A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3774/

Өнөө цагийн улс төрийн коньюнктур

Өнөө цагийн улс төрийн коньюнктур
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/3774/
  • Өрхөд орж ирж байгаа мөнгөөр хичнээн хэмжээний бараа үйлчилгээ худалдан авч чадаж байгаа боломжийг өрхийн орлого гэдэг
  • Эдийн засаг макро түвшиндээ өсөөгүй нэг ч жил байдаггүй юм. Тэр өсөлтийг цалин хөлсөнд шингээхгүй явж ирсэнийг төсвийн хулгай тэвчишгүй хэмжээнд хүрсэн гэж үзэх үндэслэлтэй

Монголын амьдралын ѳнѳѳгийн байдал тѳлвийг эдийн засаг, нийгэм, улс тѳр, ёс зүй гэсэн дѳрвѳн чиглэлд авч үзэж болно. Цаг хугацааны хувьд ѳнгѳрснийг биш яг ѳнѳѳдрийг авч үзэхийг урьтал болгох ёстой юм. Учир нь миний удаа дараа хэлээд байдаг каузал судалгаа нь ѳнгѳрсний алдаанд дүгнэлт хийж ирээдүй рүү зүглэхийг хүлээн зѳвшѳѳрдѳггүй, харин ѳнѳѳдрийн байдлыг нарийн судалж тэндээс маргааш орж ирэх нѳхцѳл шалтгааны тѳлѳв байдлыг гаргаж ирэхэд чиглэгддэг, энэ бол их чухал. Энэ нь ѳнгѳрсний алдааг үгүйсгэж байгаа явдал огт биш, нэг талаас ѳнгѳрсѳн үйл явц нь түүх судлаачдын ажил, нѳгѳѳ талаар одоог илүү судлах нь ирээдүйг зѳв тодорхойлох хүчин зүйл байдагтай холбоотой юм. Учир нь ирээдүй цагийн фундамент нь өнгөрсөн цаг дотор байж чадахгүй, тийм байж болохгүйд л хамаг учир нь байгаа юм. Каузал учир шалтгааны хэлхээ нь одоог алгасан өнгөрснийг ирээдүйтэй холбох нөхцөл байхгүйг заадаг, ийм л бодит зүй тогтолтой! Тэгэхээр өнгөрсний алдааг засч үүндээ дүгнэлт хийгээд ирээдүй рүү хандана гэж бодож янз янзын төлөвлөгөө хийсээр ирсэн нь бүгд бүдүүлэг алдаа байжээ. Гэхдээ ѳнгѳрсѳн цаг, ер нь аливаа цаг нь харьцангуй байдаг учраас зарим туулаад ѳнгѳрсѳн цаг дотор болсон үйлийг янз янзын нѳхцѳл орон зайд нѳхцѳлт байдал дор шилжүүлэн тавьж хооронд нь харьцуулж “яагаад” гэдэг асуултанд хариулах шаардлага мэдээж гарна, энэ нь бас л каузал арга мѳн. Турайлаад, регресс, чимээгүйн цаг, прогресс гэсэн орон зайг нийгмийн амьдралын уналт, шударга ёсны тѳлѳѳ тэмцлийн хүрээнд аваад үзье л дээ. Үүний тулд эхлээд нийгмийн амьдралын эх үүсвэр нь юу юм, шударга ёс гэж юуг хэлээд байна, энэ хоёр чухал ухагдахуун хаана, хэрхэн огтлолцож байна гэдэг талаархи ойлголтын зѳрүүг углуургаар нь задлаж үндсээр нь эргүүлж тавих ёстой, ингэхгүйгээр шударга ёсны тѳлѳѳ гэх бүх тэмцэл нуран унасаар байх болно. Уналтыг дан ганц эдийн засгийн ухагдахуунаар хязгаарлан ойлгох нь буруу, нийгмийн амьдрал, төрийн удирдлагын системын уналтыг нэн тэргүүнд судалж цаг тухай бүрт нь учир шалтгааныг олж дүгнэлт хийдэг байх ёстой. Нийгмийн амьдралын түвшинг өнөөдрийг хүрэл буруу тодохойлсоор ирсэн, амьдралын түвшингийн суурь үзүүлэлт нь цалин хөлс юм шиг ярьж ухуулсаар байгаа. Тодорхой хүрээнд, салбарт цалин хөлсний өсөлтийг голлож авч үзэхийг үгүйсгэхгүй. (эмч, багш нарын цалин ч гэдэг юм уу) Цалин хөлс нэмэгдүүлэх асуудлыг ярихдаа төсвийн боломжийг суурь үзүүлэлт болгодог нь буруу. Индексчлэл ярих ёстой юм, бусад бүх оронд энэ зарчмыг баримталдаг. Өнгөрсөн 30 жилд эдийн засгийн өсөлтийг суурь үзүүлэлт болгон жил бүр индексчлэл хийсэн бол өнөөдөр эмч багш нарын цалингийн доод хэмжээ 2.6 сая төгрөгт хүрчихсэн байх ёстой байв. Эдийн засаг макро түвшиндээ өсөөгүй нэг ч жил байдаггүй юм, хөдөлмөрчин ард түмэн үүрэгт ажлаа сайн гүйцэтгэж иржээ гэсэн үг. Тэр өсөлтийг цалин хөлсөнд нэг ч удаа шингээгээгүй явж ирсэнийг нь харин төсвийн хулгай тэвчишгүй хэмжээнд хүрсэн гэж үзэх үндэслэлтэй! Нийгмийн амьдралын түвшингийн хэмжүүр нь цалин хөлс биш, энэ бол буруу ойлголт. Нийгмийн амьдралын суурь үзүүлэлт нь өрхийн бодит орлого юм. Өрхөд орж ирж байгаа мөнгөөр хичнээн хэмжээний бараа үйлчилгээ худалдан авч чадаж байгаа боломжийг өрхийн орлого гэнэ. Энэ үзүүлэлт байнгийн уналттай явж ирсэн. Үүнийг ерөөсөө ярьдаггүй юм, сонгуулийн жил бүүр ч ярихгүй биз ээ. Эндээс харахад, ойлголтын энэ мэт зөрүүнүүдийг нэг мөр шийдэхгүйгээр хүн амыг ядуурлаас гарган нийгмийн амьдралын түвшингийн уналтыг саармагжуулан зогсоох арга байхгүй гэсэн дүгнэлт зүй ёсоор гарч байгаа юм. Ядуурлын гол шалтгаан нөхцөл нь нийгмийн баялаг, үндэсний бодит орлогын шударга бус (тэгш бус биш) хуваарилалт юм. Ерөөсөө үүнийг л товчхондоо шударга бус ёс гээд байна л даа! Гэтэл “шударга ёс” ухагдахуун дээрээ ойлголтын зөрүү санаатай гаргадаг, “шударга ёсны төлөө тэмцсэнээр юу хожих юм” гэж хэлдэг төрийн түшээ хүртэл байна. Ингээд бодохоор нийгэм зүйн түлхүүр утга, ухагдахууны хүрээнд ойлголтын зөрүү дэндүү их байна гэсэн дүгнэлт гарч байна. Ийм их ойлголтын зөрүүн дотроос зөв үзэл баримтлал гарч, асуудал зөвөөр шийдэгдээд явна гэдэг нь ногоон хурганы арьсаар сэгсүүргэн дээл хийж өмсөхтэй л зүйрлэж болохоор юм, ерөнхийдөө худлаа, тийм боломж үнэндээ байхгүй ээ!

Чимээгүй цаг

Уналтнаас шууд хөгжил рүү орох арга механизмыг хэн ч олж тогтоогоогүй, учир нь тийм боломж байхгүй. Тухайлбал, манай нийгмийн амьдрал бүхэлдээ уналтын процесст байна. Энэ бол муу нөхцөл байдал, ийм нөхцөлд шууд л хөгжил яриад модул гаргахыг оролдоод байгаа нь том алдаа. Регресс байгаа л бол прогресс руу шилжих боломж хомс байна гэсэн үг, ингэхээр шилжилтийн үе заавал байна, эхлээд уналтыг тогтоох ёстой, үүнийг л чимээгүй (дүлий) цаг гээд байна. Унаж яваа биетийг шууд өргөнө гэвэл асар их хүч шаардагдана, байгалийн хуулиар бараг л боломжгүй, эхлээд хүчтэй уналтыг тогтоон барих, дараа нь өргөхтэй зүйрлүүлж болох юм! Хамгийн зөв гарц нь эхлээд нийгмийн амьдралын түвшингийн уналтыг зогсоох ёстой. Гол нь цалин нэмэхэд биш, өрхийн мөнгөн орлогыг нэмэгдүүлэхэд байдаг хүч хөрөнгөө дайчлах ёстой. Үүний тулд өрхийн үйлдвэрлэл, бичил бизнесс, ажлын байр, том хөрөнгө оруулалтыг дагуулан диверсификаци хийх, хууль зөрчөөгүй, хүний эрхэнд заналхийлэл учруулаагүй л бол профит олох бүх аргыг чөлөөтэй тавих (эмсийн хүрээлэн, казино, мөрийтэй тоглоомын газрууд гэх мэт) зэрэг эдийн засгийн девалификаци хийх бүх боломжийг задгай тавих ёстой. “Соц” системд байсан, өнөөдөр тултал хөгжсөн Польш зэрэг орнуудын замналыг судлахад анхандаа төвөгтэй асуудлууд гардаг, соёл иргэншил хөгжихийн хирээр тэр нь хумигдчихдаг юм билээ. Хѳгжил цэцэглэлтэд хүрэх цорын ганц арга нь Шинэ Үндсэн хуулийг ард түмнээрээ сайтар хэлэлцүүлэх шаардлагыг хангах явдал байсан, харамсалтай нь тэгж чадсангүй. Социалист системээ нураасан орнууд дараа нь капиталист систем рүү орцгоосон. Гэхдээ миний дээр хэлсэн бодит зүй тогтлоор шууд л капитализмын хөгжлийн зарчмуудыг аваад хэрэглэх боломж байгаагүй, бүгд шилжилтийн үеийг дамжсан. Шилжилтийн үеийн онол арга зүйн үндэслэлийг АНУ-д төвтэй нийгмийн ухааны хүрээлэнгүүд боловсруулан гаргасан байдаг юм. Чанарын шинэ системд шилжих арга зүй, зарчмын үндэслэлүүдийг нэгтгэн Харвардын их сургуулийн багш, пентагоны Зөвлөх Э.Люттваак Turbocapitalism хэмээх гарын авлагыг гаргасан байдаг. Энэ бүтээлд “хурдасгасан капитализм”-ын онолын томьёолол, арга зүйн үндэслэлүүдийг тусгасан байгаа. Шилжилтийн үеийн түргэсгэсэн капитализмыг Э.Люттваак 15- 20 жилээр тооцоолсон байдаг юм. Тэгэхээр манай улс 2010 оноос хэтрүүлэхгүйгээр шинэ Үндсэн хуулиа батлан хөгжил рүү шаламгайлан орох ёстой байлаа. Гэвч манай улс төрчид цолтой “балваанууд” үүнийг ухаарч ойлгосонгүй. Эрдэмтэд судлаачид шинэ Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг маш хүчтэй тавьж байсан боловч авч хэлэлцэлгүй байсаар Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт гэгч инээдтэй баримт бичгийг ард түмнээс огтхон ч асуулгүй хүч түрэн баталлаа. Хэрэгжих эсэх нь тодорхойгүй. Социализмаас капитализм руу чанарын шилжилт хийх нь эволюцийн шинжтэй үйл явц мөн. Шилжилтийн энэ цаг хугацаанд манай улс яаж шүү амь зогоож, өөрчлөгдөж байгаа, цаашид ямар хандлага гарч ирж байгааг улс тѳрийн коньюнктур гэгчээр тодорхойлж болно. Улс төрийн коньюнктур буюу цагийн нөхцөл байдлыг томьёолон гаргаж ирэхийн тулд өнгөрснийг судлах шаадлагагүй, каузал арга хэрэглэн өнөөдрийг судлах ёстой. Өнөөдрийн улс орны амьдрал нь нэгэнт суурийг нь гаднаас тавиад өгчихсөн турбокапитализм буюу хүчирхийллийн системээр нөхцөлдөж байгаа болохоор дахин чанарын өөрчлөлт хийхийн тулд шинэ Үндсэн хууль заавал хэрэгтэй нь ойлгомжтой юм. Давхар турбодизель хөдөлгүүртэй машин шиг хүчиндэхгүй бол хөгжих нь бүү хэл арагш ухран мөхөж болох цаг байсан, байсаар ч байна. Ерөөс энэ онолын баримтлалын утга нь энэ. Турбокапитализм нь гурван гол зарчим номлодог. 

1. Эдийн засгийн гол тулгуур обьектууд нэг гарт төвлөрөх ёстой. Энэ нь манайхаар Эрдэнэт, Тавантолгой, Оюутолгой. 

2. Төрийн удирдлага цэргийн эсвэл намын гарт төвлөрсөн байх ёстой. Улс төрийн альгоритмын зарчим хатуу хэрэгжих ёстой. Манайхаар МАНАН дэглэм. 

3. Дундаж давхарга устаж ард түмэн ядууран улс төрийн тэмцэл явуулах чадваргүй болсон байх ёстой. Манайд энэ зарчим дэндүү сайн хэрэгжсэн! Шилжилтийн үеийг хүндрэлтэйгээр даван туулсан монголчууд одоо жинхэнэ шинэ Үндсэн хуулиа л цаг алдалгүй батлах ёстой юм. 

Төлөв байдал, таамаглал

Цаашдын төлөв байдлыг урьдчилан дүгнэхийг оролдьё. 

1. Сонгуулиар хуучин намууд арагш шидэгдэж шинэ эвслүүд хүч түрэн гарч ирэх байх. Маш ширүүн тэмцэл өрнөнө, нийгмийн дунд үл ойлголцол ч гарч ирэхийг үгүйсгэхгүй. 

2. Шударга ёсны төлөө, хуучин системийн эсрэг тэмцэл ширүүснэ. Эх орончдын ялалтаар тэмцэл дуусна. Хуучин барилгын хазгай суурин дээр шинэ байшин барьж болохгүй гэдгийг ойлгосон ард түмэн нэгдмэл идеал дор нягтрана, нэг талдаа гарна!




A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Эрчим хүчний компаниудад бүтцийн өөрчлөлт хийнэ

 0 сэтгэгдэл
  • 2019 онд ойролцоогоор 11 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай ажилласан
  • Шаардлагагүй орон тоонуудыг бий болгосон байгаа юм. Тэгж байж шахааны хүмүүсээ оруулсан зүйл бий

Сонгуулийн циклээр буюу дөрөв дөрвөн жилээр эрчим хүчний салбарын инженер, техникийн ажилчид болон удирдах албаны хүмүүсийг сольсон нь системийн хэмжээнд хөгжил удаашрах, бодлого буруу явах үндсэн шалтгаан болсон гэж Эрчим хүчний сайд Ц.Даваасүрэн хэллээ. Тиймээс цаашид энэ байдлыг гаргуулахгүйн тулд хүний нөөцийн дэд бүтцээ сайн хөгжүүлж, эрчим хүчний салбарын дунд хугацааны хөтөлбөрийг баталсан гэв. Эрчим хүчний салбар өнгөрсөн онд хийсэн ажил, энэ жилийн төлөвлөгөөгөө танилцуулсны дараа зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Та эрчим хүчний салбарын хүний нөөцөд бодлогын шинэчлэл хийх талаараа ярилаа. Одоо энэ салбарын хүний нөөцийн чадавх ямар байгаа вэ?

-Тооны хувьд хэтэрхий данхайсан байна. 100-200 хүн ажиллах станц дээр мянгаараа ажиллаж байна. Үүнийг л өөрчилье гэж байгаа юм. Гэхдээ өөрчлөхийн тулд станцыг автоматжуулж, өндөр технологи оруулж ирэх ёстой. Өндөр технологи оруулж ирэхийн тулд хүн нь бэлэн байх ёстой. Тиймээс хүний нөөцөө чадавхжуулах, сургахад энэ жил анхаарч ажиллана. Сургасан хүмүүс маань Монголдоо буцаж ирэхгүй байх үзэгдэл их байна. Тиймээс энэ хүмүүстээ салбартаа ажиллах боломжийг олгоё гэж байгаа юм. 

-Мэргэжлийн бус хүн эрчим хүчний салбарт хэр олон байгаа вэ?

-Удирдлагын түвшинд байсныг нь бид өөрчилсөн. Мэдээж инженерийн ажлын байран дээр эдийн засагч томилчихсон байгаагүй. Гэхдээ шаардлагагүй орон тоонуудыг бий болгосон байгаа юм. Тэгж байж шахааны хүмүүсээ оруулсан зүйл бий. Тиймээс бид компаниуд дээр үе шаттай бүтцийн өөрчлөлт хийнэ.

-Импортын эрчим хүчийг бууруулахын тулд ямар ажил хийх вэ?

-Монгол Улс эрчим хүчний нийт хэрэгцээний 19 хувийг импортоор авч байна. Гол хэрэглээ “Оюутолгой” дээр байна. Жил гаруйн өмнө яг энэ өрөөнд станц барих тухай гэрээг “Оюутолгой”-той байгуулсан. Гэвч хөрөнгө оруулагч тал элдэв шалтаг тоочоод ажил хийхгүй байна.

-”Оюутолгой”-н цахилгаан станцын ТЭЗҮ батлагдсан юм биш үү?

-ТЭЗҮ батлаагүй. Зөвхөн саналууд ирсэн. Тухайлбал, сэргээгдэх эрчим хүчээр хангая гэдэг ч юм уу хүлээж авахааргүй саналууд хэлж байна.

-Эрчим хүчний салбар алдагдалтай ажиллаж байгаа. Энэ алдагдлаа хэрхэн бууруулах вэ

-2019 онд ойролцоогоор 11 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай ажилласан. Өөрөөр хэлбэл бид гаргасан зардлаа орлогоороо нөхөж чадахгүй байна. Тиймээс хөрөнгө оруулалт, техникийн шинэчлэлээ хийж чадахгүй байна. Инфляцын өсөлттэй уялдуулан эрчим хүчний үнийг нэмж, техникийн шинэчлэлээ хийе гэхээр бүгд эсэргүүцнэ. Өнгөрсөн жил эрчим хүчний үнэ нэмэгдсэн. Энэ нь дэмжих тариф буюу нар, салхины станцтай холбоотой. 90 мегабайтын нар, салхины станцыг дэмжих тариф орсон учраас эрчим хүчний үнийг нэмсэн. Үүн дээр л асуудал үүссэн. Ам.долларын ханш 1240 байсан бол өнөөдөр 2700 төгрөг давчихаад байна. Тэр хэмжээгээр бид алдагдал хүлээж байгаа. Бид гаднаас тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгсэл, түлш авч байна. Гэхдээ тарифын үнээ өсгөөгүй учраас систем алдагдалтай ажиллаж байна.

-Хэрэглэгчид, цахилгаан халаагуур хэрэглэж байгаа айл өрхүүд эрчим хүчний үнийн өсөлтийн дарамтыг хамгийн их мэдэрч байна?

-Энэ асуултыг Эрчим хүчний зохицуулах хороонд тавих ёстой. Үнэ тарифын асуудал бодлогод байхгүй. Мэдээж хамгийн үр ашигтай байх бүтцээр ажиллая гэж ярьж буй. Харин таны тавьж буй асуултыг 2002 оноос хойш хуулиараа Эрчим хүчний зохицуулах хороо шийдээд явж байна. Тэнд гурван төлөөлөл байгаа. Хэрэглэгчийн эрх ашиг, компаниуд, Засгийн газрыг төлөөлсөн талууд ярьж байгаад тарифыг шийдэж байна. Бидний хувьд гомдолтой байдаг нь хөрөнгө оруулалт хийж чадахгүйгээр алдагдал хүлээж байгаа явдал. Нэг зүйлийг хэлэхэд айл өрхийн нэг гишүүний гар утасны төлбөрөөс хямдаар эрчим хүч нийлүүлж байгаа. Гэтэл суурь болсон эрчим хүчний систем нурчих гээд байна. Тиймээс л хүний нөөцөө бууруулъя, ухаалаг болгоё, зардлаа таная гэж байна. Цалингийн зардлаа бууруулах чиглэл рүү явж буй юм.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хагас өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг 28 хоногоор сунгалаа

 0 сэтгэгдэл
  • Өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн импортлогч ААН-ийн гаалийн татварын хоёр сараар хойшлуулах санал гаргав
  • Цагаан сараар орон нутгийн авто замын хөдөлгөөнийг хязгаарлах эсэхийг улсын онцгой комисс өнөөдөр шийднэ

Covid-19 вирусийн тархалт дахин нэг сар үргэлжлэх магадлалтай нөхцөлд уялдуулан Засгийн газар хагас өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг гуравдугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл сунгах шийдвэр гаргалаа. Засгийн газраас гаргасан эл шийдвэрийн талаар Улсын онцгой комиссын дэд дарга Н.Энхболд танилцуулахдаа “Нэгдүгээр сарын 30-нд Улсын онцгой комиссоос байгуулсан ажлын хэсгээс хийсэн судалгаагаар коронавирус тархах эрсдэлийн үнэлгээ өндөр гэж гарсан. Дахин үнэлгээгээр зөөвөрлөгдөж орж ирэх эрсдэл өндөр байх дүгнэлт гарсан. Мөн эрүүл мэндийн байгууллагынхан халдварын нууц үеийг ажиглахын тулд 28 хоног зарцуулах шаардлагатай гэж үзсэн учраас Засгийн газраас хагас өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг сунгах тогтоол баталлаа” гэв. Мөн тэрбээр “Спорт зааланд олон нийтийг хамарсан тэмцээн уралдаан зохион байгуулахгүй гэсэн чиглэл өгсөн болохоос найз нөхөд, хэсэг бүлгээрээ цуглаад спортоор хичээллэхийг хориглоогүй” гэсэн юм. Засгийн газрын хурлаар хорио цээрийн дэглэмийг сунгасантай холбогдуулан эдийн засаг, нийгэмд үүсэх хүндрэлийг шийдвэрлэхээр болжээ. Энэ талаар салбарын сайд нар дараах зүйлийг ярив.

Ч.Хүрэлбаатар: Засгийн газраас өөрт олгогдсон эрхийнхээ дагуу цагаан будаа, элсэн чихэр, ургамлын тос, хүнсний болон үрийн улаан буудай зэрэг барааны гаалийн татварыг хоёр сараар хойшлуулах хуулийн төсөл боловсруулан УИХ-д өргөн барихаар боллоо. Мөн нүүрс, газрын тосны экспортыг саадгүй хийхийн тулд БНХАУ-ын талтай ойлголцох, экспортлох боломжийг хангах чиглэл өглөө. Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд заасан нөхцөл байдал үүсээгүй учраас төсөв тодотгох шаардлагагүй. Харин сайд нар,төсвийн ерөнхийлөн захирагч нар өөр өөрийн төсвийн багцдаа тохируулга хийх бүрэн бололцоо бий гэж үзсэн. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад улсын төсвийн орлого 202.7 тэрбум төгрөгөөр тасалдсан байдалтай байгаа. Хэрэв нөхцөл байдал энэ хэвээр үргэлжилбэл нэг их наяд төгрөгийн орлого дутна. 

Б.Энх-Амгалан: Засгийн газрын хурлаар цагаан сарын битүүн, шинийн нэгнээс гуравны хооронд орон нутгийн авто замын хөдөлгөөнийг хязгаарлах эсэхийг ярилцлаа. Зорчих хөдөлгөөний 90 хувь нь хувийн тээврийн хэрэгслээр явж байгаа учраас хязгаарлах шаардлагатай гэж үзсэн. Гэхдээ маргааш (өнөөдөр) Улсын онцгой комисс хуралдаж баталгаажуулах эсэхийг шийдвэрлэнэ. Харин аймаг, нийслэл доторх хөдөлгөөнийг хязгаарлахгүй. 

Ё.Баатарбилэг: Хичээл, сургалтын үйл ажиллагааг түр зогсоох хугацааг сунгаснаар сурагчдын зуны амралт, элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хугацааг хойшлуулахгүй. Шинэ нөхцөл байдалтай холбогдуулан сурагчдын гуравдугаар улирлын амралтыг цуцалсан бөгөөд хоёр сарын хугацаанд даваагаас бямба гарагт хичээллэнэ. Мөн анги дэвших болон төгсөх шалгалтын долоо хоногийг хичээлийн долоо хоногт шилжүүлж, шалгалтыг хичээлийн жилийн үргэлжлэх хугацаанд багтаан зохион байгуулна. Элсэлтийн ерөнхий шалгалтыг зургаадугаар сарын 8-11-ний өдрүүдэд зохион байгуулж, их, дээд сургуулийн элсэлтийг зургаадугаар сарын 15-нд дуусгахаар төлөвлөж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Х.Булгантуяа: Жижиг бизнес эрхлэгчдэд учирсан бэрхшээлийг Засгийн газарт танилцуулна

 0 сэтгэгдэл
  • Засгийн газраас БНХАУ-д сэтгэлийн дэмжлэг үзүүлэх аян өрнүүлж, данс нээлээ

Засгийн газраас БНХАУ-д туслах “Мөнхийн хөршид сэтгэлийн дэмжлэг” аяныг санаачилсан ажлын хэсэг байгуулж, БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбатаар ахлуулжээ. Тус ажлын хэсгийн гишүүд болох Н.Цэрэнбат, ГХ-ны сайд Д.Цогтбаатар, дэд сайд Б.Батцэцэг, Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа нар хандивын данс нээж байгаа мэдээлэл хийлээ. Ажлын хэсгийн ахлагч Н.Цэрэнбат “Манай урд хөршид шинэ төрлийн коронавирус буюу Covid-19 өвчний халдвар гарч эдийн засаг болон нийгмийн байдал нь хүндэрлээ. Хөрш орны хувьд Монголын ард түмэн хүмүүнлэгийн аянд нэгдэж, хүндрэлийг даван туулахад нь сэтгэлийн дэм өгөх зорилгоор данс нээж байгааг албан ёсоор зарлаж байна" гэсэн юм.

Мөн тэд цаг үеийн асуудлаар сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад хариулт өгсөн юм.

-БНХАУ-д байгаа монгол иргэн эх орондоо ирэх хүсэлтээ илэрхийлсэн гэсэн. Тэднийг авчрах ямар ажил хийж байна вэ?

Д.Цогтбаатар: -Одоогоор 336 иргэн эх орондоо ирэх хүсэлтээ илэрхийлсэн. Тэднийг авахаар БНХАУ-ын талтай ярилцаж байгаа. Бид тус улсаас иргэдээ авчрахын тулд хугацаа зааж, боломж гаргасан боловч тодорхой тооны иргэд үлдчихлээ. Тус улсад карантин тогтоож, хөдөлгөөнийг хязгаарласан. Ийм эхний ээлжинд монгол иргэдээ Эрээнд цуглуулах ажлыг зохион байгуулж байна.

Б.Батцэцэг: -Хэдийгээр хил хаасан ч гэсэн өнгөрсөн долоо хоногт БНХАУ-ын талтай ярилцаж, 106 иргэнийг хил нэвтрүүлсэн. Тэд Хятадын олон хотоос цугласан байсан. Гэтэл дахин Шанхайн тойргоос 180, Бээжинд 56, Эрээнд 100, Хөх хотод тодорхой тооны иргэд хил нэвтрэх хүсэлт илэрхийлсэн. Тэднийг ойрын хугацаанд авахаар ярилцаж байна.

-Тэд зардлаа өөрсдөө хариуцах уу, төсвөөс гаргах уу?

Б.Батцэцэг: -Яамнаас визний хугацаа хэтэрсэн төлбөр, унааны болон Замын-Үүдэд тусгаарлах байрны зардлыг хариуцахаар зохицуулалт хийсэн. Харин 14 хоног тусгаарлах хугацааны хоол, хүнсний зардлаа иргэд гаргана. Гэвч энэ зардлыг өөрсдөө хариуц гэхээр төлбөрийн чадваргүй иргэд олон байна.

-Манай уул уурхайн бүтээгдэхүүний экспортод сөргөөр нөлөөлж эхэллээ. Энэ нь төсвийн бүрдүүлэлтэд яаж нөлөөлөх вэ?

Х.Булгантуяа: -Дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай оронд өвчин гарсан нь бүс нутаг төдийгүй, Европ, Америк тивийн эдийн засагт ч амаргүй нөхцөл байдал үүсгэх төлөвтэй. Монгол Улсын энэ оны эхний саруудын төсвийн орлого өмнөх оныхоос харьцангуй багассан үзүүлэлттэй байгаа. Гэхдээ төсвийн тодотгол хийх хэмжээнд хүрээгүй.

-Эдийн засагчид коронавирустэй холбогдуулан Засгийн газраас дөрвөн тэрбум төгрөг гаргасан учир төсвийн тодотгол хийнэ гэсэн байр суурь илэрхийлж байна?

Х.Булгантуяа: -Төсвийн тухай хуулиар төсөвт тодотгол хийх нөхцөлийг тодорхойлсон заалт бий. Тэр хэмжээнд хүрээгүй. Ер нь эхний улиралд экспорт, бүтээн байгуулалтын ажлууд бага байдаг онцлогтой. Харин хорио цээр тогтоосон хугацааг сунгавал төсөвт тодотгол хийх асуудлыг хөндөж, Засгийн газрын хуралдаанаар шийдвэрлэнэ.

-Нөхцөл байдлаас шалтгаалан ЖДҮ эрхлэгчид, жижиглэн худалдаа эрхлэгчид эрсдэлд орж, эдийн засагт нөлөөлөх хэмжээнд хүрлээ. Үүнийг яаж зохицуулах гэж байна?

Х.Булгантуяа: -Засгийн газрын хуралдаанд үүссэн нөхцөл байдлыг танилцуулна. Өгсөн чиглэлийн дагуу ямар арга хэмжээ авах нь тодорхой болно. Түүнээс биш иргэн ААН-тэй хийсэн гэрээг өөрчлөх, зээлийн хүүг бууруулах, чөлөөлөх тухай асуудал байхгүй.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

“Цахим” цагаан сараар банкууд шимтгэл авахгүй

 0 сэтгэгдэл

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “цахим цагаан сар” хийх уриалга гаргахтай зэрэгцээд УИХ-ын дарга Г.Занданшатар банкуудад сар шинийн өдрүүдэд хийх гүйлгээнээс шимтгэл авахгүй байх чиглэлийг Монголбанк болон Банкуудын холбоонд өгөх тухайгаа дуулгалаа. Мэдээллийн технологийн дэвшлийг ашиглаж, монголчууд гэрээсээ гаралгүй ахмад буурлууддаа хүндэтгэл үзүүлж болох жишиг тогтоохоор бэлдэж буй энэ үед төрийн байгууллагаас энэ мэт хөнгөлөлтөөр дэм болох нь сайшаалтай. Банкууд ч спикерийн саналыг нааштай шийдвэрлэж, өдөрт хэдэн зуун саяар эргэлддэг гүйлгээний шимтгэлээсээ татгалзаж чадна гэдэгт итгэж байна.