A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/199/

Үндэслэлгүй бий болсон хөрөнгийг хураадаг болъё

АТГ албан тушаалтнуудын хөрөнгийнх нь эх үүсвэр юу байв гэдгийг тайлбарлуулдаггүй

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/199/

“Улаанбаатар төмөр зам” Монгол-Оросын хувь нийлүүлсэн нийгэмлэг нэхэмжлэл гарган, өмнөх дарга Л.Пүрэвбаатарын нийгэмлэгийн хөрөнгөнөөс өөртөө бариулсан тансаг хаусыг нь хурааж авч чадлаа. Лхагва гарагт болсон Нийслэлийн давж заалдах шатны шүүх хурлаас Л.Пүрэвбаатарын 1.5 тэрбум төгрөгөөр үнэлэгдэх, Зайсанд байрлах хаусыг нь хурааж авах шийдвэрийг гаргасан юм. Улмаар уг хаусыг дуудлага худалдаагаар зарж, орлогоор нь төмөр замчдыг орон сууцжуулахад зарцуулна” гэж “Улаанбаатар төмөр зам” ХНН-ээс мэдээлсэн юм. АТГ-аас Төрийн өндөр албан тушаалтнуудын хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг авдаг болоод нэлээн хэдэн жил өнгөрлөө. Монголд үндэслэлгүй мөнгөжсөн, эх үүсвэр нь тодорхойгүй үл хөдлөх хөрөнгөтэй болсон төрийн өндөр албан тушаалтнууд бий. Насаараа төрийн албанд ажиллаж байгаа, гэр бүл нь бизнесгүй, аль нэг компанид хувь, хувьцаа эзэмшдэггүй атлаа хадгаламж дахь мөнгөний хэмжээ, үл хөдлөх хөрөнгийнх нь үнэлгээ тэрбум тэрбумаар хэмжигддэг.
Гэвч АТГ албан тушаалтнуудыг өөртөө байгаа хөрөнгө, орлогоо үнэн бодитоор мэдүүлэхийг шаарддаг ч ийм их хөрөнгөтэй болох эх үүсвэр нь юу байв гэдэгт тайлбар авдаггүй. Олон нийт ч шаарддаггүй. Үүнийхээ оронд улстөрчид, төрийн өндөр албан тушаалтнуудыг “тэнгэрээс унаж ирсэн хөрөнгө”-өөр нь хэн нь илүү үнэтэй машин унаж, хэдэн компанид хувь эзэмшиж байгаагаар нь “хамгийн хамгийн” гэсэн утгагүй номинаци шалгаруулж, хэвлэлээр өргөмжлөн өөгшүүлж сууна. Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албанаас хоёр жилийн өмнө төрийн өндөр албан тушаалтнуудын цалингийн талаарх мэдээллийг гаргаж байв. Тухайн үед Ерөнхийлөгч сард 5.1 сая төгрөг авдгаараа Монголд хамгийн өндөр цалинтайд тооцогдож байлаа. Харин УИХ- ын дарга, Ерөнхий сайд 2.9 сая, УИХ болон Засгийн газрын гишүүн 2.1 сая, дэд сайдууд 1.9 сая, шүүгч, прокурор, АТГ -ын ажилтан, ҮХЦ-ийн гишүүн зэрэг албан тушаалтнууд 2.1 сая, хяналтын шатны шүүгчид 4.6 сая, аймаг нийслэлийн Засаг дарга нар 1.2 сая төгрөгийг тус тус авдаг талаарх мэдээллийг өгч байв. Цалингийн энэ систем Монгол Улсад одоо ч хэвээрээ үйлчилж буй. Бараг хувийн компанийн хэлтсийн даргаас ч бага цалинтай байж гэнэт ихээр хөрөнгөжсөн албан тушаалтнууд хаанаас ийм их орлого олов? Энэ асуултад хариулж чадаагүй эхний хүн нь Л.Пүрэвбаатар болж байх шиг. Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж хэдэн жилийн өмнө “хөрөнгөлөг хурандаа” гэсэн нэр томъёог бий болгож, цагдаагийн хурандаа нарын хөрөнгө, орлогын эх үүсвэрийг анхлан хөндөж байв. Төрийн нэр, албан тушаалаа ашиглаж баяжсан хурандаа нарт шүүмжлэлтэй хандан, цөөнгүй хурандаа нарыг албан тушаалаас нь чөлөөлж байсан.

Тэгвэл одоо гурван сая төгрөгийн цалинтай шүүгчид яаж нэг тэрбумаас давсан үнэлгээтэй байранд амьдарч, сая ам.доллараар хэмжигдэх хадгаламжтай байгааг шалгуулъя. Бизнесгүй, хувьцаагүй, цалингаас өөр орлогогүй Их хурал, Засгийн газрын гишүүд, бусад албан тушаалтнуудаас ч хөрөнгийнх нь эх үүсвэрийг шаардъя. УИХ-ын гишүүн Х.Нямбаатар шүүгчдийг хөрөнгийн эх үүсвэрээ тайлбарлахыг шаардаад буй. Дунджаар гурван сая төгрөгийн цалинтай шүүгчдийн дийлэнх нь Туул гол орчимд байрлалтай тансаг зэрэглэлийн орон сууцанд амьдарч байгаа талаарх баримтыг тэрбээр дэлгэсэн. Үйлдэл нь улс төрийн зорилготой эсэхийг мэдэхгүй ч Х.Нямбаатар гишүүний хэлж байгаа нь үнэн. Үнэхээр шүүгчдийн хөрөнгийн хөдөлгөөнийг шалгаж, олон түмний эргэлзээг тайлах цаг нь болсон. Хууль бусаар олсон орлогыг үл хөдлөх хөрөнгө болгож “зүсийг нь хувиргадаг” талаар улс төрийн хүрээнийхэн өөрсдөө ч ярьдаг. Эндээс харахад хөрөнгө орлогоо мэдүүлэх ёстойгоос бус, олж авсан арга замаа тайлбарлах үүрэг хүлээлгэдэггүй хуулийн цоорхой албан тушаалтнуудыг айж эмээхгүйгээр авлига авах боломжийг олгоод байгаа юм биш үү!!! Хэрэв тэр орлого, хөрөнгө хууль ёсных байвал түүнийг нь ч гэсэн зарлаж, олон нийтэд зөв ойлголт өгье. Энэ бүхнийг ажил болгоход бидэнд бэлэн туршлага бий. Бусад улс орнууд үндэслэлгүй хөрөнгөжих байдалтай хэрхэн тэмцэж байна вэ? Их Британид өнгөрсөн сараас үйлчилж эхэлсэн шинэ хуулиар өндөр үнэтэй худалдан авсан хөрөнгийнхөө эх үүсвэрийг улстөрчид болон албан тушаалтнууд тайлбарлах үүрэг хүлээх болсон.

Орлого, хөрөнгө хууль ёсных бол түүнийг нь ч гэсэн зарлаж, зөв ойлголт өгье
Харин тайлбарлаж чадахгүй байвал хөрөнгийг нь хураах эрхийг хууль, хяналтын байгууллагууддаа олгосон байх юм. Тус улсын Гэмт хэрэгтэй тэмцэх газрын мэдээлснээр, жил бүр авлигаас олсон 100 орчим тэрбум ам.доллар Лондон хотоор дамждаг аж. Энэ нь гол төлөв улсын төсвөөс завшсан мөнгө байдаг гэнэ. Өмнө нь, Их Британид үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авч хууль бус мөнгөө нууж болдог байсан бол “Хууль бусаар хөрөнгөжих явдалтай тэмцэх тухай хууль” батлагдсанаар авлига авсан албан тушаалтнууд бултах аргагүй болж байгаа юм. Өндөр үнэтэй бугуйн цаг зүүсэн Тайландын Шадар сайдын жишээг мөн дурдъя. Тус улсын Авлигын эсрэг хорооноос үнэтэй цагны хөрөнгийн эх үүсвэрийг шалгаж эхэлсэн нь Тайландад дуулиан дэгдээсэн. Улсынхаа Батлан хамгаалахын сайдаар давхар ажилладаг генерал Правит нь өнгөрсөн оны сүүлээр дор хаяж 2.5 сая тайн бат буюу 79 мянган ам.долларын үнэтэй Roleх, алмаасан шигтгээтэй бөгж зүүсэн явахдаа олон нийтийн хараанд өртөн, шүүмжлүүлж байв. Өөрийнхөө хөрөнгийн мэдүүлэгтээ дурдаагүй энэ үнэтэй цагийг ямар мөнгөөр худалдаж авсан талаарх тайлбар өгөхийг ард түмэн нь шаардахын зэрэгцээ өмнө нь 39.5 сая тайн баттай тэнцэх хэмжээний 25 төрлийн бугуйн цаг ээлжлэн зүүж байсан нь ч илэрсэн. Манай урд хөрш БНХАУ авлигатай дайн зарлаад удаж буй. Энэ аяны хүрээнд албан тушаалтнууд дээд зэрэглэлийн үл хөдлөх хөрөнгийнхөө эх үүсвэрийг тайлбарлах шаардлагатай тулгарсан. Бүр авлигаар бий болгосон хөрөнгөө тайлбарлаж чадахгүй нь үнэтэй сууц, орд харш, зуслангуудаа хямд үнээр ч хамаагүй зарж, борлуулж эхэлсэн аж.

Мэдээж авлигын хэргээр шалгагдаад нууц хөрөнгө зоорь нь илэрч, хэт баян нь мэдэгдэхээр илүү өндөр ял авна. Шанхай хотын үл хөдлөх хөрөнгийн худалдаа эрхлэгч “Shanghai Centaline Property Consultants” компанийн мэргэжилтэн улиралд 3-4 тансаг зэрэглэлийн байр зардаг байсан бол одоо сард л хоёрыг зардаг болсон талаараа хэвлэлд ярьжээ. Өндөр албаны дарга нар байшингаа хурдан борлуулж, хурдхан салахын түүс болж байгаа тул хямд үнээр ч хамаагүй өгөх болтлоо айсан аж. Энэ бол урд хөршийн удирдагчийн авлигатай тэмцэх ан авын үр дүнгийн нэг. Бусад улс орнууд энэ мэт аргаар албан тушаалтнуудыг үндэслэлгүй хөрөнгөжих боломжгүй болгож байгаа арга туршлагаас Монгол Улс ч гэсэн судалж, нутагшуулмаар байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бичлэг байгаа бол тавь, битгий худлаа сенсаацал

​Хөрөнгө оруулалтын томоохон ажлуудыг эхлүүлэх боломж гарч байна​

 0 сэтгэгдэл


Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Сундуйн Батболдтой ярилцлаа.

-Хотын дарга байх гэдэг хэцүү бололтой. Үе, үеийн дарга нарын ажлыг сайн, муугаар нь харьцуулаад л… Жишээлбэл, Э.Бат-Үүл даргыг танаас сайн ажиллаж байсан гэх мэтээр ярьдагт хэрхэн ханддаг вэ?

-Их хотын ажил амаргүй. алдаатай, оноотой ч, үе үеийн хотын удирдлагуудыг үгүйсгэх бодол надад төрдөггүй. Бид нэгээс хоёр жилд бүхнийг амжуулна гэж үгүй. Харин урт хугацааны зөв бодлогоо тодорхойлох ёстой. Үүнийг хийхээр л хичээж яваа. Аливаа улс төрийн ажил одоо цагт биш хожим үнэлэгдэх нь олон байдаг. Тиймээс өнгө алагласан өнөөдрийн нийгмийн шуугианаас илүү, шийдэл хүлээсэн тодорхой ажлуудаа л яръя, тэгэх үү.

-За тэгвэл Улаанбаатар “өргүй хот” боллоо гэв үү? Улс орны өр зээл хэрээс хэтэрлээ гээд байхад нийслэл нь өргүй гэхээр үнэмшил тааруу л сонсогдож байна?

-Намайг ажлаа авч байхад хот 100 орчим тэрбум төгрөгийн өртэй байлаа. Үүнд концессын, аж ахуйн нэгж байгууллагуудын зэрэг нийслэлд хамааралтай бүх өр багтсан. Хэдийгээр нийслэлийн эдийн засаг, санхүү хүнд байсан ч бид бүх өрийг төлж дуусгахын тулд чармайж ажилласан. Ингээд 2018 онд өргүй хот болсон. Энэ нь нэг талаас өмнөх удирдлагын хийснийг ч баталгаажуулж, хотыг нэгэн зорилгоор хөгжүүлье гэсэн эрмэлзэл, залгамж чанарын үр дүн. Арагшаа биш урагшаа харж ажилласан. Энэ бүхний дараа сая л хөрөнгө оруулалтын томоохон ажлуудыг эхлүүлэх боломж гарч байна даа.

-Утаагүй, үнэргүй, түгжрэлгүй Улаанбаатар гэх мэтийн лоозонгуудаас хүмүүс бүр залхсан байна. Харин та шийдэл гаргаж чадна гэдэгтээ итгэлтэй байдаг уу?

-За бохирын үнэрийн тухайд шийдлээ олсон. Хоногт 160-190 мянган шоо метр ахуйн болон үйлдвэрийн бохир ус хүлээн авч цэвэрлэдэг төв цэвэрлэх байгууламжийг анх 1964 онд ашиглалтад оруулсан байдаг. Гэвч лаг боловсруулах байгууламжгүй учир хоногт 1000-1200 шоо метр нойтон лагийг ил талбайд хатаадаг байж. Эндээс 900 мянган шоо метр лаг хуримтлагдан байгаль орчин, агаар, хөрсийг бохирдуулж, иргэдийн эрүүл мэнд, тав тухад ноцтой нөлөөлсөөр ирснийг үе, үеийн төр, засгийн үед ярьсаар ирсэн. Ингээд төв цэвэрлэх байгууламжийг шинэчлэх ажил 54 жилийн дараа буюу энэ онд шийдлээ бүрэн оллоо. Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард тус байгууламжийн лагийг цэвэрлэж, үнэрийг дарах ажлыг эхлүүлж, лагийг халдваргүйжүүлэх, үнэр дарах төслийн хүрээнд биологийн задралыг бий болгож, өвчин үүсгэгч нянг устган халдваргүйжүүлэх, үнэр саармагжуулах зориулалт бүхий хэт авиан тоног төхөөрөмжийг суурилуулж, тохируулгын ажил хийж эхэлсэн. Уг төхөөрөмж нь ХБНГУ-ын “ультрасоник” компанийн “тюбэреактор” загварын сүүлийн үеийн бүтээгдэхүүн юм. Мөн бохир ус цэвэршүүлэлтийн хувийг нэмэгдүүлэх зорилгоор хоёр тунгаагуур, био цөөрөм барих, лагийг хуурайшуулж, хатаах, шатаах технологи бүхий төхөөрөмж суурилуулах ажил эхлүүлсэн. БНХАУ-ын гадаад хэргийн сайд Ван Иний айлчлалын үеэр Хятадын талаас Монгол Улсад олгож буй хөнгөлөлттэй зээлийн хөрөнгөөр 300 сая ам.долларын өртөгтэй “Улаанбаатар хотын төв цэвэрлэх байгууламжийг барих төсөл”ийн нээлтийг хийлээ. Хоногт 250 мянган шоо метр бохир ус хүлээн авч цэвэрлэх хүчин чадал бүхий дэвшилтэт технологи ашигласан, байгаль орчинд ээлтэй, лагийг бүрэн боловсруулж эрчим хүч үйлдвэрлэн дотоод хэрэгцээгээ хангах зэрэг олон давуу талтай төсөл юм. Хэрэгжүүлэх ажил 1.6 орчим жил үргэлжилнэ.

-Хотын түгжрэлийг багасгах талаар ямар ажил хэрэгжүүлж байна вэ? Саяхан Яармагийн гүүрний нээлт болж харагдсан. Энэ нь хотын түгжрэлийг бууруулахад хэр нөлөөлөх вэ?

-Хот өөрөө амьд организм.

Манай намд өнөөдрийн байтугай саад бэрхшээл олон тохиолдсон, тэр бүрийг туулаад л гарсан

Тиймээс цус судсаар саадгүй гүйж, эрхтэн бүхэндээ очиж байх ёстой. Үүнийг л түгжрэлгүй хот гэнэ. Улаанбаатар хот төлөвлөгдсөн хэмжээнээсээ бараг тав дахин их хүн амтай болсон. Энэ их ачааллыг шийдэж, саадгүй урсгал бий болгохын тулд цогц шийдэл хэрэгтэй. Мэдээж тэрхүү шийдлүүдийн нэг нь энэ гүүр юм. Улаанбаатар хот 60 жилийн дараа гүүрэн байгууламжуудаа цогцоор нь шинэчилж байна. 2018 онд Улаанбаатар хотод улс, нийслэлийн төсөв, гадаадын зээл тусламж, орон нутгийн хөгжлийн сангийн санхүүжилтээр 63 төсөл арга хэмжээ хэрэгжинэ. Нийтдээ 43,5 км авто зам, 3050 метр гүүр барих төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Мөн нийслэлийн замын сангийн хөрөнгөөр 24 төсөл хэрэгжинэ. Замын цагдаагийн газрын ойролцоох гүүрэн гарц, Яармагийн шинэ гүүр барих, хуучныг засварлах, гачууртын уулзвараас Налайх, Чойрын уулзвар хүртэлх 20,9 км автозам, Туул гол дээгүүрх Баянзүрхийн 321 метр, Сонсголонгийн 289,4 метр гүүр шинээр барих төслүүд эхнээсээ хуваарийн дагуу эрчимтэй өрнөж байна. Улиастай уулзвараас Баянзүрхийн гүүр хүрсэн автозамыг нийслэл өөрийн хөрөнгөөр шинэчлэхээр төлөвлөсөн. Энэ явцад ус зайлуулах төхөөрөмж байгуулахад онцгой анхаарч байна. Монголд анх удаа найман урсгалтай, дугуйн болон явган хүний замтай давхар гүүрүүд гэдгээрээ онцлог бөгөөд автозамын хөгжилд хийсэн хувьсгал гэж нэрлэхээр ажлууд юм.

-Утааны хувьд хотод эмгэнэлтэй нөхцөл байдал үүсээд удлаа?

-Утааг арилгах түр зуурын шийдэл ч хэрэгтэй, хугацаа их шаардсан агуулгын шийдэл ч хэрэгтэй. Миний хувьд агуулгын цогц шийдэлдээ илүү анхаарахыг зорьдог. Товчхондоо гэр хорооллыг хөгжүүлж байж л утаанаас сална. Гэр хороолол бол манай хотын онцлог мөн. Утаа гэдгээрээ биш шүү, уламжлал гэдгээрээ. Аж үйлдвэржсэн орнуудыг бодвол ганцхан гэр хорооллын утааг шийдвэрлэх харьцангуй хялбар мэт харагдаж болно. Гэхдээ бас л цаг хугацаа, тууштай байхыг шаардсан ажил. Нийслэл хотын гэр хорооллыг төвийн, дундын, захын гэсэн гурван бүсэд хувааж хөгжүүлэхээр тусгасан. Төвийн бүсийн гэр хорооллыг төвлөрсөн шугам сүлжээнд холбосон олон давхар, өндөр орон сууцны хороолол болгон хөгжүүлнэ. Дунд бүсийн гэр хорооллыг бие даасан болон хэсэгчилсэн инженерийн хангамжаар хангах “дэд бүтцийн төв” төслөөр хөгжүүлнэ. Захын бүсийн буюу уулын орой хэсгээр байгаа бүсийг технологийн бүс гэж зарлан айл бүр дээр технологийн шинэ шийдэл нэвтрүүлэх юм. Дундын бүсийн гэр хороолол нийт гэр хорооллын 28.8 хувь буюу 2794 га талбайг хамардаг. Хэсэгчилсэн болон бие даасан инженерийн хангамжийг нэвтрүүлэх “Сервис центр” буюу дэд бүтцийн төв төслийг газар дахин зохион байгуулах төсөлтэй уялдуулахаар ажиллаж байна. Улаанбаатар хотын төвөөс алслагдсан, төвлөрсөн дулаан, бохирын систем очих боломжгүй газруудад иргэдийнхээ санал хүсэлтийг үндэслэн “Сервис центр” байгуулах шинэ бодлого гарган ажиллаж, нийт 11 байршилд судалгаа хийснээс 2018 оны арваннэгдүгээр сард “Сервис центр” байгуулж дуусгах хоёр байршил сонгосон. Эдгээр нь Чингэлтэй дүүргийн VII хороо, Сүхбаатар дүүргийн XVIII хороон дахь байршил юм. Үлдсэн гурван байршил нь Хан-Уул дүүргийн IX хороо, Сонгинохайрхан дүүргийн IV хороо, Баянзүрх дүүргийн XXIII хороонд зураг төслийн ажил дуусах шатандаа явж байна. ЗГ ч ажиллаж байна, бид ингэж тал талаасаа ажиллавал асуудал шийдэгдэнэ. Хот иргэдээ орон сууцтай болгохыг дэмжиж “Гэр хорооллыг хөгжүүлэх сан” байгуулаад байгаа. Сан байгуулагдсанаар Улаанбаатар хотын агаарын чанарыг сайжруулах I, II бүсийн оршин суугчид орон сууцны ипотекийн зээлийн урьдчилгаа 30 хувийн төлбөрийг санхүүжүүлж, гэр хорооллын бүсийн иргэдээ орон сууцжуулах замаар барилгын салбараа бодитоор дэмжих үр дүнтэй ажил болж чадаж байгаа юм. Өнөөдрийн байдлаар тус сангийн дэмжпэгтэйгээр 87 иргэн орон сууцанд ороод байна.

-Хоёр нам хотын төвөө хааш нь шилжүүлэх вэ гэдэг дээр санал зөрөөтэй байна уу даа?

-Нам энд хамаагүй л дээ, энэ чинь бас судалгаа, тооцоогүй ч хийдэг ажил биш юм. Нийслэлийн шинэ төлөвлөлтийн бүсүүдэд засаг захиргаа, худалдаа үйлчилгээ, соёл боловсрол, орон сууц , олон нийт, нийгмийн дэд бүтцийн үйлчилгээ бүхий ”Их тойруу”, “Яармаг” гэсэн хотын хоёр төв, Баянхошуу, Сэлбэ, Шинэ хот, Сонсголон, Гурвалжин, Амгалан гэсэн хотын зургаан дэд төв байхаар төлөвлөгдөөд байна. Улаанбаатарыг нэг төвт хотоос олон төвт хот болгож, төвлөрлийг сааруулах ажпын хүрээнд Яармагт байгуулах шинэ төвд нийслэлийн төр, захиргааны байгууллагуудыг нэг дор шилжүүлэн байршуулах ажлыг хийж байна. Ямар боловч хотын захиргааг Яармагт шилжүүлэх ажил эхэлж, барилгын суурийг тавилаа. 2019 онд хотын захиргаа Яармаг руу нүүж Нийслэлийн Засаг даргын тамгын газар, нийслэлийн харьяа 33 агентлаг, нийслэлийн өмчит үйлдвэрийн газрууд шилжин байрлах боломж бүрдэнэ. Ингэснээр 330 төрлийн ажил, үйлчилгээ нийслэлээс авахаар хотын төвд бөөгнөрөл үүсгэдэг байсан нь арилах юм. 1,3 сая хүн амтай метрополис хотын захиргаа нийслэлийн баруун өмнө зүгт шилжин байрласнаар наад зах нь 30 мянга гаруй иргэн ажил, алба хөөцөлдөхөөр хотын төв рүү зүглэхээ больж, 3500 ажпын байр Яармагт төвлөрнө. Мөн Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан “Майдар”, шинэ нисэх буудлыг түшиглэсэн “Аэросити” зэрэг дагуул хотуудыг хөгжүүлэн хотын төвлөрлийг арилгана гэж тооцож байна.

-Сургууль цэцэрлэгийн хүрэлцээ муу байна, хөрөнгө оруулалт сонгуулийн тойрог дагаж орон нутагт чиглэснээс хүн амын тэн хагас нь төвлөрсөн хотод асуудал үүсээд байна гэж шүүмжилж байна. Үүнийг хот дангаараа шийдэхэд хэцүү л дээ, гэхдээ зайлшгүй шийдэх шаардлагатай, тийм үү?

-Боловсролын салбарт 2018 онд томоохон хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын жил болж байна. Энэ жил Улаанбаатар хотод улсын төсвөөс 106.1 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж, 18 мянга 880 суудал бүхий 34 сургууль болон сургуулийн өргөтгөлийн барилга, таван сургуулийн спорт заалны барилга, “хүүхэд бүр цэцэрлэгт хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлэн 9345 ор бүхий 52 цэцэрлэгийн барилга, бага сургууль цэцэрлэгийн гурван цогцолбор барилгыг тус тус барьж байна. БНХАУ-ын буцалтгүй тусламжаар долоо, Япон улсын буцалтгүй тусламжаар дөрвөн сургууль барихаар ажиллаж байна. Нийслэлийн төсвөөр 2018 онд 1310 ор бүхий долоон цэцэрлэгийн барилгыг ашиглалтад оруулна. Энэ ажпыг эхлүүлэхэд хүндрэлтэй асуудал нь газар чөлөөлөлт байв. Нийслэлийн газрын алба энэ ажпыг 93 хувьтай хийж гүйцэтгэснээр боловсролын салбарын бүтээн байгуулалтыг хийх нөхцөл бүрдлээ. Энэ 2018-2019 оны хичээлийн жилд Улаанбаатар хотод 26 сургууль гурван ээлжээр хичээллэж байгаа юм. Харин 2019-2020 оны хичээлийн жилд Монгол улсын Засгийн газрын зорилтын хүрээнд нийслэл хотын ерөнхий боловсролын сургуулиуд хоёр ээлжинд бүрэн шилжинэ. Мөн сургуулийн өмнөх насны хүүхдийн 85 хувь нь цэцэрлэгээр хангагдах төлөвтэй байна.

-Явган хүний зам чөлөөлөх ажил олон нийтээс их дэмжлэг хүлээж байна. Энэ ажил ямар нэг дуулиан шуугианыг өөр чигт хандуулах оролдлого биш байгаасай гэж бодож байна?

Иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг хангах үүднээс “Явган хүний зам” арга хэмжээ эхлүүлсэн. Аяны хүрээнд нийтийн эзэмшлийн зам, явган хүний гарц хааж барилга барьсан аж ахуйн нэгж байгууллагуудад хугацаатай мэдэгдэл хүргүүлж, шаардлага биелүүлээгүй тохиолдолд албадан чөлөөлөх хүртэл арга хэмжээ авч байгаа юм. Өнөөдрийн байдлаар иргэдээс 40 гаруй байршилд явган хүний зам гаргуулахаар санал ирүүлж, уг саналын дагуу хугацаатай мэдэгдэх хуудсыг иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагад хүргүүлээд байна. Газар эзэмшил, ашиглалтын чиглэлээр орон сууцны хорооллын барилгуудын дунд болон сургууль, цэцэрлэгийн орчмын газарт барилга барих ажпыг хотын даргын захирамжаар бүрэн цуцалж, газар эзэмших, ашиглах эрх олгохыг зогсоов. Ингэснээр 16.8 га газрыг хүчингүй болгож, сургууль цэцэрлэг, оршин суугчдад буцаан олголоо. СӨХ-дод нийтдээ 40.8 га газрыг олгож, тоглоомын талбай, тохижилт хийх боломжтой болголоо. иргэд болон сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэгүүдэд 57 га газрыг эргүүлэн олгосон байгаа юм. Ер нь бол ажил буцалж, маш эрчимтэй өрнөж эхэлсэн. Нийгмийн чиглэлийн ч олон асуудлыг шийдэж байна. тайлангийн хугацаа дуустал овоохон юм амжуулчих байх аа.

-Асуулгүй өнгөрч болохгүй асуулт байна. Сүүлийн үед нэг бичлэгийн асуудал яригдаад байна? Танаас өөрөөс чинь тодруулах ёстой учраас ойлгоно биз дээ!

-Тэр нэг гээд байгаа бичлэг үү? Чи ер нь тэр бичлэгийг үзсэн үү?

-Үгүй л дээ. Гэхдээ их л шуугиж байна.

-Яахав дээ. Та нар санаж байгаа бол манай Нийслэлийн намын хорооны хурал болохоос хэдхэн хоногийн өмнөөс ийм мэдээлэл цацагдаж эхэлсэн. Монголын парламентад дөрвөн удаа сонгогдож, хууль зүйн сайд, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрыг удирдан ажиллаж байсан хүний хувьд улс төрийг бас гадарлана. Улам л бохир технологи ашигладаг болж байх шиг. Гэхдээ удахгүй үүнийг иргэд ялгаж салгадаг болно гэдэгт итгэлтэй байна. Эхэндээ энэ шуугианд ач холбогдол өгөхгүй байсан л даа. Сүүлдээ бүр дэндээд байх шиг. Яахав хотын дарга гэдэг албан тушаалд олон хүний шунал шингэдэг юм шиг байгаа юм. Яг хийхэд бас амаргүй ажил шүү. Би албан тушаалд шунан дурладаг хүн огт биш. Мэдээж намын хорооны хуралд ялж чадаагүй дээ би өөртөө дүгнэлт хийж байгаа. Аж ахуйн ажилтай орооцолдоод улс төрийн ажилдаа анхаараагүй нь хэнд ч нялзаашгүй, миний л буруу. Улс төрийн хариуцлага хүлээхэд ч бэлэн байгаа. Гэхдээ аливаа улс төрд ёс зүй, хэм хэмжээ гэж бас бий. Тэр шуугианыг зохион байгуулалттай тарааж байгаа хүмүүст шулуухан нэг зүйлийг хэлье. Бичлэг байгаа бол одоо тавьчих. Битгий худлаа сенсаацал. Намайг анх томилогдохоос эхлээд л янз бүрээр хэлж эхэлсэн дээ. Эхлээд хөдөөний гэж дайрч эхэлсэн, бидний монголчуудаас хөдөөний биш хэн байгаа юм. Одоо бүр миний мэдэх ч үгүй зүйлээр дайрч эхэллээ. Улс төр бохирдож, ёс суртахуунгүй болж, ёстой Баабарын хэлдгээр ёроолдоо тулж байгаагийн л илрэл байх. хотын дарга бол асар их мөнгөний эрх мэдэлтэй ажил гэж ойлгосон шунал олон хүнийг ёс суртахууныхаа хэм хэмжээнээсээ гажихад хүргэж байгаа хэрэг. Би гурван хүүхдийн эцэг, 30 жил ханилсан ханьтай хүн. Удахгүй том хүү маань хуримаа хийх гэж байна.

-Таны ярианаас танай намын хагарал нэлээд хурцдаж байгаа юм болов уу гэж бодогдлоо. УИХ тарах, Засгийн газар огцрох тухай яригдаж байна. Та энэ талаар ямар бодолтой байдаг вэ?

-1911 оны үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнөөс эхлээд 1961 онд НҮБ-ын гишүүн болох хүртэлх хугацаанд Бодоо, Данзан, Догсомоос эхлээд 72 төрийн өндөр дээд албан тушаалтныхаа амь насыг золиослон байж, энэ цагийн эрх чөлөө, тусгаар тогтнолыг авчирсан түүхэн нам шүү. Манай намд өнөөдрийн байтугай саад бэрхшээл олон тохиолдсон, тэр бүрийг туулаад л гарсан. Цаашдаа ч хөгжлийн түүчээ болж оршин тогтноно гэдэгт бүрэн итгэлтэй байдаг. Манай нам шийдлээ олоод л цаашаа явна. та битгий санаа зов.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Шударга ёсны эсрэг парламент дархан эрх ярьсаар байх уу

ЖДҮХС-гаас зээл авсан гишүүдийг шалгаж эхэлсэн нь парламентэд айдас төрүүлэв

 0 сэтгэгдэл

ХХААХҮ-ийн сайд асан Б.Батзоригийг ЖДҮХС-гийн хөрөнгийг буруу зарцуулсан үндэслэлээр сайдаас нь огцруулсан УИХ яг ийм шалтгаанаар гишүүний бүрэн эрхээс нь түдгэлзүүлэх прокурорын саналаас хамгаалж үлдэв. Ерөнхий прокурор М.Энхамгалан УИХ-ын чуулган дээр “ЖДҮХС-гийн хэргийг шалгах явцад бусад гишүүдийн гэм буруутай нь тогтоогдвол бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх саналыг дахин тавина” гэж хэлсэн. Үүгээр тус сангаас зээл авсан гишүүд прокурорын овоо хараанд өртчихсөн байгаа гэдэг нь тодорхой байна. Ийм нөхцөлд парламент “болдоггүй хэд”-ээ хамгаалах болгоомжилсон үйлдлийг Б.Батзоригийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх эсэх дээр тодорхой харуулав. Энэ парламентын бүрэн эрхийн хугацаанд УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх асуудал анх удаа хөндөгдөж буй нь энэ биш. Өмнө нь буюу өнгөрсөн хаврын чуулганы үеэр прокуророос Д.Гантулга, Д.Мурат нарын бүрэн эрхийгтүдгэлзүүлэх саналыг оруулж ирж байв. Гэвч УИХ уг асуудлыг хэлэлцээд, хоёр гишүүнээ аваад үлдсэн. Үүнийгээ парламентын аюулгүй байдал хэмээн тайлбарлаж байв. Гэвч нөгөө талд нь УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх гэдгээр гэмт хэрэгт холбогдсон нэгнийг хамгаалах нь шударга ёсонд үл нийцэж буйг тодорхой харууллаа.

Хууль тогтоох дээд байгууллагын тогтвортой байдал, төрийн үйл хэрэг хэвийн үргэлжлэх зарчим дор хууль бус байдал нуугдаж болохгүй. Эндээс л иргэд шударга ёс, тэгш эрхийг нэхээд байгаа болохоос ганц хоёр гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлснээр парламентын бүрэн бүтэн байдал нь ганхаж, халдашгүй дархан эрх нь аюулд орчихгүй. Харин ч энэ мэт үйлдэл нь бүгд л “но”-той учраас баригдсан нэгнээ хамгааллаа гэх ойлголтыг нийгэмд төрүүлээд байгаа хэрэг. Үүнээс үүдэн шударга ёсыг парламентын танхимаас нэхэмжлэх нь зүй ёсны хэрэг юм. Уг нь үндсэн хуулийн цэцээс гэмт хэрэгт холбогдсон бол УИХ-ын гишүүн, жирийн иргэн адил журмаар шалгуулах ёстой гэсэн дүгнэлтийг гаргасан. Харамсалтай нь УИХ Цэцийн шийдвэрийг хүлээж авсан ч УИХ-ын гишүүний халдашгүй байдлын тухай хуульд өөрчлөлт оруулахдаа “гэмт хэрэг үйлдэх явцдаа” гэдэг үгийг “гэмт хэрэг үйлдэж байхдаа” гэж солиод “эд мөрийн баримттайгаар баригдсан” гэдгийг “нотлох баримттайгаар баригдсан” гэж хэлбэрийн төдий засвар хийсэн юм. Энэ нь тэр хүсэмжлээд байгаа шударга ёстой харшилдаж байгааг УИХ-ын гишүүд төдийгүй хэд хэдэн парламентад ажилласан туршлагаараа халдашгүй байдлын дэд хорооны бүрэлдэхүүнд багтсан таван эрхэм мэдэрч л байх учиртай. Парламентын халдашгүй байдал гэдгээр гэмт хэрэгт холбогдсон нэгнээ авч үлдэхээр прокурортой толхилцсоор ирсэн нь ч үндсэндээ буруу жишиг тогтоожээ.

• УИХ-ын гишүүд парламентын халдашгүй байдлыг ярихдаа аль 1999 онд гурван гишүүнээ Казиногийн хэргээр баривчлуулснаа хэлж бамбай болгон ашигласаар иржээ.

• Уг нь Үндсэн хуулийн цэцээс гэмт хэрэгт холбогдсон бол УИХ-ын гишүүн, жирийн иргэн адил журмаар шалгуулах ёстой гэсэн дүгнэлтийг гаргасан.

• Шударга ёсны үлгэрлэлийг парламентаас эхлүүлэхийг нийгэм хүсч байна.

Парламентын зүгээс гишүүдээ прокурорын саналаар түдгэлзүүлж байсан жишээ тун цөөн. 1990 оноос хойш парламентын түүхэнд гишүүдээ хуулийн байгууллагад “гавлуулж” байсан хоёр л тохиолдол бий. Эхнийх нь 1991 онд улсын Бага хурлын гишүүн Д.Дамдиныг алдарт 20 дугаар тогтоол гарахыг урьдчилан мэдэж, хувьдаа их хэмжээний хөрөнгө ашигласан гэх хэргээр чөлөөлж байсан. Харин удаах нь алдарт Казиногийн хэрэг юм. 1999 онд Казиногийн хуулийг УИХ-аар баталсан ч гурван сарын дараа цуцалж байв. Улмаар уг хуулийг батлахад идэвхийлэн оролцсон гурван гишүүнээ шалгуулахаар хуулийнханд “гардуулсан” ч Казиногийн хэргээс тэс ондоо татварын болон бэлэг дурсгалын зүйл авлигад авсан гэдгээр ял оноож байв. Харин үүнийг хуулийнхан УИХ-ыг “хулхидсан” тод жишээ болон дурдагдсаар байгаа. УИХ-ын гишүүд ч парламентын халдашгүй байдлыг ярихдаа үүнийг бамбай болгон ашигласаар иржээ. Харин дээрх тохиолдлоос хойш парламент “гэнэдэж” хуулийнхны аргад автаагүй яваагаа сайрхдаг болж. хорин жилийн өмнөх нийгмийн сэтгэл зүй, хуулийн нөхцөл өөр болсныг энэ парламент үгүйсгэсээр л байна.

Өнгөрсөн хугацаанд нэр бүхий арваад гишүүн прокурор “зарлан дуудах” авсан байдаг. Гэвч УИХ-ын халдашгүй байдлын дэд хороо парламентын дархан эрхийг хөндөх гэлээ, үйлдэл дээр нь бариагүй бол бүрэн эрхийг түтгэлзүүлэх боломжгүй хэмээн авч үлдсээр ирсэн. Харин одоо парламентын дархан эрх нэрээр гишүүдээ өмгөөлдөг арга хуучирчээ. Харин үүний оронд халдашгүй байдлын дэд хороо гишүүдээ эрхээс татгалзаад шалгуулах зөвлөгөө өгдөг жишиг тогтоовол шударга ёсны үүднээс ч парламентын хөгжилд ч дөрөө болох нь тодорхой байна. Засгийн газрын гишүүд алдаа гаргасан бол чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгдөг сайн жишиг улс төрд шинэ соёл авчирч байгаа шиг парламентын танхимаас ийм үлгэр дуурайл үзүүлэхийг нийгэм хүсч байна. Ерөнхий прокурорын мэдээллээр ЖДҮХС-гаас хамаарал бүхий компанидаа зээл авсан, зориулалтын бусаар зарцуулсан гишүүдийг шалгах, улмаар бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлэх санал тавих магадлал өндөр байна. Харин тэднийг парламентын дархан эрх гэдгээр хамгаалж үлдэх нь нийгмийн бухимдлыг дээд цэгт хүргэж болзошгүйг энэ уих тооцож буй биз ээ.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Ж.Сандагсүрэн: Тооцоогүйгээр хуваах нь төсвөөс татаас авдаг хоёр дүүрэг л нэмнэ гэсэн үг

​Дүүрэг хуваахыг иргэдийн 60 гаруй хувь нь дэмжээгүй​

 0 сэтгэгдэл


Сонгинохайрхан, Баянзүрх дүүргийг хуваахыг НИТХ дэмжиж, УИХ-д уламжлахаар болсон. Энэ шийдвэртэй холбогдуулан Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг дарга Ж.Сандагсүрэнтэй ярилцаж, байр суурийг нь сонслоо.

-Танай дүүргийг хуваах нь зөв гэж НИТХ үзсэн байна. Шалтгаан нь хүн амын тооноосоо хамаараад иргэд төрийн үйлчилгээг хүртээмжтэй авч чадахгүй байна гэж тайлбарласан. Дүүрэг хувааснаар энэ байдал сайжрах уу?

-СХД өнөөдрийн байдлаар 325 мянга гаруй хүн амтай. Хүн амын тоогоороо Баянзүрх, Сонгинохайрхан гэсэн хоёр дүүрэг л 300 мянга давчихаад байгаа юм. Гэхдээ дүүрэг хуваах асуудлыг зөвхөн энэ жил ярьж байгаа юм биш. Сүүлийн тав, зургаан жилийн турш ярьсан. тухайлбал, Сонгинохайрхан дүүрэгт иргэдэд очих төрийн үйлчилгээний хүртээмжийн тухай хөндөж байна. Гэхдээ тэр нь аль түвшиндээ вэ гэдгийг ярих ёстой. Сая НИТХ-аас хуваах саналыг дэмжээд, 2019 оны нийгэм эдийн засгийн зорилтод тусгалаа. Зүй нь энэ асуудлыг эхлээд Сонгинохайрхан дүүргийн ИТХ хэлэлцээд, дэмжих эсэхийг шийдэх ёстой юм.

-Танай дүүргийн ИТХ энэ асуудлаар хэлэлцүүлэг хийж, ямар нэгэн шийдвэр гаргасан юм уу?

-Бид ямар нэгэн байдлаар хэлэлцэж, шийдвэр гаргаагүй. Харин иргэдээр хэлэлцүүлсэн. иргэдийн 60 гаруй хувь нь дүүрэг хуваахыг дэмжээгүй. Миний байр суурь бол “Дүүрэг хувааснаар юу өөрчлөгдөж, ямар асуудлыг шийдэх юм бэ” гэдэгт л байна. Зүгээр л 325 мянган хүнтэй Сонгинохайрхан дүүргийг хоёр хуваагаад нэг нь 155 мянга, нөгөөх нь 165 мянган хүнтэй болчихлоо гэдэг өөрчлөлт бидний хүсч байгаа үр дүн биш. Цаад санаа нь иргэн Баатарын амьдралд дүүрэг хуваасны маргааш ямар сайн сайхан зүйл мэдрэгдэх вэ гэдэг л байна.

-Иргэдэд хүрэх төрийн үйлчилгээг ойртуулах үүднээс дүүрэг хуваах саналыг НИТХ дэмжсэн гэж тайлбарласан. Үнэхээр Сонгинохайрхан дүүрэгт төрийн үйлчилгээ иргэдэд хүрч чадахгүй байна уу, эсвэл төсөв мөнгө нь хүрэлцэхгүй байна уу?

-Өнөөдөр эргээд харахад октябрийн районоос /Баянгол дүүрэг/ тасалж Сонгинохайрхан дүүргийг байгуулахдаа гаргасан бодлогын алдааны горыг Сонгинохайрханчууд 26 жилийн турш амсаж байна. Өөрөөр хэлбэл, эдийн засгийн бааз суурь, судалгаагүйгээр, зүгээр л газар нутгийн солбилцлоор хуваачихсан. Миний болгоомжлоод байгаа зүйл бол яг ийм байдлаар Сонгинохайрханыг дахин хуваачихвал мөн л төсвөөс татаас авдаг хоёр дүүрэгтэй болно гэсэн үг. Магадгүй нэг нь арай жаахан гайгүй, нөгөөх нь тэр чигээрээ гэр хорооллоос бүрдсэн бүр ч хэцүү эдийн засагтай, үйлдвэр үйлчилгээ багатай байна байх.

-Энэ талаар хийсэн судалгаа байгаа юу?

-Бид дүүргээ зүүн болон баруун гэж хуваагаад судалгаа хийж үзсэн. Нэгийг нь 22 хороотой байгуулж болох юм билээ. Гэхдээ гол асуудал иргэдийн хүсдэг төрийн үйлчилгээний дийлэнх нь хорооны түвшинд байгаа юм. Халамжийн үйлчилгээ авах, өрхийн эмнэлэгт үзүүлэхийн тулд хол явдаггүй баймаар байна. Хорооны даргатай уулзах гэж автобусаар хэдэн буудал явмааргүй байна. Харин иргэний бүртгэл, газар өмчлөх, эзэмших зэрэг дүүргээс авдаг үйлчилгээ нэг иргэний хувьд байнгынх биш. Тиймээс иргэдэд төрийн үйлчилгээг сайжруулахын тулд дүүрэг хуваах биш, хорооны тоог нэмэх юм гэсэн саналыг манайхаас боловсруулаад нийслэл рүү өгсөн. Гэвч дэмжээгүй. иргэн Баатарын амьдардаг хорооны байр нь хоёр километрээр ойртчихвол төрийн үйлчилгээний хүртээмж шууд мэдэгдэнэ. Хажууд нь өрхийн эмнэлэг, хэсгийн цагдаа байж болно. 20 мянган хүнд үйлчилдэг өрхийн эмнэлэг 10 мянган хүнийх болохоор үйлчилгээ нь шал өөр болно.

-СХД 30 гаруй хороотой. Нэг хороонд дунджаар хэдэн мянган иргэн, өрх харьяалагдаж байна. Мөн бусад дүүргийн хороодтой харьцуулахад хүн ам, өрхийн тоогоороо хэдээр олон байна?

-Манай дүүрэг 32 хороотой. Бидний зүгээс хоёр эсвэл гурав болгож хуваая гэсэн санал гаргаад байгаа хороодын хүн ам нь дандаа 20 мянга давсан байдаг. Хэдхэн жилийн өмнө нэг хороонд хамгийн ихдээ арав орчим мянган хүн ам харьяалагддаг байсан. Нийслэлийн бусад дүүргийн ихэнх хорооны стандарт ч тийм. Гэтэл манайд 22, 26 дугаар хороо гэхэд тус бүртээ 25 мянга гаруй хүн амтай. Манай дүүргийн хүн ам ихтэй хоёр хороо нийлэхэд л зарим аймгийнхаас давна. ийм их төвлөрөл Сонгинохайрхан дүүрэгт байна.

Төрийн үйлчилгээг сайжруулахын тулд дүүрэг хуваах биш, хорооны тоог нэмэх нь зөв

Төрийн үйлчилгээг иргэдэд хүртээмжтэй болгох нь тулчихсан асуудал. Харин дүүрэг хуваах процесс аажуу явна. Бидний гаргасан тооцоогоор дүүрэг хуваагдсаны дараа иргэдийн үл хөдлөх хөрөнгийн эрх шилжинэ. Зөвхөн үүнд 700 гаруй сая төгрөг шаардлагатай юм билээ. Иргэний үнэмлэхийн харьяалал солиход 400 орчим сая төгрөг гээд зардлууд өснө л дөө. Мөн дүүргийн байр барих, хороодын байр авах эсвэл барих гээд дэд бүтцийн олон асуудал шаардлагатай. Түүний оронд хороодын тоогоо нэмээд 42 болгоё. Харин дараа нь аажимдаа дүүргийг яаж хуваах вэ гэдгийг ярьж болно. Өнөөдрийн байдлаар Сонгинохайрханд ганцхан эрүүл мэндийн төв байна. Дүүрэг хоёр хуваагдсаны дараа аль нэгэнд нь шинэ эмнэлэг барьж өгөх үү? Нэг нь эмнэлэггүй дүүрэг болчихно гэсэн үг. Хүмүүс үзүүлэхийн тулд нөгөө л хуваагдсан дүүргийнхээ эмнэлэг рүү явж таарна.

-НИТХ шийдвэр гаргасны дараа та “асуудлын гол нь дүүрэг хуваахдаа биш. монгол улсын хүн амын арван хувь буюу 325 мянган хүн амьдарч байгаа дүүрэгт тохирсон хөрөнгө оруулалтыг нь л өг. 100 мянган хүнтэй дүүргээс 10 дахин бага хөрөнгө оруулалтыг 25 жил хуваарилахаар хүнд бололгүй яахав дээ” гэж байр сууриа илэрхийлсэн байсан. Яагаад ядаж бусад дүүрэгт хийж буй хөрөнгө оруулалтын хэмжээнд дүйцэхүйц санхүүжилтийг сонгинохайрхан дүүрэгт оруулдаггүй юм бэ?

-Эдийн засгийн тооцоогүйгээр Сонгинохайрхан дүүргийг хуваасны горыг манай дүүргийнхэн амсаж байна гэж би дээр хэлсэн. Яагаад гэвэл, орон нутаг өөрөө орлогоо бүрдүүлж, үйл ажиллагаагаа явуулах ёстой юм. Гэтэл СХД-ийг тийм боломжгүйгээр байгуулсан. тухайн үед дүүрэгт орлого олох аж ахуйн нэгж олон байсангүй. Дүүрэг өөрөө зарцуулж байгаагаасаа илүү мөнгө олж байж хөрөнгө оруулалт хийдэг. Гэтэл манай дүүрэгт байгаа аж ахуйн нэгжийн төлж буй татвар тэр хэмжээнд хүрэхгүй. Ашиг, орлого олдог аж ахуйн нэгжийн ихэнх нь Баянгол талдаа үлдчихсэн. тэгэнгүүт “та нар энэ мөнгөөр цалингаа тавь” гэж татаас өгөөд, хөрөнгө оруулалтынх нь зардлыг тэг болгочихсон. Нөгөө ашиг орлоготой дүүргүүдийн хувьд жил жилдээ хөрөнгө оруулалтаа нэмсээр байгаад өнөөдрийн ийм ялгаатай байдал үүсчихсэн юм. Дүүрэг хуваачихаад, шинээр бий болсныг нь бойжуулах, эдийн засгийг нь сэргээх ямар ч бодлого хэрэгжүүлээгүй. дараа нь “танай дүүрэг л мөнгө олохгүй байгаа юм чинь..” гээд суучихдаг. Хөрөнгө оруулалт хийх хэмжээний мөнгө олохгүй байгаа нь манай дүүргийн иргэд, аж ахуйн нэгжийн буруу биш.

-Хөдөө орон нутгаас шилжин ирэгсдийн дийлэнх нь СХД, БЗД-т суурьшдаг. нийслэлийн удирдлагуудын зүгээс шилжин ирэгсдийг хязгаарлах бодлого барьж байгаа. Энэ бодлого хэрэгжиж байна уу?

-Иргэд шилжин ирэх нь багассан юм биш. Харин ирээд бүртгэлээ хийлгэхгүйгээр амьдарч байна. Газар олгохгүй, бүртгэж авахгүй байлаа ч хамаатныхаа, танилынхаа хашаанд гэр бариад буучихдаг. Хүн амын албан ёсны тоог харахад шилжилт хөдөлгөөн багассан. Гэхдээ хүн амын тоо өсөөд байгаа нь мэдрэгдээд, нөлөөлж байна. Наад зах нь хотын баруун зүгт үүсч байгаа түгжрэлийг л хар. Хүмүүс нэмэгдэж байна гэсэн үг шүү дээ.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

У.Хүрэлсүхийн кабинетын хоёр дахь сайд огцорлоо

​Б.Батзоригийг гишүүнээс тздгэлзүүлэх шаардлагагүй гэж МАН үзэв​

 0 сэтгэгдэл


ХХААХҮ-ийн сайд Б.Батзоригийг ЖДҮХС-гийн хөрөнгийг хууль бусаар зарцуулсантай холбогдуулан өчигдөр албан тушаалаас нь огцрууллаа. Тэрбээр Засгийн газрын гишүүнээс огцрох өргөдлөө өнгөрсөн долоо хоногт өгсөн байсан юм. Тэгэхдээ “Биеийн эрүүл мэндийн байдал, хүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэх боломжгүй болсноос албан тушаалаас чөлөөлж өгөх тухай хүсэлтээ… Засгийн газрын гишүүн нь Ерөнхий сайдад өргөн мэдүүлж болно” гэсэн хуулийн заалтыг үндэс болгожээ. Б.Батзоригийн асуудлыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх үед тэрбээр “Жил гаруйн хугацаанд сайдаар ажиллалаа. Салбарынхаа сайн сайхны төлөө ажилласан. Ард иргэдээсээ, хайрт ээжээсээ, нийт салбарынхнаасаа чин сэтгэлээсээ уучлалт гуйж байна” гэсэн юм.

Харин Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх “ЖДҮХС-гаас зээл авсан нь буруу. Нам ЖДҮХС-гаас зээл ав гэсэн даалгавар өгөөгүй. Зээл авсан хүмүүс зээлээ төлөөд, ард түмнээсээ уучлал гуй гэдгийг хэлсэн. Энэ нь хаа хаанаа сургамжтай үйл явдал боллоо. Зээлээ эргэж төлөөгүй, ард түмнээс уучлалт гуйгаагүй хүнийг 2020 оны сонгуульд нэр дэвшүүлэхгүй” гэсэн юм. Мөн гишүүдийн асуултад хариулахдаа хэлсэн Ерөнхий сайдын үгэн дунд “МАН асуудлаа ярина” гэсэн санаа гарч байв. Чуулганы хуралдаан өндөрлөж Б.Батзориг гишүүд гарсан ч, тэрбээр танхимд ганцаараа үлдсэн юм. Улмаар төв хаалгаар бус ихэвчлэн төрийн гурван өндөрлөгийн нэвтэрдэг хойд талын хаалгаар гарч явав. Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаас Б.Батзоригийг ХХААХҮ-ийн сайдаас огцруулсны дараа МАН-ын бүлэг яаралтай хуралдаан зарлав. Уг хуралдаанаар УЕП-ын газраас Б.Батзоригийг УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхээс түдгэлзүүлэх саналыг авч хэлэлцлээ.

18.30 цаг хүртэл хуралдсан бүлгээс түүнийг огцруулах шаардлагагүй гэж үзжээ. Энэ талаар ХЗБХ-ны дарга Ш.Раднаасэд “Үндсэн хуулиар УИХ-ын гишүүн гэмт хэрэгт холбогдсон тухай асуудлыг хуулийн байгууллага оруулж ирвэл УИХ түүнийг нь хэлэлцэх ёстой. Прокурор Б.Батзориг гишүүнийг яллагдагчаар татах санал оруулж ирсэн. Б.Батзориг сайдын хувьд эрхлэх асуудлын хүрээнд хамаарах олон агентлагийн нэг нь ЖДҮХС. Энэ утгаараа гарсан алдаа дутагдал дээр ёс зүйн хариуцлагаа хүлээгээд, өргөдлөө өгч сайдаас чөлөөлөгдсөн. Харин гэмт хэргийг шалгах процесстой холбоотойгоор өөрөө шалгуулахаас татгалзсан, цааргалсан үйлдэл байхгүй. Тиймээс заавал түдгэлзүүлэх шаардлага байхгүй. Хуулийн байгууллагын аливаа шалгах процесст одоо сайдын хувьд оролцох ямар ч боломжгүй” гэв. Харин энэ шийдвэрийг гаргахдаа МАН-ын бүлэг дотроо улс төрийн тохиролцоонд хүрсэн гэдгийг бүлгийн дарга Д.Хаянхярваа нэмж хэлэв.