A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3389/

Хөрөнгийн зах зээлийн хүндхэн улирал ард үлдлээ

Компаниудын хувьцааны ханш хөрөөний ир шиг хэлбэлзсэн хэвээр

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3389/

Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниуд эхнээсээ энэ оны гуравдугаар улирлын тайлангаа олон нийтэд танилцуулж эхэллээ. Тэдний хувьд тайлант улирал сайнгүй байж, дийлэнх компанийн хувьцааны ханш уруудсан дүр зурагтай байв.Шинэ бүтээгдэхүүн зах зээлд гарсангүй. Харин байгаа хэд нь хувьцааны ханшаа хадгалж үлдэх гэж багагүй сандарлаа. Ашиг, орлогын хэмжээ компаниудад харилцан адилгүй нэмэгдсэн хэдий ч хувьцааных үнэлгээ нь огцом доошилж, хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ өнгөрсөн сард олон хоног дараалан буурсан билээ. Ингэснээр зах зээлийн үнэлгээ нь 2.4 их наяд төгрөгөөс 2.3 их наяд болтлоо сулрав. Тэр тусмаа хөрөнгийн биржид шинээр орж ирсэн компаниудын хувьцааны ханш гуравдугаар улиралд ихээхэн хэлбэлзэж, хөрөнгө оруулагчдын санааг чилээлээ. Хүн болгон хувьцаа авахаар хошуурч байсан зах зээл нам гүм оргино. Санхүүгийн зохицуулах хорооны мэдээллээр, энэ оны хоёрдугаар улиралд хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ 2016 оны мөн үетэй харьцуулахад 1.8 дахин өсөж, 2.6 их наяд төгрөг болсон. Тэгвэл гуравдугаар улиралд өндөр өсөлт үзүүлсэн үнэлгээ буурч, хөрөнгийн зах зээл рүү хошуурч байсан олны итгэл ялимгүй хөрөв бололтой. Хөрөнгийн зах зээлийн шинжээч Д.Ангар “Хөөс хагарч эхэлсэн. Компаниудын хувьцааны ханшийн уналт цааш үргэлжлэх эрсдэл өндөр байна. Одоогийн уналтаас илүү уналт руу хүрэхийг үгүйсгэхгүй” гэв. 2016 онд хувьцааны арилжаа зах зээлийн ердөө хоёр хувь, 98 хувийг нь Засгийн газрын бондын арилжаа эзэлж байсан бол 2017 оноос Засгийн газар бонд арилжихаа зогсоосон. Ингэснээр сүүлийн гурван жилд нээлттэй хувьцаат компаниуд хөрөнгийн зах зээлд хувьцаагаа арилждаг болсноор арилжааны хэмжээ 6.3 дахин өссөн хэмээн Санхүүгийн зохицуулах хорооны удирдлагууд онцолж буй. Хэдий тийм боловч хөрөнгийн зах зээлд хөл тавьсан компаниудын хувьцааны ханш энэ оны есдүгээр сараас хойш хөрөөний ир шиг хэлбэлзсэн хэвээр байна. Энэ онд анхааралтай ажиглах таван хувьцааг marketinfo.mn сайтаас танилцуулсан. Үүнд, Говь, АПУ, МИК Холдинг, Лэнд МН ББСБ, Мандал даатгал компани багтжээ. 





A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хувийн хэвшилд халтай таван жилд өрийн дарамт нэмэгдлээ

 0 сэтгэгдэл
  • Монгол Улсын хөгжилд үлэмж нөлөө үзүүлэх учиртай мега төслүүд бага багаар урагшилж байна.

Монголын эдийн засаг, бизнесийн орчинд сүүлийн таван жилд гарсан өөрчлөлтийг бид онцоллоо. Тав гэж тодотгохын учир нь манай сонин уншигчдын хүртээл болоод таван нас хүрч байна. Энэ хугацаанд улс орны аж амьдрал, нийгэм эдийн засгийн хөгжилд онцгой тус нэмэр болох, болохгүй өчнөөн шийдвэр гарч, өсөлт уналт үүнтэй хамт зэрэгцэн тохиож байсан түүхийг бичилцлээ. Хамгийн том онцлох чухал үйл явдал гэвэл хоёр жил гаруй зогссон “Оюутолгой” төслийн далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжүүлтийн төлөвлөгөөнд 2015 оны тавдугаар сарын 18-нд Дубай хотноо талууд гарын үсэг зурж, баталгаажуулсан явдал. Ингэснээр гүний уурхайн төслийг дахин эхлүүлсэн билээ. Ч.Сайханбилэгийн тэргүүлсэн Засгийн газрын урт удаан хугацааны турш үргэлжлүүлсэн хэлэлцээрийн үр дүн өнөөдөр эдийн засагт гарч байна. “Оюутолгой” төсөл өнөөдөр 14 мянган хүнийг ажлын байраар хангаж байгаа бөгөөд үүний 54 хувь нь гүний уурхайд ажиллаж буй. Манай улсын эдийн засгийн итгэл найдвар нь уг төсөл хэдийн болжээ. Монголыг сонирхох хөрөнгө оруулагчдад төслийн хоёр дахь шат эхэлсэн нь эерэг мэдээ байв. Төслийн хувь заяаг нэн эргэлзээтэй болгох шийдвэр УИХ-аас гарсан өдөр ийн бичиж буй нь хачирхалтай тохиолдол аж. “Оюутолгой” төслөөс гадна “Тавантолгой” төсөл хөрөнгө оруулагчдын анхаарлын төвд байж ирсэн. Гэвч энэхүү төсөл багагүй саад бэрхшээлийг туулж, ирэх онд олон улсын хөрөнгийн зах зээлд хувьцаагаа бүртгүүлэхээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Уг төслийг хэрэгжүүлэх “Эрдэнэс Тавантолгой” компани өрийн хавхнаас гарч, 2018 оноос ашигтай ажиллах болсноор иргэдэд эзэмшүүлсэн 1072 ширхэг хувьцаанд ногдол ашиг тараах хэмжээнд тус компанийн санхүүгийн үзүүлэлт сайжирсан. Өдгөө сонгуулийн өмнө Хонгконгийн хөрөнгийн биржээр хувьцаагаа арилжаалж, тэрбум гаруй ам.доллар босгохоор төлөвлөж байгаа. Монгол Улсын хөгжилд үлэмж нөлөө үзүүлэх учиртай мега төслүүд бага багаар урагшилж байна. “Тавантолгой” төслийн хэлэлцээр ихээхэн маргаан дагуулж байгаа талаар манай сонин 2015 оны хоёрдугаар сарын 3-ны дугаартаа хөндөж байв. Эдийн засагт гарсан сайн зүйл гэвэл гадаад валютын албан нөөц нэмэгдэж, 3.8 тэрбум ам.долларт хүрсэн үе. Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулж, алтны салбарынханд татварын хөнгөлөлт үзүүлснээр төв банкинд тушаах алтны хэмжээ эрс нэмэгдэж, түүхэн дээд түвшинд хүрсэн билээ. Тодруулбал, 2018 онд алт тушаалт оргил цэгтээ хүрч, 22 тоннд очсон. Энэ нь дотоодын валютын нөөцийг өргөж, төгрөгтэй харьцах ам.долларын ханшийн өсөлт тогтворжих хөрс бүрдсэн. Гэвч саарал жагсаалт, Засгийн газар уул уурхайн компаниудын үйл ажиллагааг хоморголон хаах болсноор төгрөгтэй харьцах ам.долларын ханш чангарсан хэвээр байна. Энэ болгон хөрөнгө оруулагч үргэх, Монголоос зайгаа барихад хүргэв. Эргэн сануулахад, хямралд нэрвэгдээд байсан эдийн засаг эргэн сэргэж, энэ оны гуравдугаар улиралд 6.3 хувиар өсөв.

Энэхүү өсөлтийг бий болгоход худалдаа, үйлчилгээ, уул уурхайн салбар голлох нөлөө үзүүллээ. Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлтийг хувийн хэвшил бий болгож байна. Өнгөрсөн таван жилийн хугацаанд зэс, нүүрс тэргүүтэй уул уурхайн бараа бүтээгдэхүүний үнэ сэргэж, өсөлттэй, тогтвортой байснаар төсвийн орлого давж эхэлсэн. Үүнээс гадна ОУВС-гийн тусгай хөтөлбөр хэрэгжих болсноор төсөв, мөнгөний бодлого хумигдсан. ОУВС-гийн "Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр"-т Монгол Улс дахин орж, 430 сая ам.долларын зээл авахаар болсон. Гэвч уг хөтөлбөрт зогсонги байдалд ороод байна. Хэдий тийм боловч эдийн засагт тулгарч буй сорилт цөөнгүй. Тухайлбал, 2021 оноос олон улсын зах зээлээс босгосон өндөр дүнтэй бондуудын өр төлбөрөө барагдуулж эхэлнэ. Гэгээтэй мэдээ бас байна. Монголын хөрөнгийн зах зээлд сүүлийн таван жил ихээхэн ээлтэй байлаа. Энэ хугацаанд арилжааны хэмжээ 6.3 дахин өсөж, шинээр арав гаруй компани хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй болж, олон нийтийн засаглалтай боллоо. Мөн татварын хоёр шатны шинэчлэлд эрх баригчид цэг хатгаж, бизнесийн орчинд хал ихтэй татварын бодлого үйлчилж байна. Инфляц тогтворжиж, валютын ханш огцом хэлбэлзсэн, төсвийн алдагдал эрс тэлсэн, төр хувийн хэвшил рүү халдан довтлох нь улам нэмэгдсэн он жилүүд бидний ард үлджээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Ирэх жил цахим худалдаа $900 тэрбумд хүрнэ

Дэлхийн эдийн засагт ямар өөрчлөлт гарах вэ

 0 сэтгэгдэл


Өнөөдөр 3.2 тэрбумаар тоологдож буй дундаж давхаргын хүн ам 2030 он гэхэд таван тэрбум давна. Энэхүү өсөлт, чанартай амьдралын төлөөх хэрэгцээ эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэх ээлжит сорилт болж байна. 2000 оноос хойш дундаж давхаргын эрчим хүчний хэрэгцээг хорт хийн ялгарал багатай эх үүсвэрээр хангах технологийн хөгжүүлэлтэд ес орчим тэрбум ам.доллар зарцуулаад байна. Цаашид дундаж давхарга тэлэх хэрээр эрчим хүч болон хүнсний хэрэглээ олон улсын анхаарлын төвд үргэлж байх нь.

Эрчим хүчний хэмнэлтийг эрчимтэй ярихаас аргагүй боллоо. Үүнийг “Шинэ эдийн засгийн чуулган” дэлхий нийтэд сануулж ирсэн. 2040 он хол биш ээ. Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагын гишүүн бус орнуудын эрчим хүчний эрэлт дээрх онд 61 хувиар өснө гэж 2018 оны чуулганаар ярьсан. Үүнийг өнөө жил дахин ярилцах бөгөөд өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд дэлхийн улс орнууд, хувийн хэвшлүүд ямар өөрчлөлт, дэвшил гаргасан талаар хэлэлцэхээр байна. Сорилтыг даван туулах шийдлийг чуулган хөндөнө.

2034 он гэхэд Африкт
хөдөлмөрийн насны хүмүүсийн тоо 1.1 тэрбумд хүрэх төлөвтэй байгаа нь дэлхийд хамгийн том ажиллах хүчний арми болохоор байна. Дэлхийн хүн амын динамик өөрчлөгдөж байгааг эндээс та анзаарсан байх. 2034 он гэхэд Африкийн хотын хүн ам 187 саяар нэмэгдэнэ. Ингэснээр илүү иноновац, нөөц, хөгжлийн боломжуудын төв ч өөрчлөгдөнө гэсэн үг. Үүнд нийцэх шийдэл, гарцыг “Шинэ эдийн засгийн чуулган” танилцуулна.

2025 он гэхэд өсөн нэмэгдэж
буй хүн амын хүнсний хэрэгцээг хангахын тулд хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүнийг 70 хувь нэмэгдүүлэх шаардлагатай боллоо. Фермерүүд ургацын өгөөжөө нэмэгдүүлэх, байгаль цаг уурын нөлөөллийг бууруулахын тулд газрын талаар ахисан түвшний мэдээлэл байх ёстой аж. Харамсалтай нь технологийн хомс байдлаас болж фермерүүд, тариачид шаардлагатай мэдээлэл цуглуулах боломж хязгаартай байгаа юм. Энэ нь сорилт болж байна.

Ирэх жил гэхэд улс
орнуудын хооронд хийгдэж буй цахим худалдаа 900 тэрбум ам.долларт хүрч өсөх бөгөөд дэлхийн цахим худалдааны 22 хувьд хүрэхээр байна. Ингэснээр харилцан хамааралтай ертөнцөд худалдаа бол дэлхийн эдийн засгийн эх булаг юм. Жижиг, том ямар ч бизнест, шинэ зах зээлд нэвтрэхэд энэ бол хамгийн чухал. Тэгвэл шийдэл нь өнөөдөр, маргаашийн хурлаар илүү тодорхой болох юм. Шинэ дижитал технологийн ачаар улс орнуудын хооронд бизнес эрхлэхэд шуурхай, аюулгүй хямд болж байна. Тухайлбал, Ази, Номхон далайн худалдаанд цаасны хэрэглээг халж, цахим хэлбэрт шилжүүлснээр экспортын өртгийг 30 гаруй хувиар бууруулжээ. Ингэснээр бизнесийн мөнгөн урсгал нэмэгдэж, дэлхийн эдийн засгийн өсөлт хурдсах юм.

Ухаалаг хотын эрэлд дэлхий
нийтээр гарч байна. Тэр тусмаа Ази, Номхон далайн орнуудад энэ бэрхшээл хамгийн их тулгарч байгаа юм. НҮБ-ын тооцоогоор, 2050 он гэхэд дэлхийн нийт хүн амын 68 хувь хот суурин газар төрөх төлөвтэй байгаа. Тиймээс аюулгүй, тогтвортой хөгжил бүхий хотуудыг бий болгох шаардлага урган гарч байна. Үүнтэй зэрэгцээд дэлхийн хүн амын 35 хувийг ердөө л гурван улс дангаараа бүрдүүлэх төлөвтэй байгаа юм. Хэлэлцсэн асуудал нь богино хугацаанд үр дүнд хүрч, шууд биеллээ олох боломж бүхий “Шинэ эдийн засгийн чуулган” маргааш Бээжинд үргэлжилнэ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Улс орнуудын эрэмбэ, дараалал хувьсан өөрчлөгдөх цаг айсуй

Майкл Блумбергийн санаачилсан “Шинэ эдийн засгийн чуулган” хоёр дахь жилдээ болж байна

 0 сэтгэгдэл


Майкл Блумбергийн санаачилсан "Шинэ эдийн засгийн чуулган" хоёр дахь жилдээ болж байна

Давосоос давсан олон улсын форум бий болсныг Bloomberg-ийн New Economy Forum одоогоос жилийн өмнө дэлхий нийтэд тунхаглан таниулсан. Тэгвэл энэ жилийн чуулга уулзалт БНХАУ-ын нийслэл Бээжин хотноо хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байна. Манай гарагийн улс төр, санхүү, бизнесийн салбарын нөлөө бүхий 500 гаруй эрхэм ажил хэрэгчээр энд цуглаад байгаа нь энэ. Тэдний ярилцах сэдэв өргөн цар хүрээг хамардаг бөгөөд дэлхий дахины өмнө тулгарч буй, тэдний нийтлэг эрх ашгийг хөндсөн бэрхшээлтэй агаад маргаантай асуудлыг хөндөж байдгаараа ихээхэн онцлог. Олон улсын хараа энэ өдрүүдэд Бээжинг чиглэж байна. АНУ, БНХАУ-ын хооронд жил дамнан өрнөж буй худалдааны маргаан, 5G технологийн цаашдын чиг хандлага, бизнесийн орчинд өрнөж буй хөрөнгийн шилжилт хөдөлгөөн чуулга уулзалтын анхаарлын төвд байна. “Шинэ хамтын нийгэмлэг шинэ эдийн засгийн төлөө” гэсэн уриа чуулга уулзалтын үндсэн сэдэв. Bloomberg L.P-ийн гүйцэтгэх захирал Майкл Блумбергийн санаачилгаар “Шинэ эдийн засгийн чуулган” анх Сингапурт зохион байгуулагдаж байсан бол энэ удаа Бээжинд төвлөрч байгаа нь учиртай. Хятадын олон улсад эзлэх байр суурь жилээс жилд бэхжиж, шинэ эрин үеийг бүхэлд нь тэд түүчээлэх хэмжээнд яригдаж байна. Тодруулбал, түүхэн эргэлтийн цаг үед бид хэдийнэ тулж иржээ. Дэлхийн өнцөг булан бүрээс хүрэлцэн ирсэн эрхмүүд үүнийг илүүтэй мэдэрч, өөрчлөлт, шинэчлэлтэд улс орон, хувь хүн, хувийн хэвшил бэлэн байх ёстойг дор бүрнээ өгүүлж байна. Эдийн засгийн хүчин чадал, хөрөнгийн урсгал аж үйлдвэржсэн өрнөдөөс эрс хурдацтайгаар дорныг чиглэн, шинэ эдийн засгуудад шилжин байрших боллоо. Энэ зөвхөн эхлэл төдий аж. Шинэ зах зээл, шинэ удирдагчид олон улсын талбарт хүч төрөн гарч, улмаар эдийн засгийн өөрчлөлтийн чиг хандлагад хүртэл гүн гүнзгий нөлөөлөх болов. Төрөл бүрийн сорилт тулгарч байгаа хэдий ч өдөр бүр шинэ боломжууд манай гарагт нээгдсээр байна. Энэ бүхэн шинэ үзэл санаа, шинэчлэл, хамтын ажиллагааг алхам тутам улс орнуудаас шаардаж, ирэхжилүүдэд хүн бүрийн оролцоотой эдийн засгийн өсөлт болоод хөгжил цэцэглэлт юу юунаас илүү чухлаар тавигдах нь. Дэлхий нийтийг хамарсан энэхүү өөрчлөлт дорно, өрнийг бүрхэх төдийгүй хувь хүний эрх, оролцоог салбар салбарын манлайлагчид нэн тэргүүнд авч үзэж байна. Нийгмийн буюу олон нийтийн оролцоотой ирээдүйг бүтээхэд дэлхийн янз бүрийн салбарт хүлээн зөвшөөрөгдсөн удирдагчдыг үүнд уриалан дуудаж, татан оролцуулах, урам зориг өгөх нь “Шинэ эдийн засгийн чуулган”-ы нэг ач холбогдол билээ. Ази, Номхон далайн цэцэглэж буй бүс нутгаас, Африк, Латин Америкийн бум бужигнасан хотоос хүртэл ирж Бээжинд хуран чуулж буй төлөөлөгчид тус тусын үнэ цэнэтэй шийдлээ хуваалцаж байна. Шинэ эдийн засгийн чуулганд Билл Гейтс, Кондолиза Райс, Жак Ма, Хэнри Киссинжер тэргүүтэй эрхмүүд оролцож буй. Улс орнуудын хүчний тэнцвэрт гарах өөрчлөлт, бүс нутгийн ээдрээтэй байдал, тогтвортой хөгжлийн шийдлийг чуулганы оролцогчид маргааш мөн хэлэлцэнэ. Эдийн засаг, нийгэм, хүрээлэн буй орчны ойлголт хэмжигдэхүүн урьд өмнө байгаагүйгээр хувьсан өөрчлөгдөх болсон. Маш хурдтай өрнөж байгаа технологийн дэвшил шинэ мянганы өөрчлөлтийг залан чиглүүлэхээр байна. Эдийн засгийн хүчний тэнцвэрт томоохон өөрчлөлт эрчээ авсаар, 2050 он гэхэд БНХАУ, Энэтхэг дотоодын нийт бүтээгдэхүүний хэмжээ гээрээ дэлхийд тэргүүлэх нь.

Хенри Киссинжер
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга асан, олон улс судлаач

Хятад, Америкийн худалдааны маргаан дэлхийн дэг журмыг алдагдуулах эрсдэлтэй хэвээр байна. Энэ оны гол сэдэв худалдааны дайн гэдгийг өнгөрсөн жилийн “Шинэ эдийн засгийн чуулган”-аар тодотгосон.

Жек Ма
Alibaba компанийн үүсгэн байгуулагч, зөвлөлийн дарга

Хүн болгоны оролцоонд суурилсан эдийн засгийн өсөлт өнөөдөр илүү чухал болж байна. Бид хэнийг ч орхиж болохгүй. Бизнес хүн бүрийн онцлогт нийцсэн үйлчилгээ үзүүлэх, тэдний оролцоог хангах нь ашгаас илүү ач холбогдолтой боллоо.

Ханк Полсон
АНУ-ын Сангийн сайд асан

Хотжилт, цагаачлал, худалдааны маргаан, технологийн хурдтай дэвшил энэ бүхэн дэлхий нийтэд боломж, сорилт зэрэг авчирч байна. Зөвхөн нэг улсын асуудал бус олон улсын ирээдүйг бид хэлэлцэнэ. Дэлхий нийтийн тогтвортой хөгжилд хүн болгоны оролцоо чухал цаг үе ирлээ.

Кондолиза Райс
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга

Энэ жилийн “Шинэ эдийн засгийн чуулган” маш чухал цаг үед болж байна. Улс орнуудын хүчний тэнцвэрт гарч байгаа өөрчлөлт, эрчим хүч, байгаль орчинд тулгарч буй бэрхшээл энэ болгоныг бид ярилцана гэж ойлгож байгаа. Тодорхой гарц, шийдэлд хүрэх нь чуулганы үр дүн юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хүмүүст шинэ чадвар олгох “ухаалаг арьс”

Ийм “арьс”-ыг ID картны оронд төрөл бүрийн нэвтрэх эрх үүсгэхэд ашиглах боломжтой

 0 сэтгэгдэл


Саудын Арабын ван Абдуллын нэрэмжит шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль шинэ төрлийн био нийцэлт полимер (biocompatible poly­mer) нэгдэл зохион бүтээжээ. Уг полимер нь соронзон идэвхт шинж чанартай. Тиймээс төрөл бүрийн цахим төхөөрөмжийн цахилгаан соронзон талбайн үйлчлэлд мэдрэг юм. Эрдэмтэд уг полимерийг цахим дивайсыг зайнаас удирдах чадвартай “ухаалаг арьс”­ны үндсэн материал болж чадна хэмээн үзэж байна. Соронзон элемент бүхий маш нимгэн хальсан биополимерийг хүний арьсанд шууд нааж орхих юм. Жишээ нь хүн гарт нь наалттай ийм арьсыг цахим мэдрэгч-сенсор төхөөрөмжид ойртуулах юм бол зайнаас автоматаар бүртгэж орхино. Тус их сургуулийн эрдэмтэд шинэ “арьс”­ыг хүний зовхинд нааж нүдээ нээх, аних тохиолдол бүрийг бүртгэж туршжээ. “Ухаалаг арьс” нь цэнэглэх шаардлагагүй, өөрөө бие даан байнга ажилладаг тул өдгөө хэрэглэгдэж буй зай хураагуур бүхий бичил цахим төхөөрөмжүүдээс давуу. Хэ­дийгээр өгөгдөл, команд оруулах боломжгүй ч, ийм “арьс”­ыг ID картны оронд төрөл бүрийн нэвтрэх эрх үүсгэхэд ашиглах боломжтой. Эрдэмтэд уг биополимерт тулгуурлан хүний биеийн байд­лыг хянах, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийг таньж тусгай үйлчилгээ үзүүлдэг системд ашиглахаар төлөвлөж байна.