A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1948/

Өвлийг өнтэй сайхан давж, урин хавартай учран золгох малчны сэтгэл тэнэгэр.

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1948/

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Trade Unions request PM to focus on interest rate cut

PM Khurelsukh receives Confederation of Mongolian Trade Unions representatives

 0 сэтгэгдэл


Prime Minister Khurelsukh Ukhnaa and the Minister of Labor and Social Protection Chinzorig Sodnom received the representatives of the Confederation of Mongolian Trade Unions (CMTU) yesterday. The CMTU officials requested the PM to focus on lowering the interest rate.

After highlighting the fact that the economy grew by 6.4 percent and the improving budget balance under the Extended Fund Facility program of the International Monetary Fund, the PM noted to focus on distributing the benefits of the economic growth to the public by increasing wage and pension. He addressed, “The average salary of the public sector reached MNT 916,000, a 27.5 percent growth since 2016. Under the trilateral agreement, the minimum wage has been set at MNT 320,000. This raised the salaries of about 100,000 workers by 33.3 percent. Furthermore, the Cabinet has acknowledged the CMTU suggestion on setting minimum pension age in line with the life expectancy and lowered it to 60 for men and 55 for women, from the initial plan of 65 for men and 60 for women. The Government is prioritizing to strengthen social justice, improve accountability and discipline of the public sector, and economic growth.”

In turn, the President of the CMTU Amgalanbaatar Khayankhyarvaa requested the PM to further raise wage and implement social partnership in provinces and rural areas as agreement on the 2019-2020 Labor and Social Consensus. He then asked the PM to promote employment and cut the interest rate.

Later on, a spokesperson of the trade union of Uvs province suggested the PM to conduct a study on  a 5-10 year intensified development and highlighted the importance of non-collateral discounted loans for small and medium-sized enterprises (SMEs).
Trade Union of EMC suggests employee stock option

A spokesperson of the trade union of the Erdenet Mining Corporation (EMC) suggested granting the 10 percent of the company’s stake as stock options to employees in order to boost productivity and set an example for both stateowned enterprises and private entities.

• CMTU President requests the PM to further raise salaries. 

• Trade union of Uvs province suggested the PM to conduct a study on a 5-10 year intensified development and highlighted the importance of non-collateral discounted loans for SMEs. 

• PM expresses to further study the suggestions and make effort in implementing them.

PM Khurelsukh responded, “Unless we move away from the heavy dependence on the mining sector, Mongolia could face another economic crisis. Therefore, the Cabinet is prioritizing the development of SMEs, animal husbandry, and farming. The biggest challenge is unemployment. The State will support business entities. It is important that we govern our natural resources. Thus, we will nationalize the illegally privatized assets. Establishment of the oil refinery will help reduce the foreign exchange outflow and cut domestic oil prices. As for all your suggestions, we will further study these matters and make effort in implementing them.”

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Монополь компаниудад чиглэсэн өрсөлдөөний хуулийн шинэчлэл

Эрх зүйн орчин нь зах зээлийн харилцаанаасаа арван жилээр хоцорчээ

 0 сэтгэгдэл


Шатахуун түгээх станцууд АИ-92 бензинээ дарж, шатахуун авах гэсэн жолооч нар уртаас урт дараалал үүсгэж асан өдрүүд яг жилийн өмнөх. Онцгой албан татвар нэмснийг эсэргүүцсэн монополь импортлогчдын энэ үйлдэл Монголын засаг төрийг тэвдүүлж, ард иргэдийг бухимдуулж чадсан юм. Эцэстээ Засгийн газар импортлогчдод бууж өгөн зарим төрлийн шатахууны татварыг тэглэснээр байдал намжиж байв. Энэ бол өрсөлдөгчгүйгээр зах зээлд тоглолт хийдэг монополь компаниудын үйл ажиллагааг зохицуулах бодит шаардлага бий болсны нотолгоо.

Зөвхөн шатахуун төдийгүй Монголын бизнесийн олон салбарт монополь зарим тохиолдолд бүр олигополь болж ноёрхдог нь нууц байхаа больсон. Бизнесийн орчны эрүүл, шударга өрсөлдөөнийг зохицуулдаг шударга бус өрсөлдөөнийг зохицуулах тухай хуулийг 2010 онд баталсан. Тухайн үед Монгол Улсын төсвийн орлого 2.3 их наяд төгрөг байсан бол өнөөдөр /2019 оны баталсан төсвөөр/ 9.6 их наяд төгрөгт хүрээд буй. Энэ бол зөвхөн төсвийн үзүүлэлт бөгөөд, бизнесийн маш олон салбарт шинэ тоглогчид төрж, тэлж, томорч байгааг илтгэнэ. Зах зээлийн харилцаа нь ийн гүнзгийрч байгаа ч арван жилийн өмнөхөөрөө байгаа эрх зүйн орчныг нь ирэх хаврын чуулганаар шинэчлэн найруулахаар парламент зэхэж байгаа юм. Өрсөлдөөний тухай хуулийн төслийн гол шинэчлэл нь дээр өгүүлсэн давамгай үйл ажиллагаатай компаниудад чиглэж байгаа аж.

МОНОПОЛЬ ЭСЭХИЙГ НЬ УРЬДЧИЛАН ТОГТООХГҮЙ

Юуны түрүүнд зах зээлд шударга өрсөлдөөнийг боомилсон, хэрэглэгчийг хохироосон давамгай байдалтай аж ахуйн нэгжийг хэрхэн тодорхойлохыг тусгажээ. Одоо байгаа хуулиар монополь аж ахуйн нэгжийг урьдчилсан байдлаар тогтоохоор зохицуулсан. Тэгэхээр Монголд байгаа 80 орчим мянган аж ахуйн нэгжийг үйл ажиллагаа явуулж байгаа салбар бүрээр нь давамгай байдалтай эсэхийг тогтоох ёстой болдог. Энэ нь хүн хүч, цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө  ихээхэн шаарддагаас гадна бодит байдалд хэрэгждэггүй. Харин шинэ хуулиар өрсөлдөөнийг бодитоор хязгаарлаж, хууль зөрчсөн үйл ажиллагаа явуулсан эсэхийг тогтоох явцдаа давамгай байдалтай байгаа эсэхийг тогтооно.

Хөөн хэлэлцэх хугацааг 3-5 жил байдагтай нийцүүлнэ

Харин урьдчилан тогтоож байгаа ач холбогдолгүй бөгөөд бараг шаардлагагүй ажлыг хуулийн орчноор халах аж. Өөрөөр хэлбэл зөвхөн зөрчлийг хянан шалгах явцдаа л тухайн аж ахуйн нэгж монополь эсэхийг тогтоодог болохоор хуулийн төсөлд тусгажээ.

НЭГДЭН НИЙЛЭХ БҮХ ПРОЦЕССЫГ ШӨХТГ ХЯНАНА

Дараагийн өөрчлөлт компаниудын нэгдэн нийлэх, өөрчлөгдөх үйл явцад хамаатай. Зарим монополь тоглогчид өрсөлдөгчөө өөртөө нэгдэн нийлэх шахалт үзүүлэх, эсвэл ижил төрлийн үйл ажиллагаа явуулдаг компанитай нэгдэх байдлаар өөрчлөн зохион байгуулагдаж монополь компани болдог. Одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж буй хуулиар монополь компани гэдгийг нь урьдчилан тогтоосон аж ахуйн нэгж бусад компанитай нэгдэн нийлэх, өөрчлөгдөх, эсвэл ижил төрлийн үйл ажиллагаа явуулдаг компанийн энгийн хувьцааны 20-иос дээш хувь, давуу эрхийн хувьцааны 15-аас дээш хувийг худалдан авахад шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газраас “Энэ нь зах зээлд сөргөөр нөлөөлөх эсэх” дүгнэлт гаргуулдаг. Гэвч давамгай аж ахуйн нэгжийн тоонд ордоггүй хэд хэдэн компани нэгдэн нийлэх үйл ажиллагаа явуулахад зах зээлд хэт төвлөрөл бий болох тохиолдол гарч байсан юм. Энэ нь улмаар өрсөлдөөнийг хязгаарладаг аж.

Тиймээс хуулийн этгээд нэгдэн нийлэх гэж байгаа бол монополь эсэхээс үл хамааран шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газарт хандан өрсөлдөөнд сөргөөр нөлөөлөх эсэх дүгнэлт гаргуулдаг байхаар төсөлд тусгасан байна.

ЗӨРЧЛИЙГ ХӨӨН ХЭЛЭЛЦЭХ ХУГАЦААГ НЭМНЭ

Монополь компаниуд хуйвалдан зах зээлд шударга бус өрсөлдөөн бий болгодог зөрчил дийлэнхдээ л нууц, далд байдлаар үйлдэгддэг. Харин үүнийг хянан, шалгах ажиллагаа бас л нууц, далд байдлаар хийгдэх ёстой. Гэтэл төрийн хяналт шалгалтын тухай хуульд заасны дагуу хяналт шалгалт хийх талаар шалгуулагч этгээдэд урьдчилан мэдэгддэг нь үр дүнгүй болгодог.

Түүнээс гадна энэ төрлийн зөрчлийг хөөн хэлэлцэх хоёр жилийн хугацаа нь хүрэлцдэггүй. Олон улсын дунджаар ийм зөрчлийг хөөн хэлэлцэх хугацааг 3-5 жил байдагтай нийцүүлэхээр хуулийн төсөлд тусгасан байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Үхэл таригч улаан бурхан ихэссэнд аав ээжүүдийг буруутгав

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хэрэглээгээрээ толгой цохидог ч ашгаараа сүүл мушгисаар

Цахим ертөнцийг цаг өнгөрөөх хэрэгсэл бус орлого олдог лангуу болгон харах нь чухал

 0 сэтгэгдэл


Хэрэглэгчийн тоогоороо Хятадын хүн амыг хоёр нугалсан “их гүрэн” орчин цагийн дэлхийд үүсээд цөөнгүй жилийг үдэж байна. Хил хязгаар, арьс өнгө, шашин шүтлэгээр хүн төрөлхтнийг үл ялгаж, нэгэн дээвэр дор нэгтгэсэн нийгмийн сүлжээний Facebook цахим хуудсыг идэвхтэй хэрэглэгчийн тоо 2018 оны дөрөвдүгээр улиралд 2.6 тэрбум давжээ. Facebook-ийг улс гэж үзвэл хүн амын тоогоор БНХАУ, Энэтхэгийг нийлүүлсэнтэй бараг дөхөж очих бол эдийн засаг, зах зээлийн чадал чинээгээр дэлхийн хамгийн хүчирхэг улсад зүй ёсоор тооцогдоно. Тэгвэл нийгмийн сүлжээний Instagram цахим хуудас хэрэглэгчийн тоо дэлхийн тэргүүлэх эдийн засаг болох АНУ-ын хүн амаас гурван дахин өндөр аж. Дэлхийн газрын зурагт тэмдэглээгүй ч, хүчирхэг гүрнүүдтэй зах зээлийн хүчин чадлаар дүйх, цахим ертөнц дэх шинэ бүлэг, нэгдлүүд улам хүрээгээ тэлсээр байгаа юм.

Бид ч энэ цахим талбарын гишүүд. Өнөөдөр гурван монгол хүн тутмын хоёр нь нийгмийн сүлжээнд нэгдэж, интернэт идэвхтэй ашиглаж байна. Манай интернэт хэрэглэгчийн тоо сүүлийн 20 гаруй жилд бараг 4400 дахин өсөж, 2018 оны дөрөвдүгээр улиралд 2.2 саяд хүрснийг Hootsuite платформд дурджээ. Ер нь Монголд нийгмийн сүлжээний аль нэг хуудсанд нэгдээгүй хүн олох хэцүү болсон төдийгүй хөгшин, залуугүй идэвхтэй хэрэглэж байна.

Үүнээс үзэхэд гишүүнчлэлийн тоо, хэрэглэгчдийн худалдан авах чадлаар нийгмийн сүлжээ, цахим зах зээл яалт ч үгүй шунал төрүүлж, хорхой хүргэм, арилжааны лангуу болчихоод байгаа юм. Гэвч бид эдгээр цахим хуудаст цаг заваа хайр гамгүй үрдэг атлаа нийгмийн сүлжээ дагасан хэрэглэгчдийн төвлөрлийг ашиглан арилжаа наймаа хийх, бизнесийн зорилгоор зөв зохистой, үр ашигтай ашиглаж буй нь хэр олон бол. Мэдээж, энэ төрлийн цахим хуудасны хэрэглээ, ашиглалтаар бид бүс нутаг төдийгүй дэлхийд дээгүүрт бичигддэг.

Гэтэл үүнийг дагасан бизнес, арилжааны шинж чанартай үйлчилгээ өнөө хэр зах замбараагүй, зохицуулалтгүй өрнөсөөр байна. Цахим худалдааны талбарт хамгийн том байр суурь эзэлж буй нийгмийн сүлжээн дэх арилжаа хар зах шиг үргэлжилсээр. Зарын шинжтэй цахим хуудсаар дүүрч, чанарын баталгаагүй, үнийн зөрүүтэй бараа бүтээгдэхүүн өнөө хэр борлуулж, худалдан авагчдыг хохироосоор байна. Сар шинийн баяраар гэхэд дэлгэцээр далдалсан цахим зах зээлээс чанаргүй бараа худалдан авч, хулхидуулсан иргэн цөөнгүй байв. Уг нь технологийн хөгжил дагасан энэ төрлийн үйлчилгээний үр ашиг, хэмнэлт, хялбар байдлыг хэрэглэгчид хүртэх учиртай ч иргэдийн итгэлийг буруугаар ашиглан, ашиг хонжоо хайх, хохироох увайгүй үйлдэл гарсаар байгаа аж.

Гурван монгол хүн тутмын хоёр нь интернэт идэвхтэй ашиглаж байна

Олон улсад цахим худалдааны бие даасан платформуудад түшиглэн хөгждөг бол манайд хэрэглэгчдийн хэрэглээ даган нийгмийн сүлжээнд төвлөрч байгаа юм. Гэтэл энэ хэсэгт нь цахим худалдааны соёл, дадал борлуулагчид төдийгүй хэрэглэгчдийн хувьд ч төлөвшин тогтоогүй хэвээр байна. Энэ хэрээр манайд дижитал эдийн засаг, цахим худалдааны тэлэлт зарим улсынхаас удаан, яст мэлхийн хурдаар урагшилж байна.

Дэлхийн мөнгөний урсгал цахим ертөнцийг чиглэх болж, энэ зах зээлээс хэд бол хэдэн зуун саятан төрөн гарсаар байна. Хэд хэдэн сэтгүүлийн жагсаалтаар орчин цагийн дэлхийн хамгийн чинээлэг хүнээр тодорсон, 130 орчим тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй (2018 оны байдлаар) Жефф Безос интернэт худалдааны салбараас мэндэллээ. Мөн АНУ-ын хөрөнгийн зах зээлийн түүхэн дэх хамгийн өндөр үнийн дүнд бүхий IPO-ийг мөн л интернэт худалдааны салбарын компани болох Alibaba арилжсан. Үүнээс үзэхэд мөнгө, өсөлт, өгөөж яах аргагүй гарт баригдахгүй ч дэлхийг сүлжсэн интернэт худалдаанд байна.

Цахим худалдаа дэлхийг хавтгай болгож, зуучлагчгүй, ченжгүй, хил хязгааргүй мөнгөний урсгал цахим дэлхийг хэрж байна. Энэ шилжилтийг Хятад, АНУ хамгийн овжин ашиглаж, худалдаа арилжаагаа огцом өсгөж байна. Манай өмнөд хөршийн цахим худалдаа дэлхийн нийт худалдааны бараг тэн хагасыг бүрдүүлэхэд ойртлоо.

Цахим түрэлт тус улсын худалдааны бүх урсгал чиглэлд нэвтэрснээс хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний онлайн худалдаа 46 хувь өсөж, 32 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна. Үүнийг даган хойд хөрш ч цахим худалдааг хурдтай хөгжүүлж байна. Зөвхөн 2018 он гэхэд хятадын гурван сая өрх оросоос хүнсний бүтээгдэхүүн худалдан авчээ. Тухайлбал, оросын “Красный октябрь" шоколадны үйлдвэр нийт бүтээгдэхүүнийхээ 72 хувийг онлайнаар борлуулдаг болсон байна.

Улс орнууд цахим талбарыг мөнгө болгон ашиглаж байхад бид хэрэглээ талдаа хэнийг ч дагуулахгүй атлаа өгөөж хүртэх, мөнгө олохдоо ургаа хад шиг байгаа юм биш биз. Уг нь цаг зав хэмнэж, дундын зуучлагчийг халж, түрээс, нэмэлт зардлыг тэглэх энэ төрлийн бизнес худалдан авагч төдийгүй аж ахуйн нэгжүүдэд үр ашигтай. Хүссэн хэнийг ч худалдаачин болгож, бизнес эрхлэх боломжийг олгоно. Ер нь дэлхийн бизнесийн чиг хандлагыг танигдахын аргагүй болтол нь өөрчилсөн цахим худалдааны давуу тал, үр ашгийг дурдаад байвал дуусахгүй.

2030 он гэхэд дэлхийн худалдааны 99 хувь нь онлайн хэлбэрт шилжинэ гэж томоохон шинжээчид таамаглаж байна. Гэтэл арав хүрэхтэй үгүйтэй жилийн дараа болох энэ өөрчлөлт, хувьсалд бид бэлэн үү. Хүргэлтийн үйлчилгээ, хотжилт зэрэг цахим худалдааны дэд бүтцийг хөгжүүлэх нь чухал хэмээн салбарынхан учирладаг.

Тэр тусмаа далайд гарцгүй, хоёр их гүрний дунд хавчуулагдсан Монгол Улс зах хязгааргүй зах зээл рүү хөтлөх цахим худалдааг бусдаас илүү хурдтай хөгжүүлэх нь чухал. Интернэтийн хурд, хэрэглээгээрээ монголчууд бусад улсаас дутахгүй байж болох ч үүнийг үр ашигтай ашиглах, ажил хэрэгч, аж ахуйч байдлаар хандах нь илүү чухал биш гэж үү.

Манай зохицуулах байгууллагууд цахим орчин дахь иргэдийн үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг аль нэг хуулиар далайлган хаах боогдуулах гэж оролддог.

• Манай интернэт хэрэглэгчийн тоо сүүлийн 20 гаруй жилд бараг 4400 дахин өсөж, 2018 оны дөрөвдүгээр улиралд 2.2 саяд хүрснийг олон улсын Hootsuite платформд дурджээ. 

• Монголд нийгмийн сүлжээний аль нэг хуудсанд нэгдээгүй хүн олох хэцүү болсон төдийгүй хөгшин, залуугүй идэвхтэй хэрэглэж байна. 

• Манайд дижитал эдийн засаг, цахим худалдааны тэлэлт зарим улсынхаас удаан, яст мэлхийн хурдаар урагшилж байна.

Гэтэл цахим орчин дахь худалдаа үйлчилгээ, бизнесийн үйл ажиллагаа оновчтой зохицуулалт, анхаарал нэхсээр байна. Гэхдээ төр энэ зах зээлд оролцохдоо иргэн болон бизнес эрхлэгчийн аль алиных нь эрх ашгийг хөндөхгүй, харин ч ээлтэй байдлаар шийдэж чадвал цахим худалдаа хөгжих хөрсийг бий болгоно. Өөрөөр хэлбэл, иргэд ч, төр ч тэр цаг өнгөрөөх хэрэгсэл бус орлого олдог лангуу болгон харах нь чухал байна.