A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3259/

“Шар ус”-ыг нь шахаж өгөхийн оронд шантааж хийж суугаа гишүүд ичиг

“Шар ус”-ыг нь шахаж өгөхийн оронд шантааж хийж суугаа гишүүд ичиг
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3259/
  • Ирэх жил сонгуультай, гишүүдийг ойлгож байна. Гэхдээ “нэг идээд үхэхгүй
  • Тэд хоорондоо “Миний чирж орсныг чи, чиний авчирсныг би дэмжинэ” гэж шууд л ханцуй дотроо тохироо хийцгээдэг нь үнэн
  •  Хоёр их наядын алдагдалтай төсвийн төслийн “шар ус”-ыг нь шахах оролдлого хэн ч хийхгүй байгаа нь гунигтай
  •  Сонгуулийн жил нийгмийн хамгааллын зардлаа өсгөж, татвар төлөгчдийн мөнгөөр нааддаг Монгол төрийн үрэлгэн занг гишүүд бүр ч сэдрээж байна

Сангийн яам улсын нэгд­сэн төсвийн хар зургийг гарга­сан даруйд төсөв захиран зар­цуулагчид УИХ-­ын гишүүд рүү гүйлддэг заншилтай. Ногдож буй төсвийг тус бүртээ чамлан бүхий л аргаа хэрэглэн яаж ийж байгаад нэмүүлэхийн төлөө бараг л үхэж хатах шахна. Үүнийг тэдний хэлээр бол “лоббидно” гэж нэрлэнэ. Харин өнөөх гишүүд нь чуулган руу давхин орж баруун, сол­гойгүй шүлс үсэргэж байгаад нэмүүлээд гараад ирнэ. Гишүүд төсөв хэлэлцэж байх үедээ жинхэнэ хар зах дээр байгаа наймаачдыг санагдуулдаг юм. Тэд хоорондоо “Миний чирж орсныг чи, чиний авчирсныг би дэмжинэ” гэж шууд л ханцуй дотроо тохироо хийцгээдэг нь үнэн. Өөрсдөө бол үгүйсгэх л байх. Гэвч тэд бол мэргэжлийн гэмээр, бүр өндөр түвшний “худалдаачид” болцгоодог. Яг одоо 2020 оны нэгдсэн төсвийг парламентаар хэлэлцэж буй. Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн хэлэлцүүлгийн завсар зайгаар хэлэлцэх багахан хугацаанд ирэх оны төсвийг батлахаар болсон. Харин жилдээ нэг онгойдог “шантааж”­ны энэ цонхыг гишүүд бүрэн дүүрэн ашиглах шинж байдал, эрмэлзэл дүүрэн байгаа нь энэ удаа ч анзаарагдаж байна. Тухайлбал, төсвийн хуулийн хэлэлцүүлгийн дөнгөж эхнийх дээр Х. Ням­баатар өөрийн сонгогдсон Сонгинохайрхан дүүргийн хог, цахилгаан, нийтийн тээвэр, утаа униар гээд баахан зовлонг тоочиж байснаа “Улаанбаатар хотын төсвийг нэмэгдүүлэх үүднээс хотоос сонгогдсон гишүүд хүчтэй дуугарч эхлэх гэж байна. Цаашид ч энэ нь Ажлын хэсэг дээр ширүүн маргаан үүсгэх юм байна. Бид дуугаа намсгах, зогсоох тухай асуудал байхгүй шүү” хэмээн сүртэй гэгч нь мэдэгдэв. Хэрэв хүссэн мөнгийг нь өгөхгүй бол төсвийг чинь батлуулахгүй гэсэн бодолтой байгаа хэмээн Сангийн сайдыг айлгав. Бусад нь ч гэсэн “Манай тойрогт бага мөнгө тавилаа” гэж зурагтаар ээлж ээлжээр гарч ирээд, хэрүүл зарга хийж эхэлсэн. Х.Болорчулуун дорнодын Матад суманд Соёлын төв өргөө, Д.Тэрбишдавга СХД-т нэг сургууль, хоёр цэцэрлэг, Чингэлтэйн Д. Ганболд гэр хорооллын замын гэрэлтүүлэг, хогны төсвийг нэмэхийг хүссэн бол Н.Амарзаяа Өмнөговь өндөр татвар төлж байхад бага хөрөнгө оруулалт өглөө... гэх мэтээр хаанаас сонгогдсоноос үл хамааран гомдоллож байна. Ядаж байхад хэнтийд 2020 онд төсвөөс 235 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт тавьчихаж. Хэнтий аргагүй онцгой тойрог. Ерөнхий сайд У. Хүрэлсүх, ЗГ­-ын хэрэг эрхлэх газрын дарга Л. Оюун-­Эрдэнэ нар хүчтэй бяртайдаа ч авч байгаа юм биш. Сүүлийн хоёр жилийн турш хэнтийд хийхээр яригдсан нөхөн сонгуулийн сургаар бараг л өвөлжөөний чинь үүд хүртэл мянганы зам татна, өндөр хүчдэлээр гэрийг чинь тойруулна гээд амласны гор энэ. Нэгэнт амласан, харин одоо буцвал 2020 онд тус тойргийг онилж буй намын дарга, Засгийн газрын тэргүүн нүүр хийх газаргүй болно. Гэтэл Хэнтийтэй хаяа залган оршиж буй Дорнод, Сүхбаатарт нэг нь 30, нөгөөх нь 35 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалттай. Иймээс л гишүүд хусмаа чамласан хүүхэд шиг “Чамд долоо, надад долоохон” гээд сууж буйг буруутгах аргагүй ч юм шиг. Гэтэл аудитын байгууллагаас “жил бүр макро түвшний судалгаа, гадаад дотоод хүчин зүйлсийн үндэслэлийг бодитой тооцдоггүйгээс УИХ-аар баталсан төсвийн хүрээний мэдэгдэлд өөрчлөлт оруулж, тогтвортой байдлын хуулийг тууштай хэрэгжүүлэхгүй байна” гэсэн дүгнэлт гаргасан байна. Өөрөөр хэлбэл дэлхийн зах зээл дээрх зарим металлын үнэ өөрчлөгдөж буй, хятад коксжих нүүрсний импортынхоо хэмжээгээ багасгах магадлалтай, Монгол улс саарал жагсаалтад орсон гэх бодит эрсдэлтэй тулаад байгаа өнөө үед хоёр их наядын алдагдалтай төсвийн төслийн “шар ус”­ыг нь шахах оролдлого хэн ч хийхгүй байгаа нь гунигтай. оролдох байтугай санаа зовж байгаа нь ч алга. харин ч эмнэлэг, сургууль, дотуур байр, тамгын газрын байшин, соёлын төв... зэргээ нэхсээр сууна. Хоёр их наядын алдагдлаа хаанаас, яаж санхүүжүүлэх нь тодорхойгүй байхад шүү. Нөгөө талдаа өнгөрсөн жил баталсан энэ оны төсвийн хөрөнгө оруулалтын гүйцэтгэл дөнгөж 36.9 хувьтай гарсан. Нийт 1.6 их наядын төсвийн хөрөнгө оруулалтын 40 хүрэхгүй хувь нь биелсэн гэсэн үг. Үлдсэн 60 гаруй хувь нь гүйцэтгэлгүй. Энэ бол төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хийж буй ажлын тендерийг зөв зохион байгуулаагүй, ар өврийн хаалгаар чадамжгүй, цүнхний компаниудад өгснөөс шууд хамааралтай. Харин хугацаандаа амжаагүй өнөөх ажлуудын зардал нь өнөөдөр өсчихсөн, баригдах эсэх нь тодорхойгүй, буух эзэн, буцах хаяггүй болоод байгаа юм. Төсвийн хуулийн хэлэлцүүлэгт гишүүд тун хариуцлагагүй хандаж буйн бас нэгэн нотолгоо бол байдгаар нь тэлсэн төсөвт хувийн секторыг дэмжсэн, ажлын байр яаж бий болгох талаар бодлогын хөшүүрэг алга байгааг шүүмжилж, санаа оноо дэвшүүлж байгаа нэг ч хүн алга. Харин ч сонгуулийн жил нийгмийн хамгааллын зардлаа өсгөж, татвар төлөгчдийн мөнгөөр нааддаг Монгол төрийн үрэлгэн занг гишүүд бүр ч сэдрээж байна. УИХ-ын сонгуулийн жил буюу 2012 онд 1.2, 2016 онд бүр 2.3 их наяд төгрөгөөр талийтлаа тэлсэн улсын төсөв 2020 онд ч энэ уламжлалаасаа хазайхгүй нь.  Ирэх жилийн төсвийг өргөн барьсан хэвээр нь баталбал зарлага 2019 оныхоос 2.3, 2018 онтой харьцуулбал дөрвөн их наяд төгрөгөөр өсөхөөр байгаа ч үүнээс олон тулгуурт эдийн засгийг хөгжүүлэхэд чиглэсэн хөрөнгө оруулалт харамсалтай нь алга. Өнгөрсөн гурван жилийн хугацаан дахь эдийн засгийн өсөлтийн гол үзүүлэлт бол нүүрс, зэсийн дэлхийн зах зээл дэх үнийн өсөлттэй холбоотой байсан. Экспортын орлогын 30 хувийг нүүрс, 30 хувийг зэс бүрдүүлж байгаа. Энэ хоёрын биет үзүүлэлтээр эдийн засгийн өсөлт нэмэгдэж байгаа болохоос бусад төрлийн баялгийн өсөлт нөлөөлөлгүй байна. Эдийн засгаа төрөлжүүлж, махны экспортыг нэмэгдүүлье гэж байгаа ч дорвитой өөрчлөлт алга. Харин ч мал, махны экспортоо дотоодын улс төрдөө нийцүүлээд хориглочихсон. Бидний орлогоо бүрдүүлж байгаа хоёрхон түүхий эдийн гол хэрэглэгч нь ганц улс. Хамаарал маш ихтэй, тээвэрлэлтийн дэд бүтэц сул байгаа учраас ирэх жилүүдэд эдийн засаг тогтвортой өснө, төсвийн орлого бүрдэнэ гэж найдах аргагүй эрсдэлтэй үед ийм үрэлгэн зардал, өгөөжгүй хөрөнгө оруулалтуудад татвар төлөгчдийн мөнгийг их хэмжээгээр оруулсны сөрөг үр дагавар нь их гэдгийг эдийн засагчид сануулж буй. Төсвийг хэлэлцэж, батлах нь УИХ-ын онцгой бүрэн эрх. Энэ нь Засгийн газрын оруулж ирсэн төслийг шар усгүй болтол шүүж, “шахсан бяслаг” шиг жимбийлгэх ёстойгоос бус сонгогчдод таалагдах гэж шалдар булдар зардал нэмж, улам данхайлгахын нэр биш юм. Харамсалтай нь манай 75 “мангуу” тойрогтоо цэцэрлэг бариулж, үлдсэнээр нь тоглоомын талбай, номын сан тохижуулаад, бүр үлдсэнийг нь юунд ч хамаагүй зарцуулах тухай л яриад сууна. Ирэх жил сонгуультай, гишүүдийг ойлгож байна. Гэхдээ “нэг идээд үхэхгүй” гэдэг шиг түүний дараа жил төлөх өр өндөр, үүрэх ачаа их гэдгийг санаарай. Тэгээд ч ер нь тэртэй тэргүй нутаг оронд хийх ёстой ажил, өгөх ёстой улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтыг өөрөө хийсэн болж өмчиллөө гээд тэр гишүүнийг сонгогчид бурхан мэт шүтэхгүй. Олон талт мэдээллийг ил тод авдаг болсон монголчууд бурхан бол бурхнаар нь, буг бол бугаар нь л таньдаг болчихсон гэдгийг мөн сануулъя.














A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

$-ын ханшийн өсөлт бизнесүүдийг хамгийн их зовоож байна

 0 сэтгэгдэл
  • Бизнес эрхлэгчдэд валютын ханшийн энэхүү өсөлт дарамт болоод зогсохгүй хөгжих, дэвжих боломжийг нь хаасаар, хөл гарыг чөдөрлөсөөр

Төгрөгийн ханш сулрах хэрээр засаглалын чанар доройтож иржээ

Ам.доллар мягмар гарагт 2808 төгрөгтэй тэнцлээ. Энэ өдөр гадаад валютын дуудлага худалдаагаар төв банк зах зээлд 35.6 сая ам.доллар нийлүүлэв. Долоо хоногт хоёр удаа валютын дуудлага худалдаа зохион байгуулж, төгрөгийн ханшийн уналтыг тогтоон барих гэж мөнгөний бодлого тодорхойлогчид зорьж байна. Гэвч тэдний санаснаар ам.долларын ханш тогтворжиж, төгрөгийн ханш чангарч байгаа юм алга. Харин ч эсрэгээрээ ам.долларын ханш жолоогүй өссөөр. Зах зээлд долоо хоног болгон дунджаар 50 орчим сая ам.доллар нийлүүлсэн ч хамгийн өсөлт зугуухан урагшилсаар байна. Улсын гадаад валютын албан нөөц хөшигний ард хорогдсоор. Дөрвөн тэрбум ам.доллар давж байсан гадаад валютын нөөц дундарч, ам.доллар төгрөгийн зах зээлд бүхэлд нь ноёрхсоор. COVID-19 цар тахлаас үүдэн аялал жуулчлалаас жил болгон орж ирдэг орлого агшиж, валютын нөөцийг нэмэх боломж хумигдсаар байна. Гадаад худалдааг илэрхийлэх төлбөрийн тэнцэл оны эхний улиралд 350.2 сая ам.долларын алдагдал хүлээж, худалдааны алдагдал тэлсээр. Экспортын орлого тасалдаж байгаа нь ам.долларын ханш төгрөгийн эсрэг чангарах хөрс суурийг үндсэндээ бүрдүүллээ. Эдийн засаг оны эхний улиралд 10.7 хувиар агшсан нь тэр хэрээр төгрөгийн ханш сулрах дарамт авчирлаа. Үүнээс гадна Европын Холбооны “хар” жагсаалтаас болж хөрөнгө оруулалтын орчинд тодорхой бус байдал үүсэв. Европын орнуудаас Монгол руу чиглэсэн төсөл, хөтөлбөр, хөрөнгө оруулалтын эрч саарсан нь, дотоодын валютын зах зээлийн эрсдэл бизнесийн орчинд томоохон сорилт болохоор байна. Үйлдвэрлэгч бус хэрэглэгч орны сул талыг бид валютын ханшаар илүү мэдрэх болсон. Валютын зах зээл тогтворгүй байх тусам бизнесийн орчин доройтсоор. Бизнес эрхлэгчдэд валютын ханшийн энэхүү өсөлт дарамт болоод зогсохгүй хөгжих, дэвжих боломжийг нь хаасаар, хөл гарыг чөдөрлөсөөр. Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхимаас “Монголын бизнесийн орчин” гурван жил тутмын судалгааг хоёр дах удаагаа үндэсний хэмжээнд авч эхэлсэн. Энэхүү судалгаа нь бизнесийн орчны өнөөгийн байдлыг үнэлэх, сайжруулах шаардлага, арга замыг тодорхойлох зорилготой аж. Цар тахлын улмаас эдийн засаг, бизнест хүндрэл бий болсон энэ үед бизнес эрхлэгчдийн нэгдсэн санал, байр суурь маш чухал. Энэхүү судалгааны дүнд үндэслэн тодорхой саналуудыг гарган шинээр байгуулагдах УИХ, Засгийн газарт хүргүүлэхээр төлөвлөжээ. Бараа бүтээгдэхүүний борлуулалт буурч, худалдааны эргэлт саарсан. Үүн дээр ам.долларын ханшийн өсөлт багагүй нэрмээс болох нь. Шинээр бүрдэх УИХ, Засгийн газрын хамгийн том даваа валютын ханш, гадаад өрийн эргэн төлөлт болохоор байна. Ханшийн энэхүү өөрчлөлтийг тогтворжуулж, өрийн менежментийг зөв засаглалаар хангахгүй бол дараалсан олон хямрал биднийг хүлээж байна. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлснээр, энэ оны эхний улиралд худалдааны салбарын нийт борлуулалт өмнөх оныхоос 5.4 хувиар буурчээ. Тодруулбал, 284.7 тэрбум төгрөгөөр агшсан. Нийтийн хоолны салбарын орлого нэгдүгээр улиралд 2.6 хувиар буурсан. Эдгээр үзүүлэлтээс худалдаа үйлчилгээний салбар хэрхэн муудсаныг харж болох юм. Үүнээс гадна аялал жуулчлалын салбарын үйл ажиллагаа саарсны улмаас зочид буудлын салбарын орлого оны эхний улиралд 35.3 тэрбум төгрөгөөр буюу, хоёр дахин буурсан байна. COVID-19 цар тахланд дээрх салбар хамгийн их нэрвэгджээ. Эдгээр салбарт валютын ханш гүнзгий нөлөөлсөн хэвээр байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хими цэвэрлэгээний газруудын орлого 30-70 хувь буурчээ

 0 сэтгэгдэл
  • Хоёрдугаар сараас эхлэн үйлчлүүлэгч ихтэй, ачааллаа дийлэхгүй явсаар өдийг хүрдэг байлаа. Гэтэл энэ жил коронавирусээс болоод үйлчлүүлэгч 30-40 хувь буурсан тул орлого тэр хэмжээгээр багассан

    Зочид буудлууд үйл ажиллагаа явуулахгүй байгаа нь орлогод ихээхэн нөлөөлжээ

    Манай сонин дэлхий нийтэд тархаад буй коронавирусийн халдвараас болж жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийн үйл ажиллгааны талаар цуврал сурвалжилга бэлтгээд сар гаруй хугацаа өнгөрлөө. Энэ удаагийн дугаартаа хими цэвэрлэгээний газруудыг онцолж байна. Хувцас хүмүүсийн өдөр тутмын хэрэглээ учраас тус салбарынхны орлогод үзүүлэх нөлөө бусад салбартай харьцуулахад харьцангуй бага гэж бодож байтал бодит байдал дээр 30-70 хувь буурсан байв. Орлого буурах гол шалтгаан нь үйлчлүүлэгч багассанаас гадна зочид буудлуудын үйл ажиллагааг зогсоосон нь шууд нөлөөлсөн хэмээлээ. “Метро экспресс” хими цэвэрлэгээ 26 салбартай бөгөөд нийт 114 ажилтантай. Тус хими цэвэрлэгээний орлого 30-40 хувь буурчээ. “Уг нь хоёрдугаар сараас эхлэн үйлчлүүлэгч ихтэй, ачааллаа дийлэхгүй явсаар өдийг хүрдэг байлаа. Гэтэл энэ жил коронавирусээс болоод үйлчлүүлэгч 30-40 хувь буурсан тул орлого тэр хэмжээгээр багассан. Өдөрт олох орлого харилцан адилгүй тул цалингаа цагт нь өгч чадахгүй байгаа. Ажилчдаа цомхотголд оруулахгүй гэж хичээж байна. Гэхдээ энэ байдал удаан үргэлжилбэл цомхотгохоос өөр аргагүй. Түрээслэгч байгууллагууддаа хөнгөлөлт үзүүлэх хүсэлт гаргасан ч аль аль талдаа хүндрэлтэй байна. Нэг салбараа татан буулгахаар болсон. Нөхцөл байдал цаашид улам хүндэрвэл дараа дараагийн орлого багатай салбаруудаа татан буулгана” хэмээн “Метро экспресс” хими цэвэрлэгээний хүний нөөцийн менежер Р.Бямбадолгор хэлсэн юм. Хими цэвэрлэгээнүүдийн орлого олох оргил үе нь наймдугаар сараас тавдугаар сар хүртэл байдаг гэнэ. Мөн үйл ажиллагаа явуулаад 10 жил болж буй Japan express хими цэвэрлэгээний газрын орлого 70 хувь буурчээ. Тус хими цэвэрлэгээний үйлчилгээ хариуцсан захирал Б.Хишигдулам “Зочид буудлууд үйл ажиллагаа явуулахгүй байгаа нь орлогод ихээхэн нөлөөлж байна. Манайх томоохон зочид буудлуудтай гэрээтэй ажилладаг. Гэтэл коронавирусээс болоод хэвийн ажиллахгүй байгаа тул орлого 70 хувь буурсан. Ажилгүйчүүдийн тоог нэмэхгүйн тулд ажилчдынхаа цалинг цаг хугацаанд нь өгөхийг эрмэлзэж байгаа. Түрээсээ ерөөсөө хөнгөлөхгүй атлаа сар бүр нэхдэг. Нөхцөл байдал хүнд байхад түрээсээ өгч чадахгүй бол гар гэж дарамтлах болсон. Зун орлого багасдаг ч энэ жилийнх шиг ийм муу байж үзээгүй. Өдөрт 500 мянган төгрөгөөс буудаггүй байлаа. Гэтэл одоо тал хувьд нь ч хүрэхгүй байна” гэв. Харин “Нарта” хими цэвэрлэгээний орлого 50 хувь буурчээ. Эднийх 50 гаруй салбартай бөгөөд 100 гаруй ажилтантай үйл ажиллагаа явуулдаг. “Нарта” хими цэвэрлэгээний менежер С.Мандахгэрэл “Үнэхээр хэцүү байгаа. Цагаан сараас хойш ажилгүй шахам байна. Хойд хормойгоороо урд хормойгоо нөхөх байдлаар болгохыг л хичээж сууна. Ажилчдынхаа гэр бүлийг хоолтой байлгахын тулд цалинг нь тасалчихгүйг хичээж байна. Адилхан хэцүү байгаа учраас түрээсээ хөнгөлүүлэх талаар ярилцаагүй. Байгаагаа шавхаад, төлөх ёстой зүйлээ төлж байгаа. Коронавирусээс болоод иргэн болон байгууллагад 30-40 хувийн хөнгөлөлт үзүүлж эхэлсэн. Манайх үйлдвэр, засварын газар, амралтын газар, эмнэлэг зэрэг газрын олон тоо ширхэгтэй хувцас цэвэрлэдэг. Хэрэгцээ байгаа учраас бие биедээ дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор хамтран ажиллах саналыг дэвшүүлсэн нь энэ” хэмээлээ.

    A

    Жижиг

    A

    Дунд

    A

    Том

    Америкт дэгдсэн үймээн Трампыг шүүмжлэх далим болов

     0 сэтгэгдэл
    • Хятадын төрийн мэдээллийн хэрэгсэл АНУ-д өрнөж буй эсэргүүцлийн үймээн самууныг “шүүрч авлаа”

    Хонконгийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөнийг дарж буй Бээжинг шүүмжлэн, сүрдүүлсээр ирсэн Вашингтонд Хятадын албаны хүмүүс, төрийн мэдээллийн хэрэгсэл “хариуг нь барьж” АНУ-ын хотуудыг хамарсан эсэргүүцлийн хөдөлгөөн, дээрэм самууныг Трампын засаг захиргааг өөлөх далим болгов. Азийн санхүүгийн чухал зангилаа хотод өнгөрсөн оноос эхэлж, олон сар үргэлжилж буй ардчиллын төлөөх хилэнт эсэргүүцлийн хөдөлгөөнийг дарахын тулд Хятадын удирдагчид саяхнаас үндэсний аюулгүй байдлын хуулийн шинэ зохицуулалт гаргахаар шийдвэрлэсэн юм. Уг шийдвэр дэлхийн бусад улс орны засгийн газрыг түгшүүлж, АНУ хариу арга хэмжээ авахаар сүрдүүлсний дотор Хонконгийг эх газрын Хятадаас тусад нь авч үзэж харьцдаг явдлыг эцэслэх “процессыг эхлүүлэх” сануулга багтлаа. Хонконгийн байдал “тун төвөгтэй”-д түгшиж буйгаа илэрхийлсэн Ерөнхийлөгч Дональд Трампт ч удалгүй бэрхшээл тулгарч, АНУ-ын хотуудад төстэй нөхцөл байдал үүсэв. Цагаан арьст цагдаа газарт унагаж, хүзүүн дээр нь найман минут гаруй өвдөглөснөөс амь эрсэдсэн афро-америк гаралтай Жорж Флойдын үхэл АНУ-ыг хамарсан эсэргүүцлийн үймээн дэгдэхэд хүргэлээ. БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яам, төрийн мэдээллийн хэрэгсэл үүсээд байгаа нөхцөлийг Трампыг шүүмжлэх далим болгов. Бээжингийн суртал ухуулгын хэрэгсэл АНУ даяарх эсэргүүцлийн хөдөлгөөн, шатаж буй барилга, цагдаагийн түрэмгийлэл, засгийн газрыг шүүмжилж буй эсэргүүцэгчдийн бичлэгийг гаргах замаар өрнөдийн ардчиллын байнгын бэрхшээл болох үймээн самуун БНХАУ-д бололцоогүй зүйл болохыг нотлохоор чармайж байна. Хонконгийн талаар баримталж буй Хятадын Коммунист Намын байр суурийг эсэргүүцэхийг уриалж АНУ-ын Төрийн департаментын төлөөлөгч Морган Ортагусаас твиттерт бичсэн бичлэгийн хариу болгон БНХАУ-ын Гадаад Хэргийн Яамны төлөөлөгч Хуа Чунь-Ин мөн “жиргэлээ”. Жорж Флойд амь үрэгдэхийнхээ өмнө хэлсэн “Би амьсгалж чадахгүй нь” хэмээх эцсийн үгээр Хуа Чунь-Ин хариу бичжээ. Мөн тэр бээр АНУ-д болж буй үймээн самууны тухай видео сурвалжилгыг “Дээрэмчид ба баатрууд ХОЁР НҮҮР” гэсэн тодорхойлолттой хавсаргасан юм. Яамны төлөөлөгчийн жиргээ нь Хонконгод өрнөж буй эсэргүүцлийг дэмжин магтагч АНУ-ын эрх баригчдын байр суурь хоёр нүүртэйг дурдсан хэрэг болов. Хонконгийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөнд оролцогчдыг цагдаагийн газар шатааж түймэрдсэн зэрэг балмад үйлдлийнх нь төлөө Бээжин шийтгэл оноосоор иржээ. 

    A

    Жижиг

    A

    Дунд

    A

    Том

    Манай компанийн орлого 34 хувиар буурч, 46 ажилчны гэрээг цуцалсан

     0 сэтгэгдэл
    • Нэг хүний ажлыг хоёр хүн хийгээд ажилласан цагтаа тохирсон цалин авч байгаа. Бага ч гэсэн тогтмол орлоготой байлгах үүднээс ийм зохицуулалт хийсэн
    • Цаашид халдварт өвчний байдал намжихгүй бол манай салбарын нөхцөл байдал улам л дордоно. Монголын эдийн засаг ч гэсэн нэлээн дордож байна

    Дэлхий дахиныг хамарсан цар тахлын улмаас хөл хорио тогтоосон нь хувийн хэвшлийнхэнд хүнд тусаж байна. Ялангуяа, нийтийн хоолны чиглэлээр бизнес эрхэлдэг хүмүүсийн орлого буурч, чамгүй хэмжээний алдагдал хүлээжээ. Статистикийн мэдээллээс харахад нийтийн хоолны салбарын орлого 102.9 тэр бум хүрч, өнгөрсөн жилийн мөн үеийнхээс 2.6 хувиар буурсан дүн гарчээ. Зоогийн газрын орлого 62.5 тэрбумд хүрч, өнгөрсөн жилийн мөн үеийнхээс 2.1 хувиар өссөн байна. Хөл хорионы үед ресторан, зоогийн газруудын орлого ямар байгаа талаар “Эм Жи Си Стар Групп” ХХК-ийн ерөнхий захирал С.Батмөнхтэй ярилцлаа.

    -Нийтийн хоолны салбарынхны орлого буурсан дүн гарсан ч ресторануудын орлого ялимгүй өссөн харагдлаа. Бодит байдал дээр ямар байгаа вэ? 

    -Коронавирусийн нөлөө нийтийн хоолны салбарынханд хүнд тусаж байна. Business insider мэдээлснээр гуравдугаар сарын 31-ний байдлаар зөвхөн АНУ-д 30 мянга гаруй ресторан хаагдсан байна. Мөн ойрын үед 110 мянга гаруй ресторан бүр мөсөн хаалгаа барина гэж мэдээлсэн. Манай улсад 2000 гаруй ресторан, зоогийн газар байдаг. Энэ салбарт ажилладаг 35000 иргэн эрсдэлд ороод байна. Манай компани гэхэд зургаан салбар ресторантай. Компанийн борлуулалтын хувьд өмнөх оны таван сартай харьцуулахад орлого 34 хувиар буурлаа. Аялал жуулчлал зогссон, хорио цээртэй холбоотойгоор янз бүрийн хүлээн авалт зохион байгуулахыг хориглосон нь маш их алдагдалд хүргэж байна. Мөн манай Sky-17 бар хоёрдугаар сарын дундаас эхлэн хаалгаа барьсан. Одоо хүртэл хаалттай байна. Өнгөрсөн жилийн тавдугаар сартай харьцуулахад шөнийн клубээс олдог орлого 74 хувиар буурсан. 

    -Asiana Central, Asiana Buddha ресторануудад хэчнээн хүн ажилладаг вэ. Ажилчдын нөхцөл байдал ямар байна вэ? 

    -Манай компани нэгдүгээр сард 191 ажилтантай байсан. Гэтэл тавдугаар сарын 28-ны байдлаар 46 ажилтныхаа гэрээг цуцлаад байна. Бид болж өгвөл ажлын байраа хадгалж үлдэхийг хичээж байгаа. Ажилчдаа ихэвчлэн богиносгосон цагаар ажиллуулж байна. Нэг хүний ажлыг хоёр хүн хийгээд ажилласан, цагтаа тохирсон цалин авч байгаа. Бага ч гэсэн тогтмол орлоготой байлгах үүднээс ийм зохицуулалт хийсэн. Гуравдугаар сарын 18-наас хойш хүмүүсийг богиносгосон цагаар ажиллуулаад байна. Түр болон гэрээгээр ажилладаг 46 ажилтны гэрээг цуцлах шаардлага тулгарсан. 

    -Өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг зургадугаар сарын 30 хүртэл сунгасан. Энэ шийдвэр танай салбарт хэр хүнд тусаж байна вэ? 

    -Манай салбарын хувьд хүндхэн шийдвэр гарлаа. Бид нааштай шийдвэр гарах байх гэж хүлээж байсан. Өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг сунгасантай холбоотойгоор бүх сургалт, хурим, найр цуцлагдаж байгаа учраас манай ресторануудын байдал улам хүндэрнэ. Ялангуяа манай The Brook ресторанд гольфийн маш олон тэмцээн, хурим зэрэг урлаг, уран сайхны олон арга хэмжээ болдог. Энэ бүхэн болохгүй байгаа учраас орлого нэлээд муудна. Цаашид байдал улам хүндрэх дүр зурагтай байгаа учраас манай салбарынхан яаж орлогоо сайжруулах вэ гэдэгт санаа зовниж байна. Гэвч орлогоо сайжруулах гарц харагдахгүй байгаа. Монголд жуулчид ирэхгүй байгаа нь том цохилт болж буй. Уг нь урин дулаан цаг ирж, аялал жуулчлал ид хүчээ авдаг улирал шүү дээ. Гэтэл жилд ирдэг 500 мянган жуулчин ирэхгүй болчихлоо. Энэ нь зочид буудал, зоогийн газрынханд том хохирол учруулж байна. 

    -Засгийн газраас эдийн засгийг сэргээхэд авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ та бүхэнд бодитоор хүрч чадаж байна уу? 

    -Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн төлөлтийг аравдугаар сар хүртэл чөлөөлсөн шүү дээ. Монголчууд далайд дусал гэж хэлдэг. Тэгэхээр компанийн хувьд бага ч гэсэн нэмэр болж байна. Мөн Нийгмийн даатгалын сангийн ажилгүйдлийн сангаас нийт ажилтанд 200 гаруй мянган төгрөгийн дэмжлэг үзүүлэх шийдвэр гарсан. Саяхан манай компанид энэ шийдвэрийн талаар мэдээлэл ирсэн. Тэгэхээр ажилчдын санхүүгийн байдал, сэтгэл санаанд эерэг нөлөө үзүүлэх байх. Гэхдээ энэ бол түр зуурын гал унтраах арга хэмжээ. Цаашид халдварт өвчний байдал намжихгүй бол манай салбарын нөхцөл байдал улам л дордоно. Монголын эдийн засаг ч гэсэн нэлээн дордож байна. Тиймээс цаашид бүр л хүндрэх байх. Тэр үед бизнесийг хамгаалахад ямар арга хэмжээ авах талаар бодлого боловсруулах хэрэгтэй байх гэж бодож байна.