A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3048/

Шаардлагатай гэвэл Ерөнхийлөгчийн саналыг хэлэлцэж болно

Ард нийтийн санал асуулгын зардлыг дахин хэлэлцэхээр боллоо

Шаардлагатай гэвэл Ерөнхийлөгчийн саналыг хэлэлцэж болно
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3048/


Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар Ард нийтийн санал асуулгын төслийг хэлэлцүүллээ.

Хуралдааны эхэнд УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн горимын санал гаргаж, Ерөнхийлөгчийн тавьсан засаглалын хэлбэрийг хамт асуух талаар ярилцаад явах нь зүйтэй байх гэв. Түүнчлэн Ард нийтийн санал асуулга явуулах зардалтай холбоотой асуудлыг дахин ярилцах шаардлагатай байгаа учраас хэлэлцэх асуудлын дараалалд оруулж өгнө үү гэсэн юм.

УИХ-ын Тамгын газрын Хууль, эрх зүйн хэлтсийн дарга Э.Түвшинжаргал тайлбар өгөхдөө, Ерөнхийлөгчийн санал Төрийн байгуулалтын байнгын хороо уг тогтоолын төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулж, санал, дүгнэлтээ гаргасан хойно ирсэн гэдгийг онцлов. Улмаар одоо энэ асуудал чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэгдэх бөгөөд чуулганы нэгдсэн хуралдаанаас шаардлагатай гэж үзвэл Төрийн байгуулалтын байнгын хороонд буцаавал асуудлыг хэлэлцэх боломж бий гэсэн юм.

Харин ард нийтийн санал асуулга явуулах зардал мөнгө, санал асуулга явуулах өдөртэй холбоотой асуудлыг хэлэлцэх боломжтой гэдгийг дурдлаа.

Ард нийтийн санал асуулга явуулах нь сонгуулиас өөр тул зардлыг нь харьцуулж таарахгүй


Тус хуралдаанаар Үндсэн хуулийн 6.2 дах хэсэг буюу байгалийн баялагтай холбоотой заалтыг үргэлжлүүлэн хэлэлцлээ. УИХ-ын нэр бүхий 20 гаруй гишүүний гаргасан саналыг тусгаад дараагийн хэлэлцүүлэгт бэлтгэхдээ анхаарах чиглэлийг дэгийн хуульд заасны дагуу өгсөн аж.

Тодруулбал, тэдгээр 20 гишүүн “Стратегийн ордын 50-иас дээш хувь нь ард түмний мэдэлд, төрийн эзэмшилд байна” гэсэн томъёолол оруулах саналыг Ажлын хэсэг гаргасан байна. Тэгвэл уг саналыг Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцээд “Стратегийн орд, байгалийн баялгийг ашиглахдаа байгалийн баялаг ард түмний мэдэлд байх заалтад нийцүүлэн түүний өгөөжийн дийлэнх нь ард түмэнд ногдож байх эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно” хэмээн найруулахаар болов.

Мөн ард нийтийн санал асуулга явуулах зардалтай холбоотой асуудлыг дахин хэлэлцэхээр боллоо. Харин өчигдөр үдээс хойш хуралдсан чуулганы хуралдаан дээр Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга С.Бямбацогт энэ талаар тайлбар өгөв. Учир нь ард нийтийн санал асуулга явуулах нь сонгуулиас өөр тул зардлыг нь харьцуулж таарахгүй хэмээв. Гэхдээ зардлыг бууруулах талаар судалж байгаа аж. Эх сурвалжийн хэлснээр зардал өсөх болсон шалтгаан нь улсын бүртгэл болон цагдаагийн байгууллагаас нэмэлт зардал бүхий хүсэлт ирүүлсэн байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Төр тогтуун ч түшээд тонгочсон 2019 он

 0 сэтгэгдэл

М.Энхболдыг чөлөөлж, оронд нь Г.Занданшатарыг УИХ-ын даргаар томилсноос бусдаар төр дээд төвшиндөө тогтуун жил байлаа. Засгийн газрыг огцруулах операци өрнөсөнгүй, сайд нарыг “шүд сугалах” гэж тэвдүүлсэнгүй. УИХ-ыг тараах санаачилгыг улсын Ерөнхийлөгч, эсвэл өөр субьектээс идэвхтэй дэвшүүлсэнгүй. Төрийн гурван өндөрлөг үзэл бодол нийлж, үйл хэргээ нэгтгэсэн жил байсан гэхэд болно. Гэхдээ энэ нь улс төр аядуу тайван байсан гэсэн үг биш. Гадаадад дипломатууд сахилга бат алдаж, дотоодод гишүүд толгой дараалан гэмт хэрэгтэн болох шахлаа. Улс төрийн зүтгэлтэн Төрийн ордонд учир битүүлгээр нас барсан бол өдгөөгөөс 21 жилийн өмнө өөд болсон өөр нэгэн төрийн зүтгэлтний аминд халдсан хэрэг хамгийн их анхаарлын төвд орсон жил байв. С.Зоригийн хэргийн эргэн тойронд ял авсан хүн гэрч болж, яллагдагч нь гэмт хэрэгтэн болсон хачин үзэгдэл Монгол оронд өрнөв. Гэхдээ Монголын улс төрийн амьдрал дандаа бараан байсангүй. Дөрвөн ч парламентын зорилго болоод байсан Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах ажлын ард энэ удаагийн УИХ гарч чадсан нь энэ жилийн онцлох үйл явдал яах аргагүй мөн. Ийнхүү төр тогтуун ч түшээд тонгочсон улирч буй 2019 оны үйл явдлуудыг онцоллоо.

Улс төрийн тогоонд бөмбөг тэслэх шахсан уул уурхайн лицензүүд 
Уул уурхайн компаниуд хүндхэн жилийн ард гарч байна. Байгалийн баялгийг олигархуудаас хураан ард түмэнд өгнө гэсэн Ерөнхий сайдын мэдэгдлийн араас Салхитын мөнгөний орд, “Сауд Гоби Коал Транс”-ын нүүрсний ордын тусгай зөвшөөрлүүд, Архангай, Булган, Төв, Өвөрхангай, Сэлэнгэ, Хэнтий зэрэг аймгийн алтны шороон ордуудын тусгай зөвшөөрлүүдийг хүчингүй болгов. Урьдчилсан байдлаар албан ёсны зөвшөөрөлтэй 2900 орчим тусгай зөвшөөрлийг шалгаж, “но” илрүүлэх үүрэгтэй Ажлын хэсгийнхний хийсэн судалгаагаар бараг 20-30 хувь нь бүдэрсэн гэдэг. Харин уул уурхайн салбар дахь энэ ажиллагаа улс төрийн тогоонд “бөмбөг” болон тэсрэх магадлалтай тул “но”-той бүхэн рүү ноцож чадсангүй. 2019 онд ашигт малтмалын 141 лиценз цуцалсны 56 нь ашиглалтын лиценз байсан юм. Гэхдээ үр дүнд нь цуцлагдсан лиценз бүхий талбайнууд руу нутгийн иргэд, нинжа нар дайрч эхэлсэн. Тэднийг хувин, хүрз барьсан хүмүүс гэж эндүүрэв. Тэд уулыг нурааж, усыг ч эргүүлж чадах хүнд машин техникээр өвч бүрэн тоноглосон “мэргэшсэн” нинжа нар билээ. 

Гишүүд парламентийн нэр хүндийг түүхэнд байгаагүйгээр унагав
УИХ-ын гишүүд парламентын нэр хүндийг Монголын түүхэнд байгаагүйгээр гутаасан бараан он шувтарч байна. УИХ-ын хоёр ч гишүүн садар самууны хэрэгт холбогдож, Д.Гантулга ял авч шоронд орсон нь оны онцлох хар толбо. Үүн дээр парламент ЖДҮХС-гаас нэн хөнгөлөлттэй зээл авсан хэрэгт Б.Ундармаа, Л.Энхболд, Г.Солтан, Д.Дамба-Очир нарыг шалгах Ерөнхий прокурорын хүсэлтийг үл ойшоож, улайран хамгаалсан нь УИХ-ын нэр хүндийг харлуулсан онцгой хар үйл явдал байв. Тэдний араас 40 гаруй гишүүн тус сангаас “хамаатан”-даа болон өөртөө зээл авсан шуугиан дэгдэж, зарим нь хүлээн зөвшөөрч, уучлалт гуйсан нь иргэдийн итгэл рүү “ус цацсан” бүр ч увайгүй явдал болов. Энэ хэрэгт сайд асан Б.Батзориг буруутай гэдгээ хүлээж, бусдынхаа өмнөөс бүрэн эрхээ түдгэлзүүлэх санал болон ялын тогтоолоо хүлээж сууна. Нэг санг цөлмөсөн дуулиан намжаагүй байхад УИХ-ын гишүүдэд хамаатай олон хуулийн этгээд ХЭДС-гаас зээл авсан шуугиан дэгдэж, сайдаар ажиллаж асан бас нэгэн гишүүн яллагдагчаар татагдсан нь УИХ-ын нэр хүндийг бүр ч шороотой хутгав. 

Төрийн оронд амиа алдсан Г.Батхүүгийн хэрэг замхрав


АН-ын дэд дарга Г.Батхүү тавдугаар сарын 17-ны орой Төрийн ордны нэгдүгээр давхарт учир битүүлгээр амиа алдсан нь олон нийтийг цочирдуулав. Тэрбээр Монголын Автомашин, мотоциклын спортын холбооны ерөнхийлөгчийн хувиар олон улсын авто уралдаан зохиох хуралд оролцож яваад ийн амиа алдсан юм. Түүнийг хуралдааны танхимаас гараад Төрийн ордны хоёрдугаар давхарт МАН-ын гишүүдтэй таарч заримынх нь өрөөнд саатсан гэх мэдээлэл бий. Тухайн үед болсон үйл явдлын талаар УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр “Г.Батхүү агсантай хамгийн сүүлд уулзсан хүмүүсийн нэг нь би. Тэр үед манай өрөөнд орж авто спортын холбооны талаар ярилцсан” хэмээн хэлснээрээ хардлагын гол бай болоод байна. ЦЕГ хэргийн талаар албан ёсны мэдээлэл гаргаагүй ч “тархинд цус харвасан, нүүрэнд гавлын ясны цууралтын улмаас хөхрөлт үүссэн” гэсэн шүүх эмнэлгийн дүгнэлт гарсан. Түүний амиа алдсан шалтгааныг үнэн зөв тодорхойлох хүсэлтийг АН-ын удирдлага, ар гэрийнхэн нь хүсэж ОУПХ-ны хүний эрхийн хороонд хандаад буй билээ. 

Монголын дипломатчид улсынхаа нэрийг Европт хараар тамгалав 
“Цагаан тахал” хэмээн дэлхий нийтээрээ нэрлэж, тэмцлээ улам эрчимжүүлж байгаа энэ цаг үед мансууруулах бодис тээвэрлэн борлуулах ажилд манай дипломатчид толгой дараалан холбогдсон нь 2019 онд Монгол Улсыг Европ тивд хараар будлаа. Туркийн Истанбулд суугаа Ерөнхий консулын газрын дипломат ажилтан Б.Баттүшиг, жолооч С.Эрдэнэбаяр нар 70 кг герион албаныхаа машинаар тээвэрлэж яваад ХБНГУ-ын Дрезден хотын хил, гаалийнханд баригдан, шүүх хурал нь өдийд үргэлжилж байна. Дээрх хоёр хүнээс гадна ОХУ-ын Эрхүү хотод суугаа Ерөнхий консулын газрын эрх бүхий ажилтан М гэгч хэдэн сарын өмнө ХБНГУ-ын хууль сахиулах байгууллагынханд мөн саатуулагдан шалгуулж буй мэдээлэл батлагдаад буй. Тэрбээр бас л багагүй хэмжээний мансууруулах бодис тээвэрлэж яваад баригдсан.Улсаа төлөөлөн гадаадын улс оронд сууж буй албан тушаалтнууд мансууруулах бодисын хууль бус наймаанд донтож, дипломат эрх ямба, эд зүйлээ ашиглан хүчин зүтгэж буй нь харамсалтай.

Яллагч, яллагдагч талуудын байр солигдсон нь 
Төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн С.Зоригийн амь насыг онц хэрцгийгээр хөнөөсөн хэрэгт Ц.Амгаланбаатар, Б.Содном-даржаа, Т.Чимгээ нарыг буруутган, гурван шатны шүүхээс 24-25 жилийн хорих ялаар шийт гэсэн билээ. Гэвч 2019 он гарахаас хэдхэн хоногийн өмнө Ц.Амгаланбаатар мэдүүлгээсээ буцаж, энэ талаараа Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдоржид захидал хүртэл бичсэнээр уг хэргийн учиг зангилаа нь олдохгүй үйл явдлууд энэ жилийн турш өрнөлөө. Улмаар Ц.Амгаланбаатар гэрч, Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар хохирогч болон харин Тагнуулын ерөнхий газар, Улсын мөрдөн байцаах газар, Эрүүгийн цагдаагийн газрын алба хаагчид, тэр дунд Б.Хурц, Г.Эрдэнэбат нарын есөн хүн яллагдагч болон хувирсан нь шүүхийн түүхэнд урьд өмнө байгаагүй үзэгдэл болов. Тэднийг бусдыг эрүүдэн шүүсэн, уг ажлыг зохион байгуулсан, оролцсон гэх эрүүгийн хэрэг тулгаж, шүүх ажиллагаа эхэлсэн. Одоогоор нотлох баримт хангалтгүй гэсэн үндэслэлээр нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаад байгаа энэ асуудалд Олон улсын парламентын холбоо ч анхаарлаа хандуулж буйгаа анхааруулаад байна. 

В.Путин манайд айлчилж, Халх голын 80 жилийн ойг тэмдэглэлээ 
Халх голын дайны ялалтын 80 жилийн ой энэ онд тохиож, Монгол Орос хоёр улс хамтран ёслол төгөлдөр тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Монгол Оросын эрдэмтэд хамтарсан эрдэм шинжилгээний бага хурал зохион байгуулж, Халхын голын дайны тактик стратегид шинжлэх ухааны дүгнэлт өгөв. Мөн Халх голын дайны ялалтын 80 жилийн ойд зориулан ОХУ-ын “Оросын баатрууд” буюу сөнөөгч Су-30СМ загварын байлдааны онгоцоос бүрдсэн уран нислэгийн баг Хүй 7-н худагт агаарын шоуг анх удаа монголчуудад сонирхуулав. Мөн цэргийн парад, хоёр орны хамтарсан урлаг, уран сайхны арга хэмжээнүүд... Энэ бүхний дараа буюу есдүгээр сарын 3-ны өдөр ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин Монголд айлчилсан нь 2019 оны онцлох үйл явдлын нэг байлаа. Түүний айлчлалын өдрийг Засгийн газраас бүх нийтийн амралтын өдөр болгож, замын хөдөлгөөний болон бусад аюулгүй байдлыг өндөр дээд хэмжээнд хангасан билээ. 

60 тэрбумын хэргийнхэн ял авав 
2016 оны сонгуулиар эхэлсэн 60 тэрбумын хэргийн дуулиан, Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар өндөр авсан ч энэ онд шийдэгдэж хоёр хүнд шүүхээс ял оноов. Оны эхэнд УИХ-ын нэр бүхий гишүүд УИХ-ын дарга М.Энхболдыг 60 тэрбумын хэргийг мэдэж байсан гэх үндэслэлээр буруутгаж албан тушаалаа өгөхийг шаардан албан тушаалаас нь чөлөөлснийг сануулъя. Мөн энэ хэргийн талаар МАН-ын одоогийн удирдлагууд ч мэдэж байсан, схемтэй танилцсан тухай зураг, баримт ил болсон. Гэвч арваннэгдүгээр сард Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс Ц.Сандуй, А.Ганбаатар нарт сонгуулийг хууль бусаар явуулах хуйвалдаан зохион байгуулсан үндэслэлээр дөрвөн жилийн хорих ял оноосон юм. Тэд шүүхийн шийдвэрийг давж заалдаагүй боловч МАН-ын зарим гишүүн шүүх нотлогдоогүй хэргийн төлөө тэдэнд хилс хэрэг тохож хэлмэгдүүлсэн гэх байр суурийг илэрхийлсээр байгаа. Мөн схемийг зохиосон гэх Г.Доржзодов ч хариуцлага хүлээх ёстой гэсэн үндэслэлийг зарим хуульч гаргаад байгаа билээ. 

Оюутолгойд монголын эрх ашгийг хангуулах тогтоолыг батлав 
Өнгөрсөн хавар Оюутолгойн гэрээг шалгах ажлын хэсгийн дүгнэлтийг парламентаар хэлэл цэхээс өмнөхөн гишүүн Д.Дамба-Очир Рио Тинто болон Оюутолгой төслийг хэрэгжүүлэгч талд шалгалтын дүнг задалсан нь Монголын талд хүндээр тусав. Улмаар парламент ажлын хэсгээс гаргасан 86 заалттай зөвлөмжийг яаралтай хэрэгжүүлэх үүднээс “Оюутолгой ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах тухай” УИХ-ын тогтоолыг батал сан юм. Тус тогтоолоор Оюутолгойн ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын гэрээ хэлэлцээрийг сайжруулах, ордын нөөцийн үнэлгээг дахин хийсэн ТЭЗҮ-ийг боловсруулах, байгаль орчны үнэлгээг шинэчлэх, Монголын талын төлөөлөгчийн чадавхыг сайжруулах зэргийг багтаасан. Мөн Монголын талд оногдох ашиг 2041 он хүртэл хойшилсонтой холбоотойгоор 34 хувиа АМНАТ болон бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний аль нэгээр солих бололцоог тогтоолд тусгаж өгсөн юм. Харин саяхан “Рио Тинто” компани УИХ-ын тогтоолыг дэмжин, цаашид яриа хэлэлцээ хийхэд бэлэн гэдгээ мэдэгдсэн нь ордын хувьцааны ханш олон улсын хөрөнгийн биржид өсөх гол нөхцөл боллоо. 

Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт орууллаа
Гурван парламент дамжин “дуншсан” эцэг хуулийн өөрчлөлтийг хийж чадсан нь энэ оны төдийгүй одоогийн УИХ-ын түүхэнд тэмдэглэх онцлох үйл явдал боллоо. УИХ-ын гишүүн Д.Лүндээжанцан тэргүүтэй 62 гишүүний өргөн барьсан төсөл тийм ч амар “зам”-ыг туулаагүйг зун, намрын үйл явдлууд харуулна. Төслийг УИХ дөрвөн сарын турш, 36 удаагийн хуралдаанаар ярилцан, гурван удаагийн хэлэлцүүлгээр баталсан юм. Ингэхдээ эрх баригчид процедурын алдаа гаргаж Ерөнхийлөгчийн хоригоор залруулсан гэдгийг энд дурдах нь зүй. Мөн сөрөг хүчин АН хэлэлцүүлгээс хоёр удаа гарч, эцсийн хэлэлцүүлэг болон хууль батлах үйл ажиллагаанд оролцоогүй гэдгийг онцлох хэрэгтэй. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр 24 зүйлийн 52 заалтыг хөндсөн бөгөөд онцлох заалтаас дурдвал 50 нас хүрсэн иргэнийг нэг удаа, зургаан жилээр Ерөнхийлөгчөөр сонгох, Үндсэн хууль зөрчсөн гишүүнийг эгүүлэн татах, Ерөнхий сайд танхимаа бүрдүүлэх, байгалийн баялгийн сангаас иргэд хувь хүртэх, шүүхийн сахилгын хороог ажиллуулах, Эрдэнэт, Дарханыг хотын статустай болгох зэрэг хөгжилд хөтлөх олон заалтыг баталсан.  











A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Шөнийн дулаан хуримтлуулах хэрэгслийг $5.6 саяар суулгана

 0 сэтгэгдэл
  • “Улаанбаатар хотын цэвэр агаар төсөл”-д 12 сая ам.долларын санхүүжилт авна
  • Зээлийн эргэн төлөгдөх хугацаа 30 жил, үндсэн зээлийн төлбөрөөс чөлөөлөгдөх хугацаа таван жил, зээлийн хүү 1.25 хувь, хөрөнгө нөөцлөн баталгаа­жуулсны шимтгэл 0.5, үйлчилгээний хураамж 0.75 хувь байх аж
  • Манай улсад үйлдвэрлэх боломжгүй болон өндөр өртөгтэй үйлдвэрлэгдэх 366 нэр төрлийн барааг сонгон авч, үндэсний хөнгөлөлтийн жагсаалтыг гаргасан байна 


Монгол Улс Ази, Номхон далайн худалдааны хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны хуралдаанаар хийлээ.Монгол Улс энэхүү хэлэлцээрт орох хүсэлтээ 2009 онд илэрхийлжээ. Харин 2011 оноос уг хэлэлцээг эхлүүлсэн байна. Ази, Номхон далайн худалдааны хэлэлцээрийн гишүүн улсууд хоорондоо хөнгөлөлттэй тарифаар солилцдог бараа бүтээгдэхүүнээс манай улсад үйлдвэрлэх боломжгүй болон өндөр өртөгтэй үйлдвэрлэгдэх 366 нэр төрлийн барааг сонгон авч, үндэсний хөнгөлөлтийн жагсаалтыг гаргасан байна. Монголын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлтийн 64.7 хувь, экспортын 90, импортын 30 хувийг энэ бүсийн орнууд эзэлдэг аж. Уг хэлэлцээрт нэгдэн орсноор гадаад худалдааны зэх зээлийг тэлэх таатай орчин бий болно гэж Засгийн газар үзжээ. Тухайлбал, манай экспортын бараа бүтээгдэхүүн БНХАУ, БНСУ-ын зах зээлд дунджаар 40 хувийн хөнгөлөлт эдлэх боломж бүрдэх юм байна. Уг хуулийн төслийг хэлэлцэхийг тус байнгын хорооны гишүү дийн олонх дэмжсэн юм. Мөн энэ өдөр Монгол Улс, Олон улсын хөгжлийн ассоциац хооронд байгуулах “Улаанбаатар хотын цэвэр агаар төсөл”-ийн Нэмэлт санхүүжилтийн хэлэлцээрийн төслийн зөв шилцөх асуудлыг хэлэлцлээ. Энэ төсөл дэлхийн банкны 15 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр 2012 оноос хэрэгжиж байгаа. Төслийн зорилго нь гэр хорооллын хэрэглэгчдийг утаа бага гаргадаг халаалтын хэрэгслээр хангах, улмаар хөгжлийн түншүүдтэй хамтран Улаанбаатар хотын утааг бууруулах зорилгоор дунд хугацаанд зорилтот арга хэмжээнүүд хэрэгжүүлэхэд чиглэсэн. Төсөл хэрэгжих хугацаанд гэр хорооллын айл өрхийн галлагаанаас үүдэлтэй нарийн ширхэгт тоосонцор (РМ2.5)-ыг бууруулах зорилгоор богино хугацаат арга хэмжээнүүд хэрэгжүүлж, тодорхой ахиц дэвшил гаргасан. Төслийн хэрэгжилтийн хугацаанд сайн үр нөлөө үзүүлсэн арга хэмжээнүүдийг өргөтгөж, цар хүрээ болон ашиг хүртэгсдийн тоог нэмэгдүүлэх зорилгоор “Улаанбаатар хотын цэвэр агаар төсөл”-д Дэлхийн банкны Олон улсын хөгжлийн ассоциацаас 12 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлийн нэмэлт, санхүүжилт олгохоор харилцан тохироод байна. Зээлийн эргэн төлөгдөх хугацаа 30 жил, үндсэн зээлийн төлбөрөөс чөлөөлөгдөх хугацаа таван жил, зээлийн хүү 1.25 хувь, хөрөнгө нөөцлөн баталгаажуулсны шимтгэл 0.5, үйлчилгээний хураамж 0.75 хувь байх аж. Харин уг асуудлыг хэлэлцэх үеэр гишүүд зөвхөн түүхий нүүрсийг хориод агаарын чанар сайжрахгүй гэдэг байр суурийг илэрхийлж байлаа. УИХ-ын гишүүн А.Ундраа “Агаарын бохирдлыг бууруулахын тулд олон талын арга хэмжээ авах шаардлагатай байгаагийн нэг нь халаалтын асуудал. Гэр хорооллын хэрэглэгчдийг утаа бага гаргадаг халаалтын хэрэгслүүдээр хангавал агаарын чанарт эергээр нөлөөлнө. Нийтдээ хэчнээн өрхийг халаалтын хэрэгслүүдээр хангаж чадах вэ.” гэсэн юм. Харин нийслэлийн Засаг даргын Хөгжлийн бодлого хариуцсан нэгдүгээр орлогч Ж.Батбаясгалан  “Нэмэлт санхүүжилтийн хөрөнгөөр 5.6 сая ам.доллараар шөнийн дулааны хуримтлууртай халаалтын хэрэгслийг тодорхой айл өрхүүдэд буюу зорилтот өрхүүдэд олгоно. Эрчим хүчний яам, Улаанбаатар хотын захирагчийн ажлын алба хамтраад өнгөрсөн жилүүдэд нийт 220 мянган айл өрхийн 42 мянга гаруй өрхөд дулаанаа шийдвэрлэх бололцоог олгосон. Мөн холбогдох байгууллагуудын хүрээнд ногоон зээлийн эх үүсвэр олгох боломжийг эрэлхийлж байгаа” гэлээ.








A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Б.Энх-Амгалан: 1072 хувьцааны ногдол ашгийн талыг нь зарцуулаагүй

 0 сэтгэгдэл
  • Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын санхүүжилтийг бүтээгдэхүүн урьдчилан борлуулах замаар шийднэ
  • Хөгжлийн банкнаас зээл  авч хилийн наана нүүрс тээврийн жолооч нарт зориулсан хоёр том кемп байгуулна

Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Энх-Амгалангаас цаг үеийн зарим асуудлаар тодруулга авлаа.

-Танай намын бүлгээс сонгуулийн хуулийн төслийг эргэж харахаар шийдвэрлэсэн байна. 

Тийм. Эргэж ярья гэсэн. УИХ дахь бүлэг болон Удирдах зөвлөлийн хүрээнд эргэж харахаар болсон. 

-Аль заалтыг нь эргэж харахаар байгаа вэ? 

-Сонгуулийн тогтолцоо буюу 50+26 хувилбар. Ер нь бол УИХ- ын гишүүнийг ард түмэн өөрөө сонгодог байя л гэсэн санаа. Тэгэхгүйгээр намын нэрийн ард нуугдаж байгаад дахин сонгогддог байж болохгүй. 

-МАН-ын дэргэдэх Стратеги бодлогын хүрээлэнгээс авлигын хэрэгт нэр холбогдсон хүмүүсийг сонгуульд нэр дэвшүүлэхгүй байх санал хүргүүлсэн гэж үнэн үү? 

-Би Удирдах зөвлөлийн гишүүн биш болохоор сайн мэдэхгүй байна. Гэхдээ энэ асуудал зарчмын хувьд зөв. Аливаа хэрэг төвөгт холбогдсон хүмүүс намын олон мянган гишүүнээс дахин нэр дэвшиж таарахгүй шүү дээ. 

-Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаанаар ЭТТ ХХК-ийн 1072 хувьцааны ногдол ашгийн талаар сонсгол хийлээ. Иргэдэд очих байсан ногдол ашгийг танай салбарын бүтээн байгуулалт руу шилжүүлсэн. Санхүүжилтэд ямар хяналт тавьж байна вэ?

-Ноднин “Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигчид шийдвэр гаргаад ногдол ашгийг тараахгүйгээр улс орны бүтээн байгуулалтад зарцуулъя гэсэн. Нийт 750 орчим тэрбум төгрөгийг Зүүнбаян-Тавантолгой чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтад зориулж байна. Энэ ажил одоо ч үргэлжилж байгаа. Гэхдээ бүх мөнгийг зарлагадсан уу гэвэл үгүй. Энэ жил хийсэн ажлын хэмжээгээр уг мөнгөний тал орчим хувь нь бүтээн байгуулалтад зарцуулагдсан гэж ойлгож байгаа.

-Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замыг эхэлж хөдөлгөх нь эдийн засгийн үр ашигтай байсан юм биш үү?

-Бид аливааг хоёр талаас нь харах хэрэгтэй. Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр зам ашигтай юу гэвэл ашигтай. Яагаад гэвэл шууд гарцтай. Энэ чиглэлийн төмөр замын суурь бүтэц нь 70- 80 хувь тавигдсан. Гэхдээ бид хоёр талын гарцтай болъё гэж зорьсон. Хоёрдугаарт, Тавантолгой орчмын 37 ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах шаардлага, хэрэгцээ байсан. Мөн эдгээр ордын үнэ цэнийг өсгөх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол 200- 400 орчим км газарт машинаар нүүрс зөөх гээд байна. Говийн хөрсөнд ч энэ нь таарахгүй. Бас нэг чухал зүйл нь энэхүү бүтээн байгуулалтыг үндэсний компаниуд өөрсдөө хийнэ. Тавантолгойн нүүрсний үндсэн хэрэглэгч Бугатын төмөрлөгийн үйлдвэр. Энэ нь Хангимандалын цаахна байгаа. Тиймээс цаашид Зүүнбаян-Хангимандал чиглэлийн төмөр замаар гаргана. Өөрөөр хэлбэл, эдийн засгаа тэлэх бодлогын хүрээнд энэ чиглэлийн төмөр замыг тавьж байгаа юм. Гэхдээ “Тавантолгой-Гашуунсухайт” чиглэлийн төмөр зам барих ажлыг ЭТТ, Тавантолгой төмөр зам компани хамтарсан консерциум байгуулаад эхлүүлсэн. Үндсэндээ Тавантолгой-Гашуунсухайт, Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр зам ашиглалтад орно. Цаашид Зүүнбаян-Хангимандал чиглэлийн төмөр зам ч ашиглалтад орох ёстой. Энэ бол улсын эдийн засгийн хөгжилд ихээхэн нэмэр болох төслүүд. 

-Санхүүжилтийн асуудлыг нь хэрхэн шийдэж байгаа вэ? 

-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын санхүүжилтийг бүтээгдэхүүн урьдчилан борлуулах замаар шийднэ. Манай нүүрсний үнийг урьдчилан төлөх байдлаар төмөр замын санхүүжилтийг босгоно. Харин бид төлбөрөө нүүрсээр төлнө гэсэн үг. 

-Өмнө нь бариад орхисон даланг яах вэ?

-Тэр суурин дээр төмөр замын бүтээн байгуулалтыг үргэлжлүүлэн хийх бололцоо бий гэж үзсэн. Гэхдээ олон жил энэ хэвээрээ байж болохгүй. Удах тусам далан эвдэрнэ. 

-Тавантолгойн нүүрс тээвэрлэгч жолооч нарын асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх вэ? 

-Төмөр замаа тавиад дуусахаар жилд 30 сая тонн нүүрсийг төмөр замаар хил гаргана. Мөн 30 сая тонн нүүрс автомашинаар гаргах асуудал бий. Тэгэхдээ дөрвөн урсгалаар. Хойд талаас концессын гэрээний дагуу ачаатай машины даацын замын асуудал бий. Тэгэхээр нийт 60 орчим сая тонн нүүрс гаргах бололцоо бий. Мөн цаашид олон жилийн насжилттай, даац нь хэтэрсэн хятад машинуудыг шахах бодлого барина. Үүнээс гадна монгол жолооч нар Хятад руу гарч усанд ордог, автомашинаа засварладаг байдал бий. Хөгжлийн банкнаас зээл авч хилийн наана нүүрс тээврийн жолооч нарт зориулсан хоёр том кэмп байгуулах юм. Хувийн компаниуд ч гэсэн зөвшөөрөл авахын тулд заавал кэмп байгуулсан байх шаардлага тавьж байгаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Дараагийн парламент олон жил үргэлжлэх барилгуудынхаа асуудлыг шийдэг гэж үзсэн

 0 сэтгэгдэл
  • Төсөвт хөрөнгө оруулалтын хавсралтад 386 барилга барихыг ерөнхийлөгч "болохгүй" гэж үзсэн

2020 оны төсөвт хэсэгчлэн тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг Төсвийн байнгын хорооны өчигдрийн хуралдаанаар хэлэлцэн, нийгмийн даатгалын сангийн орлого бүрдүүлэх, зардал гаргахтай холбоотой хэсгийн хоригийг хүлээж авахаар болов. Өөрөөр хэлбэл он гараад хоёр хувиар нэмэгдэх НДШ-ийн нэмэгдэл дээр тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг холбогдох байнгын хороо дэмжсэн гэсэн үг. 

Монгол Улсын 2020 оны төсвийн хүрээнд нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хоёр хувийн нэмэгдлээс 174.2 тэрбум орчим төгрөг төвлөрүүлэхээр тусгаад байв. Энэ талаар Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболдоос тодруулсан юм.

-2020 оны төсөв болон түүнийг дагалдан баталсан зарим хуульд хэсэгчлэн тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг Төсвийн байнгын хороо хүлээж авсан. Тэгэхдээ НДШ-ийн нэмэгдэлтэй холбоотой хэсэг нь дэмжлэг хүлээж, бусад нь уналаа. 

-2020 оны төсөвт хөрөнгө оруулалтын хоёрдугаар хавсралтад 386 барилга барихыг Ерөнхийлөгч "болохгүй" гэж үзсэн. Яагаад гэвэл эдгээр барилгыг 2020 онд эхэлж 2021, 2022 онуудад дамжуулан барина. Гэвч 1.4 их наяд төгрөгийн төсөвт өртөгтэй барилгуудыг үргэлжлүүлэх нь зүйтэй гэж Байнгын хорооны гишүүдийн олонх үзлээ. 

-Өндөр өртөгтэй, он дамжин баригдах барилгуудын талаар тодруулахгүй юу?

-УДЭТ-ын барилгын зураг төслийг боловсруулах, барилгын ажлыг шинэчлэн сайжруулах ажлыг 2020-2022 онд хэрэгжүүлэхэд 52 тэрбум төгрөг төсөвлөснөөс ирэх оны төсөвт хоёр тэрбумыг суулгажээ. Хоёрдугаарт, ДБЭТ-ын зураг төслийг боловсруулах, барилгыг шинэчлэх ажилд 54.6 тэрбум төгрөгийн төсөвт өртгөөс ирэх онд мөн хоёр тэрбум төгрөг суулгасан байна. Гуравдугаарт, Байгалийн түүхийн музейг 94.4 тэрбум төгрөгөөр Хан-Уул дүүрэгт шинээр барина. Сая Байгалийн түүхийн музейг нураалаа шүү дээ. Ерөнхийлөгч дуурь, драм зэрэг театрын барилгыг Байгалийн түүхийн музейтэй адилхан нураалгахгүйн тулд хориг тавьж байгаа юм. Мөнгө нь байхгүй бол нураахгүй гэж бодсон хэрэг. Гэтэл УИХ энэ хоригийг хүлээж авсангүй. 2020 оны төсөвт байгаа энэ их мөнгө бол 2018-2019 оны төсвийн үргэлжлэлүүд ч бий. Тэгэхээр Ерөнхийлөгч 2020 ондоо эхлээд тухайн ондоо дуусах болон өмнөх онуудад эхэлсэн ажлын төсөвт огт хориг тавиагүй. Нэгэнт эхэлсэн ажлаа дуусгах нь зүйтэй гэж үзсэн. Харин 2020 онд эхлээд 2-3 жил үргэлжлэх том барилгын ажлуудад хориг тавьсан. Учир нь 2020 онд сонгуулийн жил. Дараа жил сонгуулиар УИХ шинэчлэгдэнэ. Тиймээс шинэ УИХ нь олон жил үргэлжлэх том барилгуудынхаа асуудлыг шийдэг гэж үзсэн.