A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1586/

2.1 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг иргэдэд олгожээ

92 мянган иргэн ҮЦТХТ-өөр дамжуулан ногдол ашгаа хүлээн авсан байна

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/1586/


Хөрөнгийн зах зээлээс 92 мянган иргэн үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төвөөр дамжуулан ногдол ашгаа хүлээн авсан байна. ҮЦТХТ-ийн мэдээлснээр 11 хувьцаат компани 2.1 тэрбум төгрөгийг тус төвөөр дамжуулан гаргажээ. Компаниуд ногдол ашгаа харилцан адилгүй хэлбэрээр тараадаг. Тухайлбал, Монголын хөрөнгийн биржийн мэдээлснээр 2017 онд 25 компани цэвэр ашгаасаа ногдол ашиг олгохоор шийдвэрлэсэн. Тэдний дийлэнх нь бэлнээр болон дансаар ногдол ашгаа тараасан байна. Харин зарим компани ногдол ашгийнхаа тодорхой хэсгийг үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төвөөр дамжуулсан нь энэ аж. 

ҮЦТХТ-өөр дамжуулсан нийт ногдол ашгийн 80 орчим хувийг “АПУ” болон “Тавантолгой” компани бүрдүүлсэн байна. Тухайлбал, “Тавантолгой” компани 2017 оны цэвэр ашгийнхаа 90 хувь буюу 127 тэрбум төгрөгийг хувьцаа эзэмшигчдэдээ олгохоор болсон. Үүний 1.2 тэрбум төгрөгийг үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төвөөр дамжуулан тараажээ. Энэ оны аравдугаар сарын байдлаар “Тавантолгой”-н нийт хувьцааны 87.7 хувь нь гурван том хувьцаа эзэмшигчийн мэдэлд бол 12.3 хувийг 2000 орчим жижиг хувьцаа эзэмшигч эзэмшиж буй юм. Үүнээс гадна “Тавантолгой” компанитай адил, нүүрсний салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг “Могойн гол”, “Адуунчулуун” компани төвлөрсөн хадгаламжийн төвөөр дамжуулан ногдол ашиг тараасан. “Адуунчулуун” компани 47 сая төгрөг олгосон бол “Могойн гол” компани 1000 орчим хувьцаа эзэмшигчдэдээ 9.7 сая төгрөг тараажээ. Өнгөрсөн онд олон улсын зах зээлд нүүрсний ханш өссөн нь ийнхүү дотоодын нүүрсний компаниудын ашигт ажиллагааг дэмжсэн. Үүнээс үүдэн нүүрсний компаниуд хувьцаа эзэмшигчдэдээ идэвхтэй ногдол ашиг хуваарилжээ.

Тэгвэл “АПУ” компани 2017 оны цэвэр ашгаасаа 10.6 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг тараахаар шийдвэрлэсэн.

• ҮЦТХТ-өөр тараасан нийт ногдол ашгийн 80 орчим хувийг “АПУ” болон “Тавантолгой” компани бүрдүүлсэн байна. 

• “Зоос гоёл” компани 2017 оны ногдол ашгаасаа гадна бусад оныхыг нөхөж олгожээ. 

• 1993 онд хамгийн олон буюу 111 компани хувьцаа эзэмшигчдэдээ ногдол ашиг олгож байжээ.

Энэ нь нийт цэвэр ашгийнх нь 42 хувьтай тэнцэж буй. Тус компани нийт ногдол ашгийнхаа таван хувийг ҮЦТХТ-өөр дамжуулан таван мянга орчим хувьцаа эзэмшигчдэдээ хүртээсэн байна. Тус компани нэгж хувьцаандаа есөн төгрөг олгожээ. Сүүлийн жилүүдэд тогтмол ногдол ашиг тарааж буй “Сүү” хувьцаат компани тус төвөөр дамжуулан 54.8 сая төгрөгийг хувьцаа эзэмшигчдэдээ олгосон бол “Монгол шуудан” компани 112 сая төгрөгийн хувийг 33.8  мянган иргэнд ногдуулжээ. 

Түүнчлэн үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн үйл ажиллагаа явуулдаг “тахько” компани 115 сая төгрөгийн ногдол ашиг ҮЦТХТ-өөр дамжуулан тараасан нь томоохон дүнд тооцогдож байна. Тус компани нэгж хувьцаандаа 97.2 төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилжээ. Үүнээс гадна “Зоос гоёл” компани 2017 оны ногдол ашгаасаа гадна бусад оныхыг мөн нөхөж тараалаа. Тодруулбал, тус компани 2004 оныг эс тооцвол, 2002 оноос 2010 он хүртэл найман жилийн ногдол ашгаа нөхөж олгосон байна. Тус компанийн ногдол ашгийг нийт 10 гаруй иргэн хүртжээ. Дашрамд дурдахад, 1993 онд хамгийн олон буюу 111 компани хувьцаа эзэмшигчдэдээ ногдол ашиг олгож байжээ.

Ипотекийн зээл барилгын салбарт сэргэлт авчирсан


Барилгын салбарын “Минж проперти” компани нэг тэрбум төгрөгийн “Парк таун” бондыг хөрөнгийн зах зээлд гаргахаар төлөвлөж байна. Нэг жилийн хугацаатай, 17 хувийн хүүтэй уг бондын танилцуулга өнөөдөр буюу энэ сарын 3-н хүртэл үргэлжилнэ. Монголын үнэт цаасны биржээр дамжих уг бондыг энэ сарын 7-ноос арилжиж эхлэх аж. Тэгвэл тус компанийн ерөнхий захирал Х.Ганболдоос зарим зүйлийг тодрууллаа.


-Бондын санхүүжилтийг хэрхэн зарцуулах вэ?

-Барилгын бизнес нь тодорхой хэмжээний хугацаа шаарддаг. Тиймээс богино хугацааны санхүүжилт нь барилгын салбарын бизнесийн мөчлөгөөс зөрөх нь бий. Харин бонд нь харьцангуй урт хугацаатай тул хавар эхлээд бүтэн жил үргэлжилдэг барилгын бизнесийн мөчлөгт тохиромжтой гэж үзэж байна. Манай компани Дархан-Уул аймагт 620 айлын “Парк туан 1” төслийг амжилттай хэрэгжүүлсэн. Одоо бүрэн хэмжээний “Парк таун 2” цогцолбор төслөө эхлүүлээд удаагүй байна. Зургаан хэсэг бүхий энэ төсөлд бондын санхүүжилтийг зарцуулахаар төлөвлөж байна. Уг бондын андеррайтераар  “дэлгэрхангай секюритиз” компани ажиллаж байгаа.

-Танай компани орон нутаг дахь барилгын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Ер нь орон нутагт энэ салбарын нөхцөл байдал ямар байна. Ялангуяа, Дархан-Уул аймагт орон сууцны эрэлт хэр байна вэ?


-Нийслэл хотод орон сууцны нийлүүлэлт эрэлтээ давсан дүр зураг ажиглагддаг. Харин Дархан-Уул аймагт эсрэгээрээ байна. Тус аймагт 1960-аад оны үед их бүтээн байгуулалт өрнөснөөс хойш томоохон хэмжээний барилгын төсөл хөтөлбөрүүд төдийлэн хэрэгжээгүй. Орон сууцны барилгуудын дийлэнх нь хуучирч, насжилт нь нэмэгдсэн. Бидний хийсэн судалгаагаар Дархан-Уул аймгийн орон сууцанд амьдарч буй иргэдийн 45-50 хувь нь шинэ байр худалдан авах хүсэлтэй нь харагдсан. Мөн орон нутагт орон сууцны барилга цөөн тоогоор босдог ч цогцоор нь буюу хотхон, цогцолбор хэлбэрээр барьж буй нь ховор. Харин манай төсөл бүрэн хэмжээний хотхон болох юм.

-Орон нутагт орон сууцны үнэ ханшийг бууруулах боломж байна уу?


-Манай компани барилгын салбарт найман жил үйл ажиллагаа явуулж байна. Бид 2012 онд Дархан-Уул аймагт орон сууцны нэг ам метрийг 1.2 сая төгрөгөөр борлуулж байлаа. Одоо 1.6 сая төгрөгөөр худалдаж байна. Зургаан жилийн дотор 400 мянган төгрөгөөр үнэ нэмэгдүүлсэн. Бид боломжийн үнэ санал болгож, урт хугацаанд тогтвортой үйл ажиллагаа явуулахыг хичээж байна. Түүнчлэн манай компани байраа зараад орхих бус борлуулалтын дараах үйл ажиллагааг үргэлжлүүлдэг. Байрны засвар үйлчилгээг тогтмол хийхээс гадна оршин суугчид зориулсан тусгай программ бүтээж, хэрэгтэй мэдээллээр хангаж байна.

-Та барилгын салбарт ажиллаж буй хүний хувьд Монгол Улсын Засгийн газраас энэ салбарт, ялангуяа, ипотекийн хөтөлбөрт баримталж буй бодлогыг хэрхэн дүгнэж байна вэ. Одоогоор энэ хөтөлбөрийн санхүүжилт нь хумигдчихаад байна шүү дээ?


-Монголын эдийн засаг, нийгэмд чухал ач холбогдолтой энэ хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэх нь зүйтэй гэж үзэж байна. Барилга, бүтээн байгуулалтаас улс орны хөгжил шалтгаална. Тиймээс орон сууцны найман хувийн хүүтэй зээлийг цаашид сэргэнэ гэж харж байна. Үүнийг барилгын компаниуд төдийгүй хот суурингийн газрын иргэд хүлээж байгаа. Ипотекийн зээл барилгын салбарт сэргэлт авчирсан нь бодит үнэн.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Galaxy S10 VS iPhone XS Max

 0 сэтгэгдэл


Samsung шинэ загварын гар утсаа өрсөлдөгч Apple-ийн шинэ бүтээгдэхүүнээс хэдхэн сарын дараа зах зээлд танилцуулав. Аль нь илүү вэ?

Samsung Galaxy S10 нь дотроо S10e (esseniial), S10, S10+, S10 5G гэсэн дөрвөн өөр загвартай. гуравдугаар сараас худалдаанд гарах эхний гурав дотроо S10+ нь шилдэг

Гурван өөр дивайсаас бүрддэг нэг бүл тренд болсон өнөө цагт S10e, S10, S10+ нь Apple-ын iPhone XR, XS, XS Max-д барьж буй Samsung-ын хариу юм. Galaxy “S ten”, iPhone “ten S” гэх мэт нэршил ижил төстэй ч хоёр үйлдвэрлэгчээс хэрэглэгчийн хэтэвчний араас хөөцөлдөх өрсөлдөөнд ноцтой зарим ялгаа бий.

Хийц дизайн, зургийн чанар

Дээд ангиллын утсанд гэрэл зургийн чанар чухал ач холбогдолтой. Samsung компани S10+ загвараа ар талын гурван камертай хийжээ. Нэг нь ойрын зайн стандарт зураг авах зориулалттай бол нөгөөх нь арай том өргөн өнцгийн зураг дарахад тохиромжтой. Харин iPhone хоёрхон арын камертай нь дутагдал юм шиг санагдаж болох. Хэрэг дээрээ камерын линз зургийн чанарыг тэр бүр тодорхойлж чаддаггүй. Тэгээд ч Apple техник үзүүлэлтэд “тооноос чанарыг эрхэмлэдэг”. Юутай ч гурван линз нь креатив нэгэнд хоёроос илүү боломж.  S10+ лут 6.4 инчийн дэлгэцтэй бол iPhone XS Max-ынх үл ялиг том 6.5 инч. Нүүрэн талын камерыг дэлгэцнээ хэрчлээс гаргаж байрлуулсан, сүүлийн үед стандарт болоод буй iPhone шийдлийг Samsung ашигласангүй. S10+ загварын нүүрэн талын камер урьд нь тохиолдож байгаагүй, “нүхлэсэн” байрлалтай. Ийм шийдэл дэлгэцийг тэгш хэмгүй болгосон ч ашигтай талбайг нь ихэсгэж өгчээ.

Apple утасныхаа дэлгэцэнд том хэрчлээс гаргасны учир нь дивайсын аюулгүй байдал, нууцлалын төлөө дотор талд царай таних дэвшилтэт төхөөрөмж суурилуулсных. Хэвийн ажиллахын тулд хэд хэдэн сенсор шаарддаг FaceID технологи нь дэлгэцийн зарим хэсгийг золигт гаргахаас аргагүй болгож байгаа юм.

Samsung аюулгүй байдлыг орхиогүй. Гэхдээ тус компанийн хурууны хээ уншигч дэлгэцийнхээ шууд ард байрладаг. Хэрэглэгчийн хурууг танихдаа хэт авиа ашигладаг ийм уншигч уламжлалт сенсороос илүү найдвартай хэмээн Samsung тайлбарлаж байна.

Учир ойлгомжтой: Хурууны хээ уншигч ашиглаж дэлгэцийн ашигтай талбайг ахиу үлдээх үү, царайгаа таниулахын төлөө хэсэг пикселийг үгүй хийх үү гэдгээ сонго.

Чадвар, хурд хүч

Galaxy S10+, iPhone XS Max аль аль нь утасгүй цэнэглэх чадвартай. Гэвч Samsung-ынх өөр бусад дивайсыг алсаас цэнэглэдэг бонустай. Онолын хувьд хэрэглэгч S10+ утсаа дээр нь байрлуулж байгаад найзынхаа iPhone-ыг цэнэглэж өгч болно гэсэн үг. Гэхдээ Samsung компани уг функцийг чихэвч, ухаалаг утас гэх мэт аксессуар цэнэглэхэд ашиглахыг зөвлөж байна.

Samsung-ын загвар дижитал контент хадгалах багтаамжаараа аваргын титмийг авлаа. S10+ загварын дотоод багтаамж нэг терабайт буюу iPhone XS Max-ын их багтаамжтай хувилбараас хоёр дахин их. Дээр нь S10+ загвар 512 гб хүртэл багтаамжтай SD карт дэмждэг тул нийт багтаамжийг нь Apple-ын манлай загварынхаас гурав дахин ихэсгэх бололцоотой.
Дөнгөж зарлаад буй Samsung-ын шинэ загварын ажиллагааны хурдыг одоогоор iPhone-той харьцуулах аргагүй. Apple-ын загвар өөрийнх нь бүтээл болох зургаан тооцоолох цөм бүхий А12 Bionic чиптэй бол Samsung-ынх найман тооцоолох цөмтэй. Гэхдээ iOS үйлдлийн системтэй нягт интеграцчилагдсан. Apple-ын тусгай хийц бүхий цахиур чип ихэнхдээ цаасан дээр сүртэй харагддаг өрсөлдөгчдийнхөө процессороос давуу ч байж болно.

Дүгнэлт

Юутай ч өрсөлдөгчдийн манлай загвар аль аль нь хэрэглэгчээс даалгах ямар ч ажлыг нугалж чадна. Алийг нь ч худалдаж авсан манай гарагийн хамгийн хүчирхэг утасны нэгийг авч буй хэрэг.


A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Бодлого тодорхойлогчид хүү өсгөх асуудлыг бүрхэг үлдээв

 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

2019 оны эдийн засгийн гол эрсдэл: валютын ханш

Алтны тушаалт хумигдахаар байгаа нь валютын ханшид эрсдэл дагуулж мэдэхээр байна

 0 сэтгэгдэл


Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниуд ногдол ашиг тараах болсноо дор бүрнээ энэ долоо хоногт мэдэгдэж, урьд өмнө байгаагүй хамгийн олон компани 2018 оны цэвэр ашгаасаа хувьцаа эзэмшигчээ баярлуулахаар шийджээ. 2017 онтой харьцуулахад компаниуд өнгөрсөн онд багагүй ашигтай ажиллаж, бизнесийн үйл ажиллагаа нь эргэн сэргэсэн гэдгийг энэхүү үйл явдал нэг талаар гэрчилнэ. Хэдий тийм боловч макро эдийн засгийн орчин бүхэлдээ сайжирсан юм алга. Төлбөрийн тэнцэл алдагдалтай хэвээр байна. Бизнесийн орчныг авч үзвэл, нөхцөл байдал дээрдсэн гэхээр зүйл ядмагхан. Дэлхийн банкны судалгаанаас харахад, манай улсын бизнесийн орчин өнгөрсөн онд 12 байраар ухарчээ.

Үндэсний статистикийн хорооноос сар тутам гаргадаг нийгэм, эдийн засгийн ээлжит тайлангаас 2018 оны дүр зураг тодхон харагдах аж. Өнгөрсөн онд манай улсын ДНБ 6.8 хувиар өсөж, Азийн хөгжлийн банк болон дэлхийн банкны таамгаас дээгүүр үзүүлэлттэй гарсан. Өсөлтийн суурь нь уул уурхайн салбар болсон. Тухайлбал, нүүрсний экспорт болон үнэ нэмэгдсэн нь эдийн засагт эерэг өсөлт авчирсан байна. Тэгвэл энэ оны эдийн засгийн төлөв байдлыг Засгийн газар мөн л нааштай төсөөлж, найман хувиар зурагласан билээ. Харин олон улсын санхүүгийн донор байгууллагууд манай улсын эдийн засгийн өсөлтийг үүнээс доогуур буюу 6-7 хувиар таамаглав. Дэлхийн банк, азийн хөгжлийн банкны зүгээс ОУВС-гийн хөтөлбөр үргэлжлэн хэрэгжиж байгаа тул өсөлтийг нэлээд өндөр таамагласнаа дурдсан юм.

2019 оны төсөв, мөнгөний бодлогын эрсдэлийг валютын ханш хэмээн эдийн засагч Ж.Дэлгэрсайхан тодорхойлсон. Гурван эдийн засагч тутмын хоёр нь валютын ханшийн өсөлтийг эрсдэлд тооцож байна. Монголбанкны зарласан албан ханшаар ам.доллар пүрэв гарагийн байдлаар 2635 төгрөгтэй тэнцлээ. Уг нь төгрөгтэй харьцах ам.долларын ханш энэ он гарснаас хойш ялимгүй суларч эхэлсэн ч манай улсын гадаад өрийн хэмжээ 23.5 тэрбум ам.доллараар хэмжигдэж байгаа нь өөдрөг төсөөллийг үгүйсгэх ээлжит тайлбар болж буй.

Валютын ханшийн өсөлтийг тогтворжуулахад валютын албан нөөцийн үүрэг, оролцоо хамгийн их байдаг. Хүлээлтийг валютын нөөцөөр удирдах нь бий. Гэхдээ манайх шиг гадаад өрийн дарамт ийм өндөр улсад дан ганц валютын нөөцөөр ханшийг тогтоон барих гэж оролдох өөрөө эрсдэл гэдгийг эдийн засагч Ц.Батсүх хэлж байсан удаатай. Ийм хүнд нөхцөлд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, хүлээгдэж буй мега төслүүдээ эдийн засгийн эргэлтэд оруулснаар ханшийн эрсдэлийг хаах боломжтойг тэрбээр тайлбарласан юм.

Монгол Улсад шууд орох валютын урсгалд “Оюутолгой” төслийн хоёр дахь шатны хөрөнгө оруулалтыг эс тооцвол хязгаарлагдмал байна. Эдийн засаг сэргэж буйтай холбоотойгоор өнгөрсөн онд зээл олголт 24 хувиар өссөн. Импортын хэмжээ 5.9 тэрбум ам.долларт хүрч, 2017 онтой харьцуулахад 36 хувиар нэмэгджээ. Эдийн засаг тэлэхтэй зэрэгцээд валютын эрэлт өссөн байна. Эдгээр нь валютын ханш чангарахад нөлөөлсөөр.

Бизнесийн орчин өнгөрсөн онд 12 байраар ухарчээ

ОУВС-гийн хөтөлбөр эдийн засаг эерэг байх нэг хөшүүрэг боловч уг хөтөлбөрийн хүрээнд олгохоор шийдвэрлэсэн санхүүжилтийн гүйцэтгэл 400 сая ам.доллараар дутжээ. Төв банкны зүгээс өнгөрсөн оны турш гадаад валютын дуудлага худалдаагаар нийт 1.2 тэрбум ам.долларын валютын захад нийлүүлсэн байдаг.

Төгрөгийн ханшид үзүүлэх валютын ханшийн өсөлтөөс гадна төсвийн тэлэлт мөнгөний бодлогын орон зайг энэ онд хумиж мэдэхээр байгаа. Төсвийн зарлагыг 2020 оны сонгуулийн өмнө гэдэг утгаар түүхэнд байгаагүй өндөр дүнтэй баталсан. Үүнээс болж орлогын тасалдал үүссэн нөхцөлд төсвийн алдагдал үлэмж нэмэгдэх эрсдэл байгааг эдийн засагчид сануулсаар. Алт тушаалтыг өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад энэ онд бас л буурах эрсдэл хүлээж байна. Өнгөрсөн онд 22 тонн алт худалдан авсан төв банк энэ онд хэчнээн тонныг авах нь эргэлзээ үүсгэжээ. Улсын гадаад валютын албан нөөцийг 2014 оноос зузаатгаж эхэлсэн ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг 2.5 хувь бус хуучнаар нь буюу таван хувиар энэ оноос мөрдөхөөр болсон. Үүнийг төв банкны алт тушаалт эрс буурахад нөлөөлнө гэж эдийн засагч Ч.отгочулуу үзэж байна.

“Эрдэнэс Тавантолгой” компани 800 гаруй тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллаж, үүнийхээ 10 орчим хувийг ногдол ашиг болгон иргэдэд тараахаа урьдчилсан байдлаар зарласан. Монгол Улсын экспортын 40 хувийг дангаар бүрдүүлж буй нүүрс өмнөд хөршийн зах зээлд эрэлттэй, үнэ өндөр хэвээр байна. Эдийн засагт 2018 онтой харьцуулахад илүү өсөлт гарах боломж, нөхцөл бүрдэж байгааг нүүрсний экспорт болон Хятадын зах зээлтэй холбон эдийн засагч Л.Наранбаатар тэмдэглэсэн юм. Хэрэв төсөвт төсөөлснөөр нүүрсний экспортыг 42 сая тоннд хүргэж чадвал эдийн засаг 2018 оны амжилтаа хадгалах боломж байна. Гэхдээ тоон үзүүлэлтээс гадна “Эрдэнэс Тавантолгой” компани нэг тонн нүүрсээ 70 бус 100 ам.доллараар  экспортолж чадвал энэ нь эдийн засаг тогтвортой нэг хөшүүрэг аж.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

АНУ юанийн ханшид шахалт үзүүллээ

 0 сэтгэгдэл