A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/5235/

Ядаргаа тайлж, дархлаа сэргээдэг “Янзтай” шөл

Ядаргаа тайлж, дархлаа сэргээдэг “Янзтай” шөл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/5235/
  • Эмийн ургамал иддэг, бэлчээрийн монгол үхрийн мах, яс бусад улсынхтай адилгүй
  • Булууны яс тулгуур эрхтэн учраас хамгийн их эрдэс, шим тэжээлтэй байдаг юм билээ. Монголд жилд дунджаар 100 мянган тонн яс хаягддаг. Түүгээр эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх нь олон талын ач холбогдолтой
  • Одоогоор зөвхөн дотоодын хэрэгцээг хангаж байгаа ч 2021 оноос Япон, Солонгос улсад бүтээгдэхүүнээ гаргах зорилготой ажиллаж буй. Үнийн хувьд манай улсад борлуулагдаж буй ижил төрлийн импортын бүтээгдэхүүнээс 3-4 дахин хямд

(Үйлдвэрт боловсруулсан ясны шөлөнд 100 хувь эрдэс бий гэж үзэхэд гэрийн аргаар гаргасан шөл түүний 20 хувийг л хангадаг)
“Монгол моодонд орох цаг ойрхон байна” гэсээр уулзсан хөдөлмөрч эмэгтэй бол “Янзтай” брэндийн үүсгэн байгуулагч Ш.Сэмжидмаа юм. Түүний ийн хэлсэн нь учиртай. Тэрбээр үхрийн булууны яснаас үйлдвэрийн аргаар шөл гарган авч, шөлний хэрэглээг таниулах зорилготой хөдөлмөрлөж буй нэгэн. Дотоодоос түүхий эдээ базааж, эцсийн бүтээгдэхүүн бий болгож буй эрүүл мэндэд тустай энэ бизнес эдийн засаг дэнжгэнэж байгаа өнөө үед зах, зээлээ алдахгүй, амжилттай явна. Цар тахал дэгдэж, хөл хорио тогтоосноос хойш дархлаа Ядаргаа тайлж, дархлаа сэргээдэг “Янзтай” шөлО.Даваасүрэн, ЗГМ сонинЭмийн ургамал иддэг, бэлчээрийн монгол үхрийн мах, яс бусад улсынхтай адилгүйдэмжих шөлний худалдан авалт, захиалга ихэссэн учир ажлын байраа цомхотгох бус бүр нэмэгдүүлээд амжсан байна. Мөн үхрийн булууны ясны шөлийг амтархан уудаг гадаадын иргэд цөөнгүй болсон аж. Тиймээс “Монгол моодонд орох цаг ойрхон” хэмээн билэгт ерөөлөөр бидний яриа эхэлсэн юм. “Янзтай” брэндийн үүсгэн байгуулагч Ш.Сэмжидмаа “Анх эрүүл, зөв хооллолтын талаар судалж байхдаа үхрийн булууны ясны ач холбогдлыг олж мэдсэн. Булууны яс тулгуур эрхтэн учраас хамгийн их эрдэс, шим тэжээлтэй байдаг юм билээ. Монголд жилд дунджаар 100 мянган тонн яс хаягддаг. Түүгээр эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх нь олон талын ач холбогдолтой. Ясны шөлийг Азид 100 жилийн өмнөөс хэрэглэж эхэлсэн түүхтэй юм билээ. Тиймээс Япон, Солонгос улсад шөлний соёл хэдийн төлөвшсөн. Айл бүрийн хөргөгчинд энэ төрлийн бүтээгдэхүүн байдаг. Харин манай улсад ясны шөл үйлдвэрлэдэг компани цөөхөн учир ач холбогдлыг нь таниулж, хүмүүсийн өдөр тутмын хэрэглээ болгох зорилгоор зах зээлд хөл тавьсан. Хэрэгцээт амин дэмээ мал болон байгалиас авч чаддаг монголчууд бид азтай ард түмэн. Эмийн ургамал идэж, тааваараа бэлчээрлэдэг монгол үхрийн мах, яс нь бусад улсынхтай адилгүй байдаг юм билээ” хэмээн бүтээгдэхүүнийхээ ач холбогдлыг танилцууллаа. Булууны ясны ач, тусыг монголчууд эртнээс мэддэг бөгөөд гэрийн аргаар боловсруулж, хэрэглэх нь түгээмэл байв. Тиймээс үйлдвэртэй нь танилцаж явахдаа, бүтээгдэхүүнийг нь хэрэглэхээс өмнө шөлний бизнес манай улсад эрэлтгүй санагдсан юм. Гэтэл “Янзтай” брэндийн бүтээгдэхүүний амт, чанар гэрийн аргаар гаргасан шөлтэй харьцуулшгүй учир хэрэглэгчдэд таашаагдаад буйг мэдлээ.


Түүнчлэн боловсруулах стандарт нь олон улсын жишигтэй ижил бөгөөд эцсийн бүтээгдэхүүн болж, хэрэглэгчийн гар дээр очих хүртлээ 10 орчим шат дамжлагад ордог юм. Түүхий эдээ “Мах маркет”, “Ихэр шарангад” зэрэг мах экспортолдог үйлдвэрээс авдаг учраас эрүүл ахуйн хувьд хүнсний зах дээр худалдаалдаг яснаас өөр гэдгийг ажилчид нь онцолж байлаа. “Янзтай” брэндийн үйлдвэр хариуцсан менежер Г.Бат-Очир “Бид түүхий эдийн чанар, стандартад онцгой ач холбогдол өгдөг. Хүнсний бүтээгдэхүүн болохоор эрүүл ахуйн стандарт мөрдөх нь нэн чухал. Гэртээ яс буцалгаж, шөл гаргах нь үйлдвэрийн аргаар бэлтгэсэн шөлнөөс өөр шүү дээ. Үйлдвэрт боловсруулсан ясны шөлөнд 100 хувь эрдэс бий гэж үзэхэд гэрийн аргаар гаргасан шөл түүний 20 хувийг л хангадаг гэсэн судалгаа бий. Мөн хэрэглэгчийн цаг, завыг хэмнэдэг болохоор хүмүүс хэрэглэх дуртай болсон. Яснаас шөл гаргаж, эцсийн бүтээгдэхүүн бий болгоход хоёр өдөр зарцуулдаг. Эхлээд, хөлдөөж, хадгалсан булууны ясаа 12 цагийн турш усанд дэвтээж, цэвэрлэнэ. Дараа нь ус, ясаа тэнцүү харьцаатай хийгээд, 20 цагийн турш тогтсон температурт чанадаг. 20 цаг чанасны дараа яснаас их хэмжээний тос ялгардаг юм. Тиймээс холестериныг нь тэнцвэржүүлэхийн тулд шүүх төхөөрөмжид шөлөө хийгээд, тосны 80 хувийн нь шөлнөөс салгадаг. Үлдсэн 20 хувийн тосыг мөн л төхөөрөмжид хийж тусгай технологиор шөлтэйгөө нийлүүлнэ. Мөн нитгэл, махны үлдэгдэл зэргийг нь шүүнэ. Үүний дараа дахин 120 градусын температурт шөлөө буцалгаж, ариутгана. Ийнхүү суурь шөл бэлэн болдог. Амтлагааны ажил сүүлд нь явагддаг гэсэн үг. Сонсогдож байгаа шигээ амар биш. Шаггүй хөдөлмөр шаарддаг ажил” гэж бүтээгдэхүүн үйлд вэрлэх шат, дамжлагаа танилцууллаа. Тус компани үйл ажиллагаагаа явуулаад гурван жил болжээ. Энэ хугацаанд бүтээгдэхүүнийхээ нэр төрөл, савлагааг нэмэгдүүлж амжсан байна. Ямар нэг амтлагаагүй органик шөл, халуун ногоотой шөл, амталсан шөл гэсэн гурван янзын бүтээгдэхүүн гаргадаг бөгөөд, долоон төрлийн савлагаатай хэрэглэгчдэд хүргэж байгаа аж.


(Хүүхэд өсөж яс, шүд нь бэхэждэг учир эрдсийн хэрэгцээ насанд хүрсэн хүнийхээс 1.5 дахин их шаардагддаг тул ясны шөлний хэрэглэгчийн багагүй хувь нь багачууд байдаг аж)

Мөн цаашдаа шөлний орцтой талх үйлдвэрлэх зорилготой байгаагаа хуваалцсан юм. Тэд одоогоор зөвхөн дотоодын хэрэгцээг хангаж байгаа ч 2021 оноос Япон, Солонгос улсад бүтээгдэхүүнээ гаргах зорилготой ажиллаж буйгаа нуугаагүй юм. Үнийн хувьд савлагаанаасаа шалтгаалаад 2500-9000 төгрөгийн хооронд худалдаалагдаж буй энэ шөлийг хэрэглээд үзээрэй. Манай улсад борлуулагдаж буй ижил төрлийн импортын бүтээгдэхүүнээс 3-4 дахин хямд бөгөөд хадгалах хугацаа уртасгагч зэрэг химийн найрлага ороогүй онцлогтой. Бүтээгдэхүүнийг хөргөгчинд зургаан сар хадгалах боломжтой бөгөөд задалснаас хойш 24 цагийн дотор хэрэглэх заавартай. “Янзтай” брэндийн гүйцэтгэх захирал Ш.Сэмжидмаа “Зарим хэрэглэгчээс “үнэтэй байна” гэсэн сэтгэгдэл ирдэг л дээ. Захаас 1000 төгрөгөөр яс аваад, шөл гаргах боломжтой гэж боддог. Гэхдээ үйлдвэр учир алдагдсан боломжийн өртөг гэж бий шүү дээ. Ажилчдын цалин, тог, ус цахилгаан зэрэгт өртөг шингэнэ. Мөн стандартын дагуу шөлөө гаргадаг болохоор ажиллагаа ихтэй. Түүхий эд маань ч хүнсний зах дээх худалдаалагддаг яснаас эрүүл ахуй, чанарын хувьд өөр. Хадгалалтын хугацаанд нь хүртэл анхаардаг. Тиймээс хэт их үнэ нэмж зардаггүй. Мөн ижил төрлийн импортын бүтээгдэхүүнээс хямд худалдаалдаг болохоор гадаад, дотоодын хүмүүс хэрэглэх сонирхолтой байдаг” гэв. Ясны шөлийг зөвхөн шөлтэй хоол хийхэд л хэрэглэдэг бус жимсний смүүти хийх, хоёрдугаар хоолны сүмс бэлтгэх, ундаа, усны оронд уух, гурил зуурах зэрэг олон янзаар ашиглах боломжтой. Савлагаа нь 250 градусын халуунд тэсвэртэй учир өвлийн улиралд уутанд нь халаагаад ч ууж болдог юм байна. “Янзтай” брэнд зөвхөн үхрийн булууны ясны шөл үйлдвэрлэх бус бага насны хүүхэд усанд оруулахад зориулан хонины чөмөгний шөл үйлдвэрлэж, худалдаалж байна. Хоёр литр шөлийг 9000 төгрөгөөр борлуулдаг учир хүүхэдтэй ээжүүд хэрэглэхэд хялбар бөгөөд үнийн хувьд ч боломжийн. Гэхдээ энэ бүтээгдэхүүнээ худалдаалдааны төвөөр борлуулалгүй, зөвхөн хэрэглэгчийн захиалгаар үйлдвэрлэж, хүргэдэг аж. Хүүхэд өсөж яс, шүд нь бэхэждэг учир эрдсийн хэрэгцээ насанд хүрсэн хүнийхээс 1.5 дахин их шаардагддаг тул ясны шөлний хэрэглэгчийн багагүй хувь нь багачууд байдаг аж. Ясны шөл нь кальци, коллаген, уургаар баялаг учир мөгөөрсөн эдийн элэгдлийг сэлбэдэг бөгөөд хоол боловсруулалтыг дэмждэг. Түүнчлэн үс, хумсыг бат бөх болгодог төдийгүй үе мөчний өвчинд тустай. Мөн амин хүчил буюу глицин агуулдаг болохоор нойргүйдлийг багасгаж, дархлаа нэмэгдүүлдэг аж. Тус компани бүтээгдэхүүнээ сүлжээ худалдааны төвөөр борлуулж, shoppy.mn зэрэг цахим дэлгүүрээр хүргэлт хийхийн зэрэгцээ хөдөө орон нутагт гэрээт борлуулагчтай хамтарч ажилладаг байна. Жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжих нь хөгжилд чухал нөлөөтэй. Монгол Улс хэрэглэгч бус үйлдвэрлэгч орон болоход хувь нэмрээ оруулж буй “Янзтай” брэнд таны эрүүл мэндэд тустай.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Олон улсын зах зээлд монгол чанарыг таниулах зорилготой “Одь Тан” ХХК

  • Бидний сэтгэл шингээж бэлтгэсэн эм, тан бусдын биеийг анагаах үүрэгтэй учир жижиг хэсэг бүхэн дээр онцгой ач холбогдол өгдөг” 
  • Тус брэнд нь тураах үрэл, ханиадны тан, дархлааны цай, ванны бөмбөлөг, биеийн болон нүүрний тос, үс ургуулах халгайн цацлага зэрэг олон төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Ургамал нь хаягдалгүй бүтээгдэхүүн учир хэсэг бүрээр нь өөр, өөр төрлийн бараа гаргах боломжтой байдгийг ажилчид онцолж байлаа
  • "Өвдсөн хойноо халаглаж, элдэв эмчилгээнд байдгаа барахын оронд өвчнөөс урьдчилан сэргийлж, эрүүл мэнддээ анхаараасай гэж хүссэндээ энэ олон төрлийн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэдэг юм. Улиралдаа тохирсон хоол, цай хэрэглэж, дархлаагаа тогтмол дэмжих нь олон өвчнөөс сэргийлнэ”

Эрүүл мэнд, гоо сайхны 200 орчим нэр төрлийн бүтээгдэхүүн дотоодын зах зээлд нийлүүлж, БНСУ, БНХАУ руу гаргаж байна

Эрүүл мэндэд тустай эцсийн бүтээгдэхүүнийг эх орны түүхий эдээр үйлдвэрлэж буй “Одь Тан” ХХК-ийн “Доктор Баатар” брэндийг “Би үйлдвэрлэгч” буландаа онцолж байна. Тус компани 10 үе дамжсан маарамба, анагаах ухааны доктор, хүний гавъяат эмч П.Баатарын арга ухаан, мэдлэг туршлагад түшиглэн бүтээгдэхүүнээ гаргадаг байна. 

200 ОРЧИМ НЭР ТӨРЛИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮЙЛДВЭРЛЭДЭГ 

“Доктор Баатар” брэнд 2013 оноос бүтээгдэхүүнээ гаргаж эхэлжээ. Гэхдээ эхний гурван жилийн хугацаанд зөвхөн тан, эмийн ургамал л үйлдвэрлэдэг байсан бөгөөд үйлдвэрлэсэн эмээ бүртгэлд оруулж патентжуулахад багагүй хөдөлмөр зарцуулжээ. Харин өдгөө эрүүл мэнд, гоо сайхны 200 орчим нэр төрлийн бүтээгдэхүүн зах зээлд нийлүүлж байна. Энэ талаар “Доктор Баатар” брэндийн гүйцэтгэх захирал Б.Чанцалдулам “Манай компани одоогоор 110 төрлийн эмийн ургамал, таван төрлийн эмчилгээний цай, эрүүл мэнд, гоо сайхны 20 орчим бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Үндсэндээ том, жижиг, тос, тан нийлсэн 200 орчим нэр төрлийн барааг зах зээлд нийлүүлдэг. Анх ийм олон төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, ингэж өргөжнө гэж бодоогүй. Гэхдээ бусдын эрүүл мэнд, сайн сайхны төлөө хийж буй үйл учир жил ирэх тусам л хүрээгээ тэлж, бүтээгдэхүүний нэр төрөл нэмэгдэж байна. Монголд жил бүр олон арван хүн хорт хавдраар өвчилдөг. Манай эмнэлэгт ч энэ төрлийн өвчтэй олон хүн үйлчлүүлдэг. Өвдсөн хойноо халаглаж, элдэв эмчилгээнд байдгаа барахын оронд өвчнөөс урьдчилан сэргийлж, эрүүл мэнддээ анхаараасай гэж хүссэндээ энэ олон төрлийн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэдэг юм. Улиралдаа тохирсон хоол, цай хэрэглэж, дархлаагаа тогтмол дэмжих нь олон өвчнөөс сэргийлнэ” гэсэн юм. 

БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮЙЛДВЭРЛЭХДЭЭ АРИУН ЦЭВРИЙН ШААРДЛАГАД ОНЦГОЙ АНХААРДАГ 

Тус компанийн үйлдвэр хотын төвөөс 20 гаруй километрийн зайд орших Тахилтад байрладаг бөгөөд засмал замаас зайдуу байрлах том хашаанд үйлдвэрийн болон агуулахын барилгаас гадна гурван хүлэмж байршуулжээ. Мөн хашааны баруун буланд найман ханатай гэр барьсан байлаа. Гэрийн хойморт ном, судар залсан байсны учрыг асуувал “Аравнайлаагүй ном, эм хоёр шидгүй гэж үгтэй. Тиймээс үйлдвэрээс гарсан эмийн дээжээ энд аравнайлж, амилуулдаг юм. Бидний сэтгэл шингээж бэлтгэсэн эм, тан бусдын биеийг анагаах үүрэгтэй учир жижиг хэсэг болгонд онцгой ач холбогдол өгдөг” гэлээ. Харин үйлдвэрийн хаалгаар ороход гааны үнэр хамар цоргиж, төмрийн чимээ үл ялиг сонсогдоно. Эрүүл мэндийн ач холбогдол бүхий бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж буй учир ариун цэврийн шаардлагыг онцгой анхаардаг болохоо ажилчид онцолж байсан юм. Тиймээс гаднаас орж ирсэн хүмүүст тусгай зориулалтын хувцас өмсгөх бөгөөд үйлдвэр рүү нэвтрэхэд төмөр хаалганы хажууд буй төхөөрөмжүүд бактери ариутгадаг аж. Бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх шат дамжлага нь ч тун сонирхолтой. Тарьж, түүсэн ургамлаа буталж, нунтаглахаас эхлээд ууталж, савлах хүртэлх бүх л ажлыг энд гүйцэтгэдэг. Мөн дамжлагын тасалгаа бүрийг шилэн хаалгаар тусгаарласан байх бөгөөд эмийн болон тураах үрэл, тан, бэлдмэл гэх мэт бүтээгдэхүүн тус бүрийг өөр, өөр өрөөнд хийдэг аж. 

ОРГАНИК ХӨРСӨНД ОРГАНИК БҮТЭЭГДЭХҮҮН ГАРГАДАГ 

Тахилтад буй хүлэмжид үрсэлгээгээ бэлтгэж, Төв аймгийн Баянчандмань сумын Баруун мухартын ам гэдэг газар ургамлаа тарьдаг аж. Хүн ихтэй газар болон автозамын ойр эмийн ургамал тарих нь эрүүл ахуйн шаардлагад нийцдэггүй, бактери үүсэх магадлалтай учир машин хүрэхгүй газар тариалалт хийхийг зорьж, Баруунмухартын аманд төвхнөсөн тухайгаа үйлдвэрийн ажилчид онцоллоо. Мөн аль ч хүлэмждээ хортон шавж устгах бодис, элдэв цацлага хэрэглэхээс татгалзаж, органик хөрсөнд, органик бүтээгдэхүүн гаргахыг хичээдэг тухайгаа хэлж байлаа. 

“МАНАЙ ГАРЫН ШИНГЭН САВАН ЭРҮҮЛ МЭНДЭД ЭЭЛТЭЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮН” 

“Доктор Баатар” компанийн адууны болон хонины сүүлний тосыг ургамлаар баяжуулан хийсэн гоо сайхны болон эмчилгээний бүтээгдэхүүн нь зах зээлд хэдийн танигджээ. Мөн эм, танг нь ч хэрэглэдэг хүн цөөнгүй аж. Түүнчлэн нэгдүгээр сараас хойш дэлхий дахинд дэгдээд буй цар тахалтай тэмцэх зорилгоор гарын шингэн саван, гар ариутгагч гель үйлдвэрлэж эхэлсэн байна. Энэ талаар үйлдвэрийн гүйцэтгэх захирал Б.Чанцалдулам “Манай компани нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд гарын шингэн саван, гар ариутгагч гель үйлдвэрлэж байна. Гадуур худалдаалагдаж буй бактери устгагчтай ихэнх гарын саван triclosan, benzelkonium chloride зэрэг химийн хүчтэй бодис агуулсан байдаг. Ийм найрлагатай гарын саванг урт хугацаанд хэрэглэвэл гарын бүх ашигтай бактерийг устах эрсдэлтэй. Энэ нь хорт хавдар ч үүсгэх аюултайг хүмүүс тэр бүр мэддэггүй. Тиймээс бид ойн яргуйжин, говийн ганга, цагаан, яагаан цээнэ ургамлуудын хуурай хандаар бактерийн эсрэг шингэн саван хийж байна. Энэ нь бактери устгаад зогсохгүй, эрүүл мэндэд ээлтэй бүтээгдэхүүн болохыг олон судалгаагаар баталсан. Харин гар ариутгагчаа гарын арьсыг хуурайшуулахгүй байхаар үйлдвэрлэдэг” гэсэн юм. Олон төрлийн ургамлаас бактери устгагчаа гаргадаг учир гадуур худалдаалагдаж буй ижил төрлийн бүтээгдэхүүнээс бага зэрэг өндөр үнэтэй. Гэхдээ химийн найрлагагүй, эрүүл мэндэд тустай гэдэг утгаар нь харшилтай, бага насны хүүхэдтэй, жирэмсэн хүмүүс түлхүү хэрэглэдэг байна. Мөн эрүүл мэндийн байгууллагуудын байнгын хэрэглээ болсныг хэлж байлаа. 

23 ХҮНИЙГ АЖЛЫН БАЙРААР ХАНГАЖЭЭ 

Тус брэнд нь тураах үрэл, ханиадны тан, дархлааны цай, ванны бөмбөлөг, биеийн болон нүүрний тос, үс ургуулах халгайн цацлага зэрэг олон төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Ургамал нь хаягдалгүй бүтээгдэхүүн учир хэсэг бүрээр нь өөр, өөр төрлийн бараа гаргах боломжтой байдгийг ажилчид онцолж байлаа. Тухайлбал, халгайны ишээр гутлын улавч хийж худалддаг байна. Энэ талаар үйлдвэрийн ажилчид “Хөл чийгтэх, шивэртэхийг хөлийн бактериас үүдэлтэй өвчин гэж үздэг. Халгайны ишийг хатааж, хужир, жонш, сургар, ямаан арцтай хольж хийсэн гутлын улавч тус бактерийг устгах үйлчилгээтэй. “Анхилуун” улавч бол манай хамгийн их борлуулалттай бүтээгдэхүүний нэг. Бактери устгахаас гадна хөлийн улан дахь хялгасан судсыг тэлж, цусны эргэлтийг сайжруулах эмчилгээний үйлчилгээтэй бүтээгдэхүүн” гэлээ. 200 орчим нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэж, худалдаалахад болон түүхий эдийг нь базаахад 23 хүний хөдөлмөр шингэдэг байна. Гэхдээ өвөл, намрын улиралд ажилчдын тоо цөөрдөг аж. Учир нь зун эмийн ургамлаа тарих, хураах ажил эхэлдэг учир оюутан, залуусыг ажиллуулдаг болохоо хэлж байлаа. Харин үнийн хувьд дундаж орлоготой хэрэглэгчдийн санхүүгийн чадамжинд нийцүүлэхийг хичээдэг аж. Тодруулбал, бүтээгдэхүүн нь 5000-30000 төгрөгөөр худалдаалдаг байна.

ЭХ ОРНЫ ҮЙЛДВЭР ЭКСПОРТЛОГЧ БОЛСОН НЬ 

“Одь тан” компанийнхан “Доктор Баатар” брэндийн зарим бүтээгдэхүүнээ БНСУ, БНХАУ-ын зах зээлд гаргаж эхэлжээ. Цаашдаа ч бусад улс орон руу бараа, бүтээгдэхүүнээ экспортолж, монгол чанарыг дэлхийд таниулцах зорилготой байгаагаа хэлж байсан юм. Харин дотооддоо өөрийн нэрийн таван дэлгүүртэй төдийгүй сүлжээ дэлгүүрүүдээр борлуулалт хийдэг байна. Эх орны хөрсөнд тарьж ургуулсан эмийн ургамлыг экспортолж, гадаадын хэрэглэгчдийн хэрэгцээг хангаж буй нь томоохон дэвшил болжээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эко хэрэглээг дэлхийд таниулах Инару брэнд

  • Монгол өв соёл шингэсэн, байгальд ээлтэй, эко бүтээгдэхүүнийг орчин үеийн технологид нийцүүлэн үйлдвэрлэх зорилготой
  • Адууны тос болон хонины тосоор хийсэн бүтээгдэхүүнээ Шанхай, Тайваньд борлуулж байгаа бөгөөд удахгүй Европ руу цахимаар худалдаалах аж. Инару брэндийн бүтээгдэхүүнүүд 2000 үйлчлүүлэгчтэй бөгөөд 800 гаруй нь байнгын хэрэглэгч гэнэ
  • Инару брэнд нь бүтээгдэхүүнээ хийхийн тулд 50 гаруй төрлийн түхий эд ашигладаг бөгөөд хонины сүүл, чацаргана, ганга, адууны тос, жамц давс, кофе, цардуул, нохойн хошуу зэрэг 20 орчим нь монгол түүхий эд гэнэ

Эх хүний үрдээ сайхан ирээдүйг бий болгох гэсэн сэтгэлийн угаас сүндэрлэн боссон Инару брэндийг энэ удаагийн “Би үйлдвэрлэгч” буландаа онцолж байна. Шавилхан биетэй, шаггүй авьяастай түүнийг Н.Сарангуа гэдэг. Хүний хань, хоёр хүүхдийн ээж болсон цагаас хойш гэр бүлийнхээ эрүүл мэндэд санаа тавих том хариуцлагыг нуруун дээрээ үүрэх болжээ. Нэг өдөр CNN-ий мэдээгээр ахуйн хэрэглээний бүтээгдэхүүнд байдаг хортой синтетик бодис хүмүүсийн эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлдөг талаар үзсэн аж. Тэгээд хүүхдүүдийнхээ идэж уудаг аяга, тоглож хөрвөдөг шал, толь, хана гээд бүхий л зүйлийг юугаар хийсэн нь мэдэгдэхгүй хорт бодисоор цэвэрлэж байгаагаа гэнэт ухаараад их эмзэглэсэн байна. Үүнээс хойш аль болох байгалийн органик гэх тодотголтой бүтээгдэхүүнийг авч, Америкаас хүртэл захиж хэрэглэдэг болсон гэнэ. Гэтэл бас жинхэнэ органик бүтээгдэхүүн хэт үнэтэй, эсвэл үнэн бодит орц найрлагаа бичдэггүй учир өдөр тутмын хэрэглээ болгоход хүндрэлтэй байжээ. Үүнээс үүдэн “Ер нь бид ийм сайхан баялагтай газар нутаг, түүхий эдтэй улс оронд амьдарч байж яагаад эко бүтээгдэхүүн өөрсдөө хийж болохгүй гэж” гэсэн бодол төрсөн аж. Тэгээд өөрийн гэсэн бизнестэй болоход нь гэр бүлийнхэн нь том түшиг болж, 2016 онд “Инару биомедикал” ХХК-аа үүсгэн байгуулжээ. 

23 төрлийн бүтээгдэхүүнийг гар аргаар үйлдвэрлэдэг

Тэрбээр жил гаруйн хугацаанд судалгаа хийсний эцэст 2017 оны 11 дүгээр сараас нээлтээ хийсэн аж. “Гадаах агаараас илүү гэр доторх агаар 2-3 дахин бохирдолтой байна гэсэн судалгааг Америкийн эрдэмтэд хийсэн байдаг. Төрөл бүрийн химийн хортой бодисоор гэрээ дүүргэдэг нь харшил, хавдар үүсгэх сөрөг талтай. Энэ нь нотлогдсон учраас бүтээгдэхүүнээ хийх санаагаа олсон. Синтетик бодисуудыг хэрэглэж болно. Гэхдээ хэмжээнээсээ хэтэрвэл хорт хавдар үүсгэдэг. Өвчлөл залуужаад байгаа нь бидний хэрэглээнээс шалтгаалж байна. Синтетик бодисууд байгальд сөрөг нөлөөтэй. Манай бүтээгдэхүүний сав байгальд бүрэн шингэдэг. Бүтээгдэхүүнээ зарахаас илүү эко хэрэглээг төлөвшүүлэхийг хичээдэг” гэж Н.Сарангуа ярилаа. Одоогийн байдлаар есөн нэрийн 23 төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Эдгээр бүтээгдэхүүнийг хийхийн тулд 50 гаруй төрлийн түхий эд ашигладаг бөгөөд хонины сүүл, чацаргана, ганга, адууны тос, жамц давс, кофе, цардуул, нохойн хошуу зэрэг 20 орчим нь монгол түүхий эд гэнэ. Харин эх орондоо байдаггүй наргил модны тос, оливын тос зэрэг хүнсний зэрэглэлтэй бүтээгдэхүүнийг импортоор оруулж ирдэг. Ингэхдээ Франц, Энэтхэг, Герман зэрэг улсаас авдаг аж. Инару брэнд нь гоо сайхан, эрүүл мэнд, гэр ахуйн эко бүтээгдэхүүнийг уламжлалт гар аргаар үйлдвэрлэдэг. 100 хувь гар ажиллагаатай тул ажлын байр бий болгох давуу талтай гэв. “Дэлхий дахинаа байгальд ээлтэй, эко бүтээгдэхүүний хэрэглээ жил бүр өсөж байгаа. Манай үйлдвэр өндөр технологитой улс орнуудтай өрсөлдөх түвшинд очоогүй байгаа ч байгаль дэлхий, нүүдэлчин соёл давуу тал болно. Бид монгол өв соёл шингэсэн, байгальд ээлтэй, эко бүтээгдэхүүнийг орчин үеийн технологид нийцүүлэн үйлдвэрлэх зорилготой. Манай бүтээгдэхүүнийг найман настай балчраас 80 настай буурал хүртэл хэрэглэж болно” гэдгийг Н.Сарангуа хэлсэн юм. 

Үндэсний үйлдвэрүүд дотоод зах зээлийн 50 хувийг хангах боломжтой

Инару брэнд нь Монголд анх удаа гангатай кастилийн саванг үйлдвэрлэжээ. Үүнийг ганга өвстэй хослуулан бүтээсэн нь үнэхээр төгс шийдэл болсон аж. Учир нь гангатай органик цэвэрлэгчээр нүүр, гар, биеийн арьс арчилгааг хийхээс гадна жимс ногоо, аяга тавгаас эхлээд гэр ахуйн бүх л цэвэрлэгээг хийж болно. Мөн байгальд шингэхдээ ямар нэгэн сөрөг нөлөө байхгүй. Адууны тос, хонины сүүл нь өндөр зэрэглэлийн тос гэж үнэлэгддэг учир Монголд амьдардаг гадаадууд маш их худалдаж авдаг аж. Органик гарын саванг хоёр доллараар үнэлэхэд жуулчид хямд гэдэг бол монголчууд 5-6 мянган төгрөгийн саванг үнэтэй гэсэн байна. Үүний оронд 2000 төгрөгөөр safeguard авсан нь дээр гэж хэлдэг гэнэ. Энэ нь хоорондын ялгааг мэдэж ойлгохгүй байгаатай холбоотой гэдгийг Н.Сарангуа хэлсэн юм. Тэрбээр “Гар аргаар хийсэн органик бүтээгдэхүүний үнэ цэнийг гаднынхан сайн мэддэг. Манай улсын савангийн зах зээлийн 90 хувийг импортын бүтээгдэхүүн эзэлдэг. Гар аргаар ийм төрлийн бүтээгдэхүүн хийдэг 25 орчим үндэсний үйлдвэр бий. Бид нийлээд дотоодынхоо зах зээлийн 30-50 хувийг хангах бүрэн хүчин чадалтай. Тиймээс импортын бараа бүтээгдэхүүнийг орлох зорилго тавьсан. Савангаа дотооддоо үйлдвэрлэх 100 хувь боломжтой шүү дээ” хэмээлээ. Амьтныг нядалсан бол бүхий л зүйлийг хүнд болон байгальд ээлтэй байдлаар, эдийн засгийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх зорилгоор бүрэн ашиглан бүтээгдэхүүн хийх ёстой. Гэтэл адууны тос хаягдал бүтээгдэхүүн болдог. Тиймээс дахин боловсруулж, хэрэглэж байгаа юм. Энэ түүхий эд бусад химийн гаралтай бүтээгдэхүүнтэй харьцуулшгүй үр дүнтэй. 

Зээл авалгүй борлуулалтаараа өдийг хүртэл явжээ

Дэлхийн зах зээлд таашаагдах Инару брэндийн адууны тос болон хонины тосоор хийсэн бүтээгдэхүүнээ Шанхай, Тайваньд борлуулж байгаа бөгөөд удахгүй Европ руу цахимаар худалдаалах аж. Инару брэндийн бүтээгдэхүүнүүд 2000 үйлчлүүлэгчтэй бөгөөд 800 гаруй нь байнгын хэрэглэгч гэнэ. Тэдний хүчээр үйл ажиллагаагаа цааш үргэлжлүүлж болж байна. “Гурван жилийн хугацаанд ямар нэгэн зээл аваагүй, төсөл хөтөлбөрийн хөнгөлөлтөд ороогүй, 100 хувь борлуулалтаараа өдийг хүртэл явсан. Энэ нь нийгэмд хэрэгцээ ямар байгааг ч мөн харуулж байна” хэмээн Н.Сарангуа ярьсан юм. Тэрбээр хэрэгцээ байхад төрөөс дотоодын үйлдвэрээ дэмжих бодлого хангалтгүй байгаа гэдгийг ч хэлж байсан юм. Монголын үйлдвэрүүд импортын бараа бүтээгдэхүүнтэй л өрсөлдөж байна. Гэвч ямар ч шударга өрсөлдөөн байхгүй учраас яах аргагүй дарагдаж байгаа аж. “Мөнгө төгрөгөөр дэмжих нь чухал биш. Тендерт өрсөлдөхөд safeguard савантай дүйцэхүйц байх хэрэгтэй гэсэн шаардлага тавьсан. Тэгэхээр импортын бараа бүтээгдэхүүний ноёрхол манай улсад ямар байгаа нь харагдаж байгаа байх. Монголын үйлдвэр дотооддоо нэгдэж, импортын бараа бүтээгдэхүүнтэй өрсөлдөхөөр болсон” гэдгийг ч хэлсэн юм. 

Зах зээлийн өрсөлдөөн дунд үнээ тогтоодог

Монголын брэндүүд үнэтэй гэх хүмүүсийн шүүмжлэл Инаруг тойроод биш дайраад гарчээ. Н.Сарангуа “Органик бүтээгдэхүүн үнэтэй зарагддаг. Гэхдээ ямар бүтээгдэхүүнтэй харьцуулахаас шалтгаалаад үнэтэй, эсвэл хямд байна. Үнийн өрсөлдөөн гэдэг их хатуу. Бид зах зээлийн өрсөлдөөн дунд үнээ тогтоодог. Ажлын байр бий болгоод, татвараа төлж байгаа учраас борлуулалт сайн байвал ажлын байр нэмэгдэнэ” гэдгийг хэлсэн юм. Инару брэндийн бүтээгдэхүүнд ус ороогүй тосон бүтэцтэй. Тиймээс хоёр жил хадгалах боломжтой гэнэ. Учир нь тос хуршихгүй бол хадгалалтын хугацаа дуусахгүй. Харин задалсан бол зургаан сар л хэрэглэх ёстой. Эдгээр бүтээгдэхүүнүүд байгалийн гаралтай гоо сайхны бүтээгдэхүүний стандартыг хангадаг аж. Хонины сүүлний үнэрийг дарахын тулд наргил модны тос, оливын тос зэргийг хольдог. Бүтээгдэхүүн хийх явцыг энгийн үгээр, ойлгомжтой байдлаар тайлбарлавал эхлээд савангаа зуурна. Дараа нь хэвэндээ хийж хатаагаад, гар аргаар өөлж, хоёр сар хатаана. Энэ байдлаар 4-5 хүн өдөрт 200 саван хийдэг аж. Одоогийн байдлаар 10 орчим хүн ажилладаг. Н.Сарангуа Английн сургуульд органик гоо сайхны бүтээгдэхүүнийг хэрхэн хийх талаар хоёр жил сураад ажилчдаа сургаж эхэлжээ. Хүн солигдох бүрд бүтээгдэхүүнд нь өөрчлөлт ороод хүндрэлтэй байдаг гэв. 

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Чанарыг эрхэмлэгч “Цалин цагаан” брэнд дэлхийд нэрээ цуурайтуулна

  • “Цалин цагаан” ХХК нь хүүхдийн болон том хүний ванн, хөл дүрээд суух боломжтой түмпэн зэргийг зэсээр хийж байна
  • "Цалин цагаан" компани зэс болон мөнгөөр 500 гаруй төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлээд зогсохгүй Өвөрмонгол, БНСУ, БНХАУ, Япон зэрэг улс руу экспортлоод эхэлжээ

Монголчууд бид эртнээс эдүгээ хүртэл домбо, аяга шанаганаас аваад тавилга сэлт, гоёл чимэглэлд хүртэл зэс эдлэлийг өргөнөөр хэрэглэсээр иржээ. Жирийн малчны өвөрт хүртэл жижигхэн зэс аяга явж байх бөгөөд өдөр тутамдаа хэрэглэж дадвал элэг, цөс, ходоод, нойр булчирхай зэрэг бүхий л эрхтэнд эерэгээр нөлөөлнө хэмээн үздэг байв. Учир нь зэс аяганд хийсэн зүйл ариусаж, цэвэр болдог хэмээн аяга, халбаганаас аваад олон төрлийн сав суулгыг зэсээр урладаг байв. Энэ уламжлал өдий хүртэл үе дамжин ирсэн билээ. Дэлхий нийтээр тархаад буй коронавирус бүх төрлийн гадаргуу дээр 4-5 хоног амьдарч чаддаг бол зэс эдлэлийн гадаргуу дээр тогтсон бактери хэдхэн минутын дотор устаж үгүй болдог нь батлагдаад буй. Саутхемптоны их сургуулийн орчны эрүүл ахуйн профессор Билл Кээвилийн хийсэн туршилтын үеэр зэсэн дээр унасан бүх төрлийн вирус устаж буй нь батлагдсан аж. Энэ гайхалтай үр дүнг харсан тэрбээр “Зөвхөн COVID-19-ийн халдвараар хязгаарлагдахгүй, ирээдүйд учирч болох олон арван тахал, вирусийн өмнө зэс эдлэлийг ахуйн хэрэглээндээ ашиглаж хэвших нь чухал” хэмээжээ. Тэр дундаа эмнэлэг болон олон нийтийн газарт хаалганы бариулаас аваад зэсээр хийж хэвшвэл сайн хэмээн онцолжээ. Тэгвэл дэлхий дахиныг дагжин чичрүүлж буй цар тахлын үед монгол түмнээ эрүүл энх байгаасай хэмээн бэлгэдэж “Цалин цагаан” ХХК эх орондоо зэсэн ванн тэргүүтэй 500 гаруй төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Цалин цагаан гэдэг үгийг дэлхийн брэнд болгох зорилготой тус компанийг энэ удаагийн “Би үйлдвэрлэгч” буландаа онцоллоо. 

Хүүхдийн болон том хүний зэс ванныг захиалгаар хийж эхэлжээ

“Цалин цагаан” ХХК арав гаруй жил судалгаа хийсний эцэст өнгөрсөн оны тавдугаар сараас үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлжээ. Одоогоор хүүхдийн болон том хүний ванн, халуун усанд хөлөө дүрж суух боломжтой түмпэн зэргийг зэсээр урлаад байгаа аж. Ийнхүү туршилтын байдлаар хийж эхэлсэн бүтээгдэхүүн аль хэдийн захилгын бүтээгдэхүүн болжээ. Гол түүхий эд болох зэс нь олон улсын стандартад нийцсэн, эртний монголчуудын эдэлж хэрэглэж асан аранжин зэсээс дутахгүй хэмээн үйлдвэрлэгчид онцолж байна. Хүүхдийн ванн хийхэд 25 кг зэс ашигладаг бол том хүнийх загвараасаа шалтгаалаад 35-45 кг зэс агуулдаг гэнэ. Үнийн хувьд хүүхдийнх 3.5-4.5, том ванн нь 5.5-8.5 сая төгрөгөөр борлуулагдаж байна. Энэ нь зах зээл дэх зэсийн үнэтэй нарийн чанд уялдуулан тогтоосон ханш болохыг тус компанийн худалдааны төлөөлөгч Б.Бадамцэцэг хэлсэн юм. Тэрбээр “Зэс ваннанд усанд ороход биеийн ядаргаа 100 хувь тайлагддаг. Хүний биед олон төрлийн элемент дутагдаж байдаг. Гэвч бид төдийлэн анзаарч мэдэлгүй явсаар стресс, ядаргаанд ордог тул үс унах зэргээс аваад олон талын сөрөг нөлөөллөөр илэрнэ. Тиймээс энэ бүгдээс мөнгө, зэс хэрэглэж ангижрах хэрэгтэй. Бидний өвөг дээдэс зэс аяга, данх болон ээмэг, бүс зэрэг мөнгөн эдлэл хэрэглэж байсан нь нарийн учиртай байсныг өөрсдөө үйлдвэрлэж эхэлсээр илүүтэй ойлгож байна” гэв. 

Зэс болон мөнгөөр 500 гаруй төрлийн бүтээгдэхүүн хийдэг

Халуун ус дүүргэсэн зэс ваннанд хэвтсэнээр арьсны сүвээр дамжин мэдрэлийн системд нөлөөлөхөөс гадна толгой тархины өвчинг намдаах тустай аж. Мөн ужиг өвчтэй хүмүүст нэн сайн бөгөөд арьс салстын эмгэг тууралт, ядаргаа зэрэгт шууд үр дүнгээ үзүүлэх аж. Бидний өвөг дээдэс зэс тогоонд идээ ундаагаа буцалгаж, хандалж хэрэглэхэд дотор эрхтний системд сайнаар нөлөөлж өдөр тутмын эрдсийн хэрэглээгээ хангадаг байжээ. Тэгвэл зэс вананд усанд орсноор үүнээс илүү үр дүнг мэдрэх боломжтой аж. Ваннтай усанд 10-20 минут хэвтэх үед өөрчлөлт мэдрэгдэж эхлэх бөгөөд байнгын хэрэглээгээр бүрэн эрүүлжих боломжтой гэнэ. “Хатуулаг ихтэй ус хийлээ гээд зэс муухай болохгүй. Учир нь зэс усны хорыг шүүж, хатуулгийг багасгадаг. Манай ванныг удаан хэрэглэлээ гээд харлах, өнгө алдах зэргээр зэсийн өнгөнд өөрчлөлт орохгүй учир өдөр бүр зүлгээд байх шаардлагагүй. Жаахан харлаад ирэхээр нь ваннтай хамт ирсэн цэвэрлэгчээр нь цэвэрлэхэд л хангалттай. Тиймээс арчилгааны хувьд асуудал байхгүй” гэж Б.Бадамцэцэг хэлсэн юм. “Цалин цагаан” ХХК нь халуун тогоо болон сав, цар, гүц, сэнжтэй аяга, халбага, сэрээ, хутга, шанага, кофе чанагч, усны сав зэрэг ахуйн хэрэглээний бүхий л төрлийн хэрэгслийг хийдэг. Мөн бугуйвч, бөгж, зүүлт, сам зэрэг төрөл бүрийн гоёл чимэглэл хийнэ. Тус компани одоогийн байдлаар зэс болон мөнгөөр 500 гаруй төрлийн бүтээгдэхүүн хийгээд байгаа аж. Хубилай хааны удмын 25 дугаар үеийн урчуудын бүтэж буй эрт үеэс уламжлагдан ирсэн гар хийцийн цалин цагаан мөнгөн эдлэлүүд хэмээн бүтээгдэхүүнээ танилцуулж байв. Түүнчлэн бүтээгдэхүүнээ Өвөрмонгол, БНСУ, БНХАУ, Япон зэрэг улс руу хэдийн экспортлоод эхэлжээ. Тус компани өдгөө 20 гаруй хүнийг байнгын ажлын байраар ханган ажиллаж байгаа ажээ. 

Бүтээгдэхүүнээ аль болох зах зээлийн үнээс хямд байлгахыг зорьдог

Дэлхийн стандартад нийцсэн сайн чанарын зэс хэрэглэдэг учир чанарыг нь мэдэрсэн үйлчлүүлэгчид ам сайтай байдаг төдийгүй захиалгаар аяга таваг, гоёл чимэглэл урлуулах нь их гэнэ. Хэн нэгний сайн гэсэн үгэнд биш өөрөө хэрэглэж байж үр дүнг нь мэдрэхийг компанийнхан хэлж байв. “Цалин Цагаан” ХХК-ийн бүтээгдэхүүнийг Pro One оффис төв болон Хан-Уул дүүргийн E-mart дэлгүүрээс худалдан авах боломжтой. Сүүлийн үед зэсийн чанар муудаж байгаа тул импортын зэс эдлэл худалдан авахаас татгалзах болсон хэмээн тус компанийн байнгын үйлчлүүлэгчид онцолж байна. Шавартай, тугалга ихтэй зэсээс гадна хөнгөн цагааныг никелиэр өнгөлж худалдаалсан тохиолдол ч цөөнгүй байгаа аж. Энэ мэт олон төрлийн зэс худалдаанд гарч байгаа нь хэрэглэгчийг ихээхэн хохироодог аж. Үүнээс болоод зэс эдлэл хэрэглэгчдийн тоо, сонирхол буурч эхэлсэн аж. “Зэс, мөнгөн эдлэлийн нэр хүнд хэдэн мянган жил унаагүй. Гэтэл зэсийн чанар уналтад оруулах болов. Хүмүүсийн худалдан авалт сайн байвал хангалттай хэмжээгээр хийх боломжтой” гэдгийг Б.Бадамцэцэг хэлсэн юм. “Цалин цагаан” ХХК нь үйлчлүүлэгчдэдээ зэсийн чанар чансааг таниулахын тулд бүтээгдэхүүнээ зах зээлийн үнээс харьцангуй хямдаар борлуулж байгаа аж. Тухайлбал, гадуур зэс данх дунджаар 400 гаруй мянган төгрөгийн үнэтэй байдаг бол эднийх тал үнээр нь зарж байна. Тиймээс хүссэн загвараа захиалаад үнэ тохиролцоод хийлгэх боломжтой гэв. COVID-19 цар тахлаас болж эдийн засаг хүнд байгаа тул бэлэн бүтээгдэхүүн борлуулалт муутай, захиалга авах нь ихэсчээ. Тус компанийн бүтээгдэхүүнүүд 999 сорьцтой, хольцгүй, байгалийн гайхамшигт үнэт эрдэнэ болсон зэс, мөнгө гэнэ. Эрт дээр үеэс монголчууд мөнгөн сам болон бугуйвч, бүс, бөгж, зүүлт зэргийг өргөн хэрэглэж иржээ. Мөнгөн самаар үсээ самнаснаар тархи толгой амрахаас гадна үс уналтыг зогсоож бэхжүүлдэг. Харин мөнгөн бугуйвч, бөгж, зүүлт зэргийг гар болон биедээ зүүснээр ходоод гэдсийг ариутган, аливаа өвчин үүсгэгч нян, бичил биетийг устгах чадалтай бөгөөд биед зөв энерги хуримтлуулдаг. Түүнчлэн ханиад хүрч халуурах, түлэгдэл, дотрын үрэвсэл, сарын тэмдэг ихээр ирэх зэрэгт цагаан мөнгө нь анагаах үүрэг гүйцэтгэдэг аж. Ийм учраас өвөг дээдэс маань алтнаас илүү мөнгө хэрэглэсээр ирсэн гэдэг. “Аливаа чимэг зүүлт зөвхөн гоёл чимэглэл талаасаа биш эрүүл мэнд болоод зөв аж төрөхөд тус болох учиртай” хэмээн Б.Бадамцэцэг хэлж байлаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Олон улсын загварын чиг хандлагыг монгол түүхий эдтэй хослуулан урлана

  • Тус компани бүтээгдэхүүнээ нэг загвараас олныг үйлдвэрлэдэггүй онцлогтой
  • Зөвхөн хүн цалинжуулж, нэг зүйлд төвлөрөхөөс гадна туслан гүйцэтгэх компаниудтай хамтарч, түүхий эд, жижиг хэрэгслээ авах нь улсын хөгжилд ч чухал нөлөөтэй. Бүх хүн оёдог, эсгэдэг, хатгадаг, борлуулдаг байх шаардлагагүй гэж боддог
  • Товч хийдэг нь товчоо сайн  хийж, түүхий эд бэлтгэдэг нь түүхий эдээ чанартай базааж, загвар гаргадаг нь шилмэл загвар гаргаад хйисэн бүхнээ нэгтгэж, нэг баг болж ажиллавал дэлхийн зах зээлд танигдах боломжтой

Монгол эсгий, ноос, ноолууран бүтээгдэхүүнийг олон улсын зах зээлд таниулах зорилго өвөртлөн ажиллаж буй Norah Mongolia бэлэн хувцасны брэндийг энэ удаагийн “Би үйлдвэрлэгч” буландаа онцолж байна. Дэлхийн загварын чиг хандлагыг дотоодын түүхий эдтэй хослуулан урлаж, эх орондоо загварын шинэ өнгө төрх төлөвшүүлэх нь тус брэндийн нэг зорилго юм. 2016 оноос компаниа бий болгох төлөвлөгөө гаргаж, олон улсын болон дотоодын зах зээлийг судалж, үйлдвэрлэл байгуулах гарц, шийдлээ хайсаар өнгөрсөн жилээс үйл ажиллагаагаа жигдрүүлжээ. Одоогоор 28-аас дээш насны эрэгтэй, эмэгтэй хүний бэлэн хувцас үйлдвэрлэдэг бөгөөд хэрэглэгчийн захиалгаар биеийн онцлогт нь тохирсон бүтээгдэхүүн ч мөн урлаж байна. Нийт хэрэглэгчийн 70 орчим хувь нь бүсгүйчүүд байдаг аж. Түүнчлэн импортын хослол, хувцас биеийн онцлогт нь төдийлэн тохирдоггүй бөх, фитнесээр хичээллэдэг эрчүүд захиалгаар хувцас хийлгэх нь элбэг аж. Тиймээс монгол эрчүүдэд зориулсан тусгай стандартаар үйлдвэрлэж, худалдаалах төлөвлөгөөтэй байгаагаа тэрбээр нуугаагүй юм. Дизайнер О.Булган “Манайх 28-аас дээш насны хэрэглэгчдэд зориулсан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Бизнес эрхлэгчдэд зорилтот хүрээ гэж бий. Дэлхийн томоохон брэндүүд ч хэрэглэгчийн бүлгээ тодорхойлдог. Мөн эмэгтэйчүүд бидний гол хэрэглэгч. Гэхдээ сүүлийн үед эрчүүдэд танигдаж байгаа. Монгол эрчүүдийн биеийн бүтэц онцлогтой. 

Тухайлбал, бөхөөр хичээллэдэг хүний цээж, хэвлий, гуя том бол фитнес хийдэг залуусын хүзүүний тойрог, булчин европ стандартаас өөр байдаг. Тиймээс бид эдгээр хүмүүст зориулан захиалгаар үйлдвэрлэдэг. Гэхдээ монгол эрчүүдийн биеийн онцлогт тохирсон стандартаар тогтмол бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэх алсын хараа бий” гэлээ. Тус үйлдвэр бүтээгдэхүүнийхээ түүхий эдийг дотоодоос хангах сонирхолтой байдаг ч 100 хувь дотоодын түүхий эдээр дэлхийн брэндүүдтэй өрсөлдөхүйц чанар, стандарттай хувцас хийхэд хүндрэлтэйг хэлж байлаа. Гэхдээ эсгий, ноолуур, ноос, савхийг дотоодын туслах үйлдвэрүүдээс базааж, эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг аж. Энэ талаар Norah Mongolia брэндийн үүсгэн байгуулагч Б.Наранчимэг “Манай байгууллага Монголд үйлдвэрлэлийн систем нэвтрүүлэхээр ажиллаж байгаа. Зөвхөн хүн цалинжуулж, нэг зүйлд төвлөрөхөөс гадна туслан гүйцэтгэх компаниудтай хамтарч, түүхий эд, жижиг хэрэгслээ авах байх нь улсын хөгжилд ч чухал нөлөөтэй. Бүх хүн оёдог, эсгэдэг, хатгадаг, борлуулдаг байх шаардлагагүй гэж би боддог. Товч хийдэг нь товчоо сайн хийж, түүхий эд бэлтгэдэг нь түүхий эдээ чанартай базааж, загвар гаргадаг нь шилмэл бүтээж, гаргаад хийсэн бүхнээ нэгтгэж, нэг баг болж ажиллавал дэлхийн зах зээлд танигдах боломжтой. 

Өндөр хөгжилтэй орны алдартай брэндүүд ийм системээр ажилладаг юм билээ. Бид брэндээ бий болгохоос өмнө багагүй судалгаа хийсэн. Манай компани одоогоор дотоодын нэхий эдлэл, ноолуурын цех, савхин эдлэлийн үйлдвэр зэрэгтэй хамтран ажиллаж байна. Гэхдээ зарим цехтэй улирлын чанартай гэрээ байгуулдаг. Нэхий, эсгийг өвөл л ашиглана. Гэхдээ үнэнийг хэлэхэд, манай улсын түүхий эдийн боловсруулалт олон улсынхтай харьцуулахаар гологддог. Нөөц, боломж бий ч боловсруулах технологи дутагдалтай, хөгжил муу” гэлээ. Norah Mongolia брэнд өнгөрсөн хоёрдугаар сард зохион байгуулагдсан Италийн Милан хотын загварын долоо хоногт амжилттай оролцсон бөгөөд шоунаас хойш Европын орнуудын дэлгүүр, брэндүүдээс хамтарч ажиллах санал, хүсэлт ирсээр байгаа аж. Тус шоунд намар, өвлийн 2020-2021 оны 30 цуглуулгаа танилцуулсан бөгөөд сонгогдсон загваруудаас Миланы танилцуулгад тавьж, цаашид хамтран ажиллахаар болсон байна. Тус брэндийн хувцас, хэрэгслийн өнгө загвар тун өвөрмөц шийдэлтэй бөгөөд чимэглэл, гоёл багатай. Эсгий дээр элдэв өнгө уусгаж урласан хувцас болон гар аргаар өнгө хийцийг нь хувиргасан ноолууран бүтээгдэхүүнийг гаднынхан хамгийн их сонирхдог аж. 

Харин бүтээгдэхүүнийхээ загварыг гаргахдаа хамгийн сүүлийн үеийн чиг хандлагыг загвар зохион бүтээгчийн мэдрэмж, монгол хүний ур ухаантай хослуулахыг зорьдог хэмээн дизайнер О.Булган хэлсэн юм. Тэрбээр “Би Италийн Милан хотод загвар зохион бүтээгчийн сургууль төгссөн. Тиймээс гадаадын томоохон брэндүүдийн загвар зохион бүтээхтэй ижил системээр ажилладаг. Зургаан сарын өмнөөс судалгаа хийж, шинэ тренд, өнгө зэргийг танддаг. Гэхдээ Norah-ийн үндсэн өнгө аяс, монгол онцлогийг алдахгүй байх хэрэгтэй. Хүмүүс ямар нэгэн хүлээн авалтад зориулж, үнэтэй хувцас авч өмсөөд, түүнийгээ дахиж өмсөх газар олдохгүй, шүүгээндээ хадгалах тохиолдол элбэг байдаг. Бид энэ хандлагыг өөрчлөхийг зорьдог. Өөрөөр хэлбэл, нэг хувцсыг олон янзаар, олон газар өмсөх боломжтой байхаар загвараа шийддэг” гэсэн юм. Түүнчлэн тус компани бүтээгдэхүүнээ нэг загвараас олныг үйлдвэрлэдэггүй онцлогтой.  Зарим түүхий эдээ Итали, Солонгос, БНХАУ зэрэг улсаас оруулж ирдэг бөгөөд түүхий эдийн чанар, үнэ, хийц зэргээс хамаарч бүтээгдэхүүнийх нь үнэ харилцан адилгүй байдаг аж.

Түүхий эдээ шилж, жижиг хэрэгсэл дээр ч анхаарч ажилладаг болохоор бүтээгдэхүүнээ үүнээс хямд үнээр борлуулах боломжгүй байдаг аж. Хэрэв Монгол Улс түүхий эдийн боловсруулалтаа сайжруулж, сүүлийн үеийн технологийг нэвтрүүлж чадвал дэлхийн зах зээлд ноёрхох бүрэн боломж байгааг тус үйлдвэрийн ажилчид онцолж байсан юм. Гэхдээ төрийн бодлого дутмаг байгаагаас болж чансаатай боловсон хүчин болон шилдэг санаа, шилмэл загвараа өндөр хөгжилтэй, үйлдвэрлэл хүчээ авсан улсуудад алдах эрсдэл бий. Тиймээс тус брэнд бусад үндэсний үйлдвэртэй хамтарч ажиллахыг эрмэлздэг. Б.Наранчимэг “Мал аж ахуй, түүхий эд зэрэг бусад улс, орны хүслэн болсон бүхэн манай улсад бий. Өөрөөр хэлбэл, дотоодоос бүх зүйлээ хангах хүчин чадал бий. Гэхдээ энэ асуудалд төр төдийлэн анхаарахгүй байгаа нь жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд багагүй хүндрэл учруулдаг.

Хамгийн энгийн жишээ хэлэхэд, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийн зээл авахын тулд багадаа нэг жил үйл ажиллагаа явуулсан байх шаардлага тавьдаг. Дөнгөж хөлөө олох гэж байгаа байгууллагаас түүх нэхнэ гэдэг утгагүй шүү дээ. Бизнесийн алсын хараа, төслийн боловсруулалтыг нь судалж, шийдвэр гаргаж, дэмжих хэрэгтэй юм шиг санагддаг. Ийм түшиг, дэмжлэг байхгүй болохоор бизнес эрхлэгчид бор зүрхээрээ, урд хормойгоороо, хойд хормойгоо нөхөж ажилладаг” гэсэн юм. Хүн төрөлхтний мөнхийн хүслийн нэг бол бусдад болон өөртөө сайхан харагдах. Энэ хүслийг гүйцэтгэх нь тус брэндийн хамгийн чухал зорилт аж. 365 өдөр өөр, өөрөөр сайхан харагд уриатай үйл ажиллагаа явуулдаг Norah Mongolia имиж бүрдүүлэлтийн цогц систем нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. Өөрөөр хэлбэл, зөвхөн хувцас үйлдвэрлэж, худалдаалах бус хэрэглэгчдэд нэгдсэн үйлчилгээ үзүүлэхийг зорьж байгаа юм. Тус үйлчилгээ имиж бүрдүүлэлт, биеэ авч явах байдал зэргийг зөвлөж, look бүрдүүлэлт хэрхэн хийх талаарх насан туршийн боловсрол олгох онцлогтой аж. Зөвхөн хувцас урлаж дотоодын хэрэгцээг хангаад зогсохгүй үйлдвэрлэл хөгжсөн улс орны хийж чаддаг бүхнийг монгол хүн, Монгол Улс үйлдвэрлэж чаддаг болохыг дэлхийг таниулахыг зорьж буй нэгэн брэндийг онцоллоо. Төр бодлогоороо дэмжиж чадвал монгол залуус хөдөлмөрлөж, бүтээж, урлаж чадаж байна.