A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3169/

Ямар ч хамаагүй аргаар хайртай хүнтэйгээ амьдрах нь буруу гэж үү?

Ямар ч хамаагүй аргаар хайртай хүнтэйгээ  амьдрах нь  буруу гэж үү?

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3169/
Дурласан хүн ямар ч галзуу үйлдэл хийхээс буцдаггүй
Клиник сэтгэлзүйч Б.Долгорсүрэн


ZGM weekend мэргэжлийн сэтгэлзүйчийн зөвлөгөөг цувралаар хүргэсээр буй. Энэ удаа клиник сэтгэлзүйч, “Сүрэн дарь эх” ТББ-ын захирал Б.Долгорсүрэн уншигчдаас ирсэн асуултад хариулт өглөө. Хэрэв танд гэр бүл, сэтгэл зүйн тулгамдсан асуудал байвал манай сонинд хаяглан ирүүлээрэй.

Хайртынхаа өнгөрсөн амьдралыг хүлээн зөвшөөр

-Би нөхрөө хардаад байна. Учир нь надаас бүх зүйлээ нуугаад устгачихдаг. Өмнө нь хайртай байсан эмэгтэйтэйгээ хүртэл уулзах гэж байгаад баригдсан. Нөхөр маань охиноо хараад гэртээ байдаг ч шөнө халтуур хийдэг. Явах бүрт нь өөрийн эрхгүй хэрүүл хийдэг боллоо. Яах ёстой вэ?

-Сэтгэл судлалд хардалтыг хоёр төрөлд хувааж үздэг. Таны хувьд ердийн хардалт ажиглагдаж байгаа ч нөхрөө байнга хардах нь сэтгэл зүйн хувьд хүнд байдалд оруулах тул одооноос дараах арга хэмжээг авахыг зөвлөж байна. Яг энэ үед аль болох эерэг зүйл дээр анхаарч, сөрөг бодлоо өөрчлөх хэрэгтэй. Хайртынхаа өнгөрсөн амьдралыг хүлээн зөвшөөрч, хамтдаа урагшил. Асуудлаа ярилцаж, хамтдаа шийдээрэй. Өөрийгөө илүү их хайрлаж, итгэлтэй болох хэрэгтэй. Ингэхийн тулд өөрийгөө илүү таньж мэдэж, хөгжүүлж, өдөр бүр өөртэйгөө тулж ажиллах шаардлагатай байдаг. Хэн хэн нь ойлголцохгүй, яах учраа олохгүй байгаа бол мэргэжлийн сэтгэлзүйчид хандаарай.

Дурласан хүн ямар ч галзуу үйлдэл хийхээс буцдаггүй

-Би нөхрөө анхны эхнэрээс нь салгаж, охиныг нь өнчрүүлэн байж суусан. Тэр хүнтэй л суучихвал амьдрал сайхан болчих юм шиг эхнэр рүү нь өчнөөн муухай үгс шидэлж энэ амьдралаа босгосон юм. Нэг л амьдрах хорвоод ямар ч хамаагүй аргаар хайртай хүнтэйгээ нийлж амьдрах нь буруу гэж үү?

-Хүн бүрийн амьдрал алдаа, оноогоор дүүрэн. Хэн нэгэнд ухаангүй дурлаж, хүчтэй хайрлаж эхэлсэн үедээ бидний ихэнх нь ямар ч галзуу үйлдэл хийхээс буцахгүй болчихдог. Таны хувьд тухайн үед яг л тийм байдалтай байсан болов уу. Эмэгтэйчүүдийн хувьд хэн нэгэнтэй танилцах үедээ эхлээд цаад залуугаа ганц бие эсэхийг нь баттай мэдэж байж цаашлаад харилцаагаа гүнзгийрүүлэх нь өөртөө болоод бусдын амьдралд дараа болохгүй байхад тустай. Ганц л амьдрах хорвоод хүн бүрт хүссэнээрээ амьдрах эрх бий. Гэвч тэр хүссэнээрээ амьдарсан амьдрал нь таны болоод бусдын зовлонгийн шалтгаан болох ёсгүй. Гэвч нэгэнт та өөрийнхөө сонголтыг хийсэн учир хэнд ч таны амьдралыг шүүж, буруутгах эрх үгүй. Галт тэрэг нэгэнт хөдөлсөн учир нөхрөө илүү ихээр хайрлаж, харилцаандаа анхаарал тавиарай.

Эрэгтэй хүнийг хүчээр өөрчлөх боломжгүй

-Бүтэн жил уулзаагүй найзуудтайгаа уулзаад шѳнийн 01.00 цагт гэртээ орсон юм. Гэтэл нөхөр уурлаад хоёр хоног дуугарсангүй. Дараа өдөр нь согтуу ирээд, намайг биеэ үнэлж байгаад ирсэн үү гэж элдвээр хараахаар нь би тэссэнгүй хэрэлдтэл над руу юм шидсэн. Ер нь өөрөө байнга ууж, агсам тавьдаг. Миний тэвчээр алдагдаж байна. Энэ хүнийг яаж өөрчлөх вэ?

-Асуудалгүй хосууд гэж байдаггүй. Найзуудтайгаа гарах үедээ, ер нь хаашаа ч явсан бай оройтохоор бол нөхөртөө урьдчилан хэлж ойлгуулаад гарах нь ямар нэгэн маргаан үүсэхээс сэргийлдэг. Магадгүй хэлээд ч ойлгодоггүй хүмүүс байхыг үгүйсгэхгүй. Эрэгтэй хүн өөрөө ухамсарлаж байж өөрчлөгдөнө үү гэхээс эрэгтэй хүнийг хүчээр өөрчлөх ямар ч боломжгүй. Хамгийн гол нь нөхрийн тань ухамсар, өөрийгөө удирдах чадвар, тэсвэр тэвчээрээс шалтгаална.

Хоорондоо ярилцаж ойлголцдог бол хадмын оролцоо багасна

-Хадам ээжийн асуудал гэж яг л "солонгос кино". Манай хадам гурван бэрээ нэг нэгэнд нь ээлжлээд л муулдаг. Мөнгөтэй байвал 100-200 мянган төгрөг байнга нэхээстэй. Сүүлийн үед “Эмэгтэй хүмүүст нөхөр олдохгүй зовж байна. Та нар нөхөртэйгөө үлдэхийг хүсвэл байр, хоол бүх зүйлээ өөрсдөө бэлд. Миний хүүхдүүдийг бурхан мэт тахиж, гуйж, сөгдөж амьдар” гэх боллоо. Би яах ёстой вэ?

-Монголын ихэнх залуу гэр бүлийн амьдралд хадмуудын оролцоо их байдаг. Хэтэрхий ойр дотно байдал нь олон асуудал үүсгэж, нэг нэгэндээ дургүй болох, цаашлаад хосуудын хувьд танайх, манайх гэж талцаж маргалдахад хүргэдэг. Гэвч хадам бүр адилгүй гэдгийг ойлгох нь зүйтэй. Бүх зүйлд хил хязгаар байдаг учир хувийн харилцаандаа ч мөн энэ зарчмыг баримтлах нь зүйтэй. Нөхөртэйгөө маргалдах тохиолдолд хоорондоо ярилцаж асуудлаа шийдэж байгаарай. Ингэснээр хадмын оролцоо багасна. Хадмуудынхаа яриаг сонсож, хүндлэлгүй яахав. Иймд хэлж ярьж байгаа зүйлийг нь хэт өөр дээрээ хүндээр тусгаж авалгүйгээр авах гээхийн ухаанаар хандаарай.

Архинаас гарах хүсэлтэй эсэх нь чухал

-Би нөхөртэйгөө 10 жил амьдарч хоёр хүүхэдтэй болсон. Манай нөхрийн аав нь архи уудаг, ээжээс нь салсан гээд амьдрал нь тийм ч сайхан байгаагүй. Анх танилцахад үнэхээр надад хайртай, миний төлөө юуг ч хийж чадах хүн гэж бодоод суусан ч одоо арай их архи уугаад байна. Салах гэхээр хоёр хүүхдээ бодоод чадахгүй юм.

-Гэр бүлийн өссөн орчин, цаашлаад эцэг эхийн хоорондын харилцаа, хүмүүжил нь хүүхдэд төлөвшихөд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Ингэлээ гээд архи уудаг аавтай хүүхэд бүр архины хамааралтай болдог гэсэн үг биш. Тухайн хүүхдийн ухамсраас шалтгаалах асуудал. Анх танилцахад эрэгтэй хүн бүр л сайн сайхан байдаг. Хүнийг хэн бэ гэдгийг нь цаг хугацаа ил тод харуулдаг. Тиймээс хүнийг тийм хурдан хугацаанд таних боломжгүй. Салах шийдвэрийг гаргахаасаа өмнө нөхөртэйгөө ярилцаж, ямар үед ямар шалтгаанаар архи хэтрүүлэн уугаад байгааг нь мэдээрэй. Магадгүй дотроо танд хэлж чаддаггүй асуудал байхыг ч үгүйсгэхгүй. Хамгийн гол нь өөрт нь архинаас гарах хүсэл байгаа эсэх нь чухал. Архинаас гарахад тухайн хүний ухамсар, шийдвэр, тууштай байдал, гэр бүлийн дэмжлэг чухал үүрэгтэй. Яг одоогийн нөхцөл байдалд өөртэйгөө сайн ярилцаж, дотоод хүнээ сонсож олон талаас нь бодсоны үндсэн дээр шийдвэр гаргах нь зүйтэй.

Эрчүүд яаж сэтгэлээ онгойлгох вэ

-Намайг бага байхаас аав, ээж минь “Эр хүн уйлж болдоггүй” гэж хүмүүжүүлсэн. Үүнээс болоод хэтэрхий дотогшоо, хаалттай нэгэн болж өссөн. Тиймээс эрэгтэй хүмүүс тэр бүр дотоод сэтгэлээ уудлаад байдаггүй байх. Сэтгэлээр унасан, бухимдсан үедээ эрчүүд яаж сэтгэлээ онгойлгох ёстой вэ?

-Сэтгэлээр унаж, бүхимдсан үедээ эрчүүд дараах аргыг хэрэглэх нь үр дүнтэй байдаг. Эхлээд стресс үүсгэгчээ, дараа нь түүнийг хэрхэн тайлах аргыг олох хэрэгтэй. Мөн стресстэй нөхцөл байдлыг харах өнцгөө өөрчил. Ямар ч нөхцөл байдалд орсон давуу талыг нь олж харж сурах нь эерэг хандлагатай болох үндэс юм. Сэтгэл санаа таагүй стресстсэн үед таныг чин сэтгэлээсээ ойлгодог хүнтэй нүүр нүүрээ харж, асуудлынхаа талаар ярилцаж сэтгэлээ онгойлгох нь стрессийн түвшинг бууруулдаг. Өөрийгөө тайвшруулж сур. Зөв зохистой хоолло, шөнөдөө дор хаяж 7-8 цаг унтаж амраарай. Кофе болон согтууруулах ундааны хэрэглээндээ хяналт тавих нь чухал.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Охидын аялал дурсамж өнгөлдөг

Дэлхий нийтээр цар тахал дэгдэж онц байдал зарласан учир хүмүүс хагас жилийн турш гэртээ байж, хөл хорионы дэглэм мөрдсөн. Гэхдээ урин цаг ирсэн учир удаан хугацаанд уйдсан иргэд аялалд гарахаар зэхэж эхэлжээ. Аялал бол амьдралын хэв маягийг өөрчилж, дурсамжийг өнгөлдөг шидтэй. Тийм ч учир жирэмсний, соло, хосуудын зэрэг төрөл бүрийн аяллын чиг хандлага дэлгэрэх болсон бөгөөд сүүлийн үед эмэгтэй найзуудын аялал эрэлттэй болжээ. Түүнчлэн Харвардын их сургуулийн эрдэмтэд найз охидоороо аялах нь эрүүл мэндэд эерэг нөлөө үзүүлдэг болохыг мэдэгдсэн байна. Ажлын хамт олон, гэр бүлийн гишүүдтэйгээ бус зөвхөн эмэгтэй найзуудаараа аялах шалтгааны талаар хүргэж байна.

Нөхөрлөл илүү бат бөх болно

Эмэгтэйчүүд найзуудтайгаа уулзаж, ярилцахад стрессээс ангижирдаг болохыг судлаачид тогтоожээ. Гэхдээ бид нас ахих тусам ажил, гэр бүлдээ илүү анхаарч, найз нөхдөдөө зарцуулах цаг багасдаг учир харилцаа хөндийрдөг. Тиймээс нөхөрлөлөө бэхжүүлэх шилдэг арга бол зөвхөн найзуудынхаа хамтаар аялалд гарах юм. Аяллын үеэр та найзуудтайгаа улам дотно болж, он удаан жил хадгалагдан үлдэх цоо шинэ дурсамжуудыг бүтээнэ. Найзуудтайгаа аялахдаа нөхөр, хүүхэд, найз залуугийн алийг ч бүү авч яваарай.

Эрх чөлөөг мэдэрнэ

Өдөр тутмын ажил, нэгэн хэвийн амьдралаас түр хугацаанд завсарлага авч, орчноо солих нь танд эрх чөлөө мэдрүүлнэ. Мөн найзуудтайгаа хамт сахилгагүй үйлдэл хийж, төөрч, бүтэлгүйтэх ч хэзээ ч мартагдахааргүй дурсамж үлдээн, эрх чөлөөг мэдрүүлж, эрч хүч сэлбэнэ.

Шинэ хүмүүстэй танилцана

Найзуудтайгаа хамт байхдаа шинэ хүмүүстэй танилцах магадлал хамгийн өндөр. Гэр бүлээрээ эсвэл ажлын хамт олонтойгоо аялах үед шинэ хүнтэй танилцах, ганц бие бол хайр дурлалын шинэ романс үүсгэх боломж бага. Найз нөхөдтэйгөө хамт байхдаа эмэгтэйчүүд өөрсдийгөө илүү чөлөөтэй, нээлттэй мэдэрдэг байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бага насны хүүхэдтэй гэр бүл тайван, хөдөлгөөн багатай нохой тэжээвэл тохиромжтой

  • Гэр бүлдээ дахин нэг гишүүн нэмэх сонирхолтой хүмүүс өрхийн төсөв, цагийн хуваарь зэргийг мөн тооцоолох шаардлагатай

Нохой бол хүүхдэд хариуцлагатай байх, бусдыг хайрлах, хамтран ажиллах чадваруудыг суулгаж өгдөг багш юм. Хэрэв та бага насны хүүхдэдээ нохой авч өгөх хүсэлтэй байгаа бол өөрийн амьдралын хэв маягт хамгийн сайн тохирох үүлдрийг судлахыг зөвлөж байна. Зарим үүлдрийн нохой маш хөдөлгөөнтэй, эрч хүчтэй, тоглох дуртай байдаг. Ийм төрлийн нохойг өсвөр насныхан, эсвэл залуучууд тэжээхэд тохиромжтой. Харин бага насны хүүхэдтэй гэр бүл илүү тайван, хөдөлгөөн багатай нохой тэжээх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, нас бие гүйцсэн хөгшин нохой гэсэн үг. Гэр бүлдээ дахин нэг гишүүн нэмэх сонирхолтой хүмүүс өрхийн төсөв, цагийн хуваарь зэргийг мөн тооцоолох шаардлагатай. Тухайн үүлдрээс нь шалтгаалан нохойн ааш авир янз бүр байдаг. Тиймээс анх удаа нохой тэжээх гэж буй хүмүүст зориулан хамгийн нөхөрсөг, хайр татам нохойнуудыг танилцуулж байна.

Кавальерын хаан Чарльз спаниэль

Кавальер бол Их Британиас гаралтай спаниелийн жижиг үүлдэр юм. 2000 оноос хойш АНУ-д алдартай болж, тус улсын хамгийн цэвэр цустай үүлдрийн 19 дүгээр байрт жагсчээ. Жижиг биетэй, нөхөрсөг, тайван, дөлгөөн зан авиртай уг нохой нь гэр бүлийн аль ч гишүүний хайрыг татаж чадна гэдэгт итгэж болно. Түүнчлэн торгомсог зөөлөн үс, сэтгэл булаам ухаалаг чанар нь Кавальерын хаан Чарльз спаниэльтай дагалдан ирж буй бонус юм.

Бернесийн уулын нохой

Уг үүлдрийн нохойг илүү шинэлэг зүйлд дуртай, том нохой тэжээх хүсэлтэй хүмүүст санал болгож байна. Швейцараас гаралтай уг нохой нь зөөлөн дөлгөөн зангаараа бусдаас ялгараад зогсохгүй хамгийн тайван нохойны нэгд тооцогддог. Эзэндээ үнэнч, байгалиасаа номхон дөлгөөн зан авиртай. Хүүхэдтэй маш зөөлөн харьцдагаас гадна хурдан нийгэмшдэг давуу талтай.

Аласкан Маламют

Спитц төрлийн маш хүчтэй, 38 кг хүртэлх жинтэй ажилчин Аласкан Маламют нь сайхан сэтгэлтэй, үнэнч, зальтай боловч нэр хүндтэй нохой. Үслэг сүүл, соотон чихээрээ бусдаас ялгардаг. Эрч хүчтэй, хөдөлгөөн ихтэй, өөрийгөө бусдын анхаарлын төвд байлгах дуртай энэ төрлийн нохдод сургуулилт хамгийн чухал байдаг.

Бостон терьер

Бостон терьер үүлдрийн нохой нь АНУ-аас гаралтай бөгөөд маш ухаалаг гэдгээрээ алдаршсан. 2019 онд хамгийн алдартай цэвэр цустай үүлдрийн нохдын 21 дүгээрт жагсаж байв. Бостон терьер нь биеэр жижиг, хөдөлгөөн багатай тул орон сууцанд амьдардаг хүмүүс тэжээхэд тохиромжтой. Энэ үүлдрийн нохой бага насны хүүхэдтэй тоглох, өрөө хооронд хэсүүчлэн алхах зэрэгт хамгийн дуртай.

Лабрадор ретривер

Хамгийн нэртэй үүлдрийн нэг. Үнэнч зан болон ажиллах чадвараараа алдаршсан тайван нохой. Бие нь өтгөн, богино үстэй. Түгээмэл өнгө нь шар, шаргал, хар хүрэн. Лабрадор ретриверүүд идэвхтэй байдлыг илүүд үздэг, цэвэр агаарт зугаалах, тоглох дуртай, усанд сайн сэлдэг. Тэд сайхан сэтгэлтэй, уяхан, хүүхдүүдтэй маш эелдэг тоглодог. Танихгүй хүн болон бусад нохойнд сайн ханддаг. Эзэнд нь аюул тохиолдоход зайлшгүй аварна. Лабрадорууд шинэ дадлыг хурдан хүлээж авдаг бөгөөд сургахад хүндрэл багатай. Залуудаа үсчсэн зантай байдаг ч нас ахих тусмаа тайван болдог.

Беагле

Өхөөрдөм, найзархаг, хайр татам гээд олон сайн чанар агуулсан беаглийн уг гарал нь тодорхойгүй байдаг ч Их Британид XI зууны үед нэгдүгээр Уильям авч ирснээр нь сайн мэднэ. Тус нохой нь нөхөрсөг байдлыг илүүд үздэг бөгөөд урт хугацаанд ганцааранг нь байлгахад тохиромжгүй.

Бишон фриз

Францаас гаралтай Бишон фризийн хувьд гаднын хүн гэх ойлголт байхгүй, бүгдэд найзархаг ханддаг. Өмнө нь хэзээ ч уулзаж байгаагүй хүнтэй хүртэл эелдэг ханддаг хэмээн АНУ-ын нохой судлалын клуб тодорхойлжээ. Энэ төрлийн нохой нь хөгжилтэй, сониуч байдлаараа гэр бүлд илүү аз жаргал, баяр баясал авчирна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Ялалтад тэмүүлсэн морьд” марк гарчээ

Аугаа их эх орны дайны ялалтын 75 жилийн ойд зориулан “Монгол шуудан” компаниас “Ялалтад тэмүүлсэн морьд” хөшөөний зураг бүхий маркийг анх удаа худалдаанд гаргав. Маркны нэг тус бүрийн үнэ нь 800 төгрөг бөгөөд өнөөдрөөс марк цуглуулагчдын цуглуулгад зориулан худалдаалах гэнэ. Эх орны дайны ялалтын 70 жилийн ойд зориулан 2015 онд Монголын ард түмнээс бэлэглэсэн “Ялалтад тэмүүлсэн морьд” хөшөө нь Москва дахь Монголын Элчин сайдын яамны хашаанд хоёр жил болсон байдаг. Улмаар хоёр жилийн дараа дээрх хөшөөг Москвагийн ариун газар болох Хүндэтгэлийн дэнж дэх Ялалтын цэцэрлэгт хүрээлэнд байрлуулсан билээ.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

1001 шөнийн үлгэрийн нисдэг хивс бодит зүйл үү

  • Түүхэнд бичсэнээр ордны алхимичид газраас хэдэн тохой өндөрт хөөрөх хивс бүтээсэн аж. Тэд онцгой бүтээлээ МЭӨ 977 онд Савын хатан хааныг ширээнд суухад өргөн барьсан гэдэг
  • Монголын эзлэн түрэмгийллийн дараа шидэт хивсний үйлдвэрлэл зогсож, ул мөр нь алдарчээ

Шүүр унан нисдэг шуламсын тухай үлгэр Европт дундад зууны үед дэлгэрсэн бол дорнын эртний домог, хууч ярианд нисдэг хивсний тухай дүрслэл бий. Шидэт ертөнцийн бэлгэдэл болох нисдэг хивсний тухай өгүүлэмж анх “1001 шөнийн үлгэр”-т Шахеразада султанд ярьж байгаагаар дүрслэгддэг. Түүхэн эх сурвалжууд уг домгийг үгүйсгэсээр ирсэн. Гэвч эртний алдагдсан гар бичмэлүүдэд шидэт тээврийн хэрэгслийн нууцыг тайлсан тухай бичиж эхэлжээ. Юунаас үүдэж ийм өгүүлэмж бий болсон бэ? Охайо дахь Америкийн их сургуулийн араб судлаач Шон Энтони твиттертээ дорнын үлгэрт хивс-онгоц хэрхэн үүссэн талаар дурджээ. Түүний ярьснаар “1001 шөнийн үлгэр”-ийн анхны хувилбарт шидэт хивс байгаагүй агаад үлгэрийг арабаас анх хөрвүүлсэн Францын орчуулагч Антуан Галлан нэмсэн байж магадгүй аж. Үлгэрийн цомогт багтдаг “Али-Баба дөчин дээрэмчин”, “Аладдины шидэт дэнлүү” зэрэг үлгэрүүд эртний гар бичмэлээр олдоогүй. Иймээс доктор Галлан эзэнгүй үлгэрийн зохиогч болсон байж болзошгүй. Уг өгүүлэмжийг нэмэхэд Сирийн Алеппо хотын маронит угсааны Ханна Диаб гэгч нэлээд алдартай аялагч, зохиолч тусалсан байх боломжтой гэж эрдэмтэд үздэг. Түүхч Азхар Абиди “Хивс-онгоцны нууц түүх” судалгааны номдоо “Дундад зууны Европт шидэт нисдэг шүүр тээврийн хэрэгсэл болохоос өмнө дорно дахинд хулгайч, адал явдал хайгчид хивс-онгоцыг ашигладаг байсан” хэмээн бичжээ. Тэрбээр XIII зууны гар бичмэлд шидэт хивсний тухай дурдсан байдаг гэж нотолж буй. Уг гар бичмэлийг зохиогч нь еврей эрдэмтэн Исаак ибн Шарира гэх боловч уг баримт өөрөө сураггүй алга болсон гэдэг. Гэвч ийм бичмэл үнэхээр байсан гэдэгт эргэлздэг хүн олон. Шарирагийн бичсэнээр бол XIII зууны эцсээр сүүлийн нисдэг хивсийг нэхэж худалдсан байна. Улмаар Монголын эзлэн түрэмгийллийн дараа шидэт хивсний үйлдвэрлэл зогсож, ул мөр нь алдарчээ. Шидэт хивсний талаар хамгийн эртний хоёр эх сурвалжийн нэг нь МЭӨ I зуунд амьдарч байсан еврейн түүхч Иосиф ибн Матитяхугийн үлдээсэн гар бичмэл гэдэг боловч хоёулаа бас л олдоогүй. Энд бичсэнээр ордны алхимичид газраас хэдэн тохой өндөрт хөөрөх хивс бүтээсэн аж. Тэд онцгой бүтээлээ МЭӨ 977 онд Савын хатан хааныг ширээнд суухад өргөн барьсан гэдэг. Хожим хатан хаан хайр сэтгэлийн бэлгэдэл болгож, алт эрдэнээр чимсэн ногоон өнгийн асар гоёмсог хивсээ Соломон хаанд илгээжээ. Харамсалтай нь зав зайгүй хаантан хивсийг биеэр хүлээн авч чадаагүй тул бараа бологчдын нэгэнд өгсөн байна. Үүнд уурссан Савын хатан хаан гар урлалчдын хөөсөн учир тэд хэрэн хэсэж явсаар МЭӨ 934 онд Багдадад суурьшсан гэдэг домог бий. Нисдэг хивсийг хэрхэн бүтээсэн тухайд гэвэл нэхмэлийн машин дээр энгийн хивсний адилаар нэхэж, онцгой будгаар будсан гэж бичсэн боловч яаж удирдан нисгэдэг талаар өгүүлсэн хэсгийг тайлж уншихад бэрх байв. Үүнд уулын тусгай шавар зуурч, грек тостой холин халааснаар соронзон таталцлын эсрэг чанартай болдог байсан гэнэ. Гар урлаачид уг зуурмагаар хивсийг будаж, тодорхой орцыг ашигласнаар хивс газраас хэдэн тохой хөндийрдөг байсан аж. Дэлхийг хойноос урагш хэрсэн соронзон шугамыг ашиглан хивсээ хөдөлгөдөг байсан бололтой. Шарирагийн бичсэнээр Александри хотын номын санд уншигчид тавиуруудын хооронд хивс хөлөглөдөг байсан аж. Хожим нь мусульманы нэг цэргийн жанжин бүгдийг шатаасан гэдэг. Арабын баян гэр бүлүүд хурдан удмын морины наймаанд ихээхэн хөрөнгө зардаг бөгөөд нисдэг хивс тэдний ажилд сөрөг нөлөө үзүүлэх тул дорд гаралтай хэдэн гар урлалч тээврийн хэрэгслийн зах зээлийг эзлэхээс болгоомжлон шахан зайлуулсан байж болох юм. Нисдэг хивсний талаар олон үлгэр домогт өгүүлдэг авч уран сэтгэмжийн дүрслэл үү эсвэл бодит зүйл үү гэдгийг ялган салгаж, баримтаар нотолж чадалгүй өдийг хүрсэн юм.