн их урсгал, огцом өсөлтөд энэ хоёр улсыг холбодог Монгол Улс нэгдэж, үүнийг боломж болгож чадах уу.

Өрнөөс Дорно хүртэлх хамгийн дөт хийгээд дардан замыг хэлхэн оршдог Монгол Улсаар дамжуулах ачаа тээврийн эргэлт нэмэгдэж, манай улс газар зүйн ховорхон байрлалаа ашиглан чамгүй доллар халааслаж буй нь үнэн. Өнгөрсөн онд Монголын нутгаар дамжин өнгөрсөн чингэлэг тээврийн тоо өмнөх оноос 53 хувиар өсөж, 855 галт тэрэгт хүрчээ. Энэ нь хоёр жилийн өмнөхөөс бараг тав дахин өссөн үзүүлэлт юм. Төмөр замаар тээсэн дамжин өнгөрөх тээврийн хэмжээ 3.4 сая тоннд хүрснийг албаныхан мэдээлж байна. Сүүлийн жилүүдэд экспорт, импорт уралдан өсөж, Монголоор дайрах тээврийн хэмжээ нэмэгдсэнээс төмөр замын тээврийн орлого 15 хувиар дээшилж, 616 тэрбум төгрөгт хүрэв.

Гэвч манай тээврийн хүчин чадал дээд хязгаартаа тулчихаад байгаа аж. “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн дарга Д.Жигжиднямаа “Манай нэвтрүүлэх, тээх чадварын хэмжээ дээд цэгтээ хүрсэн. Одоо технологийн шинэчлэл хийхээс өөр аргагүй болчихоод байна” хэмээн учирласан юм. Үүнийг ч олон улсын төлөөлөгчид хүлээн зөвшөөрсөн. Олон улсын Газар, гүүрийн тээврийн хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Лин Бэйжань “Транзит тээврийн явц 2017 онд харьцангуй удаан байсан ч 2018 онд Бээжинд болсон уулзалтын дараа огцом нэмэгдсэн. Гэхдээ ачаа тээвэр хурдацтай нэмэгдэж буй энэ үед хүлээн авах чадвар хүрэлцэхгүй байх вий гэдэгт санаа зовниж байна. ОХУ-аас Монголоор  дамжин Хятадад ирж буй ачааны хэмжээ огцом нэмэгдэж буй нь ачаалал үүсгэж байна” хэмээн өгүүллээ.

• Дэлхийн топ их гүрнүүд хоорондоо хөлөө жийлцэх зуур манай хоёр хөршийн харилцаа улам гүнзгийрлээ.

• Манай төмөр замын нэвтрүүлэх, тээх чадварын хэмжээ дээд цэгтээ хүрсэн. Одоо технологийн шинэчлэл хийхээс өөр аргагүй болчихоод байна.

• Шинэ санхүүжилтээр 470 километр төмөр замыг шинэчилж, зүтгүүрийн паркаа нэмэгдүүлэн, галт тэрэгний удирдлагын бүтцээ өөрчлөх зэрэг ажил хийнэ.

2018 онд Европоос Азийг чиглэх транзит тээвэр буюу ОХУ-аас Монголын нутаг дэвсгэрээр дамжин Эрээний боомт хүрэх тээврийн тоо огцом өссөн. Монгол Улс транзит тээврийн нийт захиалгын 80-90 хувийг нь одоогоор биелүүлж байгаа. Цаашид захиалга улам өсөх хандлагатай байгаа аж. Манай улсын гол шугам буюу ОХУ-БНХАУ-тай холбож буй төмөр замын урт 110 км. Энэ нь Казахстанаар дамжин өнгөрөх коридороос 513 км, Транс Манжуурын коридороос 748 км-ээр тус тус дөт. Тиймээс худалдаа эргэлтийн тодорхой хувь нь Монголоор дайрахаас өөр аргагүй болж, энэ тээврийн ачааллыг дээд цэгт нь хүргэжээ.

Худалдааны дайнаас үүдэн БНХАУ-ын хүнс, хөдөө аж ахуйн түүхий эдийн нийлүүлэлт тарифын хоригт өртөж, эрэлт өсөж эхэлсэн. Өнгөрсөн жилүүдэд эрчим хүчний түүхий эдийн худалдан авалтаа нэмэгдүүлж байсан өмнөд хөрш өдгөө мах, махан бүтээгдэхүүн, буурцаг зэрэг хөдөө аж ахуйн түүхий эдийн эрэлтээ ОХУ-аас хангахаар зорьж эхэлсэн байна. Энэ хэрээр хоёр хөршийн худалдаа төрөлжиж, илүү ойр дөт дэд бүтцийн сүлжээг эрэлхийлэхэд хүрчээ.

Харамсалтай нь өнөө хэр Монгол Улс хоёр хөршийн худалдааны эргэлтийн их урсгалд бэлэн биш хэвээр. Бараа эргэлтийн хэмжээгээ багахан нэмэхэд л манай хүчин чадлаас давахад хүрээд байгаа нь энэ. Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Энх-Амгалан “ОХУ, БНХАУ-ын худалдааны эргэлт удахгүй 200 тэрбум ам.долларт хүрэх гэж байна. Монгол болон Хятад улсын хоорондох худалдаа 10 тэрбум ам.доллартай тэнцэх гэж байна. Энэ том худалдааны эргэлтийг гол дамжуулагч нь Монгол Улс байх ёстой. Үүний тулд төмөр замын бүтээн байгуулалт ялангуяа, төмөр замын суурь бүтцийг өргөтгөх, хөдлөх бүрэлдэхүүнийг шинэчлэх шаардлагатай байгаа” хэмээн мэдэгдсэн нь нэгийг өгүүлнэ.

Харин эдгээр ажлыг хийхэд 240 сая ам.доллар шаардлагатай байгаа аж. Энэ хэмжээний санхүүжилтээр 470 километр төмөр замыг шинэчилж, зүтгүүрийн паркаа нэмэгдүүлэн, галт тэрэгний удирдлагын бүтцээ өөрчлөх зэрэг ажил хийнэ. Мөн хос төмөр зам болон цахилгаанжуулалтад шилжих бэлтгэлээ хийнэ гэдгийг “Улаанбаатар төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн Тээвэр хөдөлгөөн хариуцсан замын орлогч дарга Г.Ганболд онцолсон. Гэтэл шинэчлэлээ хүлээж буй төмөр замыг сэргээн сайжруулах санхүүгийн эх үүсвэр өнөө хэр шийдлээ олоогүй байна. Монгол, ОХУын Засгийн газар хоорондын Комиссын хурлаар энэ асуудлыг хэлэлцэж, хоёр тал дэмжин ажиллах тохиролцоонд хүрсэн хэмээн “Улаанбаатар төмөр зам”-ын удирдлагууд хэлдэг. Гэвч энэ хэмжээний санхүүжилтийг хаанаас гаргах, хэрхэн босгох нь одоогоор тодорхойгүй. Энэ хэрээр Монгол боломжоо алдаж, манай улсыг чиглэх байсан валютын урсгал биднийг тойрсоор байна.

Худалдааны дайн, хоёр хөршийн харилцаа гээд гэнэтийн хүчин зүйлс Монголд орлогоо өсгөх шинэ боломжийг нээж байна. БНХАУ, ОХУ цаашлаад Европ, Азийн худалдааны эргэлт улам өсөх нь тодорхой болж буй энэ үед бид яаравчлахгүй бол Евразийг холбосон хамгийн дөт гарц болох Монгол Улс их гүрнүүдийн өгч буй боломжийг дахиад л алдахад хүрэх нь.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Samsung дэлгэцийн гажигтай нугалдаг утсаа засаж дуусгалаа

 0 сэтгэгдэл


Samsung Electronics Co дэлгэцний гэмтлээс болж худалдаанд гарах товыг нь хойшлуулсан Galaxy Fold загварынхаа хийцийг бүтэн хоёр сар шинэчилж дуусгасныг эх сурвалж мэдээллээ. Хийц сайжруулалт дуусмагц Өмнөд Солонгосын аварга үйлдвэрлэгч ач холбогдолтой ухаалаг утсаа зах зээлд гаргах боломтой боллоо.

Дэлхийн ухаалаг утасны тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Galaxy Fold-ын худалдааны хувилбарыг ү йлдвэрлэх сүүлчийн шатанд орсон ч борлуулах тов нь хараахан тодорхойгүйг компанийн дотоод мэдээллийг задруулж буй нэрээ дурдахыг зөвшөөрөөгүй эх сурвалж тайлбарлав.  Туршилтын хувилбарын дэлгэцнээ наалттай хамгаалалтын хальсыг хуулмагц дэлгэц доголдож байгааг Bloomberg News зэрэг мэдээллийн хэд хэдэн хэрэгсэл мэдэгдсэний дараа Samsung ухаалаг төхөөрөмжөө зах зээлд гаргахаа хойшлуулсан юм.

Өмнөд Солонгосын тэргүүлэх компани ээлжит бүтээгдэхүүнээ бүтэлгүйтэхээс сэргийлэн эрчимтэй ажиллав. Энэ удаа дэлгэцийг бүрсэн хамгаалалтын хальсыг гадна ирмэгийн дотор тал руу оруулсан тул гараар хуулж авах аргагүй болсныг сайжруулсан хувилбартай нь танилцсан хүмүүс өгүүлж байна. Мөн нугасны хийцийг сайжруулж дэлгэцтэй нэг түвшинд үл ялиг өргөж өгсөн тул ухаалаг утсы г дэлгэхэд өмнөхөөсөө эвтэйхэн болжээ.

Шинэ шийдэлд илүү хатууруулж өгсөн хамгаалалтын хальс урьдынх шиг хуулж авдаг тусдаа эд бус, утасныхаа цогц бүрдэл болж чадлаа. Энгийн нүдэнд бараг анзаарагдахгүй үл ялиг товойлгосон нь хэрэглээний явцад дэлгэцийн гол хэсэгт нугалаас үүсэхээс сэргийлсэн хэрэг хэмээн зарим нь тайлбарлаж байна.

Анх дөрөвдүгээр сарын 26нд зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн 1,980 ам.долларын үнэтэй Galaxy Fold нь Samsungын чухал бүтээгдэхүүн. Уг загвар нь Apple Inc-тэй өрсөлдөх, Huawei Technologies Co зэрэг хятад өрсөлдөгчдөөсөө тасрахад нь Samsung-д тус болох учиртай, дэлхийд хамгийн анхны масс үйлдвэрлэлийн нугалдаг дэлгэцтэй ухаалаг утас юм. Bloomberg-д ирүүлсэн анхны хувилбар хамгаалалтын хальсыг хуулснаас хойш удалгүй ажиллахаа больж, нугастай харалдаа нугалдаг хэсгээрээ бяцхан цуурчээ.

Анх дөрөвдүгээр сарын 26нд зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн 1,980 ам.долларын үнэтэй Galaxy Fold нь Samsungын чухал бүтээгдэхүүн. Уг загвар нь Apple Inc-тэй өрсөлдөх, Huawei Technologies Co зэрэг хятад өрсөлдөгчдөөсөө тасрахад нь Samsung-д тус болох учиртай, дэлхийд хамгийн анхны масс үйлдвэрлэлийн нугалдаг дэлгэцтэй ухаалаг утас юм. Bloomberg-д ирүүлсэн анхны хувилбар хамгаалалтын хальсыг хуулснаас хойш удалгүй ажиллахаа больж, нугастай харалдаа нугалдаг хэсгээрээ бяцхан цуурчээ.

Galaxy Fold-ыг угсрах үндсэн үйлдвэр байрлаж буй Вьетнам руу үндсэн бүрдлүүдийг удахгүй тээвэрлэж эхлэх төлөвлөгөөтэй Samsu ng компани бүтээгдэхү үнээ зах зээлд нийлүүлэх товоо хараахан тогтоогүй байгааг эх сурвалж өгүүлсэн юм. Юутай ч Нью-Йорк хотноо наймдугаар сарын 7-нд танилцуулах шинэ шилдэг загвар Note 10-тай зэрэгцүүлэхгүй хэмээн зарим нь таамаглаж байна. Таамагтай холбогдуулан тайлбар өгөхөөс Samsung-ийн төлөөлөгчийн газар татгалзлаа.

Хойшлогдсон Fold нь Samsung компани инновацаар зах зээлд тэргүүлж, өсөлт нь саарсан ухаалаг утасны зах зээлд шинэ түлхэц өгөхөд тус болно. Өмнөд Солонгосын Сувонд төвтэй тус компани урьд нь 2016 онд зай хураагуурын гологдлоос болж шатах эрсдэлтэй Note 7 загвараа зах зээлээс эргүүлэн татаж байв. Мөн өрсөлдөгч Huawei компани нугалдаг дэлгэцтэй загвараа зах зээлд нийлүүлэх товыг хойшлуулсан нь Samsung-ыг яарах шалтгаангүй болгосон хэмээн зарим эх сурвалж тайлбарлав.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Япон, Өмнөд Солонгосын маргаан улам хурцадлаа

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Дэлхийн дулаарал жуулчдыг монгол руу чиглүүлнэ

Бараан мэдээ, хор хохиролтой зэрэгцээд цаг уурын өөрчлөлт зарим хэсэгт өсөлт, эерэг нөлөө дагуулж байна

 0 сэтгэгдэл


Алтан нар, шаргал элсээр алдартай Калифорнийн зун. Жил бүрийн долдугаар сард дал модны зурагтай цамцаар гоёж, далайн эрэг дээр биеэ наранд шарж хэвтдэг зарим америк хүн энэ зуныг Хойд Америкийн цанын баазуудад цана, чаргаар гулгасан шиг өнгөрөөж байна. Урин дулаантай уралдан үүдээ барьж, үйл ажиллагаагаа зогсоодог Америкийн цанын баазууд  энэ зун амрах завгүй, ачаалалтай ажиллах болжээ. 8.4 тэрбум ам.доллараар хэмжигдэх, Хойд Америкийн цанын баазын бизнест уур амьсгалын өөрчлөлт эергээр нөлөөлж, идэвхтэй ажиллах өдрийн тоог нэмэгдүүлж, энэ хэрээр ахиу орлого олох боломжийг нээсэн нь энэ.

Туйлын цаг уурын өөрчлөлт энэ бүс нутагт орох хур тунадасны хэмжээг нэмэгдүүлж, агаарын хэмийг буулгасан байна. Мөн энэ жил агаарын хэм олон жилийн дунджаас сэрүүн байснаар цаг наашилсан ч цас хайлсангүй өдий хүрээд буй юм. Өвлийн хэдхэн сараар үйл ажиллагаа нь хэмжигддэг байсан цанын баазуудын ажиллах хугацаа сунаснаар Vail амралтын баазын гулгагчдын тоо 20 хувиар өсөж, 13.7 саяд хүрсэн бол орлого нь 20 хувиар дээшилж, 1.8 тэрбум ам.доллартай тэнцжээ. Уур амьсгалын өөрчлөлт бол хүн төрөлхтний өмнө тулгарч буй хамгийн том сорилтын нэг. Энэ аюул хүн төрөлхтний бахархал, хөгжил дэвшлийн гэрч болсон бүтээн байгуулалтыг хормын төдийд нурааж, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй гамшиг, экологийн доройтол, сүйрлийн бараан мэдээ дэлхий дахинд тасралтгүй хөвөрсөөр байна.

Гэхдээ хар бараан мэдээ, хор хохиролтой зэрэгцээд цаг уурын өөрчлөлт дэлхийн зарим хэсэгт өсөлт, эерэг нөлөө дагуулж буй нь ажиглагдаж эхэллээ. Зөвхөн Америк гэлтгүй Альпийн нуруу орчмын аялал жуулчлалыг ч дэлхийн дулаарлаас үүдсэн өөрчлөлт хөгжүүлж байгаа аж. Далайн түвшнээс дээш, өндөрлөг хэсэгт оршдог энэ нутаг зуны улиралд хүйтэн, чийглэг уур амьсгалтай тул жуулчдад тааламжтай хэсэгт тооцогддоггүй. Харин сүүлийн жилүүдэд цаг уур алгуур дулаарч буйгаас Альпийн нуруу зуны цагт жуулчдыг соронз мэт татдаг газар болох төлөвтэй. Энэ хандлага Ботсванад ажиглагдаж, цаг уурын дулаарал аялахад улам тааламжтай болгосноор тус улсыг чиглэх жуулчдын тоо нэмэгдэж байгаа аж.

Аялал жуулчлал зэрэг зарим салбарт гарч буй өсөлтийг уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдсэн гарз, хохиролтой харьцуулшгүй. Гэхдээ дэлхийн дулаарлаас үүдсэн айдас, заналхийлэл дунд зарим эерэг тал ажиглагдаж байгаа нь энэ. Ер нь дэлхий дахинд далайн эрэг дээр хэвтэх өдрүүдийн тоо нэмэгдэж, үйлчилгээний салбар өргөжин тэлэх төлөвтэй. Ирэх арван жилд аялал жуулчлалын салбарт цаг уурын өөрчлөлт үл мэдэг мэдрэгдэнэ. Харин дунд хугацаанд илт мэдрэгдэж, дэлхийн жуулчдын урсгалыг ч цаг уурын өөрчлөлт эргүүлж мэдэх нь. Ялангуяа, хүйтэн бүс нутгуудын цаг уур бүлээсэж, эрс тэс цаг уурыг илүү тааламжтай болгосноор эдүгээ халуун дулаан орныг чиглэж буй жуулчдын урсгал эргэж, сэрүүн орнуудыг зүглэх таамаглал ч байна.

Тэгвэл Монголд хэрхэн нөлөөлөх бол. Энэ асуултад олон улсын судлаачид хуваагдмал байр суурь илэрхийлдэг. Цаг уурын өөрчлөлт нь цөлжилт хуурайшилт, ган, зуд зэрэг байгалийн гамшиг дагуулж, малчдын амьжиргаа, хүнс хөдөө аж ахуйн салбарыг сөхрүүлэх эрсдэл бийг зарим судлаач анхааруулж буй. Гэхдээ Азийн хөгжлийн банкнаас танилцуулсан дэлхийн дулаарлаас урт хугацаанд эдийн засгийн хэмнэлт, эерэг нөлөө хүртэх боломжтой орнуудын тоонд Монгол Улс бичигдэж байгаа. Цаг агаар дулаарснаар манай улсын ДНБ-ий өсөлт 1.4 хувиар эрчимжих тооцоо бий. Мөн АНУ-ын Sussex их сургуулийн эрдэмтний тооцоогоор дэлхийн дулаарлаас үүдэн жуулчдын тоо нь өсөх орнуудын жагсаалтад Монгол Улс хоёрдугаарт бичигдсэн. Монголыг чиглэх жуулчдын тоо дэлхийн дулаарлаас үүдэн дунд хугацаанд 122 хүртэл хувиар нэмэгдэх төлөвтэй аж.

Уг нийтлэлээр уур амьсгалын өөрчлөлтийг өмөөрч, хөхүүлэн дэмжихийг зорьсонгүй. Харин саарын хажуугаар сайн гэгчээр шинэ тутам ажиглагдаж буй шинэ зүйлийг өгүүлэхийг хичээсэн болно. Дэлхий нийтийн сорилт болж буй уур амьсгалын өөрчлөлтийн өмнө хүн төрөлхтөн хүчин мөхөсдсөөр буй. Гэхд ээ энэ өөрчлөлтөөс бид бултах аргагүй.

Бас гараа хумхин харсаар суугаад эх дэлхийгээ сүйрүүлж болохгүй. Иймд өмнөх алдаагаа үл давтаж, тогтвортой хөгжлийн төлөө хүчин зүтгэхийн сацуу уур амьсгалын сайн, муу сүлэлдсэн өөрчлөлтийг соргогоор мэдэрч, бодлого, үйл ажиллагаагаа уялдуулах ажил ч биднийг хүлээж байна. Ялангуяа, цаг уурын эрс тэс уур амьсгал монголчуудад эдийн засгийн сул тал болдог нь үнэн. Гэхдээ энэ сул талыг бүдгэрүүлж, зарим талаар эдийн засгийн хэмнэлт, өсөлт авчрах боломжийг байгаль орчны өөрчлөлт олгож байна. Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс айж суусаар хохирох бус харин байгаль орчин, нийгэм, эдийн засагт ажиглагдаж буй шинэ зүйлийг соргогоор мэдэрч, тохирсон бодлого хэрэгжүүлж чадвал эрсдэлийг ч өөртөө ашигтайгаар эргүүлж болох нь.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Huawei-гийн хоригийг зөөллөх америк үйлдвэрлэгчдийн шахалт

 0 сэтгэгдэл