A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2610/

The Wasabies: Урлагийн салбарт дурлаж орсон болохоор сорилт бүхэн гоё

Бид цахим ертөнцөөр Азид танигдахыг хүсдэг

The Wasabies: Урлагийн салбарт дурлаж орсон болохоор сорилт бүхэн гоё
 0 сэтгэгдэл

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том
http://zgm.mn/post/2610/


Монголын хамгийн отгон охидын хамтлагийн гишүүдийг “Залуус” буландаа урьж ярилцлаа. “Оддын академи” шоунаас “The Wasabies” хэмээх өсвөр насны таван охин хамтлаг болон нэгдсэнээс хойш нэг жилийн хугацаа өнгөрчээ. Сонсоход богино мэт боловч тэд энэ хугацаанд уран бүтээлийн хувьд маш их амжилт гаргасан. Э.Аминхүсэл, Д.Энхгэрэл, Ө.Ангелина, Э.Анужин, Э.Буяндулам хэмээх таван охины цаашдын зорилго, хүсэл мөрөөдлийнхөө талаар юу гэж өгүүлснийг сонирхуулъя.

-“The Wasabies” өсвөр насны охидын хамтлаг анх гарч ирсэн үеийг өнөөдөртэй харьцуулахад  урлагийн салбар дахь байр суурь, сонсогчдын хандлага хэрхэн өөрчлөгдсөн байна вэ?

-The Wasabies: “Оддын академи” шоу өнгөрсөн оны нэгдүгээр сарын 22-нд дуусаж байсан. Тухайн үед шоунаас таван гишүүнтэй охидын хамтлаг байгуулахаар болж, бид тав шалгарсан.

Анхны уран бүтээл болох Girls Generation дууг дөрөвдүгээр сард нь гаргаж байлаа. Шоунд орж байх үедээ бид тав өрсөлдөгчид байсан бол өнөөдөр таван ам бүлтэй нэг гэр бүл болж, ижил зорилготой болсон. Хувь хүний тал дээр ч гэсэн өөрсдөдөө хариуцлагатай болсон байх гэж бодож байна. The Wasabies хамтлаг анх гарч ирэхдээ их өнгөлөг дүр төрхтэй байсан болохоор к-поп хамтлагийг дуурайлаа гэсэн сөрөг сэтгэгдлүүд их байсан. Одоо бол манай хамтлагийг хүмүүс их ойлгодог. Энэ охид шинэ зүйл үзүүлэх гээд байгаа юм байна, ямар нэгэн зүйл дуурайгаад байгаа биш үлгэрлэж байна гэдэг ч юм уу. Хүмүүсийн хандлага өөрчлөгдөж байгаа.

-Хамтлагийнх нь нэр ямар утгатай юм бэ. Яагаад The Wasabies гэж нэрлэх болов?

-The Wasabies: Wasaby гэж сүшитэй хольж иддэг Японы халуун ногоотой амтлагч байдаг. Энэ нэрийг манай хамтлагийн продюсер өгч байсан. Бусдаас өвөрмөц нэртэй байхыг хүсэж, эрэл хайгуул хийж байх үед энэ нэрийг санал болгосон юм. Wasaby амандаа багахныг хийх төдийд маш их халуу дүүгдэг, хүчтэй амтлагч. Тийм болохоор манай хамтлаг уран бүтээл болон бүхий л зүйлээрээ хүчтэй байхыг бэлгэдээд энэ нэрийг өгсөн.

-Хамгийн анхны уран бүтээлээ гаргасны дараах сэтгэгдэл ямар байсан бэ?

-Д.Энхгэрэл: Анхны уран бүтээлээ дөрөвдүгээр сард гаргаж байсан. Тэр өдрөөс хойш сарын хугацаанд сайнтай, муутай шүүмж их байлаа. Тухайн үед бүх хүний сэтгэгдлээс өөрсдөдөө аль хэрэгтэйг нь олж авахыг хичээсэн. Тэр үед яг к-поп урсгалыг дуурайсан, энэ нь ийм, тэр нь тийм гэж өөлөх тал руугаа байсан юм. Анхны дуугаа гаргасны дараа догдлоод, сэтгэл санаа хөөрчихсөн байсан. Анхны гэдэг утгаараа бидэнд их үнэ цэнтэй.

-Ө.Ангелина: Шүүмжээс алдаа дутагдлаа хараад, бага багаар засаж эхэлсэн. Одоо хүмүүсийн харах өнцөг өөр болсон. Зарим хүмүүс бусдадаа биднийг зөвөөр ойлгуулах гэж хичээдэг болжээ.

-Уран бүтээлээ хэдэн насныханд зориулж хийхийг зорьдог вэ. Дууныхаа сонголтыг хэрхэн хийдэг вэ?

-Д.Энхгэрэл: Бид зөвхөн Generation Z буюу 1995 оноос хойших үеийнхэнд зориулж уран бүтээлээ хийдэг. Гэтэл сүүлийн үед бүхий л насны хүмүүс сонсдог болсон байна. “Шарк танк” нэвтрүүлэгт орсноос хойш бидний дууг сонсох хүмүүсийн хүрээ тэлсэн. Дууны сонголтыг манай хамтлагийн продюсер Б.Наранзун бидэнтэй ярилцаж байгаад сонгодог.

-Ө.Ангелина: Аль болох хүнд хүртээлтэй, сонсголонтой, цоглог уран бүтээл гаргахыг зоридог.

-Э.Буяндулам: Нэг хэвэнд баригдалгүй уналт, өсөлттэй, уянгын болон бүжгийн хэмнэлтэй дуу хийхийг хичээж байна.

Хамтлагийн бүх гишүүн бүр хятад, англи хэлийг заавал сурах ёстой гэж үзсэн

-Бусад охидын хамтлагтай харьцуулахад өнгө төрхийн хувьд ялгарч чадаж байгаа. Дүр төрхөө хэрхэн бүрдүүлдэг вэ?

-Э.Аминхүслэн: Манай хамтлагийн стилистээр хамтлагийн ахлагч Буяндулам ажилладаг. Энэ дуун дээр ингэх ёстой, тэгэх ёстой гэсэн юм байхгүй. Биеийнх нь онцлог болон ямар хувцас өмсөхийг хүсэж байгаа зэрэг өөрийн сонирхол, дүр төрхөд нийцүүлээд хувцасныхаа стилийг тодорхойлдог.

-Ө.Ангилена: Обьектдоо тааруулж хувцасны стиллээ гаргадаг гэсэн үг л дээ. Дууныхаа утгыг тодорхой болгосны дараа обьект болон зохиолоо гаргадаг.

-Э.Буяндулам: Би мэргэжлийн стилистээр сураагүй. Хувцас загварт сонирхолтой болохоороо энэ ажлыг хийдэг юм. Тухайн үеийнхээ трендийг хөөхөөс илүүтэй дуундаа таарсан объект, зохиолдоо таарсан өнгө төрхийг бүрдүүлэхийг хичээж ажилладаг.

-Нэг дууны клип хийхэд хэр хугацаа зарцуулж байна?

-Д.Энхгэрэл: Клипний хугацаа дуу болгон дээр янз бүр байдаг. Таван гишүүнтэй болохоор хугацаа харьцангуй өөр. Нэг сарын хугацаанд хийгдэх дуу байна. Зарим уран бүтээл маш удаж гарсан нь бий. Обьект олдохгүй байх тохиолдол хүртэл гарч байлаа. Клипний зураг авхуулахад байгалийн хүчин зүйл жаахан хэцүү байдаг.

Э.Буяндулам: Урлагийн хүн хатуужилтай байх ёстой. Ямар ч нөхцөлд ганцаараа ажиллаагүй. Хамтлагийн бусад гишүүн, мөн уг ажлыг хамтран хийж буй баг байна. Тэр олон хүнд хүндрэл учруулахгүйн тулд ямар ч хэцүү нөхцөлд дасан зохицох хэрэгтэй. Өвөл богино юбкатай, өндөр  өсгийттэй зураг авахуулах үе ч бий. Салхи, жаварнаас нуугдаж нэг газар байж байгаад “кадр” гэх үед бүгд зэгзийгээд алхдаг. Хүйтэнд даараагүй, халуунд халаагүй юм шиг л байх хэрэгтэй. Наранд түлэгдэж борлох зэрэг нь энгийн л зүйл. Аймаар хэцүү экстрем сорилт бол байхгүй. Өөрсдөө урлагийн салбарт дурлаж, орсон болохоор тэр бүх сорилтыг давахад сайхан байдаг.

-Танай хамтлагийн дуунуудыг сонсож үзэхэд англи, солонгос хэлээр дуулж байсан. Азид танигдах хүслээ биелүүлэхийн тулд олон хэлтэй байх шаардлагатай болно. Хамтлагийн гишүүд хэдэн гадаад хэлтэй вэ. Цаашид ямар хэл сурахаар төлөвлөж байна?

-Д.Энхгэрэл: Би хятад, англи хэлтэй. Ер нь хятад хэлийг илүү чухалчилж сурч байгаа.

-Э.Буяндулам: Хамтлагийн бүх гишүүн бүр хятад, англи хэлийг заавал сурах ёстой гэж үзсэн. Миний хувьд Солонгос судлалаар төгссөн учир солонгос хэлтэй. Мөн төгс биш ч гэсэн англиар ярьдаг. Одоо хятад хэл сурч байгаа. Бага зэрэг орос хэлтэй.

-Э.Аминхүслэн: Англи хэлээ сайжруулж, хятад хэл сурах зорилготой байгаа. Мөн япон хэл сурахаар төлөвлөсөн.

-Ө.Ангелина: Би унаган орос хэлтэй. Англиар тодорхой хэмжээнд ярьдаг. Дүрмээ илүү сайжруулахаар сурч байна. дараа нь хятад хэл сурна даа.

-Э.Анужин: Англи хэлтэй. Одоо солонгос хэлний ангид сурч байгаа. Мөн хамтлагийн гишүүдтэйгээ адил хятад хэлийг сурна.

• “Шарк Танк” нэвтрүүлэгт орсноос хойш бидний дууг сонсох хүмүүсийн хүрээ тэлсэн. 

• Зорилгодоо хүрэхийн тулд бид продюсертэйгээ олон ажил төлөвлөсөн. Урт удаан хугацаанд оршин тогтнохыг хүсэж байна. 

• Продюсерын зүгээс дуу болон бүжгийн бэлтгэлээ сайн хий, гадаад хэл сур, өөрсдөдөө анхаар гэсэн шаардлагуудыг байнга тавьдаг.

-Монголд тэмцээн уралдаанаас гарч ирсэн олон хамтлагууд байдаг. Тэд уран бүтээлээ хийж эхлээд удалгүй тарчихдаг. Танай хамтлагийн хувьд энэ тал дээр ямар байр суурьтай байна вэ?

-The Wasabies: Манай хамтлагийн хамгийн том зорилго нь онлайн орчинд Монгол гэдгээрээ брэнд хийгээд Азид танигдахыг хүсдэг. Энэ зорилгодоо хүрэхийн тулд уран бүтээлээ туурвисаар байна. “The Wasabies” хамтлаг өнгөрсөн тавдугаар сарын 4-нд анхны “Girls Generations” нэртэй цомгийнхоо нээлтийг хийсэн. Энэ цомогт нийт зургаан дуу орсон. Одоогоор бид зургаан дуу, таван видеотой байгаа. “Өмнө нь шоу төслөөс гарч ирсэн хамтлагууд удаан оршин тогтноогүй. Та нар ч гэсэн тэдэн шиг тарчихгүй биз дээ” гэж сонсогчид их асуудаг. Зорилгодоо хүрэхийн тулд бид продюсертэйгээ олон ажил төлөвлөсөн. Урт удаан хугацаанд оршин тогтнохыг хүсэж байна.

-Хамтлаг болохоосоо өмнө тус тусдаа уран бүтээл гаргаж байсан уу?

-Э.Анужин: Миний хувьд 2016 онд “Universe best songs” тэмцээнд орж, дөрөвдүгээр байр эзэлж байсан. Тэгээд дуучин Б.Амархүүтэй хамтран “дурлалын од” дуугаа гаргаж байсан.

-Д.Энхгэрэл: Миний хувьд мөн адил “Universe best songs” 2017 оны шилдэг оролцогч. Бие даан гаргасан дуу байхгүй ч хүнтэй хамтарч гаргасан дуу бол бий.

-Хамтлагийнхаа продюсерын талаар ярихгүй юу. Та бүхэнд тавьдаг шаардлага, тулгайлсан гэрээ байдаг уу?

-Манай хамтлагийн продюсерээр хөгжмийн зохиолч, урлаг судлаач Б.Наранзун ажилладаг. “Оддын академи”-ийн чиглүүлэгч продюсерээр ажиллаж байсан. Тэр үеэс хойш өнөөдрийг хүртэл продюсертэйгээ ажиллаж байна. Хамтлагийн дуу бүтээнэ гэдэг амар биш. Таван өөр дуу хоолой, өнгө төрхийг нэг дуунд шингээнэ гэдэг үнэхээр хэцүү. Тэр бүрт тааруулаад, өөр өөр төрлийн дуу туурвиж өгдөг. Продюсерын зүгээс дуу болон бүжгийн бэлтгэлээ сайн хий, гадаад хэл сур, өөрсдөдөө анхаар гэсэн шаардлагуудыг байнга тавьдаг.

-“Шарк Танк” нэвтрүүлэгт ороод 100 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт авсан. Энэ нь та бүхний уран бүтээлд хэр дэмжлэг болж байна?

-The Wasabies:Манай хамтлаг “шарк танк” гээд бизнесийн санаа уралдуулдаг нэвтрүүлэгт орсон анхны урлагийн салбарынхан болсон. “Та нар зоригтой, мундаг байна” гэж урлагийн ах эгч нар хэлсэн. Д.Энхтүвшин, Ж.Оюунгэрэл шаркаасаа хөрөнгө оруулалт авахаар болсон. Одоо  хөрөнгө оруулалтынхаа гэрээг зурах дутуу байгаа.

-Одоо ямар уран бүтээл дээр ажиллаж байна?

-The Wasabies: Анхны цомогт орсон “Runaway” дууны клипний зураг авалтад энэ сард орохоор төлөвлөж байна. Энэ дуу манай анхны цомгийн сүүлийн дуу. Үүний дараа шинэ цомгийнхоо дуунд орно. Хоёр дахь цомгийнхоо эхний дууны хоолойн бичлэгт орчихсон байгаа.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Хүний сэтгэлийн утсыг хөндөж, уйлуулж, уярааж эс чадваас хөгжим бичих хэрэг юу байна

 0 сэтгэгдэл
  • Азгүй хэрнээ их дурсамжтай түүх ярья. ЮНЕСКО-гийн дэргэдэх Олон улсын хөгжмийн зөвлөлийн ээлжит ассамблейд төлөөлөгчөөр оролцсоны дараа надад Калифорнийн их сургуулийн Хөгжмийн тэнхимийн эрхлэгч “Ирэх хичээлийн жилээс манай сургуульд багшлах боломжтой юу” гэж урилга илгээсэн юм. Гэтэл би албан бичгийн хэлийг нь ойлгоогүй. Ингээд сайхан боломжоо алдаж байлаа
  • Манай улсын соёлын үнэт дурсгалууд гаднын онлайн дуудлага худалдаагаар маш их зарагддаг
  • The Hu хамтлагынхан маш азтай, хувь тохиолтой хүүхдүүд. Н.Тэмүүлэн, Ц.Галбадрах хоёр миний шавь. Тэдний хийсэн зүйлийг “Алтан Ураг” хийх шахсан. “Хөсөгтөн” ч хийх дөхсөн. Тулж очоод л буцчихаад байсан тэр хаалгыг The Hu хамтлаг татаж чадсан. Цаг нь болсон гэдгийг ч харууллаа
  • Метриполитан бол сор болсон үнэт өвүүдиийг хадгалдаг дэлхийн гурван том музейн нэг. Манай зарим үзмэр Хятад болон Төвөдийн тасагт байсан нь анхаарал татсан. Монголын ахуй их ятга, Юань гүрний үеэс хэрэглэж эхэлсэн төрийн их ятга зэрэг хөгжим Хятадын нэр дээр бүртгэлтэй байна л

Ятгын хатан хаан Ч.Мөнх-Эрдэнэ, хөгжмийн зохиолч Б.Чинбат, алдарт The Hu хамтлагийн гишүүдээс эхлээд олон арван номын шавьтай, монгол судлалыг хөгжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулж яваа нэгэн эрхэмтэй ярилцлаа. Энэ хүн бол хөгжим шүүмжлэгч, соёл судлаач, доктор Б.Батжаргал. Тэрбээр эх орондоо ирээд удаагүй байгаа юм. 

-Монгол маань хэр өөрчлөгдсөн байна вэ. Олон жил эх орноосоо хол байсан хүний хувьд сайн, муу олон зүйлийг анзаарсан байх? 

-Монголд ирээд долоо л хонож байна. Би энэ улсын иргэн боловч ирээд удаагүй учраас эх орноо гадаад хүний нүдээр харж байна. Сошиалаар хар бараан мэдээлэл маш их түгдэг. Надад ч тийм төсөөлөл байсан. Гэтэл маш их бүтээн байгуулалт хийгдэж, хөгжиж дэвшсэн байна. Нийгмийн харилцааны тухайд ямар нэг дүгнэлт хэлэхэд арай эртдэх болов уу. 

-The HU хамтлаг асар богино хугацаанд амжилтад хүрч, хөгжим сонирхогчдын анхаарлыг татаад байна. Та морин хуур хөгжмийн талаар өргөн хүрээтэй судалгаа хийсэн хүн. Уламжлалт хөгжмийн зэмсэг тэдний амжилтад хэрхэн нөлөөлсөн бол? 

-Морин хуур бол монголчуудын бусад үндэстнээс ялгарах онцлог, өвөрмөц байдлын бэлгэ тэмдэг. Өнгөц харахад хэлбэрийн хувьд бусад орны хөгжмийн зэмсэгтэй төстэй боловч толгойд нь морины дүрс сийлсэн, хос чавхдастай, чавхдас нумыг нь уламжлалын дагуу гүүний сүүлээр хийдэг хөгжим дэлхийд байхгүй. Энэ онцлогийг шингээсэн хөгжмийн зэмсэг хэрэглэж, бусдаас өөр давуу талаа ашиглаж чадсан нь The Hu хамтлагийн амжилтад тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн. Морин хуурын тухай барууны хэвлэлүүдээр гитар маягийн монгол хөгжим, морин хийл маягийн үндэсний хөгжим гэх мэтээр тайлбарлаж, онцлон авч үзэж байна. 

-Оюуны өмч, соёлын өвөө хайрлан хамгаалах улсын бодлого алдагдсан гэж хэлж болохуйц байна. Соёлын өвөө аль нэг улстай булаацалдах тохиолдол ч гардаг. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд манай улс ямар бодлого баримтлах хэрэгтэй вэ?

-Төрд зөвлөх эрх надад байхгүй. Гэхдээ эрдэмтэн, соёл судлаач хүний хувьд өөрийн бодлоо хэлэх нь зүйтэй байх. 1991-1995 оны хооронд би төрд ажиллаж, Хөгжмийн бодлого эрхэлсэн түшмэл гэх алба хашиж байсан. Тэр үед Оюуны өмчийн хууль, Зохиогчийн эрхийн хуулийг анх удаа боловсруулж, батлуулж байлаа. 2005 онд би АНУ-д болсон ЮНЕСКО-гийн дэргэдэх Олон улсын хөгжмийн зөвлөлийн ээлжит ассамблейд төлөөлөгчөөр оролцсон юм. Хурлын үеэр ЮНЕСКО-ийн Ардын урлагийн зөвлөлийн ерөнхийлөгч, доктор, профессор Сигер гэж хүн надтай уулзах хүсэлт тавьсан. Намайг Монголоос ирсэн гэдгийг сонсоод “Би Азийн хөгжмөөр мэргэшсэн хүн биш. ЮНЕСКО-д Азиас хоёр өргөдөл ирсэн. Нэг нь Хятадын, нөгөө нь Монголын соёлын яамнаас. Энэ бол нууцын зэрэглэлтэй баримт. Гэхдээ би танд энэ хоёр баримттай танилцах нэг цагийн хугацаа өгье. Уртын дуу чухам Хятад улсад хамаарах уу, Монголд хамаарах уу. Би сайн ойлгохгүй байна. Та энэ талаар хэлж өгөөч” гэсэн хүсэлт тавьсан. Би өөрийнхөө хэмжээнд түүхийн талаас нь болон Дөрвөлжингийн Оюунцэцэгийн “Уртын дууны гарвал зүй, хувьсал” гэсэн судалгааны эх сурвалжид тулгуурлаж, хурлын завсарлагаа бүрээр тайлбарлаж байлаа. Тухайн үеэд Хятадын төлөөлөгчид намайг тэдэнтэй уулзуулахгүй гэх ямар үзмэрүүд байгаа талаар сонирхож, зориуд эрж хайсан. Азийн орнуудаас Непал, Төвөд гэх мэт ихэнх улсын бие даасан тасаг байсан ч Монголынх байдаггүй юм билээ. Манай зарим үзмэр Хятад болон Төвөдийн тасагт багтсан байсан нь анхаарал татсан. Д.Эрдэнэбаатар гуайн олсон Хүннүгийн үеийн дурсгалуудтай төрөл садан байж болохуйц дурсгалууд ч олон байна лээ. Палеонтологичид, түүхчид маань үүнд анхаарлаа хандуулж, олон улсын түвшинд идэвхтэй ажиллаасай гэж хүсэж байна. Мөн тус музейд Дэлхийн хөгжмийн зэмсгүүд гэсэн тусгай хэсэг бий. Тэнд манай улсын хуур урлаач П.Байгалжавын бүтээсэн гурван толгойт морин хуур байдаг. Монголын ахуй их ятга, Юань гүрний үеэр хэрэглэж эхэлсэн төрийн их ятга зэрэг хөгжим Хятадын нэр дээр бүртгэлтэй байна лээ. Эх орныхоо өв соёлыг хайрлаж, хамгаална гэдэг эх оронч сэтгэлийн илэрхийлэл байх. Би МУГЖ Г.Ариунбаатарыг Carnegie hall-д дуулах үеэр тоглолтыг нь үзэхээр Нью-Йоркт очсон юм. Гэтэл Нью-Йоркийн Байгалийн түүхийн музейд үзэсгэлэн үзэж яваад М.Болорцэцэг гэдэг палеонтологичтой танилцлаа. Тарбозавр Батаарыг эх орондоо буцаан авчирч, National Geography-д намтраа бичүүлсэн хүн шүү дээ. Энэ бол эх оронч сэтгэл. Зарим хүн намайг “Чи эх орноо хаяж явчихаад” гэж загнадаг. Гэхдээ эх орондоо амьдардаггүй ч эх орныхоо төлөө юм хийж болно. Соёлын үнэт дурсгалын хулгай Монголд төдийгүй дэлхий дахинд бий. Гаднын том бүлэглэлүүд бидний сул талыг ашиглаж, манай улсад зохион байгуулалттай ажиллаж байгаа нь тодорхой. АНУ-ын баруун эрэгт амьдардаг С.Баатар гэж эрдэмтэн энэ тал дээр идэвхтэй ажиллаж, өв соёлоо сахин хамгаалдаг. Тэр хүн Монголын өвийг илэрхий Хятад гэж бүртгэсэн олон асуудлыг хөндөж, ажилладаг юм билээ. Мөн онлайн дуудлага худалдаагаар манай соёлын үнэт зүйлс маш их зарагддаг. Энэ зах зээлд асар их мөнгө эргэлдэж байна. Энэ тал дээр бид хангалттай ажиллаж чадахгүй байгаа нь үнэн. 

-Манай үндэсний урлаг дэлхийд гайхагдахуйц сод гэдгийг Хөмөргөн гурвалжин, The Hu хамтлаг зэрэг олон жишээ баталлаа. Гэвч тэдэн шиг амжилтад хүрч чадаагүй уран бүтээлч олон бий. Энэ юутай холбоотой вэ? 

-The Hu хамтлаг дэлхийн хаалгыг татаж ороод, монгол гэрээр яривал хоймроор нь явж, баруун зүүнгүй алхаж байна. Монголын уран бүтээлчид гадаад зах зээлд 1932 онд хөл тавьж, Дэлхийн театрын олимпиадаас гранпри авсан түүхтэй. Үүнээс хойш манай орны уран бүтээлчид дэлхийн олон оронд ажиллаж, уран бүтээлээ толилуулж байсан. Циркийн Д.Ягаанцэцэг эгч, төгөлдөр хуурч З.Эрдэнэбилэг гээд маш олон уран бүтээлчийг дурдаж болно. Сүүлд баруун Европт төвлөрсөн “Эгшиглэн”, “Аялгуу”, “Бөртэ” зэрэг хамтлаг гарч ирсэн. Манай уран бүтээлчид жазз, рок хөгжим хосолсон урсгал болон зөвхөн язгуур урлагийн төрлөөр ч уран бүтээлээ туурвиж, байж болох бүх хувилбараар, олдсон нүх сүв бүрийг ашигласан. Соёлын харилцааны хэд хэдэн арга бий. Нэгдүгээрт, дипломат харилцааны арга. Улс хооронд соёлын солилцооны өдөрлөг зохион байгуулах гэх мэт. Хоёрдугаарт, мэргэжлийн солилцоо гэж бий. Үүнд хөгжмийн наадмууд багтана. Дараагийн нэг зүйл нь арилжааны тоглолт. Арилжааны тоглолтыг бид дэлхий дахинд ашиглаж буй тэр арга замаар хийх ёстой. The Hu хамтлаг дэлхийн рок оддыг зах зээлд гаргаж, алдарт хүргэсэн Eleven Seven Label групптэй хамтарч ажилласан. Тэд дэлхий дээр тогтсон тоглоомын дүрмийг ашиглаж, бүх зүйлийг үүний дагуу хийж байна. Мөн тэд маш азтай, хувь тохиолтой хүүхдүүд. Н.Тэмүүлэн, Ц.Галбадрах хоёр миний шавь. Тэдний хийсэн зүйлийг “Алтан Ураг” хийх шахсан. “Хөсөгтөн” ч хийх дөхсөн. Тулж очоод л буцчихаад байсан тэр хаалгыг The Hu хамтлаг татаж чадсан. Цаг нь болсон гэдгийг ч харууллаа. Монголд Label-тай адил хөгжмийн арилжаа хийдэг ийм хэмжээний компани байгуулах боломжтой эсэхийг The Hu-ийн менежерээс тодруулахад “Монголын хүчин чадал хүрэхгүй. Маш их хөрөнгө мөн өндөр боловсрол шаардана” гэж хариулж байсан. Бидэнд техникийн, боловсон хүчний болон хууль эрх зүйн гээд олон бэрхшээл тулгарна. 

-Та АНУ-д амьдрах хугацаандаа ямар ажил эрхэлж байв. Ажлынхаа талаар сонирхуулахгүй юу? 

-Азгүй хэрнээ их дурсамжтай түүх ярья. ЮНЕСКО-гийн дэргэдэх Олон улсын хөгжмийн зөвлөлийн ээлжит ассамблейд төлөөлөгчөөр оролцсоны дараа надад Калифорнийн их сургуулийн Хөгжмийн тэнхимийн эрхлэгч “Ирэх хичээлийн жилээс манай сургуульд багшлах боломжтой юу” гэж урилга илгээсэн юм. Гэтэл би албан бичгийн хэлийг нь ойлгоогүй. Ингээд сайхан боломжоо алдаж байлаа. Удалгүй АНУ руу явж, бусад цагаачдын адил янз бүрийн ажил хийж байсан. Гэхдээ мэргэжлийн ажлаа тасралтгүй хийж ирсэн. Монгол судлалын талаар гаднын эрдэмтдэд зөвлөгөө өгч, багшийн болон эрдмийн ажлаа үргэлжлүүлж байна. Сүүлийн зургаан жил Pax Mongolica соёлын академиа байгуулж, соёлын арга хэмжээ, сургалт, хурал зөвлөгөөнийг тасралтгүй хийсэн. АНУ дахь монголчууд нэгдэж, олон арга хэмжээ зохион байгуулсны нэг нь 2019 оны гуравдугаар сар зохион байгуулсан Морин хуурын анхдугаар наадам. Мичиганы их сургуульд сурдаг 25 монгол оюутан энэ арга хэмжээний менежментийг хариуцаж ажилласан нь онцлог. Хамгийн гол нь бидний ирээдүй болсон хүүхдүүд морин хуур хөгжмөөс эхлээд өв соёлынхоо талаар ойлголт, мэдлэгтэй болсон. 

-Хүүхэд гэснээс хүүхдэд хөгжмийн боловсрол олгохын ач холбогдлын талаар асуумаар байна? 

-Энэ талаар Монголын ахуй нөхцөлд тохируулан хийсэн судалгаа шаардлагатай. Хөгжмөөр дамжуулан чих, сонсголоос гадна биеийн бүх эрхтний хөдөлгөөнийг тэнцвэржүүлж, хөдөлгөөний эвсэл, дадлыг бий болгодог. Мөн баруун, зүүн тархины үйл ажиллагааг маш сайн дэмжиж, хөгжүүлэхээс гадна хүүхдийг тэвчээртэй болгодог. Түүнчлэн өөрийгөө таньж мэдэх, өөрийгөө хэн бэ гэдгийг илэрхийлэх ч боломжтой. 

-“Сайн хөгжмийн зохиолч бол зохиолоо бичээд орхидог. Зохиолоо тоглуулах гэж гүйдэггүй юм. Харин сайн хөгжимчид зохиолыг нь тоглодог" гэх яриа зохиолчдын дунд бий. Та үүнтэй санал нийлэх үү. Таныхаар сайн хөгжмийн зохиолч гэж ямар хүнийг хэлэх вэ? 

-Энэ оргүй үг биш ээ. Иоханн Себастьян Бах гэж Германы суут хөгжмийн зохиолч 1685-1750 оны хооронд амьдарч байсан. Гэтэл амьдад нь хэн ч мэдээгүй. Манайд хөгжмийн зохиолч Цэнддорж гуайг Монголын Моцарт гэж нэрлэдэг. Ер нь хүний уран бүтээлийн хувь заяа таашгүй зүйл. Гурван төрлийн тохиол бий. Зохиол бүтээл нь амьдад нь амьдарна, өнгөрсөн хойно нь ч амьдарна. Амьд сэрүүнд нь эгшиглээд өнгөрсөн хойно нь эгшиглэхгүй байх нь ч бий. Дараагийн тохиол нь амьдад нь амьдрахгүй ч өнгөрсөн хойно нь эгшиглэх. Амьд, үхсэний алинд ч эгшиглэж байвал тэр суут хөгжмийн зохиолч. В.Инжаннаши “Хүний сэтгэлийг хөдөлгөн эс чадваас Хөнгөр бийрийг хөшиж юу хийнэ” гэж хэлсэн байдаг. Түүнтэй адилаар хүний сэтгэлийн утсыг хөндөж, уйлуулж, уярааж догдлуулж эс чадваас хөгжим бичих хэрэг юу байна. Гэхдээ урлагийг уралдуулах боломжгүй. Монгол менежментээр бол авсан шагналын тоогоор үнэлэх тал бий. 

-Та ятгын хатан хаан Ч.Мөнх-Эрдэнэ, хөгжмийн зохиолч Б.Чинбатаас эхлээд олон шавь төрүүлэн гаргасан. Өөрийнхөө багшийн тухай дурсахгүй юу? 

-Сайхан асуулт байна. Надад олон сайхан багш бий. Надад хөгжмийн урлагийн “А” үсгийг заасан хүн бол 18 дугаар сургуулийн дуу хөгжмийн багш н.Чулуунбаатар. МУГЖ Ч.Насантогтохын аав шүү дээ. Харин Монголоос баруун Европын консерваторыг төгссөн анхны мэргэжилтэн, профессор н.Дашцэрэн намайг хөгжимчин болгосон. ОХУ-ын УГЗ, профессор Геннадий Белов, Михайл Бялик гээд олон багш нарынхаа тухай яримаар байна. Намайг эрдэмтэн болгосон багш, М.Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн Улсын Их Сургуулийн гавьяат профессор, академич Юрий Владимирович Рождественскийн тухай онцолж ярья. Багш маань миний десертацийн ажлыг уншиж дуусаад “Энэ мөчийг хүртэл чи бид хоёр багш, шавь байлаа. Харин одоо нэг зиндааны эрдэмтэд болжээ. Хоёулаа өнөөдөр архи ууя” гэж хэлээд надад вино хундаглаж байлаа. 

-Цаашид ямар ажил хийхээр төлөвлөж байна вэ. Эх орондоо ирээд хийж бүтээхээр зорьсон зүйл олон байх? 

-Эрдмийн ажлын удирдагч болооч гэсэн хүсэлт их ирдэг. Өвгөн багш маань 75 эрдэмтэн төрүүлсэн. Надад тийм боломж байхгүй ч гарын таван хуруунд багтах эрдэмтэн шавьтай болох зорилго л өвөртөлж байна.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Монголын анхны Анна Каренинагаар жүжигчин Н.Баярмаа тодорлоо

 0 сэтгэгдэл
  • Алексей Каренинд гавьяат жүжигчин Б.Жаргалсайхан, соёлын тэргүүний ажилтан Д.Баттөмөр тоглохоор сонгогджээ
  • Тэрбээр “Би эндээс явахгүй”, “Нора”, “Жаргаагүй нар”, “Парисын Дарь эхийн сүм”, “Тэнгэрийн хүү” жүжигт гол дүр бүтээсэн энэ цагийн шилдэг эмэгтэй жүжигчдийн нэг юм

Дэлхийн шилдэг зохиолын нэг “Анна Каренина”-г Монголын тайзнаа амилуулахаар болсон билээ. Эмэгтэй хүний эмзэг нандин чанар, хайр сэтгэлийн төлөөх тэмцэл болоод гэр бүл, хосуудын харилцаа, амьдралын тухай өгүүлэх сэтгэхүйн драмын жүжигт дүр бүтээх жүжигчид тодорчээ. Тодруулбал, Монголын хамгийн анхны Анна Каренинагаар жүжигчин Н.Баярмааг сонгосон байна. Тэрбээр “Би эндээс явахгүй”, “Нора”, “Жаргаагүй нар”, “Парисын Дарь эхийн сүм”, “Тэнгэрийн хүү” жүжигт гол дүр бүтээсэн энэ цагийн шилдэг эмэгтэй жүжигчдийн нэг юм. Тэгвэл Алексей Каренинд гавьяат жүжигчин Б.Жаргалсайхан, соёлын тэргүүний ажилтан Д.Баттөмөр тоглох бол Облонскийд Л.Дэмидбаатар, М.Түвшинхүү нар дүрээ мөнхөлнө. Түүнчлэн туслах дүрүүдийг ардын жүжигчин С.Сарантуяа, П.Цэрэндагва, гавьяат жүжигчин Г.Урнаа, Ж.Оюундарь, соёлын тэргүүний ажилтан Б.Одончимэг, М.Тогтохжаргал, С.Болд- Эрдэнэ, Ш.Амгаланбаатар тэргүүтэй 20 орчим уран бүтээлч амилуулах бол олны хэсэгт 40 гаруй залуу жүжигчнийг сонгон шалгаруулжээ. УДЭТ-ын 2020 оны шинэ бүтээл болох “Анна Каренина” ирэх сарын 28-нд нээлтээ хийх бөгөөд тасалбар ирэх сарын 15-нээс худалдаанд гарах аж.

A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Н.Сэргэлэн: “Дэлхийн нэг өдөр” зургаа “Дэлхийн түүх”-ээр үргэлжлүүлнэ

 0 сэтгэгдэл
  • “Дэлхийн нэг өдөр” бүтээлээ зарна гэсэн бодол одоохондоо алга. Эхлээд олон нийтэд хүргэх хэрэгтэй 
  • Бусдыгаа бодвол авьяас тааруу хэрнээ хөдөлмөрч хүмүүс нь илүү амжилтад хүрээд байна. Спортын тамирчин хүн байнгын бэлтгэл сургуулилт хийвэл сайжирдагтай яг адилхан
  • “Дэлхийн нэг өдөр”-ийг гурван жил гаруй хугацаанд зурна гэж тооцож байсан ч 12 жил болчихсон. Энэ хугацаанд гурван шавь маань хоёр, хоёр хүүхэдтэй болсон байна. Би өөрөө охинтой болсон гэхээр долоон шинэ хүн мэндэлжээ
  • Монгол зургийг бүтээлээрээ сурталчлахаас гадна болж өгвөл Юнеско-гийн соёлын өвд бүртгүүлчих юмсан гэж боддог. Тэгэхгүй бол урд зүгийнхэн биднээс өрсчих гээд байна


Зураач Н.Сэргэлэн дэлхийн улс орнуудын онцлогийг илтгэсэн 21 метр урт уран бүтээлээ шинэ оны босгон дээр олны хүртээл болгосон. 12 жилийн хөдөлмөрийн үр шимээр амилсан энэ бүтээл олны анхаарлыг маш их татсан юм. Тэгвэл зураач маань дараагийн ажилдаа ханцуй шамлан оржээ. Энэ удаа мөн л 21 метр урт даавуун дээр дэлхийн түүхийг багтаахаар санаа шулуудсан байна. Зураач Н.Сэргэлэнг сониныхоо зочноор урьж, уран бүтээлийнх нь талаар сонирхолтой яриа өрнүүллээ. 

-Та олон жилийн турш урласан бүтээлээ оны өмнө дуусгаж, олны хүртээл болголоо. Одоо хэсэг хугацаанд амралт авах уу?

-Уг нь амраад авъя гэж бодож байсан ч улам их ажилтай болчихлоо. Дараа дараагийн бүтээлээс гадна зургаараа үзэсгэлэн гаргах саналууд ирсэн. Энэ талаар хүмүүстэй уулзаж ярилцах, бүтээлүүдээрээ ном хийх зэргээр ажил ар араасаа ундраад л байна. 

-Эхний ээлжинд барьж авахаар төлөвлөсөн бүтээлээсээ сонирхуулж болох уу?

-“Дэлхийн нэг өдөр” зургийг зурахдаа судалгааны материал их цуглуулсан л даа. Энэ үед улс орнуудын түүхтэй холбоотой материал их олдсон. Тиймээс дараагийн удаа дэлхийн түүхээр зурвал зүгээр юм байна гэж бодсон. “Дэлхийн нэг өдөр” зурагт бидний амьдарч буй цаг үетэй холбоотой материал ерөнхий дөө орсон. Он цагийн хувьд зөрүүтэй юм гарах ч тийм их биш. Харин түүхэн сэдэв болохоор он цагийн хувьд хэдэн зуун жилээр зөрүүтэй байх гээд байна. Тиймээс хамт ажилладаг хөрөнгө оруулагчтайгаа ярьж байгаад түүхчдээс зөвлөгөө авах бодолтой бай гаа. Гэхдээ “Дэлхийн нэг өдөр”-өөс ялгаатай нь тухайн үйл явдлыг тайлбартай нь зурвал илүү ойлгомжтой болно гэж бодож байна. Жишээ нь, Монгол гэхээр яах аргагүй XIII зуунаа оруулна. Грек, Ромын түүх гэхээр хамаагүй урагшаа явах жишээтэй.

-“Дэлхийн нэг өдөр”-өө зурсны дараа хүмүүс хэрхэн хүлээж авах бол гэсэн айдас байв уу?

-Тийм юм байгаагүй ээ. Анхнаасаа монгол зургийн аргаар том бүтээл хийе гэж төлөвлөсөн. Би ганцаараа ч хийчихсэн юм биш, гурван шавьтайгаа хамтарсан юм. С.Ганзам, Ш.Сайнзул, Н.Хосбаяр гээд миний гарын шавь нар их үүрэгтэй оролцсон. Эскиз зохиомжоо хийчихээд яг гүйцэтгэл дээрээ хоорондоо ярилцаж, зөвлөлдөөд хийсэн. Миний хувьд бүтээлээ аль болох чанартай хийхийг эрмэлзэж байлаа. Яагаад гэвэл монгол зураг гэдэг чимхлүүр ажил ихтэй. Нэгэнт зориод хийснийх хугацаанд хавчигдаж яарахгүй, чанартай, алдаа мадаггүй бүтээл гаргахыг л зорьж байлаа. Өөрийн бүтээлээ сайн болсон гэдэгт итгэлтэй байсан болохоор үзэсгэлэнд дэлгэхэд ямар нэг айдас байгаагүй ээ. “Манайхан дорвитой, томоохон бүтээл хийх цаг нь болсон” гэх хүн олон байсан. Найз нөхөд, үзэгчдийн үгнээс маш их урам авсан даа. Нэг сонирхолтой юм ярихад, 12 жилийн хугацаанд маш их юм өөрчлөгдлөө. Тухайн үед зурж байсан дэлхийн хамгийн өндөр барилга хэдэн жилийн дараа өөрчлөгдөх жишээтэй. Тиймээс тухай бүрт нь зургандаа засвар оруулж байсан.

-Бүтээлээ гаднын улс орнуудад дэлгэж үзүүлнэ биз дээ?

-Угаасаа миний гол зорилго энэ. Бүтээлээ аль болох олон хүнд хүргэхийг зорьж байна. Болж өгвөл гаднын фестиваль, экспод оролцох санаатай. Энэ жил Дубайд их том экспо болно. Тэнд орчихвол улсаа сурталчлахаас гадна монгол зургийн төрлийг олон нийтэд таниулах ач холбогдолтой. Энэ бол таван жилд нэг удаа болдог том арга хэмжээ. Дэлхийн том уран бүтээлчид өөрсдийн бүтээлээр оролцдог юм. Аз нь таараад орчихвол хэрэгтэй л байна. 

-Таны бүтээлийг худалдаж авъя гэсэн санал ирсэн үү?

-Яг одоогоор ийм санал ирээгүй байна. Сая үзэсгэлэнгийн үеэр зарим хүн “Эзэнтэй болчихсон уу. Ер нь зарах уу” гэх зэргээр асууж л байна лээ. Миний хувьд шууд зар чихья гэсэн бодол одоохондоо алга. Эхлээд олон нийтэд хүргэх хэрэгтэй. Мэдээж том бүтээл хийхэд цаг хугацаанаас гадна мөнгө санхүүгийн тал дээр хүндрэл гарч байсан. Азаар сайн найзууд маань дэмжиж, бүтээлээ дуусгах боломж олгосон. Москвагийн оюутан ахуйн найз С.Эрхэмбаяр маань намайг ийм бүтээл хийх гэж байгааг мэдээд их дэмжиж, хөрөнгө санхүүгээр тусалсан. Мөн Н.Ганбаатар гээд өөр нэг бизнесмэн залуу миний саналыг анхнаас нь дэмжсэн. Хоёр талаасаа дэмжлэгтэй болохоор зургийн ажил минь сайхан бүтсэн л дээ. Тиймээс зарж үрэх асуудал гарвал хөрөнгө оруулагчдынхаа санаа бодлыг сонсоно шүү дээ. 

-Зургаа үнэлье гэвэл мөнгөн дүнг багцаалдах боломжтой юу?

-Ер нь урлагийн бүтээлийг үнэлнэ гэдэг хэцүү шүү дээ. Урлагийн бүтээлийг үнэлэхэд зураачийн нэр алдраас гадна олон хүчин зүйл нөлөөтэй. Пикассогийн жижигхээн, бичгийн цаасны хэмжээтэй нэг бүтээл хэдэн сая ам.долларын үнэ хүрэх жишээний. Бид хосгүй үнэт бүтээл гэж ярьдаг. Энэ бол үнэлгээгүй эд гэсэн үг. Жишээ нь, музейн сан хөмрөгт байгаа Занабазарын бүтээлүүдийг үнэлэхийн аргагүй.

-Шинэ уран бүтээлээ дахиад 12 жил зурахгүй байлгүй дээ?

-Хугацааг бол хэлж чадахаа байсан (инээв). Анх би “Дэлхийн нэг өдөр”-ийг гурван жил гаруй хугацаанд зурна гэж тооцож байсан ч 12 жил болчихсон. Энэ хооронд хүний амьдралд янз бүрийн юм тохиолдоно шүү дээ. Би ямар эдийн засгийн нарийн тооцооллыг мэдэх биш. Хар ухаанаараа бодож байгаад иймэрхүү хэмжээний зардал гарах байх гэж тооцоолсон. Гэтэл бодит байдал дээр маш их зөрсөн. Анх төсөвлөсөн мөнгө нь дуусчихаар ажлаа зогсоохоос аргагүй. Зураг зурсан 12 жилийн хугацаанд гурван шавь маань хоёр, хоёр хүүхэдтэй болсон байна. Би өөрөө охинтой болсон гэхээр долоон шинэ хүн мэндэлчихэж. Энэ мэтээр янз бүрийн юм тохиолддог болохоор хугацаа төлөвлөж чадахгүй байна. Ялангуяа монгол зургийн төрөл цаг хугацаанд хавчигдахаар чанар нь муудчих гээд байдаг юм. 

-Та монгол зураг гэж хэд хэдэн удаа ярилаа. Монгол зургийн онцлог нь юу байдаг юм бол?

-Монгол зураг гэж гайхамшигтай соёлын өв байгаагүй бол энэ бүтээл төрөхгүй байсан. Монгол зураг гэдэг өвөг дээдсийн маань хойч үедээ уламжлуулан үлдээсэн томоохон соёлын өв. Яг монголчуудын ахуй амьдрал, оюун санаанаас төрж гарсан урлагийн нэг төрөл гэж болно. Миний хувьд анх 1979 онд Дүрслэх урлагийн дунд сургуульд оюутан болж ирээд монгол зургийн ангид хуваарилагдаж байлаа. Тухайн үед зураач болно л гэж бодсоноос биш монгол зураг гэж юу болох талаар ямар ч ойлголтгүй байв. Ингээд суралцаад эхэлсэн чинь арга барил нь арай өөр байсан. Ер нь шүтээн урлаг буюу бурхны зурагтай холбоотой хөгжиж ирсэн юм билээ.

-Өндөр гэгээн Занабазарын үеэс эхтэй байж таарах нь ээ?

-Тийм ээ, Өндөр гэгээн Занабазар шүтээн урлагаар дамжуулаад монгол школ гэдгийг үүсгэсэн түүхтэй. Тэр тусмаа монгол дүр дүрслэлийг шингээж өгснөөрөө онцлог. Монгол зураг гэдэг хэллэг намайг сургуульд орж байсан үеэс эхтэй. Манай дүрслэх урлагийн алтан үеийнхэн тэр үед сургуульд багшилдаг байлаа. Ардын зураач Н.Цүлтэм гуай тэр үед Урчуудын эвлэлийн хорооны дарга байсан. Н.Цүлтэм гуай монгол зургийг дэлхий нийтэд таниулах, цаашид хөгжүүлэхийн төлөө идэвх чармайлттай ажилласан хүн. Тэр ч утгаараа ДУДС-д монгол зургийн анги нээж байв. Одоо бол монгол зургийн арга барил өөр болсон. Хөгжөөд л байна гэсэн үг. Ялангуяа 1990 он гарснаас хойш элдэв саад хориг алга болж, чөлөөтэй зурах боломж бүрдсэн нь монгол зургийн хөгжилд нөлөөлсөн л дөө. Өмнө нь социалист бүтээн байгуулалтыг магтан дуулсан бүтээл их зурдаг байлаа. Бурхан зурж болохгүй. Хүмүүс гуйгаад байвал хулгайгаар зурна. Харин ардчилал гарснаас хойш шүтээн урлаг илүү хөгжих боломж бүрдсэн юм.

-Одоо монгол зургаар дагнасан уран бүтээлч хэр олон байна вэ?

-Нэлээн олон болсон шүү. Яагаад гэвэл гадаадад болж буй олон улсын үзэсгэлэнгүүдэд монгол зургийн төрлөөр оролцсон залуучууд илүү амжилтад хүрээд байгаа юм. Гаднынхан их сонирхдог төрөл. Тиймээс монгол зургийг бүтээлээрээ сурталчлахаас гадна болж өгвөл ЮНЕСКО-гийн соёлын өвд бүртгүүлчих юмсан гэж боддог юм. Тэгэхгүй бол урд зүгийнхэн биднээс өрсчих гээд байна. 2014, 2015 оны үед ажлын шугамаар Өвөрмонголд явж байхад тэндхийн том бизнесмэнүүд монгол зургийг ЮНЕСКО-д бүртгүүлье гэж ярьж байсан. 

-Өвөрмонголчууд бүртгүүлчихвэл Хятадын соёлын өвд тооцогдоод явчихна биз дээ?

-Харин тийм. Уран бүтээлч бидний хувьд өмнөх бүтээлдээ анхаараад иймэрхүү нарийн ширийн юм руу орж чаддаггүй юм. Тиймээс холбогдох байгууллага нь анхааралдаа авч, ажил хэрэг болгоосой гэж хүсдэг. 

-Та өөр ямар төрлөөр уран бүтээл туурвидаг вэ?

-Өөр төрлөөр зуралгүй яахав. ДУДС-д монгол зургаар сурч төгсчихөөд Москвагийн уран зургийн академид сурсан хүн. 1990 оноос хойш орчин үеийн, модерн чиглэлийн уран бүтээл багагүй хийсэн. 

-Дүрслэх урлагийн сургуульд элсэн орсон хүмүүсийн хэдэн хувь нь жинхэнэ зураач болдог бол. Багцаа тоо байдаг уу?

-Орсон чигээрээ бүгд зураач болно гэж байхгүй л дээ. Манай анги гэхэд 12 хүүхэд төгсөхөд уран бүтээлээ хийж байгаа нь тал хувьд ч хүрэхгүй. Талаас дээш хувь нь уран бүтээлээ хийж байвал өндөр амжилт гэж үздэг. Миний шавь нар дунд ч гэсэн үнэхээр авьяас чадвартай хэрнээ амьдралын шаардлагаар өөр юм хийгээд явчихсан хүн зөндөө бий.

-Нэг саваагүй гэмээр зүйл асууя. Зураачийн амьдралыг сонгох болон сонгохгүй байх ямар шалтгаан байж болох вэ. Та олон жил энэ урлагтай холбогдож, сайн, мууг нь мэдэлцсэн болохоор асууж байгаа юм?

-Мэдээж нэгдүгээрт авьяас байх хэрэгтэй. Үүнээс гадна зураач болох хүсэлтэй хүн хөдөлмөрч байх ёстой. Зүгээр сонирхлоороо яваа, хааяа нэг зураг зурчихъя гэсэн бодолтой хүн бол зураач болох гэж хичээгээд хэрэггүй дээ, цагийн гарз. Сүүлийн үед залуучуудыг хараад байхад бусдыгаа бодвол авьяас тааруу хэрнээ хөдөлмөрч хүмүүс нь илүү амжилтад хүрээд байна. Хөдөлмөр хүнийг хөгжүүлдэг байхгүй юу. Спортын тамирчин хүн байнгын бэлтгэл сургуулилт хийвэл сайжирдагтай яг адилхан. Байнга зурж, эрэл хайгуул хийдэг хүн улам өсөж дэвжээд байдаг. Харин хэчнээн авьяастай ч тогтмол зурахгүй, дундаас нь орхичихоод байвал зэвэрнэ, тэр байдлаасаа хэзээ ч ахихгүй. Товчхондоо бол үнэхээр дур сонирхолтой хүн л зураач болж чадна. 

-Зураач болох сонирхолтой хүний тоо нэмэгдэж байгаа юу?

-Миний үетэй харьцуулахад багассан шүү. Биднийг шалгалт өгч байхад 200-300 хүүхэд өрсөлдөж, тэднээс шигшэж байгаад 40, 50-ийг нь л авдаг байлаа. Харин одоо элсэлтийн шалгалтад харьцангуй цөөхөн хүүхэд бүртгүүлж байна. Гэхдээ хувийн секц, дугуйлангууд их болсон байна лээ. Хүүхдүүд ч их хичээллэдэг болж. Энэ зөв л дөө. Яагаад гэвэл багаасаа хичээллэсэн хүүхэд илүү өндөр амжилт гаргадаг юм. 

-Гаднын том зураачид бүтээлээ өндрөөр үнэлүүлж, үүнийхээ ачаар элбэг хангалуун амьдардаг. Харин Монголын зураач нарын хувьд ямар байдаг бол. Бүтээлээ үнэлүүлж чадаж байна уу?

-Нэг үеэ бодвол өөрчлөгдсөн шүү. Уран бүтээлээрээ олон нийтэд танигдаж, бүтээл нь өндөр үнэ хүрээд, юугаар ч дутахгүй сайхан амьдарч буй уран бүтээлч цөөнгүй. Гэхдээ уран бүтээлээ зах зээлд гаргахад куратор буюу менежерийн үүрэг их. Сайн куратортой байхад тухайн хүний бүтээл олонд хүрч, танигдах боломжтой. Харин зураач хүн өөрөө бүтээлээ бариад, зараад гүйнэ гэж байхгүй шүү дээ. 

-Монгол зураачдын бүтээл гаднынханд өндөр үнээр зарагдсан ямар тохиолдол байдаг вэ?

-Гаднынхан байтугай дотоод доо үнэ хүрсэн бүтээл байна ш дээ. Төрийн соёрхолт, ардын зураач До.Болд гэж мундаг зураач бий. До.Болд гуайн зурагнууд тэрбум төгрөгийн үнэ хүрсэн гэж сонсож байсан. Хоёр, гурван зуун саяар дотоод доо зарагддаг зураг ч байгаа. Гадаадад 100 мянган ам.доллараар зарагдлаа гэж сонсогдож л байдаг.

-Сайхан ярилцсанд баярлалаа. Таны шинэ уран бүтээлд амжилт хүсье.
























A

Жижиг

A

Дунд

A

Том

Г.Ундармаа: Single ladies-4 кино түүхэн сэдэвтэй

 0 сэтгэгдэл
  • Single ladies киноны төгсгөлийн анги ирэх сард нээлтээ хийхээр болсон

Ганц бие бүсгүйчүүдийн амьдралын хэв маягийн талаар өгүүлэх Single ladies цуврал киноны сүүлийн анги ирэх сарын 2-ны өдөр нээлтээ хийхээр болжээ. Анх 2013 онд үзэгчдийн хүртээл болж байсан тус киноны дөрөвдүгээр анги түүхэн сэдэвтэй гэдгээрээ онцлог аж. Single ladies 4 киноны талаар U Film кино компанийн захирал, жүжигчин Г.Ундармаатай ярилцлаа. 


-
Single ladies 4 кино өмнөх цувралуудаас юугаараа онцлог вэ?

-Нас, насны ганц бие эмэгтэйчүүдийн амьдралыг харуулсан Single ladies киноны төгсгөлийн анги ирэх сард нээлтээ хийхээр болсон. Бид энэ анги дээр маш олон хүний бүрэлдэхүүнтэй, том багаар ажилласан. Ойролцоогоор 220 орчим хүний хүч хөдөлмөр шингэсэн байна. Мөн зураг авалт болон киноны бэлтгэл ажлыг өмнөх уран бүтээлүүдтэй харьцуулахад хамгийн урт хугацаанд хийсэн. Түүнчлэн түүхэн сэдэв хөндөж гаргасан бөгөөд төрөл жанр, хийц, тоног төхөөрөмж, эд хэрэгсэл зэрэгт маш их ач холбогдол өгсөн. Тухайлбал, гадны улсаас мэргэжилтэн авч ирсэн бөгөөд уран бүтээлчдийн хувьд мэргэжлийн ур чадвар сайтай, туршлагатай хүмүүсийг сонгосон. Мөн кинонд ашиглах хувцас, хэрэгслийг шинээр захиалж хийлгэсэн. Улмаар маш их хүч хөдөлмөр, хөрөнгө мөнгө зарцуулж гаргасан уран бүтээл боллоо. 


-Түүхэн  сэдэвтэй кино гэж та хэллээ. Өмнөх ангиуд адал ядалт, инээдмийн төрлийнх. Тэгвэл төгсгөлийн анги ямар жанрынх вэ? 



-Төрөл  жанрыг нь болон үйл явдлын талаар нууцлахыг хүсэж байна. Товч дурдахад, анх ганц бие гурван бүсгүйн амьдралын талаар өгүүлж байсан бол эхний ангид Сарангуа /А.Туяа/ нөхөрт гардаг. Харин гуравдугаар ангид Гэрэлээ /О.Дөлгөөн/ хайр дурлалтайгаа учирдаг. Тэгвэл энэ ангид хамгийн ахмад настай ганц бие Ариунсанаагийн хайр дурлалын тухай өгүүлнэ. Гэхдээ нөхөрт гарах эсэхийг нь хэлмээргүй байна. Үзэгчдэд хүрч эхлэх үед бүх зангилаа тайлагдах байх. 


-Single ladies киног цувралаар хүргэх санаа юунаас үүдэлтэй вэ?

-Анх 2010 оноос ганц бие эмэгтэйчүүдийн талаар кино хийх санаа төрсөн. Учир нь тухайн үед миний ихэнх найз ганц бие байсан учир уулзахаараа ганц бие эмэгтэйчүүдийн зовлон жаргалыг их ярьдаг байлаа. Тэр үеэс энэ талаар кино хийвэл сонирхолтой юм гэх бодол төрж, ажил болгон хэрэгжүүлээд, гурван жилийн дараа анхны ангиа үзэгчдэд хүргэж байсан. Кино амжилттай болоход хамгийн чухал зүйл бол үзэгчид байдаг. Анхны анги цацагдсны дараа зөвхөн эмэгтэйчүүд биш эрчүүд ч маш сайхан хүлээж авсан учраас дараагийн ангийг хийх сэдэл төрсөн. Мөн ганц бие эмэгтэйн талаарх сэдэв маш баялаг бөгөөд олон талын өнцгөөр харуулах боломжтой гэдгээрээ онцлог.